472 New Articles

Κυριότερες Ειδήσεις για τον Πολιτισμό

Grid List

Σαν σήμερα 19 Νοεμβρίου - Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στο newsbeast.gr

Ιστορία

1493: Ο Χριστόφορος Κολόμβος αποβιβάζεται σε ένα νησί, που είχε εντοπίσει την προηγούμενη μέρα και το ονομάζει San Juan Bautista (Άγιος Ιωάννης ο Βαπτιστής). Αργότερα το νησί μετονομάστηκε σε Πουέρτο Ρίκο.

1703: Πεθαίνει στις φυλακές της Βαστίλης ο άνθρωπος με τη σιδερένια μάσκα, η ζωή του οποίου υμνήθηκε από τον Βολτέρο και τον Αλέξανδρο Δουμά.

1906: Ο οπλαρχηγός του Μακεδονικού Αγώνα Δημήτριος Νταλίπης από τη Γκαμπρέσα (Γάβρος) της Φλώρινας, σε μάχη με υπέρτερες τουρκικές δυνάμεις, σκοτώθηκε μαζί με τους άντρες της ομάδας του κοντά στο χωριό Ζέλοβο (Ανταρτικό) της περιοχής Κορεστίων.

 

1906: Σκοτώνεται ο Οπλαρχηγός του Μακεδονικού Αγώνα Παύλος Κύρου στα Όστιμα (Τρίγωνο), της περιοχής των Κορεστίων.

1912: O Λόχος Αεροπόρων (η πρώτη Μονάδα της Στρατιωτικής Αεροπορίας), αποτελούμενος από τέσσερα νέα αεροπλάνα Maurice Farman MF.7 80 ίππων και το ανάλογο προσωπικό, αναχώρησε ακτοπλοϊκώς από τον Πειραιά με προορισμό την Πρέβεζα. Από εκεί ο Λόχος θα συνέχιζε τη δράση του στο Μέτωπο Ηπείρου.

1924: Αποτυγχάνει στρατιωτικό κίνημα των Λούφα και Ντερτιλή κατά της κυβέρνησης του Ανδρέα Μιχαλακόπουλου.

1942: Οι Σοβιετικοί, υπό τον στρατάρχη Ζούκοφ περνούν στην αντεπίθεση κατ' εφαρμογή της «Επιχείρησης Ουρανός», στη Μάχη του Στάλινγκραντ.

1943: Γερμανικά στρατεύματα επιτίθενται εναντίον της Σάμου. Επειδή η τροπή των επιχειρήσεων ήταν δυσμενής, το Στρατηγείο της Μ. Ανατολής διατάζει τους Ιερολοχίτες και τους Βρετανούς Κομάντος να εκκενώσουν το νησί. Κατά την εκκένωση, μαζί με τις παραπάνω δυνάμεις, μεταφέρθηκαν στην Τουρκία 12.800 Έλληνες πρόσφυγες και 8.000 Ιταλοί.

1966: Αρχίζει την λειτουργία της η «Θύρα 13», ο σύνδεσμος φιλάθλων του Παναθηναϊκού, με ιδρυτή τον Απόστολο Ιωαννίδη. Πρόκειται για τον πρώτο σύνδεσμο φιλάθλων στην Ελλάδα και προέρχεται από μία παρέα 26 μελών που συναθροίζονται σε ένα χώρο στο Μεταξουργείο που χρησιμοποιούν ως λέσχη. Το καταστατικό του συνδέσμου θα επικυρωθεί από το Πρωτοδικείο Αθηνών στις 16 Μαρτίου 1967.

1973: Ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ, Σπυρίδων Ζουρνατζής, ανακοινώνει σε συνέντευξη Τύπου ότι οι νεκροί από την καταστολή της εξέγερσης του Πολυτεχνείου ανέρχονται σε 11 και οι τραυματίες σε 138.

1985: Στη Γενεύη, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ρόναλντ Ρήγκαν, και ο Σοβιετικός ηγέτης, Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, συναντώνται για πρώτη φορά.

1988: Ο Σέρβος πολιτικός και μελλοντικός πρόεδρος της Σερβίας και της Γιουγκοσλαβίας, Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, δηλώνει δημοσίως ότι η Σερβία δέχεται επίθεση από Αλβανούς αυτονομιστές στο Κοσσυφοπέδιο και ότι υπάρχει εσωτερική προδοσία και ξένη συνωμοσία για την καταστροφή της Σερβίας και της Γιουγκοσλαβίας.

1999: Η Κίνα εκτοξεύει το πρώτο διαστημόπλοιό της με την ονομασία «Σενζού 1».

2008: Ψηφίζεται στη Βουλή το νομοσχέδιο για την ενίσχυση της ρευστότητας της ελληνικής οικονομίας. Το νομοθέτημα προβλέπει τη συμμετοχή του ελληνικού δημοσίου στο κεφάλαιο των ελληνικών τραπεζών (Α' Ανακεφαλαιοποίηση Τραπεζών).

2013: Διπλή βομβιστική επίθεση αυτοκτονίας στην ιρανική πρεσβεία στη Βηρυτό σκοτώνει 23 άτομα και τραυματίζει άλλα 160.

Γεννήσεις

1600 - Κάρολος Α', βασιλιάς της Αγγλίας

1711 - Μιχαήλ Λομονόσοφ, Ρώσος φυσικός, χημικός, αστρονόμος και γεωγράφος

1770 - Μπέρτελ Θόρβαλντσεν, Δανός γλύπτης

1805 - Φερντινάν Λεσέψ, Γάλλος διπλωμάτης και μηχανικός

1831 - Τζέιμς Γκάρφιλντ, 20ός πρόεδρος των Η.Π.Α.

1833 - Βίλχελμ Ντίλταϊ, Γερμανός φιλόσοφος

1839 - Εμίλ Σκόντα, Τσέχος βιομήχανος

1841 - Αντονίνο Σαλίνας, Ιταλός νομισματολόγος και αρχαιολόγος

1887 - Τζέιμς Σάμνερ, Αμερικανός χημικός

1888 - Χοσέ Ραούλ Καπαμπλάνκα, Κουβανός σκακιστής

1891 - Χουάν Γιάγκε, Ισπανός στρατηγός

1917 - Ίντιρα Γκάντι, Ινδή πολιτικός

1920 - Τζιν Τίρνεϊ, Αμερικανίδα ηθοποιός

1925 - Ζίγκμουντ Μπάουμαν, Πολωνός κοινωνιολόγος

1931 - Χρήστος Ροκόφυλλος, Έλληνας πολιτικός

1944 - Αγνή Μπάλτσα, Ελληνίδα μεσόφωνος

1950 - Νίκος Κοτζιάς, Έλληνας πολιτικός

1954 - Σταύρος Παπασταύρου, Έλληνας συνθέτης

1954 - Αμπντούλ Φατάχ αλ Σίσι, Αιγύπτιος στρατηγός και πολιτικός

1957 - Όφρα Χάζα, Ισραηλινή τραγουδίστρια

1959 - Νίκος Ζούδιαρης, Έλληνας τραγουδοποιός

1961 - Μεγκ Ράιαν, Αμερικανίδα ηθοποιός και παραγωγός

1962 - Τζόντι Φόστερ, Αμερικανίδα ηθοποιός και σκηνοθέτης

1964 - Πετρ Νέτσας, Τσέχος πολιτικός

1965 - Λοράν Μπλαν, Γάλλος ποδοσφαιριστής και προπονητής

1975 - Σουσμίτα Σεν, Ινδή ηθοποιός και μοντέλο

1976 - Στέλιος Βενετίδης, Έλληνας ποδοσφαιριστής

1983 - Άνταμ Ντράιβερ, Αμερικανός ηθοποιός

Θάνατοι

235 - Πάπας Ποντιανός

496 - Πάπας Γελάσιος Α'

498 - Πάπας Αναστάσιος Β'

1092 - Μαλίκ Σαχ Α', Σελτζούκος σουλτάνος

1316 - Ιωάννης Α', βασιλιάς της Γαλλίας

1557 - Μπόνα Σφόρτσα, βασίλισσα της Πολωνίας

1665 - Νικολά Πουσέν, Γάλλος ζωγράφος

1672 - Τζον Ουίλκινς, Άγγλος λόγιος και κληρικός

1828 - Φραντς Σούμπερτ, Αυστριακός συνθέτης

1906 - Παύλος Κύρου, Έλληνας μακεδονομάχος

1906 - Δημήτριος Νταλίπης, Έλληνας μακεδονομάχος

1967 - Κάζιμιρ Φουνκ, Πολωνός βιοχημικός

1988 - Χριστίνα Ωνάση, Ελληνίδα επιχειρηματίας

1999 - Αντώνης Μηγιάκης, Έλληνας ποδοσφαιριστής και προπονητής

2011 - Νεοκλής Σαρρής, Έλληνας πολιτικός

2013 - Φρέντερικ Σάνγκερ, Άγγλος βιοχημικός

2014 - Μάικ Νίκολς, Αμερικανός σκηνοθέτης

2017 - Τσαρλς Μάνσον, Αμερικανός δολοφόνος

2017 - Γιάνα Νοβότνα, Τσέχα τενίστρια

Πηγή: https://www.newsbeast.gr/greece/arthro/5631684/san-simera-19-noemvrioy

 

Σαν σήμερα 18 Νοεμβρίου - Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στο newsbeast.gr

Ιστορία

1095: Αρχίζει η σύνοδος του Κλερμόν. Συγκλήθηκε από τον Πάπα Ουρβανό Β' και οδήγησε στην Α' Σταυροφορία στους Αγίους Τόπους.

1302: Ο πάπας Βονιφάτιος Η' εκδίδει την Παπική Βούλα «Unam sanctam» («Ο Ένας Άγιος»), με την οποία υποστηρίζει ότι ο εκάστοτε πάπας είναι ο μοναδικός εκπρόσωπος του Χριστού επί της Γης.

1307: Ο θρυλικός Ελβετός πατριώτης Γουλιέλμος Τέλλος σημαδεύει με το τόξο του και από απόσταση 50 μέτρων πετυχαίνει το μήλο στο κεφάλι του γιου του, κερδίζοντας το στοίχημα που είχε βάλει με τον αυστριακό κατοχικό διοικητή, Χέρμαν Γκέσλερ.

 

1421: Το θαλάσσιο φράγμα του Ζάουντερζεϊ στην Ολλανδία καταρρέει, με αποτέλεσμα να πλημμυρίσουν 72 χωριά και να χάσουν τη ζωή τους 10.000 άνθρωποι.

1626: Εγκαινιάζεται πανηγυρικά η νέα Βασιλική του Αγίου Πέτρου, στη Ρώμη.

1820: Ο αμερικανός πλωτάρχης Ναθάνιελ Πάλμερ ανακαλύπτει την Ανταρκτική.

1826: Αρχίζει η μεγάλη μάχη στην Αράχωβα, όπου θα λάμψει το άστρο του Γεωργίου Καραϊσκάκη. Θα λήξει στις 23 Νοεμβρίου, με νικηφόρα έκβαση για τα ελληνικά όπλα.

1902: Στην οδό Σταδίου ξεσπούν συγκρούσεις Δηλιγιαννικών και Θεοτοκικών. Χτυπιούνται με σανίδες, που ξηλώνουν από παρακείμενα γιαπιά. Τα δύο κόμματα είχαν ισοψηφήσει στις εκλογές της 17ης Νοεμβρίου με 102 έδρες το καθένα. Τα επεισόδια πυροδότησε η προσπάθεια του Γεωργίου Α' να εκμεταλλευθεί το αδιέξοδο και να πρωθυπουργοποιήσει τον υπασπιστή του, Ιωάννη Παπαδιαμαντόπουλο.

1903: Ο Παναμάς εκχωρεί στις ΗΠΑ την περιοχή όπου κατασκευάζεται η διώρυγα. Το έργο είχε ξεκινήσει το 1881 και θα ολοκληρωθεί το 1914.

1912: Ο Ελληνικός Στόλος απελευθερώνει την Ίμβρο.

1916: Ο Νοέμβριος βρίσκει την Ελλάδα με δύο αντίπαλες κυβερνήσεις, μία στη Θεσσαλονίκη υπό τον Ελευθέριο Βενιζέλο και μία στην Αθήνα υπό την επιρροή του βασιλιά Κωνσταντίνου. Στις 18 συμμαχικά αγήματα αποβιβάζονται στο Φάληρο και συγκρούονται με τον ελληνικό στρατό. Στόχος ο βασιλιάς Κωνσταντίνος, που υποστηρίζει την ουδετερότητα της Ελλάδος στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο. Λίγο αργότερα, η πόλη πλήττεται από τα μαζικά πυρά του συμμαχικού στόλου. Ο βομβαρδισμός θα σταματήσει αργά το βράδυ, έπειτα από συμφωνία του Κωνσταντίνου με τους πρεσβευτές της Αντάντ. Οι απώλειες σε νεκρούς και τραυματίες είναι μεγάλες και για τις δύο πλευρές.Οι συμμαχικές δυνάμεις αποσύρονται, δίνοντας τη θέση τους στην αναρχία.

1918: Η Λετονία κηρύσσει την ανεξαρτησία της από τη Σοβιετική Ένωση.

1926: Ο Ιρλανδός συγγραφέας, Τζορτζ Μπέρναρντ Σο, αρνείται να παραλάβει το χρηματικό έπαθλο που συνοδεύει το βραβείο Νόμπελ, λέγοντας: «Δεν μπορώ να συγχωρήσω τον Άλφρεντ Νόμπελ για την ανακάλυψη της δυναμίτιδας, αλλά μόνο ένας δαιμόνιος άνθρωπος θα μπορούσε να θεσπίσει αυτό το βραβείο».

1928: Παρουσιάζεται στο θέατρο Κόλονι της Νέας Υόρκης η πρώτη ομιλούσα ταινία με ήρωα το διάσημο ήρωα κινουμένων σχεδίων Μίκυ Μάους. Πρόκειται για την οκτάλεπτη ταινία του Γουόλτ Ντίσνεϊ Steamboat Willie (Το Ατμόπλοιο Γουίλι).

1935: Με συντακτική πράξη απαγορεύεται στην Ελλάδα η πρόσληψη γυναικών σε δημόσιες υπηρεσίες.

1936: Η ναζιστική Γερμανία και η φασιστική Ιταλία αναγνωρίζουν τη δικτατορική κυβέρνηση του Ισπανού στρατηγού Φράνκο.

1963: Η αμερικάνικη εταιρία «Bell» λανσάρει το τηλέφωνο με πλήκτρα.

1976: Εγκαθιδρύεται δημοκρατία στην Ισπανία, έπειτα από 37 χρόνια δικτατορίας του στρατηγού Φράνκο. Η απόφαση λαμβάνεται με ψήφους 425 «υπέρ» και 59 «κατά», από τα Κορτές, τη διορισμένη από τον Φράνκο Βουλή της Ισπανίας και θεωρείται προσωπικός θρίαμβος του μεταβατικού πρωθυπουργού, Αδόλφο Σουάρεθ.

1978: Ομαδική αυτοκτονία από τους πιστούς της αίρεσης «Ναός του Λαού» του Αμερικανού πάστορα Τζιμ Τζόουνς στη ζούγκλα της Γουιάνας στη Νότιο Αμερική. Τους πείθει να πιουν φρουτοχυμό, που περιέχει κυανιούχα ουσία, ενώ όσοι αρνούνται πυροβολούνται. Ανάμεσα στους 913 νεκρούς είναι και 276 παιδιά.

1983: Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ υιοθετεί το ψήφισμα 541, το οποίο προτείνεται από τη Μεγάλη Βρετανία και αποδοκιμάζει -μεταξύ άλλων- την ανακήρυξη του ψευδοκράτους από τους Τουρκοκυπρίους, με την οποία επιχειρείται η απόσχιση τμήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Τη θεωρεί νομικά άκυρη και ζητεί την ανάκλησή της.

1989: Χάνει την προεδρία της Βουλγαρίας, αλλά και του Κομμουνιστικού Κόμματος, ο ηγέτης με την πιο μακρόχρονη παραμονή στην εξουσία, Τοντόρ Ζίβκοφ.

1990: Ο Μικ Τζάγκερ και η Τζέρι Χολ παντρεύονται στο Μπαλί.

1992: Ισχυρός σεισμός μεγέθους 5,7 Ρίχτερ με επίκεντρο το Γαλαξίδι.

1994: Η Βουλή της Φινλανδίας εγκρίνει την ένταξη της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

1995: Πραγματοποιείται επέμβαση στο Πολυτεχνείο από τα ΜΑΤ, λίγο μετά την απόφαση της Συγκλήτου για άρση του πανεπιστημιακού ασύλου, αφού πρώτα διασφαλίζεται η αποχώρηση όσων το επιθυμούν. Αιτία είναι ο εγκλωβισμός περίπου 1.500 νέων στο ΕΜΠ, μόλις ξεκίνησε η πορεία του Πολυτεχνείου την προηγούμενη ημέρα. Ακολούθησαν πολύωρες οδομαχίες, με αθρόα ρίψη δακρυγόνων και 47 συλλήψεις.

1996: Εκδηλώνεται πυρκαγιά σε τρένο που διέρχεται τη σήραγγα της Μάγχης από τη Γαλλία προς την Αγγλία, προκαλώντας αρκετούς τραυματισμούς και καταστρέφοντας περίπου 500 μέτρα σήραγγας.

2002: Το Εθνικό Συμβούλιο της Κύπρου εξουσιοδοτεί τον πρόεδρο Γλαύκο Κληρίδη να ανακοινώσει στον ΟΗΕ ότι το σχέδιο Ανάν για τη λύση του Κυπριακού γίνεται δεκτό ως βάση διαπραγμάτευσης.

2004: Ανακοινώνεται η απόφαση του εφετείου, βάσει της οποίας η ΑΕΚ σώζεται οικονομικά, υπαγόμενη στο άρθρο 44.

Γεννήσεις

1783 - Σαντόρε ντι Σανταρόζα, Ιταλός στρατιωτικός, επαναστάτης και φιλέλληνας

1786 - Καρλ Μαρία φον Βέμπερ, Γερμανός συνθέτης

1860 - Ιγκνάτσι Γιαν Παντερέφσκι, Πολωνός πολιτικός

1888 - Φράνσις Μάριον, Αμερικανίδα σεναριογράφος

1889 - Χανς Μάγιερ, Ελβετός αρχιτέκτονας

1897 - Πάτρικ Μπλάκετ, Άγγλος φυσικός

1898 - Γιόρις Ίβενς, Ολλανδός σκηνοθέτης

1903 - Δόρα Στράτου, Ελληνίδα χορογράφος

1906 - Άλεκ Ισσιγόνης, Έλληνας σχεδιαστής αυτοκινήτων

1907 - Κομπάι Σεγκούντο, Κουβανός μουσικός

1909 - Τζόνι Μέρσερ, Αμερικανός τραγουδοποιός

1918 - Ιλχάν Μπερκ, Τούρκος ποιητής

1934 - Βασίλης Βασιλικός, Έλληνας συγγραφέας

1938 - Νορμπέρ Ρατσιραχονάνα, πρόεδρος της Μαδαγασκάρης

1939 - Μάργκαρετ Άτγουντ, Καναδή συγγραφέας και κριτικός

1939 - Αμάντα Λιρ, Γαλλίδα τραγουδίστρια

1940 - Καμπούς μπιν Σαΐντ, σουλτάνος του Ομάν

1945 - Μαχίντα Ραγιαπάκσε, πρόεδρος της Σρι Λάνκα

1950 - Ρούντι Σάρζο, Κουβανός μπασίστας

1953 - Άλαν Μουρ, Άγγλος συγγραφέας και εικονογράφος

1960 - Γιεσίμ Ουστάογλου, Τουρκάλα σκηνοθέτρια και σεναριογράφος

1962 - Κερκ Χάμμετ, Αμερικανός μουσικός (Metallica)

1963 - Πέτερ Σμάιχελ, Δανός τερματοφύλακας

1968 - Όουεν Γουίλσον, Αμερικανός ηθοποιός

1974 - Πέτερ Σόλμπεργκ, Νορβηγός οδηγός αγώνων

1978 - Ζούλιο Σέζαρ Σάντος Κορέια, Βραζιλιάνος ποδοσφαιριστής

1992 - Νέιθαν Κρες, Αμερικανός ηθοποιός

Θάνατοι

1154 - Αδελαΐδα του Μωριέν, βασίλισσα της Γαλλίας

1189 - Γουλιέλμος Β', βασιλιάς της Σικελίας

1305 - Ιωάννης Β', δούκας της Βρετάνης

1472 - Βησσαρίων ο Τραπεζούντιος, Βυζαντινός καρδινάλιος

1724 - Μπαρτολομέου ντε Γκουσμάο, Πορτογάλος ιερέας και φυσιοδίφης

1785 - Λουδοβίκος Φίλιππος Α', δούκας της Ορλεάνης

1830 - Άνταμ Βάισχαουπτ, Γερμανός φιλόσοφος

1870 - Τεομπάλμπ Πισκατορί, Γάλλος πολιτικός

1886 - Τσέστερ Άρθουρ, 21ος πρόεδρος των ΗΠΑ

1920 - Ματίας Γιόχουμσον, Ισλανδός συγγραφέας

1922 - Μαρσέλ Προυστ, Γάλλος συγγραφέας

1941 - Χριστόδουλος Μπρωκούμης, Έλληνας πολιτικός

1941 - Εμίλ Νελιγκάν, Καναδός ποιητής

1941 - Βάλτερ Νερνστ, Γερμανός χημικός

1952 - Πολ Ελιάρ, Γάλλος ποιητής

1962 - Νιλς Μπορ, Δανός φυσικός

1965 - Χένρι Ουάλας, Αμερικανός πολιτικός

1969 - Τζόζεφ Πάτρικ Κένεντι, Αμερικανός πολιτικός

1976 - Μαν Ρέι, Αμερικανός φωτογράφος και ζωγράφος

1977 - Κουρτ φον Σούσνιγκ, Αυστριακός πολιτικός

1978 - Τζιμ Τζόουνς, Αμερικανός ηγέτης αίρεσης

1985 - Δημήτρης Γκόγκος, Έλληνας τραγουδοποιός

1986 - Τζία Καράντζι, Αμερικανίδα μοντέλο

1994 - Καμπ Κάλογουεϊ, Αμερικανός τραγουδιστής

2002 - Τζέιμς Κόμπερν, Αμερικανός ηθοποιός

2016 - Ντέντον Κούλεϊ, Αμερικανός ιατρός

2017 - Μάλκολμ Γιανγκ, Αυστραλός μουσικός

2017 - Φώτης Καφάτος, Έλληνας βιολόγος

2017 - Ναΐμ Σουλεϊμάνογλου, Τούρκος αρσιβαρίστας

Κινηματογράφος και Ιστορία - Η Λίστα του Σίντλερ, του Στίβεν Σπίλμπεργκ

Ιστορία

του Διονύση Τραμπαδώρου

  1. Ιστορία και κινηματογράφος

«Έτσι συνειδητά ή λιγότερο συνειδητά οι κινηματογραφιστές μπαίνουν στην υπηρεσία μιας ιδεολογίας ή μιας θεσμοθετημένης υπόθεσης, χωρίς αυτό να αποκλείει τις αντιστάσεις και τις ρωγμές»1.

 

Οι ταινίες αποτελούν βασικά αφήγηση, όπως υποστηρίζει ο C. Mertz και ο σκελετός αυτής της αφήγησης λέγεται story2.

Δεν είναι λίγες οι ταινίες που κάνουν ιστορία ή την κριτικάρουν ή την ανατρέπουν. Ο κινηματογράφος είναι προϊόν της ανθρώπινης δραστηριότητας.

Όμως ο κινηματογράφος δεν συμμετέχει στην ιστορία στον ίδιο βαθμό που συμμετέχουν άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες, αλλά πολύ περισσότερο και με διαφορετικό τρόπο.

Ο κινηματογράφος αντικατέστησε ή απορρόφησε ένα μεγάλο αριθμό από είδη της λαϊκής ψυχαγωγίας και επηρέασε ή περιόρισε τις άλλες μορφές τέχνης.

Έγινε κεντρικός άξονας των μαζικών μέσων ψυχαγωγίας, κυριαρχώντας σε αυτά με τα θυγατρικά του είδη.

Απόκτησε ισχυρή επιρροή στη διαμόρφωση της κοινωνικής συνείδησης πλατιών μαζών στην περιοχή του εποικοδομήματος 3.

Επίσης, ο Σωτ. Θ. Δημητρίου υποστηρίζει ότι ο κινηματογράφος από προϊόν της δραστηριότητας των ανθρώπων ως υποκειμένων έχει γίνει ο ίδιος υποκείμενο της ιστορίας που διαμορφώνει τις ατομικές συνειδήσεις σύμφωνα με το μοντέλο συμπεριφοράς και την ιδεολογία που μεταδίδει από την οθόνη.

Και, επίσης, ότι ο κινηματογράφος αποτελεί μηχανισμό ρύθμισης στην περιοχή του εποικοδομήματος που εξασφαλίζει τη συνοχή και συντήρηση του υπάρχοντος κοινωνικού συστήματος καθώς και την αναπαραγωγή του.

Ο ρόλος του κινηματογράφου ως υποκειμένου της ιστορίας προσδιορίζεται από αυτές τις ενέργειες ρύθμισης .

Επειδή ανήκει στο εποικοδόμημα δρα ιδεατά δια μέσου των παραστάσεων.

Μεταβιβάζει και στερεώνει στη συνείδηση των θεατών συγκεκριμένους τύπους συμπεριφοράς αλλά και γενικές αρχές για την αντίληψη του κόσμου και τη στάση στη ζωή, όπως αυτές τις απαιτεί το κοινωνικό σύστημα ιεραρχίας.

Σε σχέση με το ζήτημα της θεώρησης του κινηματογράφος σαν αντικείμενο της ιστορίας, δηλαδή ως υλικό της ιστορικής έρευνας θα πρέπει να δεχθούμε ορισμένες έννοιες4.

  1. Δεν μας ενδιαφέρει η ακριβολόγηση των γεγονότων αλλά θεωρούμε την ιστορία ως τα ουσιαστικό γνώρισμα της κοινωνίας που χαρακτηρίζει τη δημιουργική κίνηση της αυτοοργάνωσής της.

 

1 Σώτη Τριανταφύλλου, «Κινηματογράφος και Ιστορία», περιοδικό Διαβάζω, αρ. 266, 26.6.91, σελ. 17.

2 Σωτ. Θ. Δημητρίου, «Ο κινηματογράφος ως υποκείμενο και ως αντικείμενο της ιστορίας», περιοδικό Διαβάζω, αρ. 266, 26.6.91, σελ. 18.

Όπ. π., σελ. 19.

Όπ. π., σελ. 22.

 

Επομένως ο ιστορικός θα πρέπει να ερευνήσει τις μη αναστρέψιμες κανονικότητες της κοινωνίας που προσδιορίζουν τη λειτουργία της και το μετασχηματισμό της.

  1. Υλικό της ιστορίας είναι όλο το πεδίο των κοινωνικών φαινομένων, η κουλτούρα ως ολότητα, τα ορατά και μη ορατά ντοκουμέντα και ιδιαίτερα οι αντιφάσεις της, γιατί αυτές τροφοδοτούν την κίνησή της.
  2. Δεν χρειάζεται να ακριβολογήσουμε τα ντοκουμέντα, αλλά να προχωρήσουμε στην ανάκρισή τους, όπως υποστήριξε ο Collingwood, για να αποκαλύψουν εκείνο που κρύβουν πίσω από αυτά που λένε, να φωτίσουν το λανθάνον.
  3. Ο ιστορικός πρέπει να αναζητήσει τη βαθύτερη σημασία των σχέσεων δηλαδή τη δυναμική δομή που βρίσκεται πίσω από τα φαινόμενα και αποκαλύπτεται από τις αντιφάσεις και τα λανθάνοντα γιατί οι δομικές ιδιότητες της κοινωνικής αναπαραγωγής προσδιορίζουν την κατεύθυνση της.
  4. Κεντρικός πυρήνας της ανάλυσής του η κυρίαρχη τάξη και ιδεολογία που γράφει την ιστορία αναπαράγει τα μοντέλα κυριαρχίας.

Η σχέση όμως με τη σημασία της εικόνας, γενικά, και όχι μόνο του κινηματογράφου, ας παρακολουθήσουμε αυτά που αναφέρει ο Δήμος Θέος.

«Στη συνείδηση της χριστιανικής Ευρώπης ρωμαιοκαθολικής και ορθόδοξης, ο ιστορικός χαρακτήρας της εικόνας είναι δεδομένος. Κάθε φορά που ο αγιογράφος θα ολοκληρώνει το έργο του δεν θα παραλείπει να μνημονεύει ότι «Ο Ναός Ιστορήθη…». Η εικονογράφηση της θείας Ενανθρώπησης πέρα από την ευχαριστιακή της φυσιογνωμία παραμένει μια πράξη ιστορικής μνήμης. Η αναπαράσταση των θείων πα- θών συγκροτεί την Οικονομία τα της Σωτηρίας. Εκφράζει το ιστορικό Είναι του χριστολογικού σύμπαντος. Συνεπώς η τιμή της εικονογραφικής ιστόρησης προς το πρωτότυπο διαβαίνει, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Μέγας Βασίλειος. Αποκλειομένου του πρωτοτύπου τα έργα της θρησκευτικής τέχνης θα έχαναν κάθε νόημα υπάρξεως.

Ο μεταφυσικός και αναγωγικός χαρακτήρας της εικόνας είναι βαθιά ριζωμένος στη χριστιανική παράδοση. Η ιερή τέχνη τόσο για τους ορθοδόξους όσο και για τους καθολικούς συνιστά την εκκάλυψη του ιστορικού Είναι, το χρονικό της Σωτηρίας του ανθρωπίνου γένους5».

Επίσης, ο Δήμος Θέος κάνει αναφορά στην ταινία «Χίτλερ, ένα φιλμ από τη Γερμανία» το Γερμανού σκηνοθέτη Hans-Jurgen Syberberg όπου υπάρχει η έμφαση στη σαγήνη της συνδιαλλαγής και τα αποκρουστικά χαρακτηριστικά του Γ’ Ράιχ τα διαπνέει ένας αέρας αριστοκρατικής κατανόησης, ενώ σε

ένα άλλο σημείο αναφέρεται στην …αποστροφή του συγκεκριμένου σκηνοθέτη προς τον ιδεολογικοποιημένο ιστορικισμό ο οποίος κατά κύριο λόγο ευθύνεται για την αμετάκλητη καταδίκη των πολιτικών και στρατιωτικών πεπραγμένων του Τρίτου Ράιχ6.

Ο Μάρκ Φερρό αναφέρει ότι το πρόβλημα συνίσταται στο να αναρωτηθούμε αν ο κινηματογράφος και η τηλεόραση τροποποιούν ή όχι την ιστορική μας θεώρηση, εφόσον δεχόμαστε ως προϋπόθεση ότι αντικείμενο της ιστορίας δεν είναι απλώς η γνωριμία με τα φαινόμενα του παρελθόντος, αλλά επίσης η ανάλυση των δεσμών που συνδέουν το παρελθόν με το παρόν, η αναζήτηση συνεχειών και ρήξεων7.

Και προτείνει δύο τρόπους ταξινόμησης των ταινιών ως προς τη σχέση τους με την ιστορία, τη σφαιρική και ανάλογα με το πώς αντιμετωπίζουν τα κοινωνικά και τα ιστορικά προβλήματα8.

 

 
   

 

5Δήμος Θέος, «Ιστορία, αναπαράσταση και κινηματογράφος», περιοδικό Διαβάζω, αρ. 266, 26.6.91, σελ. 30.

6Όπ. π., σελ. 34.

7Μαρκ Φερρό, Κινηματογράφος και Ιστορία, μτφρ. Πελαγία Μαρκέτου, Μεταίχμιο, [Αθήνα 2001], σελ. 197.

8Όπ. π., σελ. 203.

 

Ακόμα αναφέρεται στην ταινία «Ο Εβραίος Συς» του Veit Harlan9, ο οποία γνώρισε πολύ μεγάλη επιτυχία στη ναζιστική Γερμανία και αυτό ανεξάρτητα από τις προθέσεις του Γκαίμπελς.

Επιπροσθέτως, ο Μαρκ Φερρό αναφέρει ότι ο κινηματογράφος συμπλέκεται πολλαπλά με την ιστορία.

  1. Παρεμβαίνει ως παραγωγός της ιστορίας. Αν το θέσουμε χρονολογικά εμφανίστηκε πρώτα από όλα ως μοχλός της επιστημονικής προόδου. Επίσης αφότου ο κινηματογράφος αναγνωρίστηκε ως τέχνη οι πρωτοπόροι του παρεμβαίνουν στην ιστορία δημιουργώντας ταινίες είτε ντοκιμαντέρ είτε μυθοπλαστικές οι οποίες από τα πρώτα τους βήματα κατηχούσαν και εξυμνούσαν υπό το προκάλυμμα της απλής αναπαράστασης.
  2. Ο κινηματογράφος ασκεί την παρέμβαση του χρησιμοποιώντας ορισμένα εκφραστικά μέσα τα οποία καθιστούν την ταινία αποτελεσματική, λειτουργική. Η συγκεκριμένη ικανότητα συνδέεται αναμφίβολα με την κοινωνία που παράγει τις ταινίες και με εκείνη που τις υποδέχεται, που τις προσλαμβάνει. Ο κινηματογράφος διαθέτει εκφραστικούς τρόπους οι οποίοι δεν συνιστούν απλή μεταγραφή της λογοτεχνικής γραφής, αλλά διατηρούν την ιδιαιτερότητά τους.
  3. Η χρήση και η πρακτική εφαρμογή ιδιαίτερων τρόπων γραφής ισοδυναμούν με πολεμικά όπλα τα οποία συνδέονται με την κοινωνία που παράγει την ταινία και με εκείνη που την υποδέχεται. Η κοινωνία υποδοχής προδίδεται κατ’ αρχάς από τη λογοκρισία κάθε είδους στην οποία συμπεριλαμβάνεται η επίσημη λογοκρισία αλλά και επιπροσθέτως η αυτολογοκρισία.
  4. Ιστορική ανάγνωση της ταινίας, κινηματογραφική ανάγνωση της ιστορίας: αυτούς τους δύο τελευταίους άξονες θα ακολουθήσουμε προκειμένου να αναρωτηθούμε πάνω στη σχέση του κινηματογράφου με την ιστορία. Η κινηματογραφική ανάγνωση της ιστορίας θέτει στον ιστορικό το πρόβλημα της ιστοριογραφικής ανάγνωσης του παρελθόντος.

Ο κινηματογραφιστής ως ιστορικός μπορεί να αποδώσει στην κοινωνία μια ιστορία από την οποία την έχει αποστερήσει η θεσμοποιημένη ιστορική παραγωγή.

Η ιστορική και κοινωνική ανάγνωση της ταινίας επέτρεψε την πρόσβαση σε αθέατες περιοχές του παρελθόντος των κοινωνιών. Αποκαλύπτει λ.χ. αυτολογοκρισίες και ασυναίσθητα ολισθήματα μιας κοινωνίας συνολικά, μιας καλλιτεχνικής δημιουργίας κ.λπ.10

Σε σχέση με τους ιστορικούς και τον κινηματογράφο ο Μαρκ Φερρό αναφέρει ότι αυτοί αγνοούν τον κινηματογράφο δεν τον κατατάσσουν καν στις ιστορικές πηγές.

Τα φιλμ απουσιάζουν εντελώς από το νοητικό σύμπαν του ιστορικού.

Οι ταινίες και άλλες μη γραπτές πηγές αντιμετωπίστηκαν από τους ιστορικούς με μια ασυναίσθητη άρνηση, μια τύφλωση γεγονός που οφείλεται σε συνθετότερες αιτίες11.

 

  1. Λίγα λόγια για την ταινία «Η Λίστα του Σίντλερ».

Η Λίστα του Σίντλερ είναι αμερικανικό πολεμικό βιογραφικό δράμα παραγωγής 1993 με θέμα

τον Όσκαρ Σίντλερ, έναν Γερμανό επιχειρηματία που έσωσε τις ζωές χιλίων και πλέον Πολωνών εβραίων προσλαμβάνοντάς τους στο εργοστάσιό του. Την ταινία σκηνοθέτησε ο Στίβεν Σπίλμπεργκ και το σενάριο έγραψε ο Στίβεν Ζαϊλίαν, βασισμένο στη νουβέλα Schindler's Ark του Τόμας Κενάλι12.

Πρωταγωνιστούν οι Λίαμ Νίσον, Ρέιφ Φάινς και Μπεν Κίνγκσλεϊ.

 

9 Όπ.π., σσ. 145-147.

10Όπ. π., σελ. 29-36.

11Όπ.π., σσ. 39.

12https://el.wikipedia.org/wiki/Η_Λίστα_του_Σίντλερ.

 

Η ταινία ξεκινά το 1939 με την συγκέντρωση των Πολωνών εβραίων στο Γκέτο της Κρακοβίας, λίγο μετά την έναρξη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Εν τω μεταξύ ο Όσκαρ Σίντλερ, ένας Γερμανός επιχειρηματίας από τη Μοραβία, φτάνει στην πόλη ελπίζοντας ότι θα κάνει περιουσία από τον πόλεμο.

Ο Σίντλερ δωροδοκεί την Βέρμαχτ και τους αξιωματικούς των Ες Ες και έτσι αγοράζει ένα εργοστάσιο για την παραγωγή εμαγιέ οικιακών σκευών, το οποίο στη συνέχεια μετατρέπει σε εργοστάσιο εφοδίων για το στρατό.

Προσλαμβάνει τον Ιτζάκ Στερν, πρώην λογιστή της επιχείρησης, ο οποίος έχει επαφές με τους εβραίους επιχειρηματίες. Οι εβραίοι επιχειρηματίες δανείζουν στο Σίντλερ τα χρήματα για το εργοστάσιο με αντάλλαγμα ποσοστό από τα κέρδη. Ο Σίντλερ προσλαμβάνει μόνο Εβραίους καθώς κοστίζουν λιγότερο, ενώ οι μισθοί τους, σύμφωνα με τον ισχύοντα νόμο του Ράιχ, περιέρχονταν στα Ες Ες.

Ο λογιστής Στερν πλαστογραφεί έγγραφα για να διασφαλίσει όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώ- πους ως «χρήσιμους» στους Γερμανούς, ώστε να τους σώσει από μεταφορά σε στρατόπεδα συγκέ- ντρωσης, αλλά και από το θάνατο.

Ο Υπολοχαγός των Ες Ες Άμον Γκετ φτάνει στην Κρακοβία για να αρχίσει την κατασκευή του στρατοπέδου συγκέντρωσης Πλαστσόφ. Δίνει εντολή να αδειάσει το γκέτο και η Επιχείρηση Ράινχαρντ, δηλαδή η επιχείρηση εξόντωσης των εβραίων, στην Κρακοβία αρχίζει, με τα στρατεύματα να εκκενώνουν τα συνωστισμένα δωμάτια και να δολοφονούν όποιον διαμαρτύρεται ή δε συνεργάζεται, ανεξάρτητα από ηλικία ή άλλο χαρακτηριστικό. Τυχαίως ο Σίντλερ παρακολουθεί τη σφαγή και επηρεάζεται καταλυτικά. Παρ' όλα αυτά γίνεται φίλος με τον Γκετ και συνεχίζει να έχει την υποστήριξη και την προστασία των Ες Ες. Ο Σίντλερ δωροδοκεί τον Γκετ ώστε να του επιτρέψει να χτίσει στρατόπεδο για τους εργάτες του. Αρχικώς η πρόθεσή του είναι να κερδίσει χρήματα, αλλά στην πορεία σκοπός του

γίνεται να σώσει όσες περισσότερες ζωές μπορεί. Καθώς ο πόλεμος παίρνει άλλη τροπή, για τη Γερμανία το Βερολίνο διατάζει τον Γκετ να αποτεφρώσει όλα τα σώματα των εβραίων που δολοφονήθηκαν, να διαλύσει το γκέτο του Πλαστσόφ και να στείλει όσους εβραίους απέμεναν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς.

Στην αρχή ο Σίντλερ ετοιμάζεται να φύγει από την Κρακοβία, τελικά, όμως ζητεί από τον Γκετ να του επιτρέψει να κρατήσει τους εργάτες του, ώστε να τους μεταφέρει στην γενέτειρα πόλη του

στη Μοραβία. Ο Γκετ δέχεται κατόπιν, όμως δωροδοκίας από τον Σίντλερ, χρεώνοντας μάλιστα με υπέρογκο ποσό τον κάθε έναν εργάτη χωριστά. Έτσι, ο Σίντλερ σε συνεργασία με τον Στερν συντάσσουν μια λίστα με τους εργάτες που θα τους πάρει μαζί του στη Μοραβία και δεν θα πάνε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης.

Παρά το γεγονός ότι στη λίστα του Σίντλερ θα έπρεπε να αποτελείται μόνον από «ικανούς» σε αυτήν περιλαμβάνονταν με διάφορες προφάσεις πολλά παιδιά, υπερήλικες και αναξιοπαθούντες. Η συμπερίληψη στη λίστα του Σίντλερ ήταν γεγονός πολύ σημαντικό γιατί σήμαινε την ευκαιρία για ζωή, αντί

για τον σχεδόν βέβαιο θάνατο. Όλοι από τη λίστα αυτή φτάνουν στη Μοραβία. Όμως, το τραίνο που μετέφερε τις γυναίκες, κατά λάθος, πηγαίνει στο Άουσβιτς. Οι γυναίκες, όταν τις οδήγησαν στους θαλάμους με τις ντουζιέρες, νόμισαν προς στιγμήν ότι τις οδηγούν στο θάλαμο αερίων και αρχίζουν να κλαίνε από χαρά όταν διαπίστωσαν ότι το νερό πέφτει πάνω τους από τις ντουζιέρες. Ο Σίντλερ μεταβαίνει αμέσως στο Άουσβιτς και, δωροδοκώντας κατά την προσφιλή του μέθοδο, τον υπεύθυνο του στρατοπέδου σώζει όλες τις γυναίκες εργαζόμενές του. Μόλις οι εργάτες του φτάνουν στη Μοραβία, ο Σίντλερ δίνει αυστηρές εντολές στους Ες Ες φύλακες να συμπεριφέρονται με καλό τρόπο στους εβραίους, αποφεύγοντας τις βιαιοπραγίες και τους φόνους. Για να κρατήσει τους εργάτες του ζωντανούς, ξοδεύει σχεδόν όλη του την περιουσία για να δωροδοκεί τους Ναζί αξιωματικούς. Τα χρήματα του τελειώνουν λίγο πριν η Βέρμαχτ παραδοθεί και λήξει ο πόλεμος στην Ευρώπη.

Ως μέλος των Ναζί και έχοντας κερδίσει χρήματα από την εργασία των εβραίων, το 1945, ο Σίντλερ πρέπει να αποδράσει. Αν και οι φύλακες των Ες Ες έχουν πάρει εντολή να εξοντώσουν τους Εβραίους

 

ο Σίντλερ τους πείθει να γυρίσουν πίσω στις οικογένειές τους ως άνδρες και όχι ως δολοφόνοι. Λίγο πριν φύγει, φορτώνει το αυτοκίνητό του και αποχαιρετά τους εργάτες του. Αυτοί του δίνουν ένα γράμμα, υπογεγραμμένο από όλους τους, εξηγώντας πως δεν είναι εγκληματίας πολέμου, μαζί με ένα δαχτυλίδι με την επιγραφή «Όποιος σώζει μια ζωή, σώζει ολόκληρο τον κόσμο». Ο Σίντλερ συγκινείται αλλά και νοιώθει ενοχές, αισθανόμενος ότι θα μπορούσε να κάνει περισσότερα ώστε να σώσει περισ- σότερες ζωές.

Αφότου έφυγε ο Σίντλερ, οι εβραίοι εργαζόμενοί του, κοιμήθηκαν έξω από τις πύλες του εργοστασίου, και ξυπνώντας το πρωί ένας Σοβιετικός ιππέας τους ειδοποιεί ότι απελευθερώθηκαν από τον Κόκκινο Στρατό. Στη συνέχεια οι εβραίοι περπατούν μέχρι τη διπλανή πόλη για να βρουν φαγητό.

Μετά από κάποιες σκηνές που απεικονίζουν κάποια συμβάντα μετά την λήξη του πολέμου, όπως την εκτέλεση του Άμον Γκετ για εγκλήματα πολέμου και το τι απέγινε, τελικά, ο Όσκαρ Σίντλερ, η ταινία επιστρέφει με τους εβραίους να περπατούν μέχρι τη διπλανή πόλη. Καθώς περπατούν, η ταινία γεμίζει με χρώματα και δείχνει τον τάφο του Σίντλερ στην Ιερουσαλήμ. Το φιλμ τελειώνει με τους ηλικιωμένους πλέον πραγματικούς Εβραίους που δούλεψαν στο εργοστάσιο του Σίντλερ, να περνούν χέρι-χέρι με τους ηθοποιούς που τους υποδύθηκαν και ο καθένας να αφήνει από μια πέτρα στον τάφο του - ένα εβραϊκό έθιμο που δείχνει βαθιά ευγνωμοσύνη.

 

  1. Προσωπικές εντυπώσεις από την παρακολούθηση της ταινίας

Παρακολούθησα την ταινία όχι ως ειδικός κριτικός του κινηματογράφου, αλλά ως απλός θεατής. Η γνώμη μου είναι ότι είναι πάρα πολύ καλά γυρισμένη, με απόδοση σημασίας στη λεπτομέρεια.

Οι πρωταγωνιστές της και οι υπόλοιποι συντελεστές έκαναν τη δουλειά τους όχι απλώς με επαγγελματισμό, αλλά με έναν τρόπο σχεδόν βιωματικό.

Δεν είναι τυχαίο άλλωστε που στο τέλος οι ηθοποιοί μαζί με πρόσωπα της ιστορίας περνούν σε ζεύγη μπροστά από τον τάφο του Σίντλερ και αφήνουν από μία πέτρα, ακολουθώντας ένα παλιό εβραϊκό έθιμο.

Δεν κρύβω ότι συγκινήθηκα έντονα, κατ’ επανάληψη, και απόρησα για το πως μια σημαντική συνιστώσα της Ευρώπης του ουμανισμού, που έβαζε στο επίκεντρο την ανθρώπινη ύπαρξη, όπως η Γερμανία, μπόρεσε να σχεδιάσει και να εκτελέσει με τέτοιο ζήλο και ακρίβεια ένα τέτοιο ανίερο έγκλημα, μια τέτοια εκτροπή.

Από την άλλη δεν μου προκάλεσε εντύπωση η στάση του Όσκαρ Σίντλερ.

Άνθρωπος με ευρεία κοινωνική εμπειρία, γνώστης του ανθρώπινου χαρακτήρα, αλλά και του γερμανικού χαρακτήρα, ελίσσεται και έχει στόχο τη μεγιστοποίηση του δικού του οικονομικού οφέλους.

Δεν διστάζει να δοκιμάζει τον χαρακτήρα των αξιωματούχων του ναζιστικού καθεστώτος στη λυδία λίθο του χρήματος και μέσω αυτού να «κάνει τις δουλειές» του.

Και ακόμη, δεν με εντυπωσίασε η τελική συμπεριφορά του που στόχο είχε το να σώσει όσες περισσότερες ψυχές μπορούσε και μάλιστα με τρόπο σχεδόν απροκάλυπτο, δίχως να δίνει καμιά σημασία στην

«παραγωγή» του εργοστασίου.

Κατά τη γνώμη μου αυτή η εξέλιξη προοιωνιζόταν εξ αρχής, αφού ο μπον βιβέρ Όσκαρ Σίντλερ από τη μια δεν έχανε ευκαιρία να προσπορίζεται οικονομικό όφελος για τον εαυτό του, αλλά και από την άλλη δεν άφηνε τη ζωή να κυλάει δίχως να την ζει.

Για αυτόν πολύ μεγάλη σημασία είχε το παρόν και ακόμα μεγαλύτερη η ζωή, είτε αυτή ανήκει σε ε- βραίο είτε σε οποιονδήποτε άλλον.

 

Ο Σίντλερ τελικά είχε τα εφόδια ως άνθρωπος ούτως ώστε να μην μπορέσει να τον αγγίξει η ναζιστική προπαγάνδα.

Παρότι στην αρχή θεωρείτο τυχοδιώκτης, νομίζω ότι ήταν μια πολύ ισχυρή προσωπικότητα και επίσης είχε την αίσθηση του επιχειρείν, αλλά ενδεχομένως και της τελικής κατάληξης του πολέμου και του

έκτακτου χαρακτήρα της κατάστασης που επικρατούσε τότε.

Ένα άλλο σημείο που θα ήθελα να σταθώ, ηθογραφικά, είναι αυτό της «συγχώρεσης» και ης «ευγνωμοσύνης».

Ο Όσκαρ Σίντλερ έχοντας αποκτήσει την επιχειρηματική παιδεία από την οικογένειά του γνωρίζει και να συγχωρεί, και να ευγνωμονεί, χαρακτηριστικά που είναι σύμφυτα με τον χαρακτήρα κάποιου που ηγείται, κάποιου που είναι υπεύθυνος για την παραγωγή ενός εργοστασίου, αλλά και για τις ζωές των εργαζόμενών του.

Και θα ήθελα να κλείσω με τη σκηνή που ο Σίντλερ φιλάει την εβραία κοπέλα η οποία μαζί με ένα μι- κρό κορίτσι του προσφέρει ένα κέικ για τα γενέθλιά του.

Ο Σίντλερ ήξερε να σχοινοβατεί ανάμεσα στην νομιμότητα και το παράνομο, και δεν τον πείραξε που μπήκε στη φυλακή για λίγο, για παραβίαση του φυλετικού νόμου.

Ήταν και αυτό ένα μέρος από το παιγνίδι της ζωής.

Ήταν κάτι που δεν τόλμησε ο Άμον Γκετ με την Έλεν Χιρς, την εβραία οικιακή βοηθό του…

 

  1. Οι ιδεολογικές βάσεις του ναζισμού.

Οι ιδεολογικές βάσεις του ναζισμού δεν δημιουργήθηκαν μαζί με τη γέννηση του ναζιστικού κόμμα- τος. Ο πανγερμανισμός, ο αντιμπολσεβικισμός και ο αντσημιτσμός είναι οι δυναμικές γραμμές που προηγούνται του 1920, οπότε και καθιερώθηκε το ναζιστικό πρόγραμμα.

Ρόλο στη διάδοση δεν διαδραμάτισαν τόσο τα επιστημονικά έργα ή τα διανοητικά κατασκευάσματα μερικών θεωρητικών όσο οι κοινωνικές δομές που επέτρεψαν την εκλαΐκευσή τους.

Επίσης οι πολιτικές και κοινωνικές ιδέες των ναζί απορρέουν από την αντιδημοκρατική σκέψη του 19ου αιώνα.

Ακόμα και όταν δεν αναφέρονται ξεκάθαρα, κάτω από τα ναζιστικά Συνθήματα βρίσκουμε τη διδα- σκαλία του Τράϊτσκε του Λαγκάρντ ή του Λάνγκμπεν13.

Ένας βασικός παράγοντας προς την υποδούλωση του γερμανικού λαού ήταν ο πρωσισμός, αφού το πρωσικό κράτος σφυρηλάτησε τη γερμανική νοοτροπία κατ’ εικόνα του πολιτικού του συστήματος.  Ο Μπίσμαρκ επιβάλλοντας εκ των άνω την εθνική ενότητα με σίδερο και αίμα δημιούργησε τις θεμελιακές αξίες που θα στήριζαν διοικητικά ολόκληρο το οικοδόμημά του: απόλυτος σεβασμός της εξουσίας και των ιεραρχιών της, περηφάνεια του να είσαι Γερμανός, λατρεία του στρατού, πνεύμα θυσίας. Ο σωβινισμός, ο μιλιταρισμός, το πνεύμα της υπακοής, ενθαρρύνθηκαν πολύ από την αστική τάξη που ύστερα από την αποτυχία της επανάστασης του 1848 έπαψε σιγά-σιγά να αγωνίζεται για τη δημοκρατία14.

Γενικότερα ο Lionel Richard κάνει μια λεπτομερειακή αναφορά σχετικά με τα ζητήματα της σχέσης ναζισμού και κουλτούρας.

Απ’ όσα αναφέρει διακρίνουμε τις αναφορές του κατ’ αρχήν στις προναζιστικές εκπολιτιστικές οργανώσεις15 , την ίδρυση του υπουργείου Προπαγάνδας (υπουργείο λαϊκής Πληροφόρησης και Προπαγάνδας το οποίο ιδρύθηκε επίσημα στις 13 Μαρτίου 1933, αλλά η ιδέα είχε συλληφθεί από το Φεβρουά-

 

13Lionel Richard, Ναζισμός και κουλτούρα, μτφρ. Λόϋσκα Αβαγιανού, Αστέρι, [Αθήνα 1979], σελ. 24.

14Όπ. π. , σσ. 24-25.

15Όπ. π., σελ. 52.

 

ριο16, στο Γκαίμπελς, την τακτική του και την αντίθεσή του με τον Ρόζενμπεργκ17, το ολοκαύτωμα των βιβλίων στις 10 Μαΐου 1933 και τέλος την ίδρυση του Επιμελητηρίου της Κουλτούρας με το νόμο της 22 Σεπτεμβρίου 193318.

Επίσης, σε σχέση με το ζήτημα αυτό ο Στέφανος Ροζάνης αναφέρει ότι η αισθητικοποίηση της πολιτικής βούλησης, η αναβίωση του πανίσχυρου εθνικιστικού μύθου, του ριζωμένου στο αίμα και στη σάρκα της φυλής και ο ανορθολογισμός ως αντίβαρο ενός λογοκρατούμενου νεωτερικού κόσμου «χωρίς ψυχή», συγκροτούν τους τρεις κυρίαρχους όρους της συμπλοκής τέχνης και φασισμού , κατά τρόπον ώστε ο φασισμός να προβάλλεται κυρίως ως μια πολιτιστική επαναστατική δύναμη με ισχυρά ερείσματα τόσο στο μοντερνισμό της τέχνης όσο και της εναντίωσης σε αυτόν τον μοντερνισμό μέσω αντιδραστικών ρευμάτων και αισθητικών θεωριών19.

Ο φασισμός εκδηλώνει τη γοητεία του ως δύναμη ανατροπής του παραδοσιακού διαφωτιστικού κόσμου «χωρίς καρδιά», ενός κόσμου που συνδύαζε τη βιομηχανική εποχή με τη φιλοσοφική λατρεία του Λόγου, η οποία ισοπέδωνε, μέχρι εκμηδένισης τη συναισθηματική ζωή και τα ψυχικά δυναμικά της ανθρώπινης κατάστασης20. Ένα άλλο ζήτημα που θα πρέπει να θίξουμε είναι αυτό που αναφέρει ο En- zo Traverso σχετικά με τον τύπο του εβραίου ως αφαίρεση, δηλαδή του εβραίου ως ενσάρκωσης της αφηρημένης και απρόσωπης νεωτερικότητας, γεγονός που διαπερνάει όλη τη δυτική κουλτούρα του 19ου αιώνα.

Οι εβραίοι θεωρούνται δηλαδή οι εμπνευστές και κατασκευαστές του σύγχρονου, του απρόσωπου, του βιομηχανικού, της χρηματιστηριακής λογικής, της λειτουργίας του ανθρώπινου μυαλού σαν να ήταν ζυγαριά ακριβείας, μακριά από τις παραδοσιακές αξίες της κοινότητας.

Ήταν η εποχή που οι εβραίοι εμφανίζονταν σαν να είχαν αποτινάξει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους ως παρίες, ως ξένοι και είχαν ενταχθεί, αλλά και κυριαρχήσει σε μια κοινωνία μαζικοποιημένη, εμπορευματοποιημένη, απρόσωπη21.

Παραπλήσιες αναφορές για τον κοσμοπολιτισμό, οικουμενισμό και εμπορευματισμό, όλα εβραϊκής έμπνευσης κάνει ο Traverso και μετά, στο κεφάλαιο που ονομάζει «Η αναζωογονητική βία»22.

 

  1. Η ιστοριογραφία του ναζισμού

Σε σχέση με την ιστοριογραφία του ναζισμού, οι προσπάθειες ερμηνείας, πρώτον, εκκινούν ήδη με την ανάδυσή του και συνεχίζονται έως σήμερα, έχοντας καταλήξει-παρά τις διαφωνίες- στον προσδιορισμό του ως φαινομένου ειδεχθούς και μοναδικής καταστροφικότητας και στη σχεδόν οικουμενική καταδίκη του. Δεύτερον δεδομένης της σύνδεσης ερμηνείας του ναζισμού και οπτικής γωνίας του/της ιστορικού, οι θεωρήσεις σχετικά με τη φύση και την αιτιολογία του, διαμορφώνουν ένα πεδίο μάχης μεταξύ

της εξισωτικής Αριστεράς, του φιλελεύθερου Κέντρου και της συντηρητικής Δεξιάς, αφού η κάθε τάση επιχειρώντας να εντοπίσει στις υπόλοιπες στοιχεία της ιδεολογίας και των πρακτικών του ναζισμού, στοχεύει στην απαξίωση και απονομιμοποίησή τους23.

 

16Όπ. π., σελ. 87.

17Όπ. π. , σελ. 91.

18Όπ. π. , σελ. 102.

19Στέφανος Ροζάνης, «Τέχνη και φασισμός», πρόλογος από το βιβλίο του Θωμά Σλιώμη Η τέχνη απέναντι στον Ναζισμό. Το μουσικό κίνημα της Τερεζίν 1941-1945, Εκδόσεις Πατάκη, [Αθήνα 2016], σελ. 9.

20Όπ. π., σελ. 10.

21Enzo Traverso, Οι ρίζες της ναζιστικής βίας, μτφρ. Νίκος Κούρκουλος, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, [Αθήνα, 2013], σσ. 166-175.

22Όπ. π. , σσ. 175-188.

23Βασίλης Α. Μπογιατζής, «Μελετώντας το απόλυτο κακό: Μια επισκόπηση της ιστοριογραφίας του Ναζισμού από τις πρώτες ερμηνείες ως τη New Consensus και τη συνθετική προσέγγιση του Roger Griffin., στο Κριτικές προσεγγίσεις

ναζιστικού φαινομένου. Από την ιστοριογραφία και την πολιτική θεωρία στη σχολική ιστορική μάθηση, Άγγελος Παληκίδης

 

  1. Τα χρόνια των διώξεων 1933-1939

Η μαζική έξοδος εβραίων, αριστερών και διανοουμένων από τη Γερμανία άρχισε τους πρώτους μήνες του 1933, σχεδόν αμέσως μετά την άνοδο του Αδόλφου Χίτλερ στην εξουσία, στις 30 Ιανουαρίου.

Ο Βάλτερ Μπένγιαμιν εγκατέλειψε το Βερολίνο στις 18 Μαρτίου.

Ο Otto Klemperer Bruno Walter υποχρεώθηκαν σε φυγή από τη χώρα.

Ο Hans Hinkel ο νέος πρόεδρος της Πρωσικής Θεατρικής Επιτροπής ήταν και ο υπεύθυνος για την «αποεβραιοποίηση» της πολιτιστικής ζωής της Πρωσίας.

Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν βρισκόταν στις ΗΠΑ και δεν άργησε να αντιδράσει λέγοντας ότι αυτό που συνέ- βαινε στη Γερμανία ήταν μια «ψυχική ασθένεια των μαζών».

Η διασημότητα και η φήμη κάποιου δεν τον προστάτευε24.

Ο πολιτιστικός τομέας ήταν ο πρώτος στον οποίο εκδιώχθηκαν οι εβραίοι και οι αριστεροί25.

Μια από τις πρώτες ενέργειες της ναζιστικής εξουσίας ήταν ήδη από την άνοιξη του 1933 ο εντοπισμός και η διαρκής προβολή του εσωτερικού εχθρού, δηλαδή των εβραίων, ξένων, κοσμοπολιτών και επικίνδυνων κοινωνικών υπονομευτών σύμφωνα με την επίσης προπαγάνδα – των κομμουνιστών και των μαρξιστών, γενικότερα26.

Σε σχέση με τα οργανωμένα επεισόδια, στόχος των ναζί ήταν η οργάνωσή τους από την κεντρική εξουσία και τα παραστρατιωτικά σώματα ώστε να πει μια τάξη στις χαοτικές διώξεις λεηλασίες και στη σωματική βία που εκδηλωνόταν σε γειτονιές, δρόμους σχολεία κρατικά γραφεία πανεπιστημιακά ιδρύματα κτλ.

Η πρώτη επισημοποίηση των επεισοδίων ήταν την 1η Αυγούστου του 1933 όταν ανακηρύχθηκε εθνική ημέρα μποϊκοτάζ εναντίον των εβραίων27.

Με τους νόμους της Νυρεμβέργης που άρχισαν να ισχύουν από το Σεπτέμβριο του 1935 οι διώξεις έλαβαν τη νομική τους υπόσταση.

Σύμφωνα με τους νόμους αυτούς απαγορεύονταν οι μικτοί γάμου εβραίων και Γερμανών και αφαιρέθηκε η γερμανική υπηκοότητα από τους εβραίους.

Σύμφωνα με τον Κάρλ Σμιτ, νομικό και φιλόσοφο, με τους νόμους αυτούς εγκαθιδρυόταν μια νέα- εθνική τάξη με καθοδηγητή τον Φύρερ και εγγυητή της το ναζιστικό κόμμα.

Το Νοέμβριο του 1938 έχουμε τη Νύχτα των Κρυστάλλων που δεν ήταν μια αλλά τρεις ή τέσσερις με τους εμπρησμούς των συναγωγών και τις καταστροφές και λεηλασίας στα καταστήματα των εβραίων. Σε σχέση με τους εβραίους δημοσίους υπαλλήλους, το 1933 ο αριθμός των εβραίων στον δημόσιο τομέα ήταν μικρός. Από το νόμο για τον Δημόσιο Τομέα εξαιρέθηκαν οι βετεράνοι του πολέμου και όσοι είχαν χάσει τον πατέρα τους ή το παιδί τους στο πεδίο της μάχης. Αυτό ήταν το αποτέλεσμα της παρέμβασης του προέδρου Χίντεμπουργκ έπειτα από έκκληση της Ένωσης Βετεράνων εβραίων την ο- ποία υποστήριξε και ο ηλικιωμένος στρατάρχης August von Mackensen. Επιπλέον εξαιρέθηκαν οι υπάλληλοι που είχαν διοριστεί πριν από την 1η Αυγούστου 1914. Όλοι οι άλλοι εξαναγκάστηκαν σε πρόωρη συνταξιοδότηση.

Ανάλογες δράσεις αναλήφθηκαν και εναντίον των εβραίων δικηγόρων και γιατρών,

Γενικότερα ο Χίτλερ ελισσόταν ανάμεσα στις απαιτήσεις των ακραίων του κόμματός του και των συμμάχων του στο Γερμανικό Εθνικό Λαϊκό κόμμα28.

Τον Σεπτέμβριο του 1933 απαγορεύτηκε στους εβραίους να ασχολούνται με τη γεωργία29.

Το Μάρτιο του 1933 η Κολωνία απαγόρευσε στους εβραίους να χρησιμοποιούν τις δημοτικές αθλητι-

 

(επιμ.), Επίκεντρο, [Θεσσαλονίκη 2013], σσ. 19-20.

24Saul Friedlander, Η ναζιστική Γερμανία και οι Εβραίοι. τ. Ι, Τα χρόνια των διώξεων 1933-1939, Πόλις, [Αθήνα 2013], σσ. 27-29.

25Όπ. π., σελ. 31.

26Όπ. π., σελ. 35.

27Όπ. π., σελ. 34. 28Όπ. π., σελ. 48 29Όπ. π., σελ. 52.

 

κές εγκαταστάσεις της πόλης. Από τις 3 Απριλίου 1933 στην Πρωσία, αιτήσεις των Εβραίων για αλλαγή ονόματος θα υποβάλλονταν στο Υπουργείο Δικαιοσύνης προκειμένου να αποτρέπονται απόπειρες συγκάλυψης της καταγωγής. Στις 4 Απριλίου 1933 η Γερμανική Ομοσπονδία Πυγμαχίας απέβαλε όλους τους εβραίους πυγμάχους. Στις 8 Απριλίου το κρατίδιο της Βάδης επέβαλε την απόλυση όλων

των εβραίων βοηθών καθηγητών από τα πανεπιστήμια της επικράτειάς του. Στις 19 Απριλίου απαγορεύτηκε η χρήση των Γίντις στις ζωαγορές του κρατιδίου της Βάδης. Στις 24 Απριλίου απαγορεύτηκε η χρήση εβραϊκών ονομάτων για τη διευκόλυνση της υπαγόρευσης στις τηλεφωνικές συνομιλίες30.

Γενικότερα, ο Friedlander παραθέτει έναν μακροσκελή κατάλογο από μέτρα που είχαν ληφθεί εναντίον των εβραίων σε όλα τα επίπεδα, στο πρώτο μέρος του πρώτου τόμου του βιβλίου του31.

Επίσης, ο Friedlander αναφέρεται στις κοινωνικές ελίτ που συναίνεσαν και στις κοινωνικές ελίτ που απειλήθηκαν με ιδιαίτερη αναφορά στην, αρνητική, τελικά, θέση της εκκλησίας32, ενώ γενικότερη α- ναφορά γίνεται στο κεφάλαιο «Το νέο γκέτο» για την απομόνωση των εβραίων και την απαγόρευση εισόδου σε δημόσιους χώρους όπως οι βιβλιοθήκες και τα κολυμβητήρια33

Ακόμα υπάρχει αναφορά στο πνεύμα των νόμων της Νυρεμβέργης34.

Στην Αυστρία ο αντιεβραϊσμός ήταν πιο ωμός και οι κάτοικοι πιο πρόθυμοι να συμμετάσχουν σε αντιεβραϊκές εκδηλώσεις35, ενώ αναφορά γίνεται και στην Ιταλία36.

Η δήμευση των περιουσιών και επιχειρήσεων γινόταν σταδιακά, μήνα με το μήνα, παράλληλα με τις απαγορεύσεις και την άρση των όποιων δικαιωμάτων.

Η πολιτική του διαχωρισμού έφτασε στο τελικό της σημείο που ήταν η επιβολή του κίτρινου αστεριού στα ρούχα των εβραίων αρχικά στις κατεχόμενες περιοχές της Πολωνίας στα τέλη του 1939, ενώ οι ναζί καθυστέρησαν τη λήψη ενός τέτοιου μέτρου στο γερμανικό Ράιχ αφού έκριναν ότι μια τόσο ακραία ενέργεια διαχωρισμού δεν θα ήταν ώριμη πριν τη γενίκευση του πολέμου. Στα μέσα Σεπτεμβρίου 1941 εισαγωγή του άστρου του Δαβίδ και έναρξη των εκτοπίσεων 37.

Έτσι το μέτρο του κίτρινου αστεριού εφαρμόστηκε στη Γερμανία τον Αύγουστο του 194138,39 . Ιδιαίτερη αναφορά στην «Νύχτα των κρυστάλλων ως επίθεση40, το 1938, καθώς και στη δολοφονία του Ερνστ Ρομ κατά τη διάρκεια της «Νύχτας των μεγάλων μαχαιριών» τον Ιούνιο του 1934 που εξάλειψε και την παραμικρή πιθανότητα να εμφανιστεί τυχόν διεκδικητής της ηγεσίας του κόμματος41.

Σε ένα άλλο σημείο ο Friedlander αναφέρει ότι η αντιεβραϊκή σταυροφορία προσέφερε στο ναζιστικό καθεστώς μια σειρά από οφέλη σε πολιτικό και θεσμικό επίπεδο. Για ένα καθεστώς που εξαρτιόταν από την διαρκή κινητοποίηση ο εβραίος λειτουργούσε σαν μύθος που κινητοποιούσε διαρκώς τα πλήθη.

Το δεύτερο μεγάλο σχέδιο της ελίτ των ναζί ήταν η απέλαση και ο εγκλεισμός.

Η πολιτική της απέλασης άρχισε να φαίνεται από τα τέλη του 1938 πρώτα στις κατεχόμενες χώρες στην Αυστρία και λίγο μετά στην Τσεχοσλοβακία και στην Πολωνία.

 

30Όπ. π., σελ. 56.

31Όπ. π. , σσ. 29-61.

32Όπ. π., σσ. 62-95.

33Όπ. π., σσ. 138-171.

34Όπ. π., σσ. 172-201.

35Όπ. π., σελ. 274.

36Όπ. π., σελ. 283.

37Όπ. π., σελ. 706.

38Θωμάς Σλιώμης, Η τέχνη απέναντι στο ναζισμό. Το μουσικό κίνημα της Τερεζίν. Εκδόσεις Πατάκη, [Αθήνα 2016], σελ. 34. 39Saul Friedlander, Η ναζιστική Γερμανία και οι Εβραίοι. τ. ΙΙ, Τα χρόνια της εξόντωσης 1939-1945, Πόλις, [Αθήνα 2013], σελ. 388.

40Όπ. π., σελ. 304.

41Όπ. π. , σελ. 140.

 

  1. Τα εβραϊκά γκέτο

Ο όρος «γκέτο» (ghetto) προέρχεται από το όνομα της εβραϊκής συνοικίας της Βενετία, η οποία δημιουργήθηκε το 1516, και στην οποία οι ενετικές αρχές ανάγκαζαν τους εβραίους της πόλης να κατοικούν42. Τον 16ο και τον 17ο αιώνα, διάφοροι αξιωματούχοι, από τοπικές δημοτικές αρχές μέχρι και τον Αυτοκράτορα Κάρολο τον Πέμπτο, διέταξαν τη δημιουργία γκέτο για τους εβραίους στη Φρανκφούρτη, τη Ρώμη, την Πράγα και άλλες πόλεις.

Κατά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, τα γκέτο ήταν αστικές περιοχές (συχνά περίκλειστες) στις οποίες οι Γερμανοί συγκέντρωναν τον εβραϊκό πληθυσμό και τον ανάγκαζαν να διαβιώνει κάτω από άθλιες συν- θήκες. Η ίδρυση των γκέτο αποσκοπούσε στην απομόνωση των εβραίων με το διαχωρισμό των εβραϊκών κοινοτήτων από τον υπόλοιπο πληθυσμό, αλλά και από άλλες εβραϊκές κοινότητες. Στην κατεχόμενη Πολωνία και τη Σοβιετική Ένωση και μόνο, οι Γερμανοί δημιούργησαν τουλάχιστον 1.000 γκέτο. Οι αρχές των στρατευμάτων κατοχής ίδρυσαν το πρώτο γκέτο της Πολωνίας στο Piotrków Trybunalski τον Οκτώβριο του 193943.

Σταδιακά οι Εβραίοι συγκεντρώνονταν σε συγκεκριμένες περιοχές των πόλεων, ωστόσο ούτε ο Χάντριχ ούτε ο Φρανκ εξέδωσαν εντολή για τη δημιουργία κλειστών γκέτο. Η γκετοποίηση ήταν αποτέλεσμα ποικίλων παραγόντων που διέφεραν από περίπτωση σε περίπτωση. Διήρκεσε, όπως ε από τον Οκτώβριο του 1939 ως το Μάρτιο του 1941 (στο Λουμπλίν και την Κρακοβία), ή ακόμη και ως το 1942 ή το 1943 στην Άνω Σιλεσία. Σε ορισμένες περιπτώσεις δεν είχαν ιδρυθεί γκέτο πριν την έναρξη των εκτοπίσεων στα στρατόπεδα εξόντωσης. Το γκέτο του Λοτζ ιδρύθηκε τον Απρίλιο του 1940, ενώ το γκέτο της Βαρσοβίας τον Νοέμβριο του 1940. Το γκέτο της Βαρσοβίας σφραγίστηκε με το πρόσχημα της διάδοσης επιδημιών, ενώ η δημιουργία του γκέτο του Λοτζ συναρτάτο με την άφιξη Γερμανών εποίκων από τις Βαλτικές χώρες, που εγκαταστάθηκαν στα σπίτια που πριν είχαν οι εβραίοι44.

Οι Γερμανοί θεωρούσαν την ίδρυση των γκέτο σαν ένα προσωρινό μέτρο για τον έλεγχο και την απομόνωση των εβραίων, ενώ τα ηγετικά στελέχη των Ναζί στο Βερολίνο σχεδίαζαν τις επόμενες ενέργειές τους με απώτερο στόχο την απομάκρυνση του εβραϊκού πληθυσμού. Σε πολλές περιοχές, η χρήση των γκέτο δεν είχε μεγάλη διάρκεια. Ορισμένα γκέτο είχαν ζωή μόλις λίγων ημερών, άλλα παρέμειναν για μήνες ή και χρόνια. Με την «Τελική Λύση» (το σχέδιο για την εξόντωση όλων των εβραίων της

Ευρώπης) που άρχισε να τίθεται σε εφαρμογή στα τέλη του 1941, οι Γερμανοί επιδόθηκαν στη συστηματική καταστροφή των γκέτο. Οι Γερμανοί και οι συνεργοί τους εκτελούσαν τους κατοίκους των γκέτο με πυροβόλα όπλα σε ομαδικούς τάφους που βρίσκονταν σε κοντινές αποστάσεις ή τους εκτόπιζαν στα κέντρα εξόντωσης όπου και δολοφονούνταν. Τα SS και η γερμανική αστυνομία μετέφεραν μια μικρή μειοψηφία των Εβραίων από τα γκέτο σε στρατόπεδα συγκέντρωσης και καταναγκαστικής εργασίας45.

Υπήρχαν τρία είδη γκέτο: κλειστά γκέτο, ανοικτά γκέτο και γκέτο καταστροφής. Πολλές φορές ο πληθυσμός των γκέτο χωριζόταν σε τρεις ομάδες: Την ομάδα Α στην οποία ανήκαν όσοι δούλευαν στα

εργαστήρια, εργάτες και υπάλληλοι, την ομάδα Β που ανήκαν οι υπάλληλοι και οι ανειδίκευτοι εργάτες και η ομάδα Γ που ανήκε ο υπόλοιπος πληθυσμός και ο οποίος κατά ομάδες στέλνονταν στα στρατόπεδα εξόντωσης, όπως στην περίπτωση του γκέτο του Λοτζ46.

Επίσης, στον Friedlander υπάρχει αναφορά για το γκέτο της Terezin στο Προτεκτοράτο47.

Το μεγαλύτερο γκέτο της Πολωνίας ήταν αυτό της Βαρσοβίας, όπου πάνω από 400.000 εβραίοι στριμώχτηκαν σε μια περιοχή μόλις 3,4 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Άλλα μεγάλα γκέτο ιδρύθηκαν στις

 

42https://el.wikipedia.org/wiki/Γκέτο. 43 https://www.ushmm.org.

44Saul Friedlander, Η ναζιστική Γερμανία και οι Εβραίοι. τ. ΙΙ, Τα χρόνια της εξόντωσης 1939-1945, Πόλις, [Αθήνα 2013], σελ. 436.

45https://www.ushmm.org.

46Saul Friedlander, Η ναζιστική Γερμανία και οι Εβραίοι. τ. ΙΙ, Τα χρόνια της εξόντωσης 1939-1945, Πόλις, [Αθήνα 2013], σελ. 755.

47Όπ. π., σελ. 763.

 

πόλεις Λοντζ, Κρακοβία, Μπιάλιστοκ, Λιβόβ, Λούμπλιν, Βίλνα, Κόβνο, Τσεστότσοβα και Μινσκ. Επίσης, δεκάδες χιλιάδες εβραίοι της δυτικής Ευρώπης εκτοπίστηκαν στα γκέτο της ανατολικής Ευρώ- πης. Οι Γερμανοί διέταξαν τους εβραίους που κατοικούσαν στα γκέτο να φορούν αναγνωριστικά σήματα ή περιβραχιόνια ενώ εξανάγκασαν και πολλούς Εβραίους να εργάζονται γι’ αυτούς. Υπεύθυνοι για τη λειτουργία των γκέτο ήταν τα εβραϊκά συμβούλια (Judenraete) που διορίζονταν από τους Ναζί.

Τα γκέτο είχαν τη δική τους αστυνομική δύναμη, η οποία επέβαλε τις διαταγές των γερμανικών αρχών και των εβραϊκών συμβουλίων, όπως, μεταξύ άλλων, τη διευκόλυνση των απελάσεων σε κέντρα εξόντωσης. Οι αξιωματικοί της εβραϊκής αστυνομίας, όπως και τα μέλη των εβραϊκών συμβουλίων, βρίσκονταν κάτω από τον απόλυτο έλεγχο των γερμανικών αρχών. Οι Γερμανοί εκτελούσαν τους εβραίους αστυνομικούς που θεωρούσαν ότι δεν εκτελούσαν σωστά τις διαταγές τους χωρίς κανέναν δισταγμό48.

Κάποιοι από τους εβραίους προσπάθησαν να αντισταθούν στον εγκλεισμό τους στα γκέτο με διάφορους τρόπους. Οι κάτοικοι των γκέτο εμπλέκονταν πολύ συχνά σε δραστηριότητες, όπως τη λαθραία μεταφορά τροφίμων, φαρμάκων, όπλων ή πληροφοριών εντός και εκτός των γκέτο, συχνά χωρίς να

ενημερώνουν ή να περιμένουν την έγκριση των εβραϊκών συμβουλίων. Ορισμένα εβραϊκά συμβούλια ή μεμονωμένα μέλη αυτών των συμβουλίων επέτρεπαν ή ενθάρρυναν το παράνομο εμπόριο, καθώς τα αγαθά αυτά ήταν απαραίτητα για την επιβίωση των κατοίκων του γκέτο. Παρ’ όλο που οι Γερμανοί

έδειχναν να μην τους απασχολεί το ζήτημα των συναθροίσεων όπως στην περίπτωση της άσκησης θρησκευτικής λατρείας, της προσέλευσης σε πολιτιστικές εκδηλώσεις ή της συμμετοχής σε νεανικά κινήματα εντός του γκέτο, κατά κανόνα, θεωρούσαν οποιαδήποτε κοινωνική συγκέντρωση «απειλή για την δημόσια ασφάλεια» και προχωρούσαν στην ανελέητη φυλάκιση ή εκτέλεση ατόμων που θεωρού- σαν πρωταίτιους και συμμετέχοντες. Οι Γερμανοί γενικά απαγόρευαν την παροχή κάθε μορφής οργανωμένης διδασκαλίας ή εκπαίδευσης49.

Σε ορισμένα γκέτο εκδηλώθηκαν ένοπλες εξεγέρσεις από μέλη αντιστασιακών εβραϊκών οργανώσεων. Η πιο σημαντική από αυτές ήταν η εξέγερση στο γκέτο της Βαρσοβίας την άνοιξη του 1943. Επίσης,

βίαιες εξεγέρσεις εκδηλώθηκαν στις πόλεις Βίλνα, Μπιάλιστοκ, Τσεστότσοβα και σε άλλα μικρότερα γκέτο. Τον Αύγουστο του 1944, τα SS και η γερμανική αστυνομία ολοκλήρωσαν την καταστροφή του τελευταίου μεγάλου γκέτο στην πόλη Λοτζ50.

 

  1. Τα διαφόρων ειδών στρατόπεδα

Με τους όρους στρατόπεδα εξόντωσης ή στρατόπεδα θανάτου αναφέρονται οι εγκαταστάσεις που δημιουργήθηκαν από την ναζιστική Γερμανία κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου με σκοπό

τη θανάτωση των εβραίων της Ευρώπης των Τσιγγάνων, των Σοβιετικών αιχμαλώτων πολέμου, Πολωνών, Ελευθεροτεκτόνων, Μαρτύρων του Ιεχωβά, ομοφυλοφίλων, πολιτικών κρατουμένων και άλλων51.

Αποτέλεσαν τμήμα αυτού που αργότερα ονομάστηκε «Ολοκαύτωμα».

Τα στρατόπεδα εξόντωσης διέφεραν από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, τα οποία ήταν εγκατεστημένα κυρίως στη Γερμανία.

Διαφοροποιούνται, επίσης, από τα στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας, τα οποία είχαν δημιουργη- θεί σε όλες τις κατεχόμενες από τις γερμανικές δυνάμεις περιοχές για να εκμεταλλευτούν τους διάφορους κρατούμενους ως εργατικό δυναμικό. Πολλοί εβραίοι δούλευαν μέχρι θανάτου σε αυτά τα στρα-

 
   

 

48https://www.ushmm.org. 49https://www.ushmm.org. 50https://www.ushmm.org.

51Saul Friedlander, Η ναζιστική Γερμανία και οι Εβραίοι. τ. ΙΙ, Τα χρόνια της εξόντωσης 1939-1945, Πόλις, [Αθήνα 2013], σσ. 599-805, όπου γίνεται εκτενής αναφορά στη μαζική δολοφονία, όχι μόνο από πλευράς Γερμανών, αλλά και από την πλευρά ων συνεργατών τους στις διάφορες κατεχόμενες χώρες.

 

τόπεδα αλλά το εβραϊκό εργατικό δυναμικό, παρά τη χρησιμότητά του στις στρατιωτικές προσπάθειες των Γερμανών, προοριζόταν για εξόντωση. Σε όλα τα ναζιστικά στρατόπεδα τα ποσοστά των θανάτων ήταν υψηλά ως αποτέλεσμα της ασιτίας, των ασθενειών και της εξάντλησης, αλλά μόνο τα στρατόπεδα εξόντωσης είχαν σχεδιαστεί συγκεκριμένα για μαζική σφαγή52.

Η πλειονότητα των αναφορών που αφορούν το Ολοκαύτωμα αναγνωρίζει επτά στρατόπεδα εξόντω- σης, τα έξι από τα οποία βρίσκονταν στην Πολωνία. Αυτά ήταν τα εξής:

 

Ένα επιπλέον στρατόπεδο εξόντωσης δημιουργήθηκε στο Μάλι Τρόστενετς της Λευκορωσίας.

Από αυτά, το Άουσβιτς ΙΙ και το Κέλμνο βρίσκονταν σε περιοχές της δυτικής Πολωνίας υπό γερμανική κατοχή, ενώ τα άλλα τέσσερα βρίσκονταν σε περιοχές υπό τον έλεγχο της Γενικής Διοίκησης (Generalgouvernement).

Ένα έβδομο στρατόπεδο, λιγότερο γνωστό από τα άλλα έξι, βρισκόταν στο Μάλι Τρόστενετς της σημερινής Λευκορωσίας. Επίσης, η σκιώδης κροατική κυβέρνηση της Ουστάς (Ustaše) είχε θέσει σε λει- τουργία το στρατόπεδο εξόντωσης στο Γιασένοβατς το οποίο χρησιμοποιήθηκε για την μαζική εξόντωση Σέρβων και εβραίων και μάλιστα με τρόπο ειδεχθή από τους φιλοναζιστές Κροάτες γεγονός για το οποίο υπάρχουν αναφορές σε πολλές πηγές.

Τα στρατόπεδα της Τρεμπλίνκα, του Μπέλζεκ και του Ζομπίμπορ κατασκευάστηκαν κατά τη διάρκεια της Επιχείρησης Ράινχαρντ, που ήταν η κωδική ονομασία της επιχείρησης για την συστηματική εξόντωση των εβραίων της Ευρώπης, ευρύτερα γνωστής με τον όρο «Τελική Λύση του Εβραϊκού ζητήματος». Η πραγματοποίηση της επιχείρησης αυτής αποφασίστηκε στη Διάσκεψη της Βάνζεε του Ιανουαρίου του 1942 και εκτελέστηκε υπό τον έλεγχο του Άντολφ Άιχμαν.

Ενώ το Άουσβιτς ΙΙ54 αποτελούσε τμήμα ενός στρατοπέδου καταναγκαστικής εργασίας και

το Μαϊντάνεκ περιλάμβανε και ένα στρατόπεδο καταναγκαστικής εργασίας, τα στρατόπεδα που δημιουργήθηκαν κατά την Επιχείρηση Ράινχαρντ και το στρατόπεδο Κέλμνο ήταν αποκλειστικά στρατό- πεδα εξόντωσης, τα οποία κατασκευάστηκαν με μοναδικό σκοπό τη μεγάλης κλίμακας εξολόθρευση εβραίων μέσα σε λίγες ώρες από τη στιγμή της άφιξής τους – οι μόνοι που εξαιρούνταν από αυτή την άμεση θανάτωση ήταν όσοι χρησιμοποιούνταν σε καταναγκαστικές εργασίες που σχετίζονταν με τη διαδικασία της εξόντωσης (π.χ. την απομάκρυνση των πτωμάτων από τους θαλάμους αερίων).

Τα στρατόπεδα αυτά είχαν μικρό μέγεθος – μόνο μερικές εκατοντάδες μέτρα – καθώς δεν προορίζονταν για διαμονή. Στους μελλοθάνατους που έφταναν σε αυτά έλεγαν ότι ήταν, απλώς, ένας σταθμός μετεπιβίβασης, με σκοπό τη μετακίνησή τους ανατολικότερα.

 

 

52https://el.wikipedia.org/wiki/Ναζιστικά_στρατόπεδα_συγκέντρωσης. 53https://el.wikipedia.org/wiki/Ναζιστικά_στρατόπεδα_συγκέντρωσης.

54Saul Friedlander, Η ναζιστική Γερμανία και οι Εβραίοι. τ. ΙΙ, Τα χρόνια της εξόντωσης 1939-1945, Πόλις, [Αθήνα 2013], σσ. 915, Το Άουσβιτς από τις αρχές του καλοκαιριού του 1942 άρχισε να μετρ μετατρέπεται από στρατόπεδο καταναγκαστικής εργασίας σε στρατόπεδο εξόντωσης.

 

Ο αριθμός των νεκρών στα επτά κυριότερα στρατόπεδα υπολογίζεται ως εξής:

 

  • Άουσβιτς ΙΙ: περίπου 100.000
  • Μπέλζεκ: 000
  • Κέλμνο: 000
  • Μαϊντάνεκ: 300.000 έως 000
  • Ζομπίμπορ: 000
  • Τρεμπλίνκα: τουλάχιστον 700.000, πιθανόν πάνω από 000.000
  • Μάλι Τρόστενετς: τουλάχιστον 200.000, πιθανόν πάνω από 00055.

Οι τρόποι λειτουργίας των στρατοπέδων

Η μέθοδος εκτέλεσης στα στρατόπεδα αυτά ήταν με δηλητηριώδη αέρια, συχνά σε θαλάμους αερίων, αν και πολλοί κρατούμενοι φονεύονταν με μαζικές εκτελέσεις και με άλλους τρόπους. Τα σώματα των εκτελεσμένων καταστρέφονταν σε κρεματόρια (εκτός από το Ζομπιμπόρ όπου καίγονταν σε υπαίθριες πυρές), και οι στάχτες θάβονταν ή διασκορπίζονταν56.

Τα στρατόπεδα διέφεραν ελαφρά ως προς την λειτουργία τους, αλλά όλα ήταν σχεδιασμένα να σκοτώ- νουν όσο πιο αποτελεσματικά γινόταν.

Όπως αναφέρει και ο Friedlander ο Χίμλερ αρχικά ήταν αντίθετος με την εξόντωση των εβραίων, καθότι, όπως υποστήριζε δεν προσιδίαζε με τον χαρακτήρα του γερμανικού λαού και έτσι είχε συζητηθεί η λύση της μετεγκατάστασής τους στη Μαδαγασκάρη, γεγονός όμως που προϋπέθετε την νίκη έναντι της Βρετανίας.

Ο Enzo Traverso διακρίνει σαφείς σχέσεις ανάμεσα στον Τεϋλορισμό-Φορντισμό και στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης και εξόντωσης.

Η αρχιτεκτονική και η διάταξη των κτιρίων των στρατοπέδων παρέπεμπαν σε εργοστάσιο. Παραγωγή και εξόντωση διαπλέκονταν.

Η ανθρώπινη εξόντωση ήταν βιομηχανικού τύπου, ενώ οι περιγραφές σχετικά με την χρησιμοποίηση των ανθρώπινων υπάρξεων ως αντικειμένων και πρώτης ύλης σοκάρουν.

Ο καταμερισμός της εργασίας γινόταν με ορθολογικά αλλά και με βιολογικά-φυλετικά κριτήρια.

Η βιομηχανικού τύπου σφαγή ήταν σχεδόν αθέατη «υπήρχε σαν να μην υπήρχε» και προσομοίαζε σε αυτό το σημείο με τα σφαγεία νέου τύπου όπως αυτά που άρχισαν να ιδρύονται στη Γαλλία, στα μέσα του 19ου αιώνα57.58.

Η γκιλοτίνα, το σφαγείο, το φορντιστικό εργοστάσιο, η ορθολογική διοίκηση, ο ρατσισμός, ο ευγονισμός, οι αποικιακές σφαγές και το μακελειό του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου είχαν διαμορφώσει προκαταβολικά το κοινωνικό σύμπαν και το νοητικό τοπία μέσα στο οποίο επινοήθηκε και εφαρμόστηκε η Τελική Λύση59.

 

 

55https://el.wikipedia.org/wiki/Ναζιστικά_στρατόπεδα_συγκέντρωσης και στο Saul Friedlander, Η ναζιστική Γερμανία και οι Εβραίοι. τ. ΙΙ, Τα χρόνια της εξόντωσης 1939-1945, Πόλις, [Αθήνα 2013], σελ. 892.

56https://el.wikipedia.org/wiki/Ναζιστικά_στρατόπεδα_συγκέντρωσης.

57Enzo Traverso, Οι ρίζες της ναζιστικής βίας, μτφρ. Νίκος Κούρκουλος, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, [Αθήνα, 2013], σσ. 49-60.

58Όπ. π., σσ. 113-116.

59Όπ. π., σελ. 193.

 

Ο Χίτλερ δεν διέθετε έως το 1941, ένα πολύ ξεκάθαρο σχέδιο για την του εξόντωση των εβραίων και η Τελική Λύση ήταν το προϊόν μια διαρκούς αλληλεπίδρασης ανάμεσα στον ριζοσπαστικό αντισημιτισμό και στις περιστάσεις του πολέμου.

Είναι αυτή η αλληλεπίδραση που θα γεννήσει τα στάδια, τις μορφές και τα μέσα το εκτοπισμού και της θανάτωσης των εβραίων.

Ακόμα και χωρίς σχεδιασμό, όμως, ο Εθνικοσοσιαλισμός είχε πολλά μοντέλα στη διάθεσή του πολλά μοντέλα που δεν δίστασε να ακολουθήσει μοντέλα ιδεολογικά (ρατσισμός ευγονισμός), πολιτικά (ο ιταλικός φασισμός), και ιστορικά (ο ιμπεριαλισμός και η αποικιοκρατία), από την άλλη μοντέλα κοινωνικά και τεχνολογικά (ο εξορθολογισμός των μορφών κυριαρχίας, ο ολοκληρωτικός πόλεμος, η σειριοποιημένη εξόντωση ) που όλα τους πήγαζαν από το ευρωπαϊκό πολιτισμικό πλαίσιο60.

Επίσης, ο Enzo Traverso κάνει αναφορά σχετικά με τα στρατόπεδα συγκέντρωσης και την παρουσία τους ήδη από τις αρχές του 20ου αιώνα και κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Αρχικά, στόχος ήταν η σταδιακή συγκέντρωση των εβραίων στις λεγόμενες ανατολικές επαρχίες και

τη μαζική απέλαση εκατοντάδων χιλιάδων ή και εκατομμυρίων προς τα εδάφη της Σοβιετικής Ένωσης. Όμως, το σχέδιο αυτό αντιμετώπισε δυσκολίες λόγω των εσωτερικών αντιθέσεων και έχουμε την εμφάνιση των δολοφονικών επεισοδίων που από την περίοδο 1940-41 γίνονταν όλο και πιο πολλά σε διάφορες περιοχές της Πολωνίας, τις Βαλτικές χώρες και στη Ρωσία.

Ήταν τα πρώτα δείγματα, οι πρώτες μη βιομηχανικού τύπου παραγωγές μαζικού θανάτου61.

Όμως αντίθετα με το σχέδιο της απέλασης του σχέδιο εγκλεισμού σε στρατόπεδα συγκέντρωσης προ- χωρούσε ομαλά με ένα σαφέστερα οργανωμένο σχέδιο.

Το μοντέλο του εργοστασίου-φυλακής-στρατώνα, που ακολουθήθηκε συνδύαζε στον απόλυτο βαθμό τη σκληρή χωρίς όρους και ανταλλάγματα εργασία, τον ασφυκτικό περιορισμό των σωμάτων και τη μαζική τυφλή πειθαρχία απέναντι στους κανονισμούς.

Το μοντέλο αυτό της απόλυτης υποταγής και πειθαρχίας είχε εφαρμοστεί σε ορισμένες δυτικές χώρες πριν από δεκαετίες.

Το μοντέλο άρχισε να εφαρμόζεται από το καλοκαίρι του 1933 στο Νταχάου, μια περιοχή κοντά στο Μόναχο, όπου αποτέλεσε έναν οργανωμένο χώρο κράτησης για τις πρώτες χιλιάδες πολιτικών κρατουμένων.

Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1940 η ίδρυση αυτού του τύπου των στρατοπέδων αυξήθηκε εντυπωσιακά και εκτείνονταν πέρα από τη Γερμανία σε χώρες όπως η Αυστρία, η Τσεχία, η Ουγγαρία, η Ολλανδία, οι Βαλτικές Χώρες, η Ουκρανία και η Πολωνία62.

Το ίδιο εντυπωσιακά αυξήθηκε και ο αριθμός των κρατουμένων που αποτελούνταν από στρατιώτες και αξιωματικούς αιχμαλώτους, αμάχους των κατεχομένων χωρών, πολιτικούς κρατούμενους, εβραίους

τσιγγάνους, και ομοφυλόφιλους.

Στα στρατόπεδα αυτά παρά τον ανορθολογικό τρόπο διαχείρισης της εργατικής δύναμης παραγόταν πάνω από το 50% του συνολικού ακαθάριστου γερμανικού προϊόντος.

Επρόκειτο για μια στρατιωτική-οικονομική αυτοκρατορία από την οποία οι επενδυτές, συνήθως Γερ- μανοί, κέρδιζαν αμύθητα ποσά63.

Η κλιμάκωση των σχεδίων για την απελευθέρωση του Ράιχ από τον εβραϊκό παράγοντα και τους άλλους υπανθρώπους κυκλοφορούσε ως ιδέα από το 1941 στις κλειστές συσκέψεις.

Είναι, επίσης βέβαιο ότι η τελική απόφαση όπως και οι μέθοδοι της τελικής εξόντωσης συζητήθηκαν

 

60Enzo Traverso, Οι ρίζες της ναζιστικής βίας, μτφρ. Νίκος Κούρκουλος, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, [Αθήνα, 2013], σελ. 193.

61Θωμάς Σλιώμης, Η τέχνη απέναντι στο ναζισμό. Το μουσικό κίνημα της Τερεζίν, Εκδόσεις Πατάκη, [Αθήνα 2016], σελ. 35. 62Θωμάς Σλιώμης, Η τέχνη απέναντι στο ναζισμό. Το μουσικό κίνημα της Τερεζίν. Εκδόσεις Πατάκη, [Αθήνα 2016], σελ. 36. 63Όπ. π., σελ. 37.

 

και διατυπώθηκαν με συγκεκριμένο τρόπο τον Ιανουάριο του 1942 στη σύνοδο του Βάνζεε η οποία πραγματοποιήθηκε υπό την προεδρία του στρατηγού Ράινχαρντ Χάινντριχ64 .

Ωστόσο πριν από αυτά είχαμε το πρόγραμμα της ευγονικής Τ-4 όπου πάνω από 70.000 Γερμανοί ανίατα ασθενείς και ψυχοπαθείς εκτελέστηκαν μεταξύ του Σεπτεμβρίου του 1939 και των αρχών του 1941. Μια δεύτερη δοκιμή αποτελούσαν οι μαζικές εκτελέσεις με τη χρήση όπλων των εβραίων από τα γερμανικά αστυνομικά σώματα στις κατεχόμενες ανατολικές χώρες, μια μέθοδος που στα τέλη του 1941 κρίθηκε ασύμφορη και δαπανηρή αφού υπήρχε το πρόβλημα της ταφής, το πρόβλημα της κατανάλωσης πυρομαχικών, αλλά και της αντίδρασης του ανθρώπινου παράγοντα απ΄πλευράς Γερμανών.

Ένα άλλο πείραμα ήταν η εκτέλεση 600 σοβιετικών αιχμαλώτων στο Άουσβιτς τον Σεπτέμβριο του 1941 με ένα ενισχυμένο μείγμα του εντομοκτόνου Zylkon-B.

Το πείραμα αυτό ήταν επιτυχημένο και αποτέλεσε τον προάγγελο για τη μαζική χρήση του αργότερα. Παράλληλα χρησιμοποιήθηκε και η τεχνολογία των gaswagen, ειδικά διαμορφωμένων ημιφορτηγών που τα καυσαέρια διοχετεύονταν στη στεγανοποιημένη καρότσα.

Τελικά προκρίθηκε το Zylkon-B και οι σταθερές εγκαταστάσεις μεγάλων θαλάμων που χωρούσαν εκατοντάδες ανθρώπους.

Για τους ναζί ήταν σαφές ότι η κατασκευή μεγάλων κρεματoρίων αποτέλεσε την πιο άμεση, γρήγορη και οικονομική λύση.

Γι’ αυτό και άμεσα στη διάρκεια των πρώτων μηνών του 1942 τα στρατόπεδα του Άουσβιτς, του

Τσέλμο, της Τρεμπλίνκα, του Σόμπιμπορ του Μπελζετς μετατράπηκαν σε πελώρια εργοστάσια παραγωγής θανάτου65.

Επίσης, ο Friedlander αναφέρει για την αρχή της περιόδου της εξόντωσης (φθινόπωρο 1939-καλοκαίρι 1941) και το ζήτημα της μετανάστευσης των εβραίων από τη Γερμανία, καθώς και το ζήτημα του Γενικού Κυβερνείου66 , όπως επίσης και το γεγονός ότι ήδη από τα μέσα του 1943 δεν υπήρχαν εβραϊκές κοινότητες στη Γερμανία, παρά μόνο διάσπαρτα άτομα που συνήθως προέχονταν από μικτούς γάμους67 και ακόμα ελάχιστο χρόνο πριν την παράδοση της Γερμανίας στέλνονταν ακόμη από την Γκεστάπο κλήσεις εκτόπισης προς τους εναπομείναντες εβραίους68.

 

  1. Η άρνηση του Ολοκαυτώματος

Από τη ίδια τους τη φύση οι λέξεις «αναθεώρηση» και «αναθεωρητισμός» λειτουργούν σαν ρητορικοί χαμαιλέοντες, σύμφωνα με την εύστοχη παρατήρηση του Enzo Traverso, ενσαρκώνοντας κατά περίπτωση, άλλοτε στρατηγικές συγκάλυψης και αναίρεσης της ιστορικής πραγματικότητας, ενώ άλλοτε, στον αντίποδα, την ίδια την κινητήρια δύναμη του ιστορικού λόγου, τον αέναο και διαρκή αγώνα του εναντίον του ψεύδους, της μυθοποίησης των δοξασιών και των σεβαστών κοινών τόπων με καταλύτη την εύρεση νέων πρωτογενών πηγών, την εισαγωγή νέων πεδίων θεματολογίας, την αλλαγή επιστημολογικού ή ερμηνευτικού παραδείγματος, καθώς και τη διατύπωση νέων ριζικά διαφορετικών ερωτημά- των69.

Οι αρνητές του Ολοκαυτώματος κάνουν την εμφάνισή τους στην ευρωπαϊκή σκηνή, ειδικότερα στη Γαλλία , κατά την πρώτη μεταπολεμική περίοδο, αποτελώντας την αιχμή του δόρατος του γαλλικού νεοφασισμού.

 

64Όπ. π., σσ. 37-38.

65Θωμάς Σλιώμης, Η τέχνη απέναντι στο ναζισμό. Το μουσικό κίνημα της Τερεζίν. Εκδόσεις Πατάκη, [Αθήνα 2016], σελ. 39. 66 Saul Friedlander, Η ναζιστική Γερμανία και οι Εβραίοι. τ. ΙΙ, Τα χρόνια της εξόντωσης 1939-1945, Πόλις, [Αθήνα 2013], σελ. 399-508.

67Όπ. π., σελ. 932.

68Όπ. π. , σελ. 1070.

69Γιώργος Κόκκινος, «Ιστορικός αναθεωρητισμός και άρνηση του Ολοκαυτώματος», στο Κριτικές προσεγγίσεις του

ναζιστικού φαινομένου. Από την ιστοριογραφία και την πολιτική θεωρία στη σχολική ιστορική μάθηση, Άγγελος Παληκίδης (επιμ.), Επίκεντρο, [Θεσσαλονλίκη 2013], σελ. 60.

 

Ενός μορφώματος που διακρινόταν για το βίαιο αντικομουνισμό του τον αντικοινοβουλευτισμό του , τη ροπή προς τη συνομωσία και την τρομοκρατική δράση, τον σοσιαλίζοντα ριζοσπαστισμό και ειδικότερα τον αντισημιτισμό.

Το τελευταίο αυτό γεγονός έχει να κάνει και με τον αποσπασματικό τρόπο με τον οποίο έγινε η εκκαθάριση των δωσίλογων από τις γαλλικές αρχές, με αποτέλεσμα οι εναπομείναντες πυρήνες να είναι εύκολο να αναλάβουν πάλι δράση70.

Η είσοδος των αρνητών στα μεταπολεμικά ιδεολογικοπολιτικά δρώμενα σηματοδοτείται από το βιβλίο του φασίστα Μωρίς Μπαρντές (1907-1998), Νυρεμβέργη η γη της Επαγγελίας, όπως επίσης και από το βιβλίο του αναρχοτροτσκιστή και πρώην εκτοπισμένου στα στρατόπεδα Μπούχενβαλντ και Ντόρα, Πωλ Ρασινιέ, Το ψεύδος του Οδυσσέα.

Ο Μπαρνές ακολουθεί πιστά τα ίχνη της «προφητικής» διατύπωσης του Χίτλερ τον Ιανουάριο του 1939 και υποστηρίζει την άποψη ότι οι εβραίοι ήταν οι αποκλειστικοί υπεύθυνοι για την έκρηξη του Β’ Παγκοσμίου και τα επακολουθήσαντα δεινά.

Σχετικοποιεί και επομένως κανονικοποιεί τα ναζιστικά εγκλήματα, τα απαλλάσσει δηλαδή από την τερατώδη μοναδικότητά τους, συγκρίνοντάς τα τόσο με τους βομβαρδισμούς των γερμανικών πόλεων από την αμερικάνικη και τη βρετανική αεροπορία, όσο και με τη ρίψη των ατομικών βομβών στην Ιαπωνία71.

Επίσης, ο Γάλλος Ρομπέρ Φορισσόν (Robert Faurisson), πρώην κρατούμενος και ο ίδιος σε ναζιστικό στρατόπεδο, υποστήριξε, το 1979, ότι οι Ναζί δεν είχαν θαλάμους αερίων και δεν προσπάθησαν να αφανίσουν τους εβραίους. Ισχυρίστηκε ότι ο «μύθος» του θαλάμου αερίων ήταν προπαγάνδα

των Σιωνιστών υπέρ του Ισραηλινού κράτους και εναντίον των Γερμανών και των Παλαιστινίων. Σημαντικός, επίσης, αρνητής του Ολοκαυτώματος είναι ο Βρετανός συγγραφέας (και όχι ιστορικός, όπως αυτοαποκαλείται) Ντέιβιντ Ίρβινγκ (David Irving).

Μελετητές και ιστορικοί επισημαίνουν ότι η άρνηση του Ολοκαυτώματος είναι αντίθετη με τις μαρτυρίες των επιζώντων και των δραστών, τις υλικές αποδείξεις και τις φωτογραφίες καθώς και τα πολύ

λεπτομερή αρχεία που τηρούνταν από τους ίδιους τους Ναζί72.

Γενικότερα, το ζήτημα του Ολοκαυτώματος είναι ένα από τα καλύτερα τεκμηριωμένα ιστορικά ζητήματα τα σύγχρονης περιόδου.

 

  1. Συμπερασματικές παρατηρήσεις

Μέσα από την ανάγνωση των πηγών μας αποκαλύπτεται μια ζοφερή πραγματικότητα για τους εβραίους και του κάθε είδους μειονότητες στο Τρίτο Ράιχ. Την κανονικότητα των καθημερινών ρυθμών ζωής αντικατέστησε η οργανωμένη κρατική βία, με τη ζωή των «κατώτερων» να μην αξίζει τίποτα. Η

τιμή, η αξιοπρέπεια, το μέλλον καταστράφηκε για ολόκληρες ομάδες ανθρώπων οι οποίοι πριν χάσουν τη ζωή τους είχαν χάσει όλα τα υπόλοιπα. Η ναζιστική βία αποτέλεσμα βαθύτερων ιστορικών παραγόντων και ευνοϊκής συγκυρίας που είχε να κάνει με παράγοντες όπως η οικονομική κατάσταση της Γερμανίας την εποχή εκείνη, ο πρωσισμός, ο αντισημιτισμός και η εμφάνιση ενός απρόσωπου καπιταλισμού, αποκομμένου από τις «ρίζες της φυλής», να παίζουν το ρόλο τους. Η εκτροπή από τον ουμανισμό και η μαζική άρτια γραφειοκρατικά οργανωμένη κρατική βία στιγμάτισαν ανεξίτηλα την ευρωπαϊκή και παγκόσμια ιστορία, ενώ κάποιοι μιλούν, και όχι αδικαιολόγητα κατά. τη γνώμη μου. και για μια συγκεκριμένη έκφραση του καπιταλιστικού φαινομένου σε μια από τις εκδοχές του.

 

70Όπ. π. σελ. 61.

71Γιώργος Κόκκινος, «Ιστορικός αναθεωρητισμός και άρνηση του Ολοκαυτώματος», στο Κριτικές προσεγγίσεις του

ναζιστικού φαινομένου. Από την ιστοριογραφία και την πολιτική θεωρία στη σχολική ιστορική μάθηση, Άγγελος Παληκίδης (επιμ.), Επίκεντρο, [Θεσσαλονλίκη 2013], σσ. 62-63.

72https://el.wikipedia.org/wiki/Ναζιστικά_στρατόπεδα_εξόντωσης.

 

Βιβλιογραφία

  1. Κριτικές προσεγγίσεις του ναζιστικού φαινομένου. Από την ιστοριογραφία και την πολιτική θεωρία στη σχολική ιστορική μάθηση, Άγγελος Παληκίδης (επιμ.), Επίκεντρο, [Θεσσαλονλίκη 2013].
  2. Lionel Richard, Ναζισμός και κουλτούρα, μτφρ. Λόϋσκα Αβαγιανού, Αστέρι, [Αθήνα 1979].
  3. Θωμάς Σλιώμης, Η τέχνη απέναντι στο ναζισμό. Το μουσικό κίνημα της Τερεζίν. Εκδόσεις Πατάκη, [Αθήνα 2016].
  4. Saul Friedlander, Η ναζιστική Γερμανία και οι Εβραίοι. τ. Ι, Τα χρόνια των διώξεων 1933-1939, Πόλις, [Αθήνα 2013].
  5. Saul Friedlander, Η ναζιστική Γερμανία και οι Εβραίοι. τ. ΙΙ, Τα χρόνια της εξόντωσης 1939- 1945, Πόλις, [Αθήνα 2013].
  6. Enzo Traverso, Οι ρίζες της ναζιστικής βίας, μτφρ. Νίκος Κούρκουλος, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, [Αθήνα, 2013].
  7. Μαρκ Φερρό, Κινηματογράφος και Ιστορία, μτφρ. Πελαγία Μαρκέτου, Μεταίχμιο, [Αθήνα 2001].

 

Περιοδικά

 

  1. Περιοδικό Διαβάζω, «Κινηματογράφος και Ιστορία», , αρ. 266, 26.6.91.

 

Ιστοσελίδες

  1. https://el.wikipedia.org/wiki/Ναζιστικά_στρατόπεδα_εξόντωσης, (προβολή στις 26/12/2016).
  2. https://el.wikipedia.org/wiki/Γκέτο, (προβολή στις 26/12/2016).
  3. https://el.wikipedia.org/wiki/Η_Λίστα_του_Σίντλερ, (προβολή στις 20/12/2016).
  4. https://www.ushmm.org, (προβολή στις 23/12/2016).

Προέλευση φωτογραφίας: https://www.lifo.gr/now/culture/205946/epistrefei-stoys-kinimatografoys-i-lista-toy-sintler

Η Συνθήκη των Παρισίων (1814) και το Επτανησιακό Ζήτημα

Ιστορία

Η Συνθήκη των Παρισίων του έτους 1814 [1] αποτελεί μία από τις βασικότερες συνθήκες ειρήνης στην ευρωπαϊκή ιστορία, καλούμενη και "πρώτη ειρήνη των Παρισίων" μετά την ολοκληρωτική ήττα του Ναπολέοντα Α΄[2]. Είναι αυτή που ουσιαστικά οδήγησε τους τότε ηγεμόνες της Ευρώπης, μόλις μερικούς μήνες αργότερα, στο Συνέδριο της Βιέννης. Η συνθήκη αυτή συνομολογήθηκε μεταξύ των συνασπισμένων κατά του Ναπολέοντα ηγεμονιών ΡωσίαςΑυστρίαςΑγγλίας και Πρωσίας, αφενός και της Γαλλίας αφετέρου, δια των πληρεξουσίων των Ηγεμόνων αυτών, κατά τον χρόνο εκεχειρίας των Ναπολεόντειων Πολέμων στις 23 Μαΐου του έτους εκείνου.

Γενικά

Οι ειρηνευτικές συνομιλίες είχαν ξεκινήσει στις 9 Μαΐου από τον Ταλλεϋράνδο με τους συμμάχους και κατέληξαν στις 30 Μαΐου με την συνομολόγηση της συνθήκης στην οποία και συμπεριελήφθησαν οι όροι της εκεχειρίας, γνωστότεροι ως "Σύμφωνο της Σωμόν[3], σηματοδοτώντας και το τέλος των ναπολεόντειων πολέμων.
Βασικά με τη συνθήκη αυτή, που συντάχθηκε στη γαλλική γλώσσα και περιελάμβανε 33 άρθρα, ρυθμίστηκε η παλινόρθωση της βασιλείας του Οίκου των Βουρβόνων, με την επιστροφή του Βασιλέως της Γαλλίας Λουδοβίκου ΙΗ΄, καθώς και διάφορα θέματα που αφορούσαν γενικότερα το εδαφικό καθεστώς όπως είχε διαμορφωθεί, με την παραίτηση της Γαλλίας από τις νέες κτήσεις της. Τα θέματα αυτά ως ζητήματα καλύπτονταν από ένα μεγάλο αριθμό άρθρων για τα οποία υπήρξαν πολλές διαφωνίες και διαστάσεις απόψεων που οδηγούσαν σε διμερείς συνθήκες και συνεχείς τροποποιήσεις. Έτσι με το άρθρο 32 ορίστηκε η εντός διμήνου σύγκληση διεθνούς συνεδρίου στη Βιέννη, με τη συμμετοχή όλων όσων είχαν λάβει μέρος στους ναπολεόντειους πολέμους προκειμένου να συνομολογηθεί μια τελική διευθέτηση.

Στα ζητήματα εδαφικού καθεστώτος που τακτοποιήθηκαν με την παρούσα συνθήκη περιλαμβάνονται ως σημαντικότερα:

  1. η αναγνώριση των συνόρων της Γαλλίας που ίσχυαν στις 1 Ιανουαρίου του 1792, εγκαταλείποντας κάποιες κτήσεις και αποικίες και διατηρώντας κάποιες άλλες.
  2. η επίσημη αναγνώριση της ανεξαρτησίας της Ελβετίας.
  3. η κατακύρωση της Μάλτας στην Αγγλική κυριαρχία.
  4. η διατήρηση του υπό τον Ναπολέοντα συνασπισμού των ενωμένων γερμανικών κρατιδίων.
  5. η προσάρτηση κάποιων γαλλογερμανικών παραμεθόριων εδαφών στην Πρωσία,
  6. η αυτοτέλεια του Πριγκιπάτου του Μονακό και
  7. η απόδοση του Αγίου Δομίνικου στην Ισπανία που είχε προσαρτήσει η Γαλλία το 1804.

Αντίθετα ένα από τα ζητήματα που ήγειρε τις περισσότερες αξιώσεις και διαφωνίες ήταν το ζήτημα της Επτανήσου, που είχαν καταλάβει ήδη οι Άγγλοι έχοντας εκδιώξει τους Γάλλους. Ζήτημα εκτός εδαφικού που απασχόλησε τη συνθήκη ήταν η ελευθερία διάπλου του ποταμού Ρήνου, μέχρι του σημείου που είναι πλεύσιμος έχοντας καταστεί γεωγραφικό σύνορο και το γαλλικό δουλεμπόριο θέτοντας μια πενταετή χρονική προθεσμία για την πλήρη εξάλειψή του.
Τέλος τη συνθήκη αυτή υπέγραψαν η Ρωσία, η Πρωσία, η Αυστρία, η Αγγλία, και η Γαλλία καθώς και η Πορτογαλία, η Σουηδία και ένα μήνα αργότερα η Ισπανία.

Επτανησιακό ζήτημα

Όπως αναφέρθηκε παραπάνω το ζήτημα της Επτανήσου, ως εδαφικό ζήτημα, ήταν αυτό που ήγειρε τις περισσότερες αξιώσεις και διαφωνίες[2] με αποτέλεσμα να αποφασισθεί η επανασυζήτησή του σε επόμενη σύνοδο των Ηγεμόνων.

Συγκεκριμένα για το εν λόγω θέμα, ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για τους Έλληνες, οι πληρεξούσιοι του Τσάρου Αλέξανδρου Α΄ της Ρωσίας πρότειναν η Επτάνησος ν' αποτελέσει ανεξάρτητο, ουδέτερο και κυρίαρχο κράτος με το όνομα "Επτάνησος Πολιτεία" που θα περιελάμβανε τα επτά κύρια νησιά, τις παρακείμενες νησίδες και θαλάσσιο χώρο αυτών, καθώς και τις έναντι ακτές της Ηπείρου, με τις πόλεις ΠάργαΠρέβεζαΒόνιτσα και Βουθρωτό. Την πρόταση αυτή απέκρουσε εξ αρχής και κατηγορηματικά ο Αυστριακός πρίγκιπας Μέττερνιχ με την αιτιολογία ότι ως προϊόντα κατάλοιπα της διαλυθείσας Ενετικής Δημοκρατίας της οποίας νόμιμος διάδοχος των κτήσεων εκείνης θεωρείται η Αυστρία, θα πρέπει να περιέλθουν στην Αυστρία. Εκτός όμως αυτής της αξίωσης υπήρξαν και άλλες όπως εκ μέρους του Βασιλέως της Βαυαρίας που πρότεινε να δοθούν ως Πριγκιπάτο στον γαμπρό του Πρίγκιπα Βαχαρνέ για την προσφορά του στους κατά Ναπολέοντα πολέμους. Αλλά και ο Πάπας Πίος Ζ΄ αξίωνε, προκειμένου να διατηρήσει τα Επτάνησα υπό τον καθολικισμό, την εγκατάσταση σ' αυτήν του Τάγματος του Αγίου Ιωάννη των Ιεροσολύμων και την υπ΄ αυτού διοίκησή τους.

Σημειώνεται όμως ότι και η Γερουσία της Επτανήσου είχε αποστείλει έγγραφο προς τους αντιπροσώπους των Αυτοκρατόρων και Βασιλέων της συνόδου, εν όψει του διακανονισμού των εδαφικών ζητημάτων της Ευρώπης που περιελάμβανε τα ακόλουθα βασικά σημεία - προτάσεις[4].

  1. Ν' αναγνωριστούν τα Επτάνησα ως ανεξάρτητο και κυρίαρχο κράτος χωρίς καμία υποτέλεια.
  2. Να διατηρηθεί σε ισχύ το (γαλλικό) σύνταγμα του 1803 μέχρι ν' αντικατασταθούν όποια άρθρα απαιτούνται, και
  3. Οι πρώην ενετικές κτήσεις στα Ηπειρωτικά παράλια να ενσωματωθούν στο νέο κράτος.

Το έγγραφο κατέληγε με την ευχή ο Τσάρος της Ρωσίας να μεσολαβήσει προς τους άλλους Ηγεμόνες για την ευόδωση των παραπάνω στη κρίσιμη εκείνη περίοδο.

Τελικά η Γαλλία παραιτείται αξιώσεων και κυριαρχίας ("suzeraineté"), η Αγγλία ισχυρίζεται "προσωρινή κατοχή" και τον επόμενο χρόνο αποφασίσθηκε η παλινόρθωση της Ελεύθερης Πολιτείας του έτους 1800, πλην όμως με Άγγλο λόρδο Αρμοστή[5].

Παρατηρήσεις

  • Συνθήκη των Παρισίων (1814) έφερε αρχικά 33 άρθρα, όσα τα χρόνια του Ιησού, κατά το προσχέδιο που είχε συντάξει ο πληρεξούσιος του Βασιλέως και υπουργός εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου Λόρδος Κάσλρη, στα οποία προστέθηκαν ακόμα τέσσερα κατά τη συνομολόγηση που αφορούσαν θέματα αιχμαλώτων και οικονομικών αξιώσεων. Πληρεξούσιοι που υπέγραψαν αυτήν ήταν ο Σαρλ-Μωρίς ντε Ταλλεϋράν-Περιγκόρ πρίγκιπας του Μπενεβέντου, (Γαλλίας), ο Ρόμπερτ Στιούαρτ (υποκόμης Κάσλρη), (Ηνωμένου Βασιλείου), ο Τζωρτζ Χάμιλτον - Γκόρντον υποκόμης του Αμπερντίν, (Αυστρίας), ο πρέσβης Λόρδος Γουίλιαμ Κάθκαρτ, (Ρωσίας) και ο στρατηγός Τσαρλς Στιούαρτ (Πρωσίας).
  • Για τα πρόσθετα άρθρα - αξιώσεις υπεγράφησαν ταυτόχρονα μία γαλλοαυστριακή, μια γαλλορωσική, και μια γαλλοπρωσική συνθήκη, μεταξύ Ταλλεϋράνδου αφενός και πρίγκιπα Μέττερνιχ (Αυστρία), κόμητες Ρασουμόφσκυ και Νεσελρόντε (Ρωσία) και Βαρόνους Χάρντεμπουργκ και Χούμπολτ (Πρωσία) αντίστοιχα.
  • Η συνθήκη αυτή που αρχίζει με την φράση "Στο όνομα της υπέρ Αγίας και Αδιαιρέτου Τριάδος" έχει ιδιαίτερη σημασία στην ευρωπαϊκή ιστορία αλλά και στο διεθνές δίκαιο κατά την οποία και αυτοπροσδιορίζονται για πρώτη φορά κατ' έννοια οι Μεγάλες Δυνάμεις οι οποίες και δημιουργούν το πρώτο διεθνές Διευθυντήριο με πρώτη πράξη το Σύμφωνο της Σωμόν που φέροντας και χαρακτήρα τελεσίγραφου, απετέλεσε τον ακρογωνιαίο λίθο της συνθήκης στην οποία και περιελήφθη. Οι Ηγεμονίες που προσυπέγραψαν τη συνθήκη, εκτός της Γαλλίας, ήταν οι συνασπισμένες χώρες στο τέλος των ναπολεόντειων πολέμων, αποκαλούμενες και "6ος (αντι-ναπολεόντειος) συνασπισμός".
  • Κατά το χρόνο που γίνονταν οι συζητήσεις για τα Επτάνησα ο αγγλικός στρατός είχε ήδη καταλάβει όλα τα νησιά της συστάδας και πολιορκούσε την πόλη της Κέρκυρας όπου και αναμενόταν η πτώση της[6]
  • Στο ζήτημα της Επτανήσου εμφανίσθηκε και η πρώτη αντιπαράθεση του Μέττερνιχ με τον Τσάρο Αλέξανδρο Α΄ (δια του πληρεξούσιού του) που συνεχίστηκε μόνιμα σε όλα τα συνέδρια της Ιεράς Συμμαχίας.

Παραπομπές

  1.  Εκδοτική τ.ΙΑ΄, σ.375
  2. ↑ Άλμα πάνω, στο:2,0 2,1 Χ. Νικολάου σ.55
  3.  Σπ. Βερύκιος σ.63-65
  4.  Χ. Νικολάου σ.56
  5.  Κλ. Νικολαΐδης σ.280
  6.  Σπ. Βερύκιος σ.63

Πηγές

  • Χαράλ. Νικολάου: "Διεθνείς πολιτικές και στρατιωτικές συνθήκες-συμφωνίες και συμβάσεις", Εκδόσεις Φλώρος, Αθήνα 1996, σελ. 55-56.
  • Εκδοτική: "Ιστορία του Ελληνικού Έθνους" τ.ΙΑ΄, σ.375
  • Σπ. Βερύκιος: "Ιστορία των «Ηνωμένων Κρατών» των Ιονίων Νήσων" Αθήναι 1964, σ.63-65.
  • Κλ. Νικολαΐδης: "Ιστορία του Ελληνισμού με Κέντρον την Μακεδονίαν" Αθήναι 1923, σ.280.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Δείτε επίσης

Ιερά Συμμαχία

Εικόνα: Αναμνηστικό μετάλλιο της Συνθήκης των Παρισίων 1814

Πηγή: https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A3%CF%85%CE%BD%CE%B8%CE%AE%CE%BA%CE%B7_%CF%84%CF%89%CE%BD_%CE%A0%CE%B1%CF%81%CE%B9%CF%83%CE%AF%CF%89%CE%BD_(1814)

Σαν σήμερα 17 Νοεμβρίου Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στο newsbeast.gr

Ιστορία

474: Ο αυτοκράτορας Λέων Β' πεθαίνει μετά από βασιλεία δέκα μηνών. Ο πατέρας του, Ζήνων, γίνεται ο μοναδικός ηγεμόνας της Βυζαντινής αυτοκρατορίας.

1278: Συλλαμβάνονται στην Αγγλία 680 Εβραίοι για παραχάραξη νομισμάτων. Οι 293 οδηγούνται την αγχόνη.

1558: Αρχή της Ελισαβετιανής εποχής στη Αγγλία. Η Βασίλισσα Μαίρη Α' πεθαίνει και αναλαμβάνει η ετεροθαλής αδελφή της Ελισάβετ.

 

1815: Υπογραφή συνθήκης στο Παρίσι μεταξύ της Μ. Βρετανίας και της Ρωσίας, με την οποία οι Ιόνιοι Νήσοι θα αποτελούσαν κράτος ελεύθερο και ανεξάρτητο, με την επωνυμία «Ηνωμένα κράτη των Ιονίων Νήσων», υπό την αποκλειστική προστασία της Μ. Βρετανίας.

1828: Ο φρούραρχος της Άμφισσας, Μεχμέτ μπέης Δεβόλης, παραδίδει την πόλη στον Δημήτριο Υψηλάντη.

1831: Ο Ισημερινός και η Βενεζουέλα ανεξαρτητοποιούνται από τη Μεγάλη Κολομβία.

1869: Με την πραγματοποίηση των επίσημων εγκαινίων, ανοίγει για τη ναυσιπλοΐα η Διώρυγα του Σουέζ, ενώνοντας τη Μεσόγειο με την Ερυθρά Θάλασσα.

1903: Το Ρωσικό Σοσιαλδημοκρατικό και Εργατικό Κόμμα διασπάται σε μπολσεβίκους (πλειοψηφούντες) και μενσεβίκους (μειονοψηφούντες).

1920: Η Αγγλία και η Γαλλία συμφωνούν στην επάνοδο του βασιλιά Κωνσταντίνου, υπό τον όρο η Ελλάδα να οργανώσει μεγάλη τακτική επίθεση του στρατού της στη Μικρά Ασία εναντίον του Κεμάλ Ατατούρκ.

1922: Ο τελευταίος σουλτάνος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας Μωάμεθ ΣΤ' εγκαταλείπει την Κωνσταντινούπολη παραδίδοντάς την ουσιαστικά στην κυβέρνηση της Άγκυρας. Εξορίζεται στην Ιταλία.

1927: Αυξάνονται τα δίδακτρα στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Σημειώνονται συμπλοκές φοιτητών με την αστυνομία.

1932: Αρχίζουν στο Λονδίνο οι εργασίες της Γ' Συνόδου Στρογγυλής Τραπέζης, με θέμα το πολιτικό μέλλον της Ινδίας.

1968: Εκδίδεται η απόφαση του Έκτακτου Στρατοδικείου για την απόπειρα δολοφονίας του Γεωργίου Παπαδόπουλου. Σύμφωνα με αυτήν, ο Αλέξανδρος Παναγούλης καταδικάζεται δις εις θάνατον, ο Ελευθέριος Βερυβάκης (μετέπειτα υπουργός κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ) σε ισόβια, ο Στάθης Γιώτας (μετέπειτα βουλευτής και υπουργός) σε κάθειρξη δέκα ετών και οι υπόλοιποι κατηγορούμενοι σε μικρότερες ποινές.

1970: Το μη επανδρωμένο διαστημικό εξερευνητικό σκάφος «Λούνα 17» των Σοβιετικών προσεδαφίζεται στη Σελήνη. Απελευθερώνει στην Κοιλάδα των Καταιγίδων το πρώτο αυτοκινούμενο όχημα «Λούνοκχοντ 1», που λαμβάνει εντολές από το κέντρο ελέγχου στη Γη.

1972: Στο Μπουένος Άιρες, χιλιάδες άτομα επευφημούν το Χουάν Περόν, που επιστρέφει έπειτα από εξορία 17 χρόνων.

1973: Η απριλιανή χούντα καταστέλλει την εξέγερση του Πολυτεχνείου, με την εισβολή ενός τεθωρακισμένου άρματος από την κεντρική πύλη του ιδρύματος. Οι φοιτητές καλούν τους στρατιώτες να ενωθούν μαζί τους. Υπάρχουν πολλοί νεκροί και εκατοντάδες τραυματίες. Την ίδια μέρα επανέρχεται ο στρατιωτικός νόμος από την κυβέρνηση Μαρκεζίνη. Οι νεκροί από τα γεγονότα στο Πολυτεχνείο έφτασαν τους 24  σύμφωνα με την έρευνα του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών.

1974: Διεξάγονται στην Ελλάδα οι πρώτες ελεύθερες εκλογές μετά το 1964. Πρώτο κόμμα αναδεικνύεται η Νέα Δημοκρατία υπό τον Κωνσταντίνο Καραμανλή με ποσοστό 54,37%. Ακολουθούν η Ένωση Κέντρου - Νέες Δυνάμεις υπό τον Γεώργιο Μαύρο με 20,42%, το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου με 13,58% και η Ενωμένη Αριστερά (ΕΔΑ, ΚΚΕ, ΚΚΕ Εσωτερικού) με 9,45%.

1985: Δολοφονείται ο 16χρονος Μιχάλης Καλτέζας από αστυνομικό, κατά τη διάρκεια των επεισοδίων που ξέσπασαν μετά την πορεία για την επέτειο του Πολυτεχνείου. Ο αστυνομικός Αθανάσιος Μελίστας πυροβολεί τον Καλτεζά στο πίσω μέρος του κεφαλιού, καθώς ο νεαρός τρέχει μαζί με άλλους διαδηλωτές προς την πλατεία Εξαρχείων.

1989: Με τη μεγάλη φοιτητική διαδήλωση στην Πράγα αρχίζει το ξήλωμα του κομουνιστικού καθεστώτος της Τσεχοσλοβακίας, που θα μείνει στην ιστορία ως «βελούδινη επανάσταση».

1989: Εγκαινιάζεται ο πρώτος μη κρατικός τηλεοπτικός σταθμός πανελλαδικής εμβέλειας, το MEGA Channel. Οι ιδιοκτήτες του νέου καναλιού είναι πέντε εκδότες (Βαρδινογιάννης, Αλαφούζος, Λαμπράκης, Τεγόπουλος και Μπόμπολας).

1992: Η Ιταλική Αστυνομία συλλαμβάνει 75 άτομα κατά τη μεγαλύτερη εκστρατεία κατά της Μαφίας από το 1984. Την ίδια μέρα ο Γιώργος Κοσκωτάς, ο Γιάννης Ματζουράνης και η Αλίκη Κουτσόγιωργα παραπέμπονται να δικαστούν στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων για ενεργητική δωροδοκία, απλή συνέργεια και αποδοχή προϊόντος εγκλήματος από ιδιοτέλεια.

2003: Ο σκληρός της μεγάλης οθόνης, Άρνολντ Σβαρτζενέγκερ, ορκίζεται κυβερνήτης της Καλιφόρνιας.

2008: Η ΠΓΔΜ προσφεύγει στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης κατά της Ελλάδας, επειδή άσκησε βέτο στην ένταξή της στο ΝΑΤΟ τον Απρίλιο του 2008. Την κατηγορεί για παραβίαση του άρθρου 11 της Ενδιάμεσης Συμφωνίας, που υπεγράφη στη Νέα Υόρκη το 1995 και προέβλεπε τη μη υποβολή βέτο από τη χώρα μας στην ένταξη της ΠΓΔΜ σε διεθνείς οργανισμούς.

Γεννήσεις

9 - Βεσπασιανός, Ρωμαίος αυτοκράτορας

1503 - Άνιολο Μπροντσίνο, Ιταλός ζωγράφος

1582 - Γεώργιος, δούκας του Μπρούνσβικ-Λύνεμπουργκ

1755 - Λουδοβίκος ΙΗ', βασιλιάς της Γαλλίας

1850 - Φρίντριχ Χέρμαν Βόλφερτ, Γερμανός εκδότης και εφευρέτης

1887 - Μπέρναρντ Μοντγκόμερυ, Άγγλος στρατιωτικός

1896 - Λεβ Βιγκότσκι, Ρώσος ψυχολόγος

1902 - Γιουτζίν Γουίγκνερ, Αμερικανός φυσικομαθηματικός

1906 - Σοϊτσίρο Χόντα, Ιάπωνας μηχανικός και επιχειρηματίας

1923 - Αριστίντες Περέιρα, πρόεδρος του Πράσινου Ακρωτηρίου

1928 - Αρμάν Φερναντέζ, Γάλλος ζωγράφος και γλύπτης

1930 - Μπομπ Ματάιας, Αμερικανός αθλητής και πολιτικός

1935 - Ρόζγουελ Ραντ, Αμερικανός μουσικός

1936 - Λαζάρους Σαλί, πρόεδρος του Παλάου

1940 - Τάκης Σούκας, Έλληνας συνθέτης

1942 - Μάρτιν Σκορσέζε, Αμερικανός σκηνοθέτης

1944 - Ρεμ Κούλχαας, Ολλανδός αρχιτέκτονας

1944 - Ντάνυ ΝτεΒίτο, Αμερικανός ηθοποιός, σκηνοθέτης και παραγωγός

1949 - Τζον Μπένερ, Αμερικανός πολιτικός

1949 - Νγκουγιέν Ταν Ντουνγκ, Βιετναμέζος πολιτικός

1950 - Ρόλαντ Μάτες, Γερμανός κολυμβητής

1952 - Σίριλ Ραμαφόζα, Νοτιαφρικανός πολιτικός

1964 - Κριστόφ Βαζέχα, Πολωνός ποδοσφαιριστής

1966 - Σοφί Μαρσό, Γαλλίδα ηθοποιός

1969 - Ρεμπέκα Γουόκερ, Αμερικανίδα συγγραφέας

1974 - Μπέρτο Ρομέρο, Ισπανός ηθοποιός

1978 - Ρέιτσελ ΜακΆνταμς, Καναδή ηθοποιός

1983 - Γιάννης Μπουρούσης, Έλληνας καλαθοσφαιριστής

1986 - Νάνι (κατά κόσμον Λουίς Κάρλος Αλμέιντα ντα Κούνια), Πορτογάλος ποδοσφαιριστής

Θάνατοι

375 - Ουαλεντινιανός Α', Ρωμαίος αυτοκράτορας

474 - Λέων Β', Βυζαντινός αυτοκράτορας

594 - Γρηγόριος Τουρώνης, Γαλάτης επίσκοπος

1231 - Αγία Ελισάβετ της Ουγγαρίας

1307 - Χετούμ Β', βασιλιάς της Αρμενίας

1417 - Γαζή Αχμέτ Εβρενός, Οθωμανός στρατηγός

1494 - Τζοβάνι Πίκο ντέλα Μιράντολα, Ιταλός φιλόσοφος

1558 - Μαρία Α, βασίλισσα της Αγγλίας

1562 - Αντώνιος, βασιλιάς της Ναβάρρας

1584 - Έρικ Β' του Κάλενμπεργκ, δούκας του Μπράουνσβαϊκ-Λύνεμπουργκ

1592 - Ιωάννης Γ', βασιλιάς της Σουηδίας

1609 - Γιοάχιμ Τάνκε, Γερμανός ιατρός, ποιητής και αστρονόμος

1624 - Γιάκομπ Μπέμε, Γερμανός μυστικιστής

1747 - Αλαίν Ρενέ Λεσάζ, Γάλλος συγγραφέας

1796 - Αικατερίνη Β', αυτοκράτειρα της Ρωσίας

1818 - Καρλότα του Μέκλενμπουργκ-Στρέλιτς, βασίλισσα της Μεγάλης Βρετανίας

1917 - Ογκίστ Ροντέν, Γάλλος γλύπτης

1924 - Γρηγόριος Ζ', Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως

1925 - Γιόχαν Άουγκουστ Μπρίνελ, Σουηδός μεταλλουργός και μηχανικός

1929 - Χέρμαν Χόλεριθ, Αμερικανός επιχειρηματίας

1936 - Αλέξανδρος Παπαναστασίου, Έλληνας πολιτικός

1943 - Βασίλειος Σαχίνης, Έλληνας αγωνιστής

1947 - Βίκτορ Σερζ, Ρώσος συγγραφέας και ιστορικός

1962 - Γαλάτεια Καζαντζάκη, Ελληνίδα συγγραφέας

1971 - Γκλάντις Κούπερ, Αγγλίδα ηθοποιός

1973 - Ηλίας Μπρεδήμας, Έλληνας πολιτικός

1985 - Μιχάλης Καλτεζάς, Έλληνας μαθητής

1989 - Μαίρη Γιατρά Λεμού, Ελληνίδα ηθοποιός

1990 - Ρόμπερτ Χόφσταντερ, Αμερικανός φυσικός

1993 - Γιώργος Μητσάκης, Έλληνας συνθέτης

2000 - Λουί Νεέλ, Γάλλος φυσικός

2006 - Φέρεντς Πούσκας, Ούγγρος ποδοσφαιριστής

2013 - Ντόρις Λέσινγκ, Βρετανή συγγραφέας

2017 - Σαλβατόρε Ριίνα, Ιταλός μαφιόζος

Προτεινόμενο βιβλίο - CIPOLLA CARLO, Η ΕΥΡΩΠΗ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ, Μετάφραση: ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ ΠΕΤΡΟΣ, ΘΕΜΕΛΙΟ 1988

Ιστορία

Περιγραφή

ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1000-17000μ.Χ.

  Στα επτακόσια χρόνια που προηγήθηκαν της Βιομηχανικής Επανάστασης δημιουργήθηκαν οι προϋποθέσεις για τη μεταμόρφωση της Ευρώπης από μία καθυστερημένη αγροτική κοινωνία σε μία ισχυρή και βιομηχανική κοινωνία. Στη δεύτερη έκδοση της εξαιρετικά πρωτότυπης αυτής μελέτης, ο Carlo Cipolla, οικονομικός ιστορικός διεθνούς κύρους, διερευνά τις διαδικασίες που οδήγησαν στη μεταμόρφωση αυτή, και κατ’ αυτό τον τρόπο διαφωτίζει τον πολύπλοκο χαρακτήρα των οικονομικών, κοινωνικών και πολιτισμικών της παραγόντων. Γεφυρώνοντας το χάσμα μεταξύ της σύγχρονης οικονομικής θεωρίας και της οικονομικής ιστορίας, ο συγγραφέας διαπραγματεύεται τα επίμονα ερωτήματα της οικονομικής ιστορίας της προβιομηχανικής Ευρώπης μέσα από ένα συνεκτικό αναλυτικό πλαίσιο. Ιδιαίτερη προσοχή αποδίδεται στη νοοτροπία και τις αντιλήψεις του παρελθόντος, κατά την εφαρμογή των μεθόδων της σύγχρονης ανάλυσης.
 

Σαν σήμερα 16 Νοεμβρίου - Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στο newsbeast.gr

Ιστορία

534: Δημοσιεύεται η δεύτερη και τελική αναθεώρηση του Ιουστινιάνειου Κώδικα. Αρχίζουν να δημοσιεύονται οι «Νεαρές».

1532: Ο Ισπανός εξερευνητής και κατακτητής, Φρανσίσκο Πιζάρο, αιχμαλωτίζει τον αυτοκράτορα των Ίνκας Αταχουάλπα και καταλύει την αυτοκρατορία τους. Θα τον εκτελέσει τον Αύγουστο του 1533 μαζί με 2.000 συμπατριώτες του, παρά την καταβολή τεράστιων ποσοτήτων χρυσού από τους ιθαγενείς για την απελευθέρωσή τους.

1776: Στις ΗΠΑ, Γερμανοί μισθοφόροι της Αγγλίας καταλαμβάνουν το Fort Washington στη Νέα Υόρκη από τους επαναστάτες. Την ίδια μέρα οι Κάτω χώρες αναγνωρίζουν τις ΗΠΑ.

1828: Υπογράφεται στο Λονδίνο πρωτόκολλο από τους εκπροσώπους των Τριών Μεγάλων Δυνάμεων, Ρωσία, Αγγλία και Γαλλία, με το οποίο καθορίζονται τα σύνορα του νέου ελληνικού κράτους. Αφήνει εκτός ελληνικής επικράτειας τη Στερεά Ελλάδα, ενώ περιλαμβάνονται μόνο η Πελοπόννησος και οι Κυκλάδες.

1841: Ο Ναπολέων Γκουερίν πατεντάρει το πρώτο σωσίβιο κατασκευασμένο από φελλό.

1849: Ο Ρώσος συγγραφέας, Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι, γλιτώνει την τελευταία στιγμή την εκτέλεση. Είχε καταδικαστεί για αντιτσαρική προπαγάνδα.

1860: Διαλύεται η Βουλή από τον Όθωνα και προκηρύσσονται εκλογές για τον Ιανουάριο του 1861.

1864: Ο Γεώργιος Α' παρουσιάζεται στη Βουλή, ορκίζεται πίστη στο νέο Σύνταγμα της χώρας και γίνεται ο πρώτος συνταγματικός βασιλιάς της Ελλάδας. Την ίδια ημέρα η εθνοσυνέλευση διαλύεται.

1893: Ιδρύεται στην Πράγα η ποδοσφαιρική ομάδα Σπάρτα.

1904: Η Γαλλία παραχωρεί την κατασκευή της Διώρυγας του Παναμά στις ΗΠΑ, μετά την αγορά όλων των οικονομικών δικαιωμάτων της γαλλικής εταιρείας που είχε αρχίσει το έργο.

1907: Η Οκλαχόμα γίνεται η 46η Πολιτεία των ΗΠΑ.

1914: Αρχίζει τη λειτουργία της η Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ, Federal Reserve Bank.

1918: Από τα συντρίμμια της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας ξεπηδά η Δημοκρατία της Ουγγαρίας. Η Ουγγαρία ανακηρύσσεται ανεξάρτητη δημοκρατία με προσωρινό πρόεδρο τον κόμη Μίχαλι Κάρολι.

1920: Ιδρύεται η αυστραλιανή αεροπορική εταιρεία QANTAS.

1933: Οι ΗΠΑ και η ΕΣΣΔ συνάπτουν διπλωματικές σχέσεις, 16 χρόνια μετά την επικράτηση των μπολσεβίκων.

1939: Ιδρύεται η Εθνική Ακαδημία Σωματικής Αγωγής (Γυμναστική Ακαδημία).

1942: Το υποβρύχιο «Τρίτων» (κυβερνήτης υποπλοίαρχος Επαμεινώνδας Κοντογιάννης) επιτίθεται εναντίον γερμανικής νηοπομπής στον Καφηρέα, βυθίζει ένα πετρελαιοφόρο και, ενώ προσπαθεί να διαφύγει, δέχεται την επίθεση γερμανικού καταδιωκτικού και τελικά βυθίζεται. Δεκαεννέα μέλη του πληρώματος χάνονται μαζί του.

1945: Ιδρύεται στο Λονδίνο η UNESCO, ο εκπαιδευτικός, επιστημονικός και πολιτιστικός οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών.

1952: Ο Ελληνικός Συναγερμός του στρατάρχη Αλέξανδρου Παπάγου κερδίζει τις εκλογές. Λαμβάνει το 49,22% των ψήφων και 247 έδρες.

1964: Παραιτείται ο αναπληρωτής υπουργός Συντονισμού, Ανδρέας Παπανδρέου, λόγω διαφωνίας με τον πατέρα του πρωθυπουργό, Γεώργιο Παπανδρέου, αλλά και των κατηγοριών μερίδας του Τύπου για χαριστικές αναθέσεις έργων.

1973: Για δεύτερη ημέρα συνεχίζεται η εξέγερση του Πολυτεχνείου. Γύρω από το εκπαιδευτικό ίδρυμα γίνονται πραγματικές μάχες. Η Αστυνομία με δακρυγόνα και πυροβολισμούς προσπαθεί να διαλύσει τον κόσμο. Ο ραδιοφωνικός σταθμός των φοιτητών κάνει έκκληση για φάρμακα, ιατρικά εργαλεία, γιατρούς και ασθενοφόρα. Γύρω στα μεσάνυχτα μπαίνουν στην Αθήνα στρατός και τανκς.

1973: Η NASA εκτοξεύει το Skylab 4 με ένα πλήρωμα τριών αστροναυτών για μία αποστολή 84 ημερών.

1980: Ο 26χρονος Κύπριος φοιτητής, Ιάκωβος Κουμής, και η 20χρονη εργάτρια, Ματούλα Κανελλοπούλου, χάνουν τη ζωή τους από χτυπήματα των ΜΑΤ, κατά τη διάρκεια επεισοδίων με αφορμή την πορεία για την 7η επέτειο του Πολυτεχνείου.

1981: Οι αμερικανικές Υγειονομικές Αρχές εγκρίνουν το εμβόλιο κατά της ηπατίτιδας Β.

1988: Στις πρώτες ανοιχτές εκλογές για πάνω από μία δεκαετία, οι ψηφοφόροι στο Πακιστάν εκλέγουν την Μπεναζίρ Μπούτο ως πρωθυπουργό του Πακιστάν.

1990: Αφαιρούνται τα βραβεία Γκράμι από το συγκρότημα της ποπ, Milli Vanilli, επειδή δεν τραγούδησαν καθόλου στο δίσκο τους.

1993: Αμερικανικό εφετείο χαρακτηρίζει αντισυνταγματική την απαγόρευση σε ομοφυλόφιλους να υπηρετούν στις ένοπλες δυνάμεις.

1994: Τίθεται σε ισχύ η νέα διεθνής σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, που επιτρέπει την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 μίλια. Η Άγκυρα ανακοινώνει ότι θεωρεί αιτία πολέμου την ενδεχόμενη επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 μίλια.

2000: Ο Μπιλ Κλίντον γίνεται ο πρώτος εν ενεργεία πρόεδρος των ΗΠΑ που επισκέπτεται το κομμουνιστικό Βιετνάμ.

Γεννήσεις

42 π.Χ. - Τιβέριος Καίσαρας Αύγουστος, Ρωμαίος αυτοκράτορας

1528 - Ιωάννα Γ', βασίλισσα της Ναβάρρας

1613 - Φρειδερίκος, πρίγκιπας του Άνχαλτ-Χάρτσγκεροντε

1717 - Ζαν λε Ροντ ντ' Αλαμπέρ, Γάλλος μαθηματικός

1768 - Καραγιώργης Πέτροβιτς, Σέρβος επαναστάτης

1836 - Εουτζένιο Μπελτράμι, Ιταλός μαθηματικός

1850 - Αρτούρ Κονσταντέν Κρεμπς, Γάλλος μηχανικός

1855 - Τομάζο Τιττόνι, Ιταλός πολιτικός

1892 - Τάτσιο Νουβολάρι, Ιταλός οδηγός αγώνων

1895 - Πάουλ Χίντεμιτ, Γερμανός συνθέτης

1896 - Όσβαλντ Μόσλι, Άγγλος πολιτικός

1907 - Μπέρτζες Μέρεντιθ, Αμερικανός ηθοποιός

1909 - Χρήστος Καπράλος, Έλληνας γλύπτης

1922 - Ζοζέ Σαραμάγκου, Πορτογάλος συγγραφέας

1930 - Σαλβατόρε Ριίνα, Ιταλός μαφιόζος

1938 - Ρόμπερτ Νόζικ, Αμερικανός φιλόσοφος

1952 - Σιγκέρου Μιγιαμότο, Ιάπωνας σχεδιαστής βιντεοπαιχνιδιών

1953 - Γλυκερία, Ελληνίδα τραγουδίστρια

1974 - Πολ Σκόουλς, Άγγλος ποδοσφαιριστής

1977 - Μάγκι Τζίλενχαλ, Αμερικανίδα ηθοποιός

Θάνατοι

1093 - Αγία Μαργαρίτα της Σκωτίας

1272 - Ερρίκος Γ', βασιλιάς της Αγγλίας

1632 - Γουσταύος Β' Αδόλφος, βασιλιάς της Σουηδίας

1672 - Χάινριχ Σιτς, Γερμανός συνθέτης

1822 - Παναγιώτης Κρεββαττάς, Έλληνας αγωνιστής

1907 - Ροβέρτος Α', δούκας της Πάρμας

1907 - Γουσταύος Χέρτσμπεργκ, Γερμανός ιστορικός

1920 - Σπυρίδων Μαγγίνας, Έλληνας ιατρός

1933 - Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Κύριλλος Γ'

1934 - Γκεόργκι Τόντοροβ, Βούλγαρος στρατηγός

1952 - Σαρλ Μοράς, Γάλλος πολιτικός

1960 - Κλαρκ Γκέιμπλ, Αμερικανός ηθοποιός

1971 - Στράτος Παγιουμτζής, Έλληνας τραγουδιστής

1980 - Σταματίνα Κανελλοπούλου, Ελληνίδα αγωνίστρια

1982 - Θανάσης Χατζής, Έλληνας κομμουνιστής

1997 - Ζορζ Μαρσέ, Γάλλος πολιτικός

1998 - Λούντβικ Ντάνεκ, Τσέχος δισκοβόλος

1999 - Ντάνιελ Νέιθανς, Αμερικανός μικροβιολόγος

2006 - Μίλτον Φρίντμαν, Αμερικανός οικονομολόγος

2006 - Γερόντισσα Ακυλίνα της Δράμας, Ελληνίδα ορθόδοξη μοναχή και Ηγουμένη

2008 - Στάθης Μαυρίδης, Έλληνας ποδοσφαιριστής

2009 - Αντόνιο ντε Νίγκρις, Μεξικανός ποδοσφαιριστής

Φεστιβάλ Κινηματογράφου Ολυμπίας - Στων παραμυθιών τα μέρη με... Τα δώρα της καρδιάς!

Πολιτισμος

Στων παραμυθιών τα μέρη με... Τα δώρα της καρδιάς

Βιωματικό σεμινάριο με την  Μαριλένα Καββαδά

"Οι άνθρωποι δεν χρειάζονται πάντα συμβουλές.. Μερικές φορές το μόνο που χρειάζονται είναι ένα χέρι για να κρατηθούν… ένα αυτί να τους ακούσει …και μια καρδιά που να μπορεί να τους καταλάβει" (Μικρός Πρίγκιπας)

 

Στα μαγεμένα μέρη των παραμυθιών θα συνταξιδέψουν με την συγγραφέα, χορογράφο, νηπιαγωγό Med Μαριλένα Καββαδά όσοι παρακολουθήσουν την Κυριακή 1η Δεκεμβρίου το βιωματικό σεμινάριο, το οποίο θα πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο του 22ου  Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου Ολυμπίας για Παιδιά και Νέους. Το σεμινάριο θα φιλοξενηθεί στο 6ο Δημοτικό Σχολείο Πύργου από τις 11:00-14:00.

Όσοι βρεθούν κοντά στην Μαριλένα Καββαδά στο τρίωρο αυτό σεμινάριο, κρατώντας αγκαλιά το νέο της βιβλίο «Τα δώρα της καρδιάς» (εκδ. Διάπλους, εικον. Νικόλας Ανδρικόπουλος,  θα «βαδίσουν» στα μαγεμένα μέρη των παραμυθιών, θα μοιραστούν μαζί της χρήσιμες και εφαρμόσιμες πρακτικές ιδέες για την παιγνιώδη αξιοποίηση κάθε παραμυθιού στο καθημερινό αναλυτικό πρόγραμμα αλλά και στις γιορτινές εκδηλώσεις με και για μικρά παιδιά.

Η εκπαιδευτική αυτή συνάντηση έχει στόχο την γέννηση νέων προβληματισμών για τις καθημερινές δραστηριότητες και τις γιορτές (στις τυπικές και άτυπες μονάδες εκπαίδευσης), ακόμα και με τα πιο μικρά παιδιά, νέων σκέψεων για τη σχέση  με παιδιά, γονείς, εκπαιδευτικούς, μιας νέας και πιο εμπνευσμένης ματιάς στα βιβλία, τα παραμύθια και το δημιουργικό παιχνίδι.

Όσοι ενδιαφέρονται να παρακολουθήσουν το βιωματικό σεμινάριο, μπορούν να δηλώσουν συμμετοχή στα Γραφεία Σχολικών Δραστηριοτήτων ή στην Γραμματεία του Φεστιβάλ, στο τηλέφωνο 26210-26890 ή ηλεκτρονικά στο Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε..

——————————————————

 

Λίγα λόγια για τη Μαριλένα Καββαδά

 

Η Μαριλένα Καββαδά έχει πτυχιακές σπουδές στο Χορό, τον Ελληνικό Πολιτισμό  και στην Εκπαίδευση και Αγωγή στην Προσχολική Ηλικία. Ο μεταπτυχιακός της τίτλος αφορά στις “Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας για την Εκπαίδευση”

 

Από το 1994 επιμορφώνεται εντός κι εκτός Ελλάδας ενώ εργάζεται ως υπεύθυνη εκπαιδευτικού προγράμματος σε νηπιαγωγείο και ως χορογράφος - καθηγήτρια χορού σε θέατρα. Από το 2007 συνεργάζεται με το Κέντρο Τέχνης και Πολιτισμού του Δήμου Αμαρουσίου υλοποιώντας πολιτιστικά προγράμματα για παιδιά και συντονίζοντας τη λέσχη ανάγνωσης “Παραμυθοπαρέα”

 

Από το 2013 ίδρυσε και συντονίζει την Καλλιτεχνική και Παιδαγωγική Ομάδα “Μαγικό Κοχύλι”, η οποία δραστηριοποιείται κυρίως στις αφηγήσεις παραμυθιών, τον σχεδιασμό και την υλοποίηση σχολικών γιορτών και τη διοργάνωση ψυχαγωγικών – πολιτιστικών εκδηλώσεων (www.magiko-kohili.gr).  Από το 2017 διευθύνει το “Λίκνο” εκπαίδευσης, τέχνης και πολιτισμού (www.tolikno.gr), το οποίο δραστηριοποιείται στην παροχή υπηρεσιών προσχολικής εκπαίδευσης, τέχνης και πολιτισμού, παιδικών θεαμάτων και επιμορφωτικών σεμιναρίων.

 

Περιοδικά σχεδιάζει εκπαιδευτικά πακέτα και θεματικά πάρκα για διάφορους επιστημονικούς φορείς (π.χ. Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης), συμμετέχει ως εισηγήτρια σε εγχώρια και διεθνή συνέδρια διαφόρων επιστημονικών φορέων (π.χ. ΠΑ.ΣΥ.ΒΝ, OMEP κ.ά.) και επιμελείται εκδόσεις βιβλίων και CDs.

 

Στο συγγραφικό της έργο εντάσσονται περισσότερα από πενήντα άρθρα σε έγκριτα παιδαγωγικά περιοδικά και 26 βιβλία για παιδιά, γονείς κι εκπαιδευτικούς. Κείμενα της έχουν εικονογραφηθεί από δημιουργούς όπως: Μυρτώ Δεληβοριά, Λήδα Βαρβαρούση, Αιμιλία Κονταίου, Νέστορας Ξουρής κ.ά. Το βιβλίο της “Το μαγικό κοχύλι της γοργόνας” (εικον. Ντανιέλα Σταματιάδη, εκδ.Διάπλαση) ήταν υποψήφιο για το βραβείο εικονογραφημένου παιδικού βιβλίου 2012.

 

Στα CDs των βιβλίων της έχουν συνεργαστεί καλλιτέχνες όπως: Ελεωνόρα Ζουγανέλη, Γρηγόρης Βαλτινός, Παντελής Θαλασσινός, Κώστας Μακεδόνας, Αφροδίτη Μάνου, Βαγγέλης Γερμανός, Ελένη Πέτα, Αρετή Κετιμέ, Δώρος Δημοσθένους, Γιάννης Παλαμίδας, Σπυριδούλα Μπάκα, Σαββέρια Μαργιολά κ.ά.

Δήμος Πύργου - Νέος πρόεδρος του ΔΟΠΠ εκλέχθηκε ο Χάρης Μικελόπουλος

Πολιτισμος

Η τοποθέτηση του νέου προέδρου στα ηνία του Δημοτικού Οργανισμού Πολιτισμού έγινε στο Δημοτικό Συμβούλιο της

Πέμπτης 14 Νοεμβρίου 2019 κατόπιν πρότασης του Δημάρχου Πύργου κ.Παναγιώτη Αντωνακόπουλου η οποία και

ψηφίστηκε ομόφωνα.Προηγούμενα,αναγνώστηκε επιστολή παραίτησης  του κ.Ηλία Ανδριόπουλου η οποία και έγινε γνωστή στο Σώμα με τον τ.πρόεδρο να επικαλείται καλλιτεχνικές υποχρεώσεις που τον κρατούν μακριά από τις δεσμεύσεις του ΔΟΠΠ.

Ο κ. Μικελόπουλος μετά την εκλογή του δήλωσε:

«Eυχαριστώ θερμά τον δήμαρχο Πύργου κ. Παναγιώτη Αντωνακόπουλο για την τιμητική πρόταση να αναλάβω την προεδρία του ΔΟΠΠ καθώς και τους επικεφαλής των παρατάξεων και τους δημοτικούς συμβούλους που αποδέχθηκαν ομόφωνα την πρόταση αυτή.

Καταρχάς να πω ότι ο συμπατριώτης μας μουσικοσυνθέτης κ.Ηλίας Ανδριόπουλος θα είναι πάντα κοντά μας και αρωγός σε θέματα πολιτισμού του δήμου μας και η βοήθειά του είναι πολύτιμη.Θα είμαστε πάντα σε επικοινωνία για οτιδήποτε χρειαστούμε.

Το ΔΣ του ΔΟΠΠ συνεχίζει το έργο  που ξεκίνησε μόλις πριν λίγο καιρό έχοντας την στήριξη της Αντιπροέδρου κ. Αγγελικής Ζάγκλαρη καθώς και των μελών του.

Σχεδιάζουμε και προγραμματίζουμε ένα πλήρες πρόγραμμα ειδικά για την περίοδο των Χριστουγέννων καθώς και για την νέα χρονιά με γνώμονα τις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων.

Ο πολιτισμός είναι ένα μεγάλο κεφάλαιο στην ζωή μιας πόλης και θα κάνουμε ότι καλύτερο μπορούμε ως προς αυτό.»

 

Σαν σήμερα 15 Νοεμβρίου Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στο newsbeast.gr

Ιστορία

565: Μετά το θάνατο του Ιουστινιανού, ανακηρύσσεται αυτοκράτορας του Βυζαντίου ο Ιουστίνος Β'.

1492: Ο Χριστόφορος Κολόμβος σημειώνει στο ημερολόγιό του τη χρήση καπνού από τους Ινδιάνους. Είναι η πρώτη καταγεγραμμένη αναφορά για τον καπνό.

1533: Ο Φρανθίσκο Πιθάρρο φτάνει στο Κούσκο, πρωτεύουσα των Ίνκας.

 

1537: Ο Ιωάννης Δ' Κρίσπος παραδίδει τη Νάξο στον Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα.

1863: Υπογράφεται η Συνθήκη μεταξύ Ρωσίας, Αυστρίας, Γαλλίας, Πρωσίας και Αγγλίας, δια της οποίας η τελευταία παραιτείται των Ιονίων Νήσων, που παραχωρούνται στην Ελλάδα.

1900: Ο φοιτητής της Νομικής Παπαδάκης από την Κρήτη αποπειράται να σκοτώσει με περίστροφο τους καθηγητές του Αγγελόπουλο και Κρασά, επειδή τον απέρριψαν στις εξετάσεις.

1904: Ο Αμερικανός, Κινγκ Ζιλέτ, πατεντάρει την πρώτη ξυριστική λεπίδα που φέρει το όνομά του (Gillette).

1913: Η Ρωσία ζητάει να αποκτήσει δικαιώματα συγκυριαρχίας στο Άγιο Όρος και ισοπολιτείας μεταξύ Ελλήνων και Ρώσων μοναχών.

1920: Πραγματοποιείται στη Γενεύη η πρώτη συνέλευση της Κοινωνίας των Εθνών.

1922: Το έκτακτο στρατοδικείο που δικάζει τους πρωταιτίους της Μικρασιατικής Καταστροφής, εκδίδει την ετυμηγορία του στις 6:30 το πρωί. Στις 11:30 π.μ. οι «έξι» εκτελούνται. Πρόκειται για τους Δημήτριο Γούναρη (59 ετών, πρώην πρωθυπουργός), Πέτρο Πρωτοπαπαδάκη (68 ετών, πρώην πρωθυπουργός), Νικόλαο Στράτο (50 ετών, πρώην πρωθυπουργός), Νικόλαο Θεοτόκη (44 ετών, υπουργός Στρατιωτικών στην κυβέρνηση Πρωτοπαπαδάκη), Γεώργιο Μπαλτατζή (56 ετών, υπουργός Εξωτερικών στις κυβερνήσεις Γούναρη και Πρωτοπαπαδάκη) και Γεώργιο Χατζανέστη (59 ετών, Αρχιστράτηγος Μικράς Ασίας και Θράκης).

1922: Πάνω από 1.000 άτομα σκοτώνονται κατά τη διάρκεια γενικής απεργίας στο Γουαγιακίλ του Ισημερινού.

1943: Ο αρχηγός των SS, Χάινριχ Χίμλερ, διατάσσει όλοι οι τσιγγάνοι να τεθούν στο ίδιο επίπεδο με τους Εβραίους και να σταλούν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης (Porajmos).

1951: Ο Νίκος Μπελογιάννης καταδικάζεται από το έκτακτο στρατοδικείο σε θάνατο, με κατηγορία την παράβαση του ΑΝ 509 για απόπειρα ανασυγκρότησης του ΚΚΕ.

1967: Στα πρόθυρα ελληνοτουρκικού πολέμου, μετά την επίθεση των δυνάμεων της Εθνικής Φρουράς υπό τον Γρίβα στο τουρκοκυπριακό χωριό Κοφίνου.

1972: Το δεξαμενόπλοιο «Παγκόσμιος Ήρωας», ιδιοκτησίας του ομίλου Νιάρχου, συγκρούεται με το οχηματαγωγό του Πολεμικού Ναυτικού «Μέρλιν» μέσα στον Φαληρικό Όρμο και μόλις 5 μίλια έξω από την είσοδο του λιμένα του Πειραιά. Το οχηματαγωγό βυθίζεται, παρασύροντας στο θάνατο τα 44 από τα 58 μέλη του πληρώματος.

1973: Οι φοιτητές κλείνονται στα Πολυτεχνεία Αθηνών και Θεσσαλονίκης και καλούν το λαό σε εξέγερση κατά της χούντας.

1976: Επιβάλλονται τα πρώτα μέτρα για το νέφος στην Αθήνα με την κατάργηση του μαζούτ ως καύσιμης ή θερμαντικής ύλης σε σπίτια και επιχειρήσεις γύρω από την Ακρόπολη.

1982: Στην Πολωνία, ο Λεχ Βαλέσα, πρώην πρόεδρος του απαγορευμένου εργατικού συνδικάτου «Αλληλεγγύη», αποφυλακίζεται έπειτα από 11 μήνες.

1983: Τα κατεχόμενα της Κύπρου ανακηρύσσονται από τον Ραούφ Ντενκτάς σε «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου». Λίγες μέρες αργότερα το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ με το ψήφισμα 541/83 θα καταδικάσει τη συγκεκριμένη ενέργεια.

1988: Η Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης ανακηρύσσει στο Αλγέρι αυτόνομο παλαιστινιακό κράτος στα κατεχόμενα από το Ισραήλ εδάφη. Η Εκτελεστική Επιτροπή της PLO αναθέτει τα καθήκοντα του αρχηγού της κυβέρνησης στο Γιασέρ Αραφάτ.

1991: Με τη χορήγηση της προκαταβολής στην κοινοπραξία «Ολυμπιακό Μετρό», αρχίζουν τυπικά οι εργασίες για την κατασκευή του μετρό της Αθήνας.

1995: Λήγει η εξέγερση στις φυλακές Κορυδαλλού και ελευθερώνονται οι έξι όμηροι, μετά τις διαβεβαιώσεις του γενικού γραμματέα του υπουργείου Δικαιοσύνης, ότι θα ικανοποιηθούν τα αιτήματα των κρατουμένων.

1998: Η Ελλάδα σημειώνει τη μεγαλύτερη διάκριση της ιστορίας της στην άρση βαρών, στο 69ο παγκόσμιο πρωτάθλημα που ολοκληρώνεται στο Λάχτι της Φιλανδίας. Ανακηρύσσεται παγκόσμια πρωταθλήτρια, μαζί με τη Βουλγαρία, κατακτώντας 15 μετάλλια (6 χρυσά, 4 αργυρά και 5 χάλκινα).

1999: Έπειτα από 13 χρόνια διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ η Κίνα υπογράφει συμφωνία ένταξη της στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου. Είχε προηγηθεί η ένταξη της στην GATT.

2003: Η Κωνσταντινούπολη γίνεται στόχος βομβιστικών επιθέσεων. Από το φονικό χτύπημα κατά δύο εβραϊκών συναγωγών, 25 άνθρωποι σκοτώνονται και δεκάδες τραυματίζονται. Την ευθύνη αναλαμβάνει τουρκική ισλαμική οργάνωση για λογαριασμό και της Αλ Κάιντα.

2017: Τεράστιες ζημιές προκαλούνται από ξαφνική νεροποντή που πλήττει τη Δυτική Αττική και ιδίως τη Μάνδρα, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 23 άνθρωποι.

Γεννήσεις

1316 - Ιωάννης Α', βασιλιάς της Γαλλίας

1397 - Πάπας Νικόλαος Ε'

1607 - Μαντλέν ντε Σκυντερ;i, Γαλλίδα συγγραφέας

1692 - Ευσέβιος Αμόρτ, Γερμανός θεολόγος

1738 - Ουίλιαμ Χέρσελ, Γερμανός αστρονόμος

1784 - Ζερόμ Βοναπάρτης, βασιλιάς της Βεστφαλίας

1857 - Μιχαήλ Αλεξέγιεβ, Ρώσος στρατηγός

1862 - Γκέρχαρτ Χάουπτμαν, Γερμανός θεατρικός συγγραφέας

1874 - Δημήτριος Γολέμης, Έλληνας δρομέας

1874 - Αύγουστος Κρογκ, Δανός ζωολόγος

1883 - Μανόλης Τριανταφυλλίδης, Έλληνας γλωσσολόγος

1886 - Ρενέ Γκενόν, Γάλλος συγγραφέας

1887 - Τζόρτζια Ο'Κιφ, Αμερικανίδα ζωγράφος

1891 - Έρβιν Ρόμελ, Γερμανός στρατάρχης

1907 - Κλάους φον Στάουφενμπεργκ, Γερμανός στρατιωτικός

1920 - Βασίλης Διαμαντόπουλος, Έλληνας ηθοποιός

1931 - Μουάι Κιμπάκι, Κενυάτης πολιτικός

1935 - Γιλντιρίμ Ακμπουλούτ, Τούρκος πολιτικός

1935 - Κώτσος Κασάπογλου, Τούρκος ποδοσφαιριστής

1936 - Βολφ Μπ;iρμαν, Γερμανός τραγουδοποιός

1946 - Βασίλης Γκούμας, Έλληνας καλαθοσφαιριστής

1966 - Αλμπέρ Παϊμί Παντακέ, πολιτικός από το Τσαντ

1954 - Αλεξάντερ Κβασνιέβσκι, Πολωνός πολιτικός

1964 - Στέλιος Αποσπόρης, Έλληνας ποδοσφαιριστής

1967 - Παντελί Μάικο, Αλβανός πολιτικός

1974 - Τσαντ Κρέγκερ, Καναδός τραγουδιστής

1976 - Μάριο Γκαλίνοβιτς, Κροάτης ποδοσφαιριστής

1991 - Σέιλιν Γούντλεϊ, Αμερικανίδα ηθοποιός

1993 - Πάουλο Ντιμπάλα, Αργεντινός ποδοσφαιριστής

Θάνατοι

655 - Πέντα, βασιλιάς της Μερκίας

1028 - Κωνσταντίνος Η', Βυζαντινός αυτοκράτορας

1194 - Μαργαρίτα Α', κόμισσα της Φλάνδρας

1280 - Αλβέρτος ο Μέγας, Γερμανός επίσκοπος, θεολόγος και φιλόσοφος

1630 - Γιοχάνες Κέπλερ, Γερμανός αστρονόμος και μαθηματικός

1670 - Ιωάννης Αμός Κομένιος, Τσέχος συγγραφέας

1691 - Έλμπερτ Κόυπ, Ολλανδός ζωγράφος

1706 - Τσανγκιάνγκ Γκιάτσο, 6ος Δαλάι Λάμα

1787 - Κρίστοφ Βίλιμπαλντ Γκλουκ, Γερμανός συνθέτης

1822 - Καρλ φον Νόρμαν-Έρενφελς, Γερμανός στρατιωτικός

1839 - Ουίλιαμ Μάρντοκ, Σκωτσέζος εφευρέτης

1853 - Μαρία Β', βασίλισσα της Πορτογαλίας

1863 - Φρειδερίκος Ζ', βασιλιάς της Δανίας

1916 - Χένρικ Σιενκιέβιτς, Πολωνός συγγραφέας

1917 - Εμίλ Ντιρκέμ, Γάλλος κοινωνιολόγος

1922 - Δημήτριος Γούναρης, Έλληνας πολιτικός

1922 - Νικόλαος Θεοτόκης, Έλληνας πολιτικός

1922 - Γεώργιος Μπαλτατζής, Έλληνας πολιτικός

1922 - Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης, Έλληνας πολιτικός

1922 - Νικόλαος Στράτος, Έλληνας πολιτικός

1922 - Γεώργιος Χατζανέστης, Έλληνας στρατηγός

1923 - Μοχαμάντ Γιακούμπ Χαν, Εμίρης του Αφγανιστάν

1954 - Λάιονελ Μπάριμορ, Αμερικανός ηθοποιός

1959 - Τσαρλς Τόμσον Ρις Γουίλσον, Σκωτσέζος φυσικός

1966 - Δημήτριος Τόφαλος, Έλληνας αρσιβαρίστας

1970 - Κωνσταντίνος Τσαλδάρης, Έλληνας πολιτικός

1974 - Βάλτερ Μάισνερ, Γερμανός φυσικός

1985 - Άγγελος Δόξας, Έλληνας λογοτέχνης

1988 - Ιερώνυμος Α', αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος

1988 - Τάλμποτ Κεφαλληνός, Έλληνας πολιτικός

1990 - Τάσος Βουρνάς, Έλληνας ιστορικός

1998 - Στόουκλι Καρμάικλ, ακτιβιστής από το Τρινιντάντ και Τομπάγκο

1999 - Μίνως Βολανάκης, Έλληνας σκηνοθέτης

2002 - Σον Κι-Τσονκ, Κορεάτης αθλητής

2008 - Γιώργος Κοίλιαρης, Έλληνας δημοσιογράφος

2009 - Πατριάρχης Βελιγραδίου Παύλος

2013 - Γλαύκος Κληρίδης, Κύπριος πολιτικός

2015 - Ζιζέλ Πράσινος, Γαλλίδα συγγραφέας ελληνικής καταγωγής

2017 – Lil Peep (κατά κόσμον Γκούσταβ Έλιτζαχ Αρ), Αμερικανός τραγουδιστής

ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΕΝΑ ΔΩΡΟ ΣΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΜΑΣ…ΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ!

Πολιτισμος

Το Ελληνικό Ωδείο Πύργου δίνει τη δυνατότητα σε όλους να μάθουν μουσική με το Ερασιτεχνικό Τμήμα  «Μουσική για Όλους» μέσα από ποικίλες μουσικές δραστηριότητες.

       Το Τμήμα αυτό απευθύνεται σε σπουδαστές όλων των ηλικιών και σκοπό έχει να ενεργοποιήσει δημιουργικά το μουσικό αισθητήριο που έχει ο καθένας, ανοίγοντάς του νέους ορίζοντες. Αποτέλεσμα αυτής της ενασχόλησης είναι η εσωτερική ευχαρίστηση, η ποιοτική ψυχαγωγία, καθώς και η επαγγελματική ανέλιξη μέσω της μουσικής.

Η «Μουσική για Όλους» περιλαμβάνει τα μαθήματα: Κιθάρα, Πιάνο, Φλάουτο, Φλογέρα, Ακορντεόν, Μπουζούκι, Τραγούδι - Ορθοφωνία, Βυζαντινή Μουσική, Παραδοσιακό Βιολί-Τραγούδι-Σαντούρι-Κλαρίνο, Αρμόνιο, Ηλεκτρική Κιθάρα, Ηλεκτρικό Μπάσο, Ντραμς.

Η διδασκαλία γίνεται σε ολιγομελή γκρουπ (1-3 ατόμων) ανά μάθημα, ανάλογα με την ηλικία και το επίπεδο κάθε σπουδαστή.

Το Ερασιτεχνικό Τμήμα «Μουσική για Όλους» λειτουργεί με μειωμένο κόστος για όλους τους σπουδαστές που θα  εγγραφούν.

Η Μουσική συναρπάζει, η Μουσική συγκινεί,

 αξίζει να συμμετάσχουμε σε αυτό το όμορφο ταξίδι.

 

Οι εγγραφές συνεχίζονται κάθε μέρα 17:00 – 21:00 , τηλ.: 26210-33179.

…Γιατί Μουσική μπορούμε να μάθουμε κάθε στιγμή!

 

https://www.facebook.com/ellhniko.odeio.pyrgos

ΑΠΟ ΠΕΜΠΤΗ 14/11 ΣΤΟ Cine Cinema
---------------------------------------------------------
1."ΚΑΡΟ ΝΙΝΤΖΑ"-->17:15 (ΕΚΤΟΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ)
2."Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΑΝΤΑΜΣ (3D)"-->17:45  
 
 
3."ΚΟΝΤΡΑ ΣΕ ΟΛΑ"--> 19:00 & 22:00
4."ΠΑΡΑΣΙΤΑ"--> 19:30 & 22:00
 
 
ΚΥΡΙΑΚΗ 17/11 ΘΕΑΤΡΟ ΣΚΙΩΝ " Ο ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ ΚΑΙ Ο ΓΙΓΑΝΤΑΣ"
ΕΙΣΟΔΟΣ 5€
 

ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ !
--

Cine Cinema
Αντωνίου Πετραλιά & Σμύρνης
Αμαλιάδα
26220-38088

Σαν σήμερα 19 Νοεμβρίου - Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στο newsbeast.gr

Ιστορία

1493: Ο Χριστόφορος Κολόμβος αποβιβάζεται σε ένα νησί, που είχε εντοπίσει την προηγούμενη μέρα και το ονομάζει San Juan Bautista (Άγιος Ιωάννης ο Βαπτιστής). Αργότερα το νησί μετονομάστηκε σε Πουέρτο Ρίκο.

1703: Πεθαίνει στις φυλακές της Βαστίλης ο άνθρωπος με τη σιδερένια μάσκα, η ζωή του οποίου υμνήθηκε από τον Βολτέρο και τον Αλέξανδρο Δουμά.

1906: Ο οπλαρχηγός του Μακεδονικού Αγώνα Δημήτριος Νταλίπης από τη Γκαμπρέσα (Γάβρος) της Φλώρινας, σε μάχη με υπέρτερες τουρκικές δυνάμεις, σκοτώθηκε μαζί με τους άντρες της ομάδας του κοντά στο χωριό Ζέλοβο (Ανταρτικό) της περιοχής Κορεστίων.

 

1906: Σκοτώνεται ο Οπλαρχηγός του Μακεδονικού Αγώνα Παύλος Κύρου στα Όστιμα (Τρίγωνο), της περιοχής των Κορεστίων.

1912: O Λόχος Αεροπόρων (η πρώτη Μονάδα της Στρατιωτικής Αεροπορίας), αποτελούμενος από τέσσερα νέα αεροπλάνα Maurice Farman MF.7 80 ίππων και το ανάλογο προσωπικό, αναχώρησε ακτοπλοϊκώς από τον Πειραιά με προορισμό την Πρέβεζα. Από εκεί ο Λόχος θα συνέχιζε τη δράση του στο Μέτωπο Ηπείρου.

1924: Αποτυγχάνει στρατιωτικό κίνημα των Λούφα και Ντερτιλή κατά της κυβέρνησης του Ανδρέα Μιχαλακόπουλου.

1942: Οι Σοβιετικοί, υπό τον στρατάρχη Ζούκοφ περνούν στην αντεπίθεση κατ' εφαρμογή της «Επιχείρησης Ουρανός», στη Μάχη του Στάλινγκραντ.

1943: Γερμανικά στρατεύματα επιτίθενται εναντίον της Σάμου. Επειδή η τροπή των επιχειρήσεων ήταν δυσμενής, το Στρατηγείο της Μ. Ανατολής διατάζει τους Ιερολοχίτες και τους Βρετανούς Κομάντος να εκκενώσουν το νησί. Κατά την εκκένωση, μαζί με τις παραπάνω δυνάμεις, μεταφέρθηκαν στην Τουρκία 12.800 Έλληνες πρόσφυγες και 8.000 Ιταλοί.

1966: Αρχίζει την λειτουργία της η «Θύρα 13», ο σύνδεσμος φιλάθλων του Παναθηναϊκού, με ιδρυτή τον Απόστολο Ιωαννίδη. Πρόκειται για τον πρώτο σύνδεσμο φιλάθλων στην Ελλάδα και προέρχεται από μία παρέα 26 μελών που συναθροίζονται σε ένα χώρο στο Μεταξουργείο που χρησιμοποιούν ως λέσχη. Το καταστατικό του συνδέσμου θα επικυρωθεί από το Πρωτοδικείο Αθηνών στις 16 Μαρτίου 1967.

1973: Ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ, Σπυρίδων Ζουρνατζής, ανακοινώνει σε συνέντευξη Τύπου ότι οι νεκροί από την καταστολή της εξέγερσης του Πολυτεχνείου ανέρχονται σε 11 και οι τραυματίες σε 138.

1985: Στη Γενεύη, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ρόναλντ Ρήγκαν, και ο Σοβιετικός ηγέτης, Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, συναντώνται για πρώτη φορά.

1988: Ο Σέρβος πολιτικός και μελλοντικός πρόεδρος της Σερβίας και της Γιουγκοσλαβίας, Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, δηλώνει δημοσίως ότι η Σερβία δέχεται επίθεση από Αλβανούς αυτονομιστές στο Κοσσυφοπέδιο και ότι υπάρχει εσωτερική προδοσία και ξένη συνωμοσία για την καταστροφή της Σερβίας και της Γιουγκοσλαβίας.

1999: Η Κίνα εκτοξεύει το πρώτο διαστημόπλοιό της με την ονομασία «Σενζού 1».

2008: Ψηφίζεται στη Βουλή το νομοσχέδιο για την ενίσχυση της ρευστότητας της ελληνικής οικονομίας. Το νομοθέτημα προβλέπει τη συμμετοχή του ελληνικού δημοσίου στο κεφάλαιο των ελληνικών τραπεζών (Α' Ανακεφαλαιοποίηση Τραπεζών).

2013: Διπλή βομβιστική επίθεση αυτοκτονίας στην ιρανική πρεσβεία στη Βηρυτό σκοτώνει 23 άτομα και τραυματίζει άλλα 160.

Γεννήσεις

1600 - Κάρολος Α', βασιλιάς της Αγγλίας

1711 - Μιχαήλ Λομονόσοφ, Ρώσος φυσικός, χημικός, αστρονόμος και γεωγράφος

1770 - Μπέρτελ Θόρβαλντσεν, Δανός γλύπτης

1805 - Φερντινάν Λεσέψ, Γάλλος διπλωμάτης και μηχανικός

1831 - Τζέιμς Γκάρφιλντ, 20ός πρόεδρος των Η.Π.Α.

1833 - Βίλχελμ Ντίλταϊ, Γερμανός φιλόσοφος

1839 - Εμίλ Σκόντα, Τσέχος βιομήχανος

1841 - Αντονίνο Σαλίνας, Ιταλός νομισματολόγος και αρχαιολόγος

1887 - Τζέιμς Σάμνερ, Αμερικανός χημικός

1888 - Χοσέ Ραούλ Καπαμπλάνκα, Κουβανός σκακιστής

1891 - Χουάν Γιάγκε, Ισπανός στρατηγός

1917 - Ίντιρα Γκάντι, Ινδή πολιτικός

1920 - Τζιν Τίρνεϊ, Αμερικανίδα ηθοποιός

1925 - Ζίγκμουντ Μπάουμαν, Πολωνός κοινωνιολόγος

1931 - Χρήστος Ροκόφυλλος, Έλληνας πολιτικός

1944 - Αγνή Μπάλτσα, Ελληνίδα μεσόφωνος

1950 - Νίκος Κοτζιάς, Έλληνας πολιτικός

1954 - Σταύρος Παπασταύρου, Έλληνας συνθέτης

1954 - Αμπντούλ Φατάχ αλ Σίσι, Αιγύπτιος στρατηγός και πολιτικός

1957 - Όφρα Χάζα, Ισραηλινή τραγουδίστρια

1959 - Νίκος Ζούδιαρης, Έλληνας τραγουδοποιός

1961 - Μεγκ Ράιαν, Αμερικανίδα ηθοποιός και παραγωγός

1962 - Τζόντι Φόστερ, Αμερικανίδα ηθοποιός και σκηνοθέτης

1964 - Πετρ Νέτσας, Τσέχος πολιτικός

1965 - Λοράν Μπλαν, Γάλλος ποδοσφαιριστής και προπονητής

1975 - Σουσμίτα Σεν, Ινδή ηθοποιός και μοντέλο

1976 - Στέλιος Βενετίδης, Έλληνας ποδοσφαιριστής

1983 - Άνταμ Ντράιβερ, Αμερικανός ηθοποιός

Θάνατοι

235 - Πάπας Ποντιανός

496 - Πάπας Γελάσιος Α'

498 - Πάπας Αναστάσιος Β'

1092 - Μαλίκ Σαχ Α', Σελτζούκος σουλτάνος

1316 - Ιωάννης Α', βασιλιάς της Γαλλίας

1557 - Μπόνα Σφόρτσα, βασίλισσα της Πολωνίας

1665 - Νικολά Πουσέν, Γάλλος ζωγράφος

1672 - Τζον Ουίλκινς, Άγγλος λόγιος και κληρικός

1828 - Φραντς Σούμπερτ, Αυστριακός συνθέτης

1906 - Παύλος Κύρου, Έλληνας μακεδονομάχος

1906 - Δημήτριος Νταλίπης, Έλληνας μακεδονομάχος

1967 - Κάζιμιρ Φουνκ, Πολωνός βιοχημικός

1988 - Χριστίνα Ωνάση, Ελληνίδα επιχειρηματίας

1999 - Αντώνης Μηγιάκης, Έλληνας ποδοσφαιριστής και προπονητής

2011 - Νεοκλής Σαρρής, Έλληνας πολιτικός

2013 - Φρέντερικ Σάνγκερ, Άγγλος βιοχημικός

2014 - Μάικ Νίκολς, Αμερικανός σκηνοθέτης

2017 - Τσαρλς Μάνσον, Αμερικανός δολοφόνος

2017 - Γιάνα Νοβότνα, Τσέχα τενίστρια

Πηγή: https://www.newsbeast.gr/greece/arthro/5631684/san-simera-19-noemvrioy

 

Σαν σήμερα 18 Νοεμβρίου - Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στο newsbeast.gr

Ιστορία

1095: Αρχίζει η σύνοδος του Κλερμόν. Συγκλήθηκε από τον Πάπα Ουρβανό Β' και οδήγησε στην Α' Σταυροφορία στους Αγίους Τόπους.

1302: Ο πάπας Βονιφάτιος Η' εκδίδει την Παπική Βούλα «Unam sanctam» («Ο Ένας Άγιος»), με την οποία υποστηρίζει ότι ο εκάστοτε πάπας είναι ο μοναδικός εκπρόσωπος του Χριστού επί της Γης.

1307: Ο θρυλικός Ελβετός πατριώτης Γουλιέλμος Τέλλος σημαδεύει με το τόξο του και από απόσταση 50 μέτρων πετυχαίνει το μήλο στο κεφάλι του γιου του, κερδίζοντας το στοίχημα που είχε βάλει με τον αυστριακό κατοχικό διοικητή, Χέρμαν Γκέσλερ.

 

1421: Το θαλάσσιο φράγμα του Ζάουντερζεϊ στην Ολλανδία καταρρέει, με αποτέλεσμα να πλημμυρίσουν 72 χωριά και να χάσουν τη ζωή τους 10.000 άνθρωποι.

1626: Εγκαινιάζεται πανηγυρικά η νέα Βασιλική του Αγίου Πέτρου, στη Ρώμη.

1820: Ο αμερικανός πλωτάρχης Ναθάνιελ Πάλμερ ανακαλύπτει την Ανταρκτική.

1826: Αρχίζει η μεγάλη μάχη στην Αράχωβα, όπου θα λάμψει το άστρο του Γεωργίου Καραϊσκάκη. Θα λήξει στις 23 Νοεμβρίου, με νικηφόρα έκβαση για τα ελληνικά όπλα.

1902: Στην οδό Σταδίου ξεσπούν συγκρούσεις Δηλιγιαννικών και Θεοτοκικών. Χτυπιούνται με σανίδες, που ξηλώνουν από παρακείμενα γιαπιά. Τα δύο κόμματα είχαν ισοψηφήσει στις εκλογές της 17ης Νοεμβρίου με 102 έδρες το καθένα. Τα επεισόδια πυροδότησε η προσπάθεια του Γεωργίου Α' να εκμεταλλευθεί το αδιέξοδο και να πρωθυπουργοποιήσει τον υπασπιστή του, Ιωάννη Παπαδιαμαντόπουλο.

1903: Ο Παναμάς εκχωρεί στις ΗΠΑ την περιοχή όπου κατασκευάζεται η διώρυγα. Το έργο είχε ξεκινήσει το 1881 και θα ολοκληρωθεί το 1914.

1912: Ο Ελληνικός Στόλος απελευθερώνει την Ίμβρο.

1916: Ο Νοέμβριος βρίσκει την Ελλάδα με δύο αντίπαλες κυβερνήσεις, μία στη Θεσσαλονίκη υπό τον Ελευθέριο Βενιζέλο και μία στην Αθήνα υπό την επιρροή του βασιλιά Κωνσταντίνου. Στις 18 συμμαχικά αγήματα αποβιβάζονται στο Φάληρο και συγκρούονται με τον ελληνικό στρατό. Στόχος ο βασιλιάς Κωνσταντίνος, που υποστηρίζει την ουδετερότητα της Ελλάδος στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο. Λίγο αργότερα, η πόλη πλήττεται από τα μαζικά πυρά του συμμαχικού στόλου. Ο βομβαρδισμός θα σταματήσει αργά το βράδυ, έπειτα από συμφωνία του Κωνσταντίνου με τους πρεσβευτές της Αντάντ. Οι απώλειες σε νεκρούς και τραυματίες είναι μεγάλες και για τις δύο πλευρές.Οι συμμαχικές δυνάμεις αποσύρονται, δίνοντας τη θέση τους στην αναρχία.

1918: Η Λετονία κηρύσσει την ανεξαρτησία της από τη Σοβιετική Ένωση.

1926: Ο Ιρλανδός συγγραφέας, Τζορτζ Μπέρναρντ Σο, αρνείται να παραλάβει το χρηματικό έπαθλο που συνοδεύει το βραβείο Νόμπελ, λέγοντας: «Δεν μπορώ να συγχωρήσω τον Άλφρεντ Νόμπελ για την ανακάλυψη της δυναμίτιδας, αλλά μόνο ένας δαιμόνιος άνθρωπος θα μπορούσε να θεσπίσει αυτό το βραβείο».

1928: Παρουσιάζεται στο θέατρο Κόλονι της Νέας Υόρκης η πρώτη ομιλούσα ταινία με ήρωα το διάσημο ήρωα κινουμένων σχεδίων Μίκυ Μάους. Πρόκειται για την οκτάλεπτη ταινία του Γουόλτ Ντίσνεϊ Steamboat Willie (Το Ατμόπλοιο Γουίλι).

1935: Με συντακτική πράξη απαγορεύεται στην Ελλάδα η πρόσληψη γυναικών σε δημόσιες υπηρεσίες.

1936: Η ναζιστική Γερμανία και η φασιστική Ιταλία αναγνωρίζουν τη δικτατορική κυβέρνηση του Ισπανού στρατηγού Φράνκο.

1963: Η αμερικάνικη εταιρία «Bell» λανσάρει το τηλέφωνο με πλήκτρα.

1976: Εγκαθιδρύεται δημοκρατία στην Ισπανία, έπειτα από 37 χρόνια δικτατορίας του στρατηγού Φράνκο. Η απόφαση λαμβάνεται με ψήφους 425 «υπέρ» και 59 «κατά», από τα Κορτές, τη διορισμένη από τον Φράνκο Βουλή της Ισπανίας και θεωρείται προσωπικός θρίαμβος του μεταβατικού πρωθυπουργού, Αδόλφο Σουάρεθ.

1978: Ομαδική αυτοκτονία από τους πιστούς της αίρεσης «Ναός του Λαού» του Αμερικανού πάστορα Τζιμ Τζόουνς στη ζούγκλα της Γουιάνας στη Νότιο Αμερική. Τους πείθει να πιουν φρουτοχυμό, που περιέχει κυανιούχα ουσία, ενώ όσοι αρνούνται πυροβολούνται. Ανάμεσα στους 913 νεκρούς είναι και 276 παιδιά.

1983: Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ υιοθετεί το ψήφισμα 541, το οποίο προτείνεται από τη Μεγάλη Βρετανία και αποδοκιμάζει -μεταξύ άλλων- την ανακήρυξη του ψευδοκράτους από τους Τουρκοκυπρίους, με την οποία επιχειρείται η απόσχιση τμήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Τη θεωρεί νομικά άκυρη και ζητεί την ανάκλησή της.

1989: Χάνει την προεδρία της Βουλγαρίας, αλλά και του Κομμουνιστικού Κόμματος, ο ηγέτης με την πιο μακρόχρονη παραμονή στην εξουσία, Τοντόρ Ζίβκοφ.

1990: Ο Μικ Τζάγκερ και η Τζέρι Χολ παντρεύονται στο Μπαλί.

1992: Ισχυρός σεισμός μεγέθους 5,7 Ρίχτερ με επίκεντρο το Γαλαξίδι.

1994: Η Βουλή της Φινλανδίας εγκρίνει την ένταξη της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

1995: Πραγματοποιείται επέμβαση στο Πολυτεχνείο από τα ΜΑΤ, λίγο μετά την απόφαση της Συγκλήτου για άρση του πανεπιστημιακού ασύλου, αφού πρώτα διασφαλίζεται η αποχώρηση όσων το επιθυμούν. Αιτία είναι ο εγκλωβισμός περίπου 1.500 νέων στο ΕΜΠ, μόλις ξεκίνησε η πορεία του Πολυτεχνείου την προηγούμενη ημέρα. Ακολούθησαν πολύωρες οδομαχίες, με αθρόα ρίψη δακρυγόνων και 47 συλλήψεις.

1996: Εκδηλώνεται πυρκαγιά σε τρένο που διέρχεται τη σήραγγα της Μάγχης από τη Γαλλία προς την Αγγλία, προκαλώντας αρκετούς τραυματισμούς και καταστρέφοντας περίπου 500 μέτρα σήραγγας.

2002: Το Εθνικό Συμβούλιο της Κύπρου εξουσιοδοτεί τον πρόεδρο Γλαύκο Κληρίδη να ανακοινώσει στον ΟΗΕ ότι το σχέδιο Ανάν για τη λύση του Κυπριακού γίνεται δεκτό ως βάση διαπραγμάτευσης.

2004: Ανακοινώνεται η απόφαση του εφετείου, βάσει της οποίας η ΑΕΚ σώζεται οικονομικά, υπαγόμενη στο άρθρο 44.

Γεννήσεις

1783 - Σαντόρε ντι Σανταρόζα, Ιταλός στρατιωτικός, επαναστάτης και φιλέλληνας

1786 - Καρλ Μαρία φον Βέμπερ, Γερμανός συνθέτης

1860 - Ιγκνάτσι Γιαν Παντερέφσκι, Πολωνός πολιτικός

1888 - Φράνσις Μάριον, Αμερικανίδα σεναριογράφος

1889 - Χανς Μάγιερ, Ελβετός αρχιτέκτονας

1897 - Πάτρικ Μπλάκετ, Άγγλος φυσικός

1898 - Γιόρις Ίβενς, Ολλανδός σκηνοθέτης

1903 - Δόρα Στράτου, Ελληνίδα χορογράφος

1906 - Άλεκ Ισσιγόνης, Έλληνας σχεδιαστής αυτοκινήτων

1907 - Κομπάι Σεγκούντο, Κουβανός μουσικός

1909 - Τζόνι Μέρσερ, Αμερικανός τραγουδοποιός

1918 - Ιλχάν Μπερκ, Τούρκος ποιητής

1934 - Βασίλης Βασιλικός, Έλληνας συγγραφέας

1938 - Νορμπέρ Ρατσιραχονάνα, πρόεδρος της Μαδαγασκάρης

1939 - Μάργκαρετ Άτγουντ, Καναδή συγγραφέας και κριτικός

1939 - Αμάντα Λιρ, Γαλλίδα τραγουδίστρια

1940 - Καμπούς μπιν Σαΐντ, σουλτάνος του Ομάν

1945 - Μαχίντα Ραγιαπάκσε, πρόεδρος της Σρι Λάνκα

1950 - Ρούντι Σάρζο, Κουβανός μπασίστας

1953 - Άλαν Μουρ, Άγγλος συγγραφέας και εικονογράφος

1960 - Γιεσίμ Ουστάογλου, Τουρκάλα σκηνοθέτρια και σεναριογράφος

1962 - Κερκ Χάμμετ, Αμερικανός μουσικός (Metallica)

1963 - Πέτερ Σμάιχελ, Δανός τερματοφύλακας

1968 - Όουεν Γουίλσον, Αμερικανός ηθοποιός

1974 - Πέτερ Σόλμπεργκ, Νορβηγός οδηγός αγώνων

1978 - Ζούλιο Σέζαρ Σάντος Κορέια, Βραζιλιάνος ποδοσφαιριστής

1992 - Νέιθαν Κρες, Αμερικανός ηθοποιός

Θάνατοι

1154 - Αδελαΐδα του Μωριέν, βασίλισσα της Γαλλίας

1189 - Γουλιέλμος Β', βασιλιάς της Σικελίας

1305 - Ιωάννης Β', δούκας της Βρετάνης

1472 - Βησσαρίων ο Τραπεζούντιος, Βυζαντινός καρδινάλιος

1724 - Μπαρτολομέου ντε Γκουσμάο, Πορτογάλος ιερέας και φυσιοδίφης

1785 - Λουδοβίκος Φίλιππος Α', δούκας της Ορλεάνης

1830 - Άνταμ Βάισχαουπτ, Γερμανός φιλόσοφος

1870 - Τεομπάλμπ Πισκατορί, Γάλλος πολιτικός

1886 - Τσέστερ Άρθουρ, 21ος πρόεδρος των ΗΠΑ

1920 - Ματίας Γιόχουμσον, Ισλανδός συγγραφέας

1922 - Μαρσέλ Προυστ, Γάλλος συγγραφέας

1941 - Χριστόδουλος Μπρωκούμης, Έλληνας πολιτικός

1941 - Εμίλ Νελιγκάν, Καναδός ποιητής

1941 - Βάλτερ Νερνστ, Γερμανός χημικός

1952 - Πολ Ελιάρ, Γάλλος ποιητής

1962 - Νιλς Μπορ, Δανός φυσικός

1965 - Χένρι Ουάλας, Αμερικανός πολιτικός

1969 - Τζόζεφ Πάτρικ Κένεντι, Αμερικανός πολιτικός

1976 - Μαν Ρέι, Αμερικανός φωτογράφος και ζωγράφος

1977 - Κουρτ φον Σούσνιγκ, Αυστριακός πολιτικός

1978 - Τζιμ Τζόουνς, Αμερικανός ηγέτης αίρεσης

1985 - Δημήτρης Γκόγκος, Έλληνας τραγουδοποιός

1986 - Τζία Καράντζι, Αμερικανίδα μοντέλο

1994 - Καμπ Κάλογουεϊ, Αμερικανός τραγουδιστής

2002 - Τζέιμς Κόμπερν, Αμερικανός ηθοποιός

2016 - Ντέντον Κούλεϊ, Αμερικανός ιατρός

2017 - Μάλκολμ Γιανγκ, Αυστραλός μουσικός

2017 - Φώτης Καφάτος, Έλληνας βιολόγος

2017 - Ναΐμ Σουλεϊμάνογλου, Τούρκος αρσιβαρίστας

Κινηματογράφος και Ιστορία - Η Λίστα του Σίντλερ, του Στίβεν Σπίλμπεργκ

Ιστορία

του Διονύση Τραμπαδώρου

  1. Ιστορία και κινηματογράφος

«Έτσι συνειδητά ή λιγότερο συνειδητά οι κινηματογραφιστές μπαίνουν στην υπηρεσία μιας ιδεολογίας ή μιας θεσμοθετημένης υπόθεσης, χωρίς αυτό να αποκλείει τις αντιστάσεις και τις ρωγμές»1.

 

Οι ταινίες αποτελούν βασικά αφήγηση, όπως υποστηρίζει ο C. Mertz και ο σκελετός αυτής της αφήγησης λέγεται story2.

Δεν είναι λίγες οι ταινίες που κάνουν ιστορία ή την κριτικάρουν ή την ανατρέπουν. Ο κινηματογράφος είναι προϊόν της ανθρώπινης δραστηριότητας.

Όμως ο κινηματογράφος δεν συμμετέχει στην ιστορία στον ίδιο βαθμό που συμμετέχουν άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες, αλλά πολύ περισσότερο και με διαφορετικό τρόπο.

Ο κινηματογράφος αντικατέστησε ή απορρόφησε ένα μεγάλο αριθμό από είδη της λαϊκής ψυχαγωγίας και επηρέασε ή περιόρισε τις άλλες μορφές τέχνης.

Έγινε κεντρικός άξονας των μαζικών μέσων ψυχαγωγίας, κυριαρχώντας σε αυτά με τα θυγατρικά του είδη.

Απόκτησε ισχυρή επιρροή στη διαμόρφωση της κοινωνικής συνείδησης πλατιών μαζών στην περιοχή του εποικοδομήματος 3.

Επίσης, ο Σωτ. Θ. Δημητρίου υποστηρίζει ότι ο κινηματογράφος από προϊόν της δραστηριότητας των ανθρώπων ως υποκειμένων έχει γίνει ο ίδιος υποκείμενο της ιστορίας που διαμορφώνει τις ατομικές συνειδήσεις σύμφωνα με το μοντέλο συμπεριφοράς και την ιδεολογία που μεταδίδει από την οθόνη.

Και, επίσης, ότι ο κινηματογράφος αποτελεί μηχανισμό ρύθμισης στην περιοχή του εποικοδομήματος που εξασφαλίζει τη συνοχή και συντήρηση του υπάρχοντος κοινωνικού συστήματος καθώς και την αναπαραγωγή του.

Ο ρόλος του κινηματογράφου ως υποκειμένου της ιστορίας προσδιορίζεται από αυτές τις ενέργειες ρύθμισης .

Επειδή ανήκει στο εποικοδόμημα δρα ιδεατά δια μέσου των παραστάσεων.

Μεταβιβάζει και στερεώνει στη συνείδηση των θεατών συγκεκριμένους τύπους συμπεριφοράς αλλά και γενικές αρχές για την αντίληψη του κόσμου και τη στάση στη ζωή, όπως αυτές τις απαιτεί το κοινωνικό σύστημα ιεραρχίας.

Σε σχέση με το ζήτημα της θεώρησης του κινηματογράφος σαν αντικείμενο της ιστορίας, δηλαδή ως υλικό της ιστορικής έρευνας θα πρέπει να δεχθούμε ορισμένες έννοιες4.

  1. Δεν μας ενδιαφέρει η ακριβολόγηση των γεγονότων αλλά θεωρούμε την ιστορία ως τα ουσιαστικό γνώρισμα της κοινωνίας που χαρακτηρίζει τη δημιουργική κίνηση της αυτοοργάνωσής της.

 

1 Σώτη Τριανταφύλλου, «Κινηματογράφος και Ιστορία», περιοδικό Διαβάζω, αρ. 266, 26.6.91, σελ. 17.

2 Σωτ. Θ. Δημητρίου, «Ο κινηματογράφος ως υποκείμενο και ως αντικείμενο της ιστορίας», περιοδικό Διαβάζω, αρ. 266, 26.6.91, σελ. 18.

Όπ. π., σελ. 19.

Όπ. π., σελ. 22.

 

Επομένως ο ιστορικός θα πρέπει να ερευνήσει τις μη αναστρέψιμες κανονικότητες της κοινωνίας που προσδιορίζουν τη λειτουργία της και το μετασχηματισμό της.

  1. Υλικό της ιστορίας είναι όλο το πεδίο των κοινωνικών φαινομένων, η κουλτούρα ως ολότητα, τα ορατά και μη ορατά ντοκουμέντα και ιδιαίτερα οι αντιφάσεις της, γιατί αυτές τροφοδοτούν την κίνησή της.
  2. Δεν χρειάζεται να ακριβολογήσουμε τα ντοκουμέντα, αλλά να προχωρήσουμε στην ανάκρισή τους, όπως υποστήριξε ο Collingwood, για να αποκαλύψουν εκείνο που κρύβουν πίσω από αυτά που λένε, να φωτίσουν το λανθάνον.
  3. Ο ιστορικός πρέπει να αναζητήσει τη βαθύτερη σημασία των σχέσεων δηλαδή τη δυναμική δομή που βρίσκεται πίσω από τα φαινόμενα και αποκαλύπτεται από τις αντιφάσεις και τα λανθάνοντα γιατί οι δομικές ιδιότητες της κοινωνικής αναπαραγωγής προσδιορίζουν την κατεύθυνση της.
  4. Κεντρικός πυρήνας της ανάλυσής του η κυρίαρχη τάξη και ιδεολογία που γράφει την ιστορία αναπαράγει τα μοντέλα κυριαρχίας.

Η σχέση όμως με τη σημασία της εικόνας, γενικά, και όχι μόνο του κινηματογράφου, ας παρακολουθήσουμε αυτά που αναφέρει ο Δήμος Θέος.

«Στη συνείδηση της χριστιανικής Ευρώπης ρωμαιοκαθολικής και ορθόδοξης, ο ιστορικός χαρακτήρας της εικόνας είναι δεδομένος. Κάθε φορά που ο αγιογράφος θα ολοκληρώνει το έργο του δεν θα παραλείπει να μνημονεύει ότι «Ο Ναός Ιστορήθη…». Η εικονογράφηση της θείας Ενανθρώπησης πέρα από την ευχαριστιακή της φυσιογνωμία παραμένει μια πράξη ιστορικής μνήμης. Η αναπαράσταση των θείων πα- θών συγκροτεί την Οικονομία τα της Σωτηρίας. Εκφράζει το ιστορικό Είναι του χριστολογικού σύμπαντος. Συνεπώς η τιμή της εικονογραφικής ιστόρησης προς το πρωτότυπο διαβαίνει, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Μέγας Βασίλειος. Αποκλειομένου του πρωτοτύπου τα έργα της θρησκευτικής τέχνης θα έχαναν κάθε νόημα υπάρξεως.

Ο μεταφυσικός και αναγωγικός χαρακτήρας της εικόνας είναι βαθιά ριζωμένος στη χριστιανική παράδοση. Η ιερή τέχνη τόσο για τους ορθοδόξους όσο και για τους καθολικούς συνιστά την εκκάλυψη του ιστορικού Είναι, το χρονικό της Σωτηρίας του ανθρωπίνου γένους5».

Επίσης, ο Δήμος Θέος κάνει αναφορά στην ταινία «Χίτλερ, ένα φιλμ από τη Γερμανία» το Γερμανού σκηνοθέτη Hans-Jurgen Syberberg όπου υπάρχει η έμφαση στη σαγήνη της συνδιαλλαγής και τα αποκρουστικά χαρακτηριστικά του Γ’ Ράιχ τα διαπνέει ένας αέρας αριστοκρατικής κατανόησης, ενώ σε

ένα άλλο σημείο αναφέρεται στην …αποστροφή του συγκεκριμένου σκηνοθέτη προς τον ιδεολογικοποιημένο ιστορικισμό ο οποίος κατά κύριο λόγο ευθύνεται για την αμετάκλητη καταδίκη των πολιτικών και στρατιωτικών πεπραγμένων του Τρίτου Ράιχ6.

Ο Μάρκ Φερρό αναφέρει ότι το πρόβλημα συνίσταται στο να αναρωτηθούμε αν ο κινηματογράφος και η τηλεόραση τροποποιούν ή όχι την ιστορική μας θεώρηση, εφόσον δεχόμαστε ως προϋπόθεση ότι αντικείμενο της ιστορίας δεν είναι απλώς η γνωριμία με τα φαινόμενα του παρελθόντος, αλλά επίσης η ανάλυση των δεσμών που συνδέουν το παρελθόν με το παρόν, η αναζήτηση συνεχειών και ρήξεων7.

Και προτείνει δύο τρόπους ταξινόμησης των ταινιών ως προς τη σχέση τους με την ιστορία, τη σφαιρική και ανάλογα με το πώς αντιμετωπίζουν τα κοινωνικά και τα ιστορικά προβλήματα8.

 

 
   

 

5Δήμος Θέος, «Ιστορία, αναπαράσταση και κινηματογράφος», περιοδικό Διαβάζω, αρ. 266, 26.6.91, σελ. 30.

6Όπ. π., σελ. 34.

7Μαρκ Φερρό, Κινηματογράφος και Ιστορία, μτφρ. Πελαγία Μαρκέτου, Μεταίχμιο, [Αθήνα 2001], σελ. 197.

8Όπ. π., σελ. 203.

 

Ακόμα αναφέρεται στην ταινία «Ο Εβραίος Συς» του Veit Harlan9, ο οποία γνώρισε πολύ μεγάλη επιτυχία στη ναζιστική Γερμανία και αυτό ανεξάρτητα από τις προθέσεις του Γκαίμπελς.

Επιπροσθέτως, ο Μαρκ Φερρό αναφέρει ότι ο κινηματογράφος συμπλέκεται πολλαπλά με την ιστορία.

  1. Παρεμβαίνει ως παραγωγός της ιστορίας. Αν το θέσουμε χρονολογικά εμφανίστηκε πρώτα από όλα ως μοχλός της επιστημονικής προόδου. Επίσης αφότου ο κινηματογράφος αναγνωρίστηκε ως τέχνη οι πρωτοπόροι του παρεμβαίνουν στην ιστορία δημιουργώντας ταινίες είτε ντοκιμαντέρ είτε μυθοπλαστικές οι οποίες από τα πρώτα τους βήματα κατηχούσαν και εξυμνούσαν υπό το προκάλυμμα της απλής αναπαράστασης.
  2. Ο κινηματογράφος ασκεί την παρέμβαση του χρησιμοποιώντας ορισμένα εκφραστικά μέσα τα οποία καθιστούν την ταινία αποτελεσματική, λειτουργική. Η συγκεκριμένη ικανότητα συνδέεται αναμφίβολα με την κοινωνία που παράγει τις ταινίες και με εκείνη που τις υποδέχεται, που τις προσλαμβάνει. Ο κινηματογράφος διαθέτει εκφραστικούς τρόπους οι οποίοι δεν συνιστούν απλή μεταγραφή της λογοτεχνικής γραφής, αλλά διατηρούν την ιδιαιτερότητά τους.
  3. Η χρήση και η πρακτική εφαρμογή ιδιαίτερων τρόπων γραφής ισοδυναμούν με πολεμικά όπλα τα οποία συνδέονται με την κοινωνία που παράγει την ταινία και με εκείνη που την υποδέχεται. Η κοινωνία υποδοχής προδίδεται κατ’ αρχάς από τη λογοκρισία κάθε είδους στην οποία συμπεριλαμβάνεται η επίσημη λογοκρισία αλλά και επιπροσθέτως η αυτολογοκρισία.
  4. Ιστορική ανάγνωση της ταινίας, κινηματογραφική ανάγνωση της ιστορίας: αυτούς τους δύο τελευταίους άξονες θα ακολουθήσουμε προκειμένου να αναρωτηθούμε πάνω στη σχέση του κινηματογράφου με την ιστορία. Η κινηματογραφική ανάγνωση της ιστορίας θέτει στον ιστορικό το πρόβλημα της ιστοριογραφικής ανάγνωσης του παρελθόντος.

Ο κινηματογραφιστής ως ιστορικός μπορεί να αποδώσει στην κοινωνία μια ιστορία από την οποία την έχει αποστερήσει η θεσμοποιημένη ιστορική παραγωγή.

Η ιστορική και κοινωνική ανάγνωση της ταινίας επέτρεψε την πρόσβαση σε αθέατες περιοχές του παρελθόντος των κοινωνιών. Αποκαλύπτει λ.χ. αυτολογοκρισίες και ασυναίσθητα ολισθήματα μιας κοινωνίας συνολικά, μιας καλλιτεχνικής δημιουργίας κ.λπ.10

Σε σχέση με τους ιστορικούς και τον κινηματογράφο ο Μαρκ Φερρό αναφέρει ότι αυτοί αγνοούν τον κινηματογράφο δεν τον κατατάσσουν καν στις ιστορικές πηγές.

Τα φιλμ απουσιάζουν εντελώς από το νοητικό σύμπαν του ιστορικού.

Οι ταινίες και άλλες μη γραπτές πηγές αντιμετωπίστηκαν από τους ιστορικούς με μια ασυναίσθητη άρνηση, μια τύφλωση γεγονός που οφείλεται σε συνθετότερες αιτίες11.

 

  1. Λίγα λόγια για την ταινία «Η Λίστα του Σίντλερ».

Η Λίστα του Σίντλερ είναι αμερικανικό πολεμικό βιογραφικό δράμα παραγωγής 1993 με θέμα

τον Όσκαρ Σίντλερ, έναν Γερμανό επιχειρηματία που έσωσε τις ζωές χιλίων και πλέον Πολωνών εβραίων προσλαμβάνοντάς τους στο εργοστάσιό του. Την ταινία σκηνοθέτησε ο Στίβεν Σπίλμπεργκ και το σενάριο έγραψε ο Στίβεν Ζαϊλίαν, βασισμένο στη νουβέλα Schindler's Ark του Τόμας Κενάλι12.

Πρωταγωνιστούν οι Λίαμ Νίσον, Ρέιφ Φάινς και Μπεν Κίνγκσλεϊ.

 

9 Όπ.π., σσ. 145-147.

10Όπ. π., σελ. 29-36.

11Όπ.π., σσ. 39.

12https://el.wikipedia.org/wiki/Η_Λίστα_του_Σίντλερ.

 

Η ταινία ξεκινά το 1939 με την συγκέντρωση των Πολωνών εβραίων στο Γκέτο της Κρακοβίας, λίγο μετά την έναρξη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Εν τω μεταξύ ο Όσκαρ Σίντλερ, ένας Γερμανός επιχειρηματίας από τη Μοραβία, φτάνει στην πόλη ελπίζοντας ότι θα κάνει περιουσία από τον πόλεμο.

Ο Σίντλερ δωροδοκεί την Βέρμαχτ και τους αξιωματικούς των Ες Ες και έτσι αγοράζει ένα εργοστάσιο για την παραγωγή εμαγιέ οικιακών σκευών, το οποίο στη συνέχεια μετατρέπει σε εργοστάσιο εφοδίων για το στρατό.

Προσλαμβάνει τον Ιτζάκ Στερν, πρώην λογιστή της επιχείρησης, ο οποίος έχει επαφές με τους εβραίους επιχειρηματίες. Οι εβραίοι επιχειρηματίες δανείζουν στο Σίντλερ τα χρήματα για το εργοστάσιο με αντάλλαγμα ποσοστό από τα κέρδη. Ο Σίντλερ προσλαμβάνει μόνο Εβραίους καθώς κοστίζουν λιγότερο, ενώ οι μισθοί τους, σύμφωνα με τον ισχύοντα νόμο του Ράιχ, περιέρχονταν στα Ες Ες.

Ο λογιστής Στερν πλαστογραφεί έγγραφα για να διασφαλίσει όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώ- πους ως «χρήσιμους» στους Γερμανούς, ώστε να τους σώσει από μεταφορά σε στρατόπεδα συγκέ- ντρωσης, αλλά και από το θάνατο.

Ο Υπολοχαγός των Ες Ες Άμον Γκετ φτάνει στην Κρακοβία για να αρχίσει την κατασκευή του στρατοπέδου συγκέντρωσης Πλαστσόφ. Δίνει εντολή να αδειάσει το γκέτο και η Επιχείρηση Ράινχαρντ, δηλαδή η επιχείρηση εξόντωσης των εβραίων, στην Κρακοβία αρχίζει, με τα στρατεύματα να εκκενώνουν τα συνωστισμένα δωμάτια και να δολοφονούν όποιον διαμαρτύρεται ή δε συνεργάζεται, ανεξάρτητα από ηλικία ή άλλο χαρακτηριστικό. Τυχαίως ο Σίντλερ παρακολουθεί τη σφαγή και επηρεάζεται καταλυτικά. Παρ' όλα αυτά γίνεται φίλος με τον Γκετ και συνεχίζει να έχει την υποστήριξη και την προστασία των Ες Ες. Ο Σίντλερ δωροδοκεί τον Γκετ ώστε να του επιτρέψει να χτίσει στρατόπεδο για τους εργάτες του. Αρχικώς η πρόθεσή του είναι να κερδίσει χρήματα, αλλά στην πορεία σκοπός του

γίνεται να σώσει όσες περισσότερες ζωές μπορεί. Καθώς ο πόλεμος παίρνει άλλη τροπή, για τη Γερμανία το Βερολίνο διατάζει τον Γκετ να αποτεφρώσει όλα τα σώματα των εβραίων που δολοφονήθηκαν, να διαλύσει το γκέτο του Πλαστσόφ και να στείλει όσους εβραίους απέμεναν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς.

Στην αρχή ο Σίντλερ ετοιμάζεται να φύγει από την Κρακοβία, τελικά, όμως ζητεί από τον Γκετ να του επιτρέψει να κρατήσει τους εργάτες του, ώστε να τους μεταφέρει στην γενέτειρα πόλη του

στη Μοραβία. Ο Γκετ δέχεται κατόπιν, όμως δωροδοκίας από τον Σίντλερ, χρεώνοντας μάλιστα με υπέρογκο ποσό τον κάθε έναν εργάτη χωριστά. Έτσι, ο Σίντλερ σε συνεργασία με τον Στερν συντάσσουν μια λίστα με τους εργάτες που θα τους πάρει μαζί του στη Μοραβία και δεν θα πάνε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης.

Παρά το γεγονός ότι στη λίστα του Σίντλερ θα έπρεπε να αποτελείται μόνον από «ικανούς» σε αυτήν περιλαμβάνονταν με διάφορες προφάσεις πολλά παιδιά, υπερήλικες και αναξιοπαθούντες. Η συμπερίληψη στη λίστα του Σίντλερ ήταν γεγονός πολύ σημαντικό γιατί σήμαινε την ευκαιρία για ζωή, αντί

για τον σχεδόν βέβαιο θάνατο. Όλοι από τη λίστα αυτή φτάνουν στη Μοραβία. Όμως, το τραίνο που μετέφερε τις γυναίκες, κατά λάθος, πηγαίνει στο Άουσβιτς. Οι γυναίκες, όταν τις οδήγησαν στους θαλάμους με τις ντουζιέρες, νόμισαν προς στιγμήν ότι τις οδηγούν στο θάλαμο αερίων και αρχίζουν να κλαίνε από χαρά όταν διαπίστωσαν ότι το νερό πέφτει πάνω τους από τις ντουζιέρες. Ο Σίντλερ μεταβαίνει αμέσως στο Άουσβιτς και, δωροδοκώντας κατά την προσφιλή του μέθοδο, τον υπεύθυνο του στρατοπέδου σώζει όλες τις γυναίκες εργαζόμενές του. Μόλις οι εργάτες του φτάνουν στη Μοραβία, ο Σίντλερ δίνει αυστηρές εντολές στους Ες Ες φύλακες να συμπεριφέρονται με καλό τρόπο στους εβραίους, αποφεύγοντας τις βιαιοπραγίες και τους φόνους. Για να κρατήσει τους εργάτες του ζωντανούς, ξοδεύει σχεδόν όλη του την περιουσία για να δωροδοκεί τους Ναζί αξιωματικούς. Τα χρήματα του τελειώνουν λίγο πριν η Βέρμαχτ παραδοθεί και λήξει ο πόλεμος στην Ευρώπη.

Ως μέλος των Ναζί και έχοντας κερδίσει χρήματα από την εργασία των εβραίων, το 1945, ο Σίντλερ πρέπει να αποδράσει. Αν και οι φύλακες των Ες Ες έχουν πάρει εντολή να εξοντώσουν τους Εβραίους

 

ο Σίντλερ τους πείθει να γυρίσουν πίσω στις οικογένειές τους ως άνδρες και όχι ως δολοφόνοι. Λίγο πριν φύγει, φορτώνει το αυτοκίνητό του και αποχαιρετά τους εργάτες του. Αυτοί του δίνουν ένα γράμμα, υπογεγραμμένο από όλους τους, εξηγώντας πως δεν είναι εγκληματίας πολέμου, μαζί με ένα δαχτυλίδι με την επιγραφή «Όποιος σώζει μια ζωή, σώζει ολόκληρο τον κόσμο». Ο Σίντλερ συγκινείται αλλά και νοιώθει ενοχές, αισθανόμενος ότι θα μπορούσε να κάνει περισσότερα ώστε να σώσει περισ- σότερες ζωές.

Αφότου έφυγε ο Σίντλερ, οι εβραίοι εργαζόμενοί του, κοιμήθηκαν έξω από τις πύλες του εργοστασίου, και ξυπνώντας το πρωί ένας Σοβιετικός ιππέας τους ειδοποιεί ότι απελευθερώθηκαν από τον Κόκκινο Στρατό. Στη συνέχεια οι εβραίοι περπατούν μέχρι τη διπλανή πόλη για να βρουν φαγητό.

Μετά από κάποιες σκηνές που απεικονίζουν κάποια συμβάντα μετά την λήξη του πολέμου, όπως την εκτέλεση του Άμον Γκετ για εγκλήματα πολέμου και το τι απέγινε, τελικά, ο Όσκαρ Σίντλερ, η ταινία επιστρέφει με τους εβραίους να περπατούν μέχρι τη διπλανή πόλη. Καθώς περπατούν, η ταινία γεμίζει με χρώματα και δείχνει τον τάφο του Σίντλερ στην Ιερουσαλήμ. Το φιλμ τελειώνει με τους ηλικιωμένους πλέον πραγματικούς Εβραίους που δούλεψαν στο εργοστάσιο του Σίντλερ, να περνούν χέρι-χέρι με τους ηθοποιούς που τους υποδύθηκαν και ο καθένας να αφήνει από μια πέτρα στον τάφο του - ένα εβραϊκό έθιμο που δείχνει βαθιά ευγνωμοσύνη.

 

  1. Προσωπικές εντυπώσεις από την παρακολούθηση της ταινίας

Παρακολούθησα την ταινία όχι ως ειδικός κριτικός του κινηματογράφου, αλλά ως απλός θεατής. Η γνώμη μου είναι ότι είναι πάρα πολύ καλά γυρισμένη, με απόδοση σημασίας στη λεπτομέρεια.

Οι πρωταγωνιστές της και οι υπόλοιποι συντελεστές έκαναν τη δουλειά τους όχι απλώς με επαγγελματισμό, αλλά με έναν τρόπο σχεδόν βιωματικό.

Δεν είναι τυχαίο άλλωστε που στο τέλος οι ηθοποιοί μαζί με πρόσωπα της ιστορίας περνούν σε ζεύγη μπροστά από τον τάφο του Σίντλερ και αφήνουν από μία πέτρα, ακολουθώντας ένα παλιό εβραϊκό έθιμο.

Δεν κρύβω ότι συγκινήθηκα έντονα, κατ’ επανάληψη, και απόρησα για το πως μια σημαντική συνιστώσα της Ευρώπης του ουμανισμού, που έβαζε στο επίκεντρο την ανθρώπινη ύπαρξη, όπως η Γερμανία, μπόρεσε να σχεδιάσει και να εκτελέσει με τέτοιο ζήλο και ακρίβεια ένα τέτοιο ανίερο έγκλημα, μια τέτοια εκτροπή.

Από την άλλη δεν μου προκάλεσε εντύπωση η στάση του Όσκαρ Σίντλερ.

Άνθρωπος με ευρεία κοινωνική εμπειρία, γνώστης του ανθρώπινου χαρακτήρα, αλλά και του γερμανικού χαρακτήρα, ελίσσεται και έχει στόχο τη μεγιστοποίηση του δικού του οικονομικού οφέλους.

Δεν διστάζει να δοκιμάζει τον χαρακτήρα των αξιωματούχων του ναζιστικού καθεστώτος στη λυδία λίθο του χρήματος και μέσω αυτού να «κάνει τις δουλειές» του.

Και ακόμη, δεν με εντυπωσίασε η τελική συμπεριφορά του που στόχο είχε το να σώσει όσες περισσότερες ψυχές μπορούσε και μάλιστα με τρόπο σχεδόν απροκάλυπτο, δίχως να δίνει καμιά σημασία στην

«παραγωγή» του εργοστασίου.

Κατά τη γνώμη μου αυτή η εξέλιξη προοιωνιζόταν εξ αρχής, αφού ο μπον βιβέρ Όσκαρ Σίντλερ από τη μια δεν έχανε ευκαιρία να προσπορίζεται οικονομικό όφελος για τον εαυτό του, αλλά και από την άλλη δεν άφηνε τη ζωή να κυλάει δίχως να την ζει.

Για αυτόν πολύ μεγάλη σημασία είχε το παρόν και ακόμα μεγαλύτερη η ζωή, είτε αυτή ανήκει σε ε- βραίο είτε σε οποιονδήποτε άλλον.

 

Ο Σίντλερ τελικά είχε τα εφόδια ως άνθρωπος ούτως ώστε να μην μπορέσει να τον αγγίξει η ναζιστική προπαγάνδα.

Παρότι στην αρχή θεωρείτο τυχοδιώκτης, νομίζω ότι ήταν μια πολύ ισχυρή προσωπικότητα και επίσης είχε την αίσθηση του επιχειρείν, αλλά ενδεχομένως και της τελικής κατάληξης του πολέμου και του

έκτακτου χαρακτήρα της κατάστασης που επικρατούσε τότε.

Ένα άλλο σημείο που θα ήθελα να σταθώ, ηθογραφικά, είναι αυτό της «συγχώρεσης» και ης «ευγνωμοσύνης».

Ο Όσκαρ Σίντλερ έχοντας αποκτήσει την επιχειρηματική παιδεία από την οικογένειά του γνωρίζει και να συγχωρεί, και να ευγνωμονεί, χαρακτηριστικά που είναι σύμφυτα με τον χαρακτήρα κάποιου που ηγείται, κάποιου που είναι υπεύθυνος για την παραγωγή ενός εργοστασίου, αλλά και για τις ζωές των εργαζόμενών του.

Και θα ήθελα να κλείσω με τη σκηνή που ο Σίντλερ φιλάει την εβραία κοπέλα η οποία μαζί με ένα μι- κρό κορίτσι του προσφέρει ένα κέικ για τα γενέθλιά του.

Ο Σίντλερ ήξερε να σχοινοβατεί ανάμεσα στην νομιμότητα και το παράνομο, και δεν τον πείραξε που μπήκε στη φυλακή για λίγο, για παραβίαση του φυλετικού νόμου.

Ήταν και αυτό ένα μέρος από το παιγνίδι της ζωής.

Ήταν κάτι που δεν τόλμησε ο Άμον Γκετ με την Έλεν Χιρς, την εβραία οικιακή βοηθό του…

 

  1. Οι ιδεολογικές βάσεις του ναζισμού.

Οι ιδεολογικές βάσεις του ναζισμού δεν δημιουργήθηκαν μαζί με τη γέννηση του ναζιστικού κόμμα- τος. Ο πανγερμανισμός, ο αντιμπολσεβικισμός και ο αντσημιτσμός είναι οι δυναμικές γραμμές που προηγούνται του 1920, οπότε και καθιερώθηκε το ναζιστικό πρόγραμμα.

Ρόλο στη διάδοση δεν διαδραμάτισαν τόσο τα επιστημονικά έργα ή τα διανοητικά κατασκευάσματα μερικών θεωρητικών όσο οι κοινωνικές δομές που επέτρεψαν την εκλαΐκευσή τους.

Επίσης οι πολιτικές και κοινωνικές ιδέες των ναζί απορρέουν από την αντιδημοκρατική σκέψη του 19ου αιώνα.

Ακόμα και όταν δεν αναφέρονται ξεκάθαρα, κάτω από τα ναζιστικά Συνθήματα βρίσκουμε τη διδα- σκαλία του Τράϊτσκε του Λαγκάρντ ή του Λάνγκμπεν13.

Ένας βασικός παράγοντας προς την υποδούλωση του γερμανικού λαού ήταν ο πρωσισμός, αφού το πρωσικό κράτος σφυρηλάτησε τη γερμανική νοοτροπία κατ’ εικόνα του πολιτικού του συστήματος.  Ο Μπίσμαρκ επιβάλλοντας εκ των άνω την εθνική ενότητα με σίδερο και αίμα δημιούργησε τις θεμελιακές αξίες που θα στήριζαν διοικητικά ολόκληρο το οικοδόμημά του: απόλυτος σεβασμός της εξουσίας και των ιεραρχιών της, περηφάνεια του να είσαι Γερμανός, λατρεία του στρατού, πνεύμα θυσίας. Ο σωβινισμός, ο μιλιταρισμός, το πνεύμα της υπακοής, ενθαρρύνθηκαν πολύ από την αστική τάξη που ύστερα από την αποτυχία της επανάστασης του 1848 έπαψε σιγά-σιγά να αγωνίζεται για τη δημοκρατία14.

Γενικότερα ο Lionel Richard κάνει μια λεπτομερειακή αναφορά σχετικά με τα ζητήματα της σχέσης ναζισμού και κουλτούρας.

Απ’ όσα αναφέρει διακρίνουμε τις αναφορές του κατ’ αρχήν στις προναζιστικές εκπολιτιστικές οργανώσεις15 , την ίδρυση του υπουργείου Προπαγάνδας (υπουργείο λαϊκής Πληροφόρησης και Προπαγάνδας το οποίο ιδρύθηκε επίσημα στις 13 Μαρτίου 1933, αλλά η ιδέα είχε συλληφθεί από το Φεβρουά-

 

13Lionel Richard, Ναζισμός και κουλτούρα, μτφρ. Λόϋσκα Αβαγιανού, Αστέρι, [Αθήνα 1979], σελ. 24.

14Όπ. π. , σσ. 24-25.

15Όπ. π., σελ. 52.

 

ριο16, στο Γκαίμπελς, την τακτική του και την αντίθεσή του με τον Ρόζενμπεργκ17, το ολοκαύτωμα των βιβλίων στις 10 Μαΐου 1933 και τέλος την ίδρυση του Επιμελητηρίου της Κουλτούρας με το νόμο της 22 Σεπτεμβρίου 193318.

Επίσης, σε σχέση με το ζήτημα αυτό ο Στέφανος Ροζάνης αναφέρει ότι η αισθητικοποίηση της πολιτικής βούλησης, η αναβίωση του πανίσχυρου εθνικιστικού μύθου, του ριζωμένου στο αίμα και στη σάρκα της φυλής και ο ανορθολογισμός ως αντίβαρο ενός λογοκρατούμενου νεωτερικού κόσμου «χωρίς ψυχή», συγκροτούν τους τρεις κυρίαρχους όρους της συμπλοκής τέχνης και φασισμού , κατά τρόπον ώστε ο φασισμός να προβάλλεται κυρίως ως μια πολιτιστική επαναστατική δύναμη με ισχυρά ερείσματα τόσο στο μοντερνισμό της τέχνης όσο και της εναντίωσης σε αυτόν τον μοντερνισμό μέσω αντιδραστικών ρευμάτων και αισθητικών θεωριών19.

Ο φασισμός εκδηλώνει τη γοητεία του ως δύναμη ανατροπής του παραδοσιακού διαφωτιστικού κόσμου «χωρίς καρδιά», ενός κόσμου που συνδύαζε τη βιομηχανική εποχή με τη φιλοσοφική λατρεία του Λόγου, η οποία ισοπέδωνε, μέχρι εκμηδένισης τη συναισθηματική ζωή και τα ψυχικά δυναμικά της ανθρώπινης κατάστασης20. Ένα άλλο ζήτημα που θα πρέπει να θίξουμε είναι αυτό που αναφέρει ο En- zo Traverso σχετικά με τον τύπο του εβραίου ως αφαίρεση, δηλαδή του εβραίου ως ενσάρκωσης της αφηρημένης και απρόσωπης νεωτερικότητας, γεγονός που διαπερνάει όλη τη δυτική κουλτούρα του 19ου αιώνα.

Οι εβραίοι θεωρούνται δηλαδή οι εμπνευστές και κατασκευαστές του σύγχρονου, του απρόσωπου, του βιομηχανικού, της χρηματιστηριακής λογικής, της λειτουργίας του ανθρώπινου μυαλού σαν να ήταν ζυγαριά ακριβείας, μακριά από τις παραδοσιακές αξίες της κοινότητας.

Ήταν η εποχή που οι εβραίοι εμφανίζονταν σαν να είχαν αποτινάξει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους ως παρίες, ως ξένοι και είχαν ενταχθεί, αλλά και κυριαρχήσει σε μια κοινωνία μαζικοποιημένη, εμπορευματοποιημένη, απρόσωπη21.

Παραπλήσιες αναφορές για τον κοσμοπολιτισμό, οικουμενισμό και εμπορευματισμό, όλα εβραϊκής έμπνευσης κάνει ο Traverso και μετά, στο κεφάλαιο που ονομάζει «Η αναζωογονητική βία»22.

 

  1. Η ιστοριογραφία του ναζισμού

Σε σχέση με την ιστοριογραφία του ναζισμού, οι προσπάθειες ερμηνείας, πρώτον, εκκινούν ήδη με την ανάδυσή του και συνεχίζονται έως σήμερα, έχοντας καταλήξει-παρά τις διαφωνίες- στον προσδιορισμό του ως φαινομένου ειδεχθούς και μοναδικής καταστροφικότητας και στη σχεδόν οικουμενική καταδίκη του. Δεύτερον δεδομένης της σύνδεσης ερμηνείας του ναζισμού και οπτικής γωνίας του/της ιστορικού, οι θεωρήσεις σχετικά με τη φύση και την αιτιολογία του, διαμορφώνουν ένα πεδίο μάχης μεταξύ

της εξισωτικής Αριστεράς, του φιλελεύθερου Κέντρου και της συντηρητικής Δεξιάς, αφού η κάθε τάση επιχειρώντας να εντοπίσει στις υπόλοιπες στοιχεία της ιδεολογίας και των πρακτικών του ναζισμού, στοχεύει στην απαξίωση και απονομιμοποίησή τους23.

 

16Όπ. π., σελ. 87.

17Όπ. π. , σελ. 91.

18Όπ. π. , σελ. 102.

19Στέφανος Ροζάνης, «Τέχνη και φασισμός», πρόλογος από το βιβλίο του Θωμά Σλιώμη Η τέχνη απέναντι στον Ναζισμό. Το μουσικό κίνημα της Τερεζίν 1941-1945, Εκδόσεις Πατάκη, [Αθήνα 2016], σελ. 9.

20Όπ. π., σελ. 10.

21Enzo Traverso, Οι ρίζες της ναζιστικής βίας, μτφρ. Νίκος Κούρκουλος, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, [Αθήνα, 2013], σσ. 166-175.

22Όπ. π. , σσ. 175-188.

23Βασίλης Α. Μπογιατζής, «Μελετώντας το απόλυτο κακό: Μια επισκόπηση της ιστοριογραφίας του Ναζισμού από τις πρώτες ερμηνείες ως τη New Consensus και τη συνθετική προσέγγιση του Roger Griffin., στο Κριτικές προσεγγίσεις

ναζιστικού φαινομένου. Από την ιστοριογραφία και την πολιτική θεωρία στη σχολική ιστορική μάθηση, Άγγελος Παληκίδης

 

  1. Τα χρόνια των διώξεων 1933-1939

Η μαζική έξοδος εβραίων, αριστερών και διανοουμένων από τη Γερμανία άρχισε τους πρώτους μήνες του 1933, σχεδόν αμέσως μετά την άνοδο του Αδόλφου Χίτλερ στην εξουσία, στις 30 Ιανουαρίου.

Ο Βάλτερ Μπένγιαμιν εγκατέλειψε το Βερολίνο στις 18 Μαρτίου.

Ο Otto Klemperer Bruno Walter υποχρεώθηκαν σε φυγή από τη χώρα.

Ο Hans Hinkel ο νέος πρόεδρος της Πρωσικής Θεατρικής Επιτροπής ήταν και ο υπεύθυνος για την «αποεβραιοποίηση» της πολιτιστικής ζωής της Πρωσίας.

Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν βρισκόταν στις ΗΠΑ και δεν άργησε να αντιδράσει λέγοντας ότι αυτό που συνέ- βαινε στη Γερμανία ήταν μια «ψυχική ασθένεια των μαζών».

Η διασημότητα και η φήμη κάποιου δεν τον προστάτευε24.

Ο πολιτιστικός τομέας ήταν ο πρώτος στον οποίο εκδιώχθηκαν οι εβραίοι και οι αριστεροί25.

Μια από τις πρώτες ενέργειες της ναζιστικής εξουσίας ήταν ήδη από την άνοιξη του 1933 ο εντοπισμός και η διαρκής προβολή του εσωτερικού εχθρού, δηλαδή των εβραίων, ξένων, κοσμοπολιτών και επικίνδυνων κοινωνικών υπονομευτών σύμφωνα με την επίσης προπαγάνδα – των κομμουνιστών και των μαρξιστών, γενικότερα26.

Σε σχέση με τα οργανωμένα επεισόδια, στόχος των ναζί ήταν η οργάνωσή τους από την κεντρική εξουσία και τα παραστρατιωτικά σώματα ώστε να πει μια τάξη στις χαοτικές διώξεις λεηλασίες και στη σωματική βία που εκδηλωνόταν σε γειτονιές, δρόμους σχολεία κρατικά γραφεία πανεπιστημιακά ιδρύματα κτλ.

Η πρώτη επισημοποίηση των επεισοδίων ήταν την 1η Αυγούστου του 1933 όταν ανακηρύχθηκε εθνική ημέρα μποϊκοτάζ εναντίον των εβραίων27.

Με τους νόμους της Νυρεμβέργης που άρχισαν να ισχύουν από το Σεπτέμβριο του 1935 οι διώξεις έλαβαν τη νομική τους υπόσταση.

Σύμφωνα με τους νόμους αυτούς απαγορεύονταν οι μικτοί γάμου εβραίων και Γερμανών και αφαιρέθηκε η γερμανική υπηκοότητα από τους εβραίους.

Σύμφωνα με τον Κάρλ Σμιτ, νομικό και φιλόσοφο, με τους νόμους αυτούς εγκαθιδρυόταν μια νέα- εθνική τάξη με καθοδηγητή τον Φύρερ και εγγυητή της το ναζιστικό κόμμα.

Το Νοέμβριο του 1938 έχουμε τη Νύχτα των Κρυστάλλων που δεν ήταν μια αλλά τρεις ή τέσσερις με τους εμπρησμούς των συναγωγών και τις καταστροφές και λεηλασίας στα καταστήματα των εβραίων. Σε σχέση με τους εβραίους δημοσίους υπαλλήλους, το 1933 ο αριθμός των εβραίων στον δημόσιο τομέα ήταν μικρός. Από το νόμο για τον Δημόσιο Τομέα εξαιρέθηκαν οι βετεράνοι του πολέμου και όσοι είχαν χάσει τον πατέρα τους ή το παιδί τους στο πεδίο της μάχης. Αυτό ήταν το αποτέλεσμα της παρέμβασης του προέδρου Χίντεμπουργκ έπειτα από έκκληση της Ένωσης Βετεράνων εβραίων την ο- ποία υποστήριξε και ο ηλικιωμένος στρατάρχης August von Mackensen. Επιπλέον εξαιρέθηκαν οι υπάλληλοι που είχαν διοριστεί πριν από την 1η Αυγούστου 1914. Όλοι οι άλλοι εξαναγκάστηκαν σε πρόωρη συνταξιοδότηση.

Ανάλογες δράσεις αναλήφθηκαν και εναντίον των εβραίων δικηγόρων και γιατρών,

Γενικότερα ο Χίτλερ ελισσόταν ανάμεσα στις απαιτήσεις των ακραίων του κόμματός του και των συμμάχων του στο Γερμανικό Εθνικό Λαϊκό κόμμα28.

Τον Σεπτέμβριο του 1933 απαγορεύτηκε στους εβραίους να ασχολούνται με τη γεωργία29.

Το Μάρτιο του 1933 η Κολωνία απαγόρευσε στους εβραίους να χρησιμοποιούν τις δημοτικές αθλητι-

 

(επιμ.), Επίκεντρο, [Θεσσαλονίκη 2013], σσ. 19-20.

24Saul Friedlander, Η ναζιστική Γερμανία και οι Εβραίοι. τ. Ι, Τα χρόνια των διώξεων 1933-1939, Πόλις, [Αθήνα 2013], σσ. 27-29.

25Όπ. π., σελ. 31.

26Όπ. π., σελ. 35.

27Όπ. π., σελ. 34. 28Όπ. π., σελ. 48 29Όπ. π., σελ. 52.

 

κές εγκαταστάσεις της πόλης. Από τις 3 Απριλίου 1933 στην Πρωσία, αιτήσεις των Εβραίων για αλλαγή ονόματος θα υποβάλλονταν στο Υπουργείο Δικαιοσύνης προκειμένου να αποτρέπονται απόπειρες συγκάλυψης της καταγωγής. Στις 4 Απριλίου 1933 η Γερμανική Ομοσπονδία Πυγμαχίας απέβαλε όλους τους εβραίους πυγμάχους. Στις 8 Απριλίου το κρατίδιο της Βάδης επέβαλε την απόλυση όλων

των εβραίων βοηθών καθηγητών από τα πανεπιστήμια της επικράτειάς του. Στις 19 Απριλίου απαγορεύτηκε η χρήση των Γίντις στις ζωαγορές του κρατιδίου της Βάδης. Στις 24 Απριλίου απαγορεύτηκε η χρήση εβραϊκών ονομάτων για τη διευκόλυνση της υπαγόρευσης στις τηλεφωνικές συνομιλίες30.

Γενικότερα, ο Friedlander παραθέτει έναν μακροσκελή κατάλογο από μέτρα που είχαν ληφθεί εναντίον των εβραίων σε όλα τα επίπεδα, στο πρώτο μέρος του πρώτου τόμου του βιβλίου του31.

Επίσης, ο Friedlander αναφέρεται στις κοινωνικές ελίτ που συναίνεσαν και στις κοινωνικές ελίτ που απειλήθηκαν με ιδιαίτερη αναφορά στην, αρνητική, τελικά, θέση της εκκλησίας32, ενώ γενικότερη α- ναφορά γίνεται στο κεφάλαιο «Το νέο γκέτο» για την απομόνωση των εβραίων και την απαγόρευση εισόδου σε δημόσιους χώρους όπως οι βιβλιοθήκες και τα κολυμβητήρια33

Ακόμα υπάρχει αναφορά στο πνεύμα των νόμων της Νυρεμβέργης34.

Στην Αυστρία ο αντιεβραϊσμός ήταν πιο ωμός και οι κάτοικοι πιο πρόθυμοι να συμμετάσχουν σε αντιεβραϊκές εκδηλώσεις35, ενώ αναφορά γίνεται και στην Ιταλία36.

Η δήμευση των περιουσιών και επιχειρήσεων γινόταν σταδιακά, μήνα με το μήνα, παράλληλα με τις απαγορεύσεις και την άρση των όποιων δικαιωμάτων.

Η πολιτική του διαχωρισμού έφτασε στο τελικό της σημείο που ήταν η επιβολή του κίτρινου αστεριού στα ρούχα των εβραίων αρχικά στις κατεχόμενες περιοχές της Πολωνίας στα τέλη του 1939, ενώ οι ναζί καθυστέρησαν τη λήψη ενός τέτοιου μέτρου στο γερμανικό Ράιχ αφού έκριναν ότι μια τόσο ακραία ενέργεια διαχωρισμού δεν θα ήταν ώριμη πριν τη γενίκευση του πολέμου. Στα μέσα Σεπτεμβρίου 1941 εισαγωγή του άστρου του Δαβίδ και έναρξη των εκτοπίσεων 37.

Έτσι το μέτρο του κίτρινου αστεριού εφαρμόστηκε στη Γερμανία τον Αύγουστο του 194138,39 . Ιδιαίτερη αναφορά στην «Νύχτα των κρυστάλλων ως επίθεση40, το 1938, καθώς και στη δολοφονία του Ερνστ Ρομ κατά τη διάρκεια της «Νύχτας των μεγάλων μαχαιριών» τον Ιούνιο του 1934 που εξάλειψε και την παραμικρή πιθανότητα να εμφανιστεί τυχόν διεκδικητής της ηγεσίας του κόμματος41.

Σε ένα άλλο σημείο ο Friedlander αναφέρει ότι η αντιεβραϊκή σταυροφορία προσέφερε στο ναζιστικό καθεστώς μια σειρά από οφέλη σε πολιτικό και θεσμικό επίπεδο. Για ένα καθεστώς που εξαρτιόταν από την διαρκή κινητοποίηση ο εβραίος λειτουργούσε σαν μύθος που κινητοποιούσε διαρκώς τα πλήθη.

Το δεύτερο μεγάλο σχέδιο της ελίτ των ναζί ήταν η απέλαση και ο εγκλεισμός.

Η πολιτική της απέλασης άρχισε να φαίνεται από τα τέλη του 1938 πρώτα στις κατεχόμενες χώρες στην Αυστρία και λίγο μετά στην Τσεχοσλοβακία και στην Πολωνία.

 

30Όπ. π., σελ. 56.

31Όπ. π. , σσ. 29-61.

32Όπ. π., σσ. 62-95.

33Όπ. π., σσ. 138-171.

34Όπ. π., σσ. 172-201.

35Όπ. π., σελ. 274.

36Όπ. π., σελ. 283.

37Όπ. π., σελ. 706.

38Θωμάς Σλιώμης, Η τέχνη απέναντι στο ναζισμό. Το μουσικό κίνημα της Τερεζίν. Εκδόσεις Πατάκη, [Αθήνα 2016], σελ. 34. 39Saul Friedlander, Η ναζιστική Γερμανία και οι Εβραίοι. τ. ΙΙ, Τα χρόνια της εξόντωσης 1939-1945, Πόλις, [Αθήνα 2013], σελ. 388.

40Όπ. π., σελ. 304.

41Όπ. π. , σελ. 140.

 

  1. Τα εβραϊκά γκέτο

Ο όρος «γκέτο» (ghetto) προέρχεται από το όνομα της εβραϊκής συνοικίας της Βενετία, η οποία δημιουργήθηκε το 1516, και στην οποία οι ενετικές αρχές ανάγκαζαν τους εβραίους της πόλης να κατοικούν42. Τον 16ο και τον 17ο αιώνα, διάφοροι αξιωματούχοι, από τοπικές δημοτικές αρχές μέχρι και τον Αυτοκράτορα Κάρολο τον Πέμπτο, διέταξαν τη δημιουργία γκέτο για τους εβραίους στη Φρανκφούρτη, τη Ρώμη, την Πράγα και άλλες πόλεις.

Κατά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, τα γκέτο ήταν αστικές περιοχές (συχνά περίκλειστες) στις οποίες οι Γερμανοί συγκέντρωναν τον εβραϊκό πληθυσμό και τον ανάγκαζαν να διαβιώνει κάτω από άθλιες συν- θήκες. Η ίδρυση των γκέτο αποσκοπούσε στην απομόνωση των εβραίων με το διαχωρισμό των εβραϊκών κοινοτήτων από τον υπόλοιπο πληθυσμό, αλλά και από άλλες εβραϊκές κοινότητες. Στην κατεχόμενη Πολωνία και τη Σοβιετική Ένωση και μόνο, οι Γερμανοί δημιούργησαν τουλάχιστον 1.000 γκέτο. Οι αρχές των στρατευμάτων κατοχής ίδρυσαν το πρώτο γκέτο της Πολωνίας στο Piotrków Trybunalski τον Οκτώβριο του 193943.

Σταδιακά οι Εβραίοι συγκεντρώνονταν σε συγκεκριμένες περιοχές των πόλεων, ωστόσο ούτε ο Χάντριχ ούτε ο Φρανκ εξέδωσαν εντολή για τη δημιουργία κλειστών γκέτο. Η γκετοποίηση ήταν αποτέλεσμα ποικίλων παραγόντων που διέφεραν από περίπτωση σε περίπτωση. Διήρκεσε, όπως ε από τον Οκτώβριο του 1939 ως το Μάρτιο του 1941 (στο Λουμπλίν και την Κρακοβία), ή ακόμη και ως το 1942 ή το 1943 στην Άνω Σιλεσία. Σε ορισμένες περιπτώσεις δεν είχαν ιδρυθεί γκέτο πριν την έναρξη των εκτοπίσεων στα στρατόπεδα εξόντωσης. Το γκέτο του Λοτζ ιδρύθηκε τον Απρίλιο του 1940, ενώ το γκέτο της Βαρσοβίας τον Νοέμβριο του 1940. Το γκέτο της Βαρσοβίας σφραγίστηκε με το πρόσχημα της διάδοσης επιδημιών, ενώ η δημιουργία του γκέτο του Λοτζ συναρτάτο με την άφιξη Γερμανών εποίκων από τις Βαλτικές χώρες, που εγκαταστάθηκαν στα σπίτια που πριν είχαν οι εβραίοι44.

Οι Γερμανοί θεωρούσαν την ίδρυση των γκέτο σαν ένα προσωρινό μέτρο για τον έλεγχο και την απομόνωση των εβραίων, ενώ τα ηγετικά στελέχη των Ναζί στο Βερολίνο σχεδίαζαν τις επόμενες ενέργειές τους με απώτερο στόχο την απομάκρυνση του εβραϊκού πληθυσμού. Σε πολλές περιοχές, η χρήση των γκέτο δεν είχε μεγάλη διάρκεια. Ορισμένα γκέτο είχαν ζωή μόλις λίγων ημερών, άλλα παρέμειναν για μήνες ή και χρόνια. Με την «Τελική Λύση» (το σχέδιο για την εξόντωση όλων των εβραίων της

Ευρώπης) που άρχισε να τίθεται σε εφαρμογή στα τέλη του 1941, οι Γερμανοί επιδόθηκαν στη συστηματική καταστροφή των γκέτο. Οι Γερμανοί και οι συνεργοί τους εκτελούσαν τους κατοίκους των γκέτο με πυροβόλα όπλα σε ομαδικούς τάφους που βρίσκονταν σε κοντινές αποστάσεις ή τους εκτόπιζαν στα κέντρα εξόντωσης όπου και δολοφονούνταν. Τα SS και η γερμανική αστυνομία μετέφεραν μια μικρή μειοψηφία των Εβραίων από τα γκέτο σε στρατόπεδα συγκέντρωσης και καταναγκαστικής εργασίας45.

Υπήρχαν τρία είδη γκέτο: κλειστά γκέτο, ανοικτά γκέτο και γκέτο καταστροφής. Πολλές φορές ο πληθυσμός των γκέτο χωριζόταν σε τρεις ομάδες: Την ομάδα Α στην οποία ανήκαν όσοι δούλευαν στα

εργαστήρια, εργάτες και υπάλληλοι, την ομάδα Β που ανήκαν οι υπάλληλοι και οι ανειδίκευτοι εργάτες και η ομάδα Γ που ανήκε ο υπόλοιπος πληθυσμός και ο οποίος κατά ομάδες στέλνονταν στα στρατόπεδα εξόντωσης, όπως στην περίπτωση του γκέτο του Λοτζ46.

Επίσης, στον Friedlander υπάρχει αναφορά για το γκέτο της Terezin στο Προτεκτοράτο47.

Το μεγαλύτερο γκέτο της Πολωνίας ήταν αυτό της Βαρσοβίας, όπου πάνω από 400.000 εβραίοι στριμώχτηκαν σε μια περιοχή μόλις 3,4 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Άλλα μεγάλα γκέτο ιδρύθηκαν στις

 

42https://el.wikipedia.org/wiki/Γκέτο. 43 https://www.ushmm.org.

44Saul Friedlander, Η ναζιστική Γερμανία και οι Εβραίοι. τ. ΙΙ, Τα χρόνια της εξόντωσης 1939-1945, Πόλις, [Αθήνα 2013], σελ. 436.

45https://www.ushmm.org.

46Saul Friedlander, Η ναζιστική Γερμανία και οι Εβραίοι. τ. ΙΙ, Τα χρόνια της εξόντωσης 1939-1945, Πόλις, [Αθήνα 2013], σελ. 755.

47Όπ. π., σελ. 763.

 

πόλεις Λοντζ, Κρακοβία, Μπιάλιστοκ, Λιβόβ, Λούμπλιν, Βίλνα, Κόβνο, Τσεστότσοβα και Μινσκ. Επίσης, δεκάδες χιλιάδες εβραίοι της δυτικής Ευρώπης εκτοπίστηκαν στα γκέτο της ανατολικής Ευρώ- πης. Οι Γερμανοί διέταξαν τους εβραίους που κατοικούσαν στα γκέτο να φορούν αναγνωριστικά σήματα ή περιβραχιόνια ενώ εξανάγκασαν και πολλούς Εβραίους να εργάζονται γι’ αυτούς. Υπεύθυνοι για τη λειτουργία των γκέτο ήταν τα εβραϊκά συμβούλια (Judenraete) που διορίζονταν από τους Ναζί.

Τα γκέτο είχαν τη δική τους αστυνομική δύναμη, η οποία επέβαλε τις διαταγές των γερμανικών αρχών και των εβραϊκών συμβουλίων, όπως, μεταξύ άλλων, τη διευκόλυνση των απελάσεων σε κέντρα εξόντωσης. Οι αξιωματικοί της εβραϊκής αστυνομίας, όπως και τα μέλη των εβραϊκών συμβουλίων, βρίσκονταν κάτω από τον απόλυτο έλεγχο των γερμανικών αρχών. Οι Γερμανοί εκτελούσαν τους εβραίους αστυνομικούς που θεωρούσαν ότι δεν εκτελούσαν σωστά τις διαταγές τους χωρίς κανέναν δισταγμό48.

Κάποιοι από τους εβραίους προσπάθησαν να αντισταθούν στον εγκλεισμό τους στα γκέτο με διάφορους τρόπους. Οι κάτοικοι των γκέτο εμπλέκονταν πολύ συχνά σε δραστηριότητες, όπως τη λαθραία μεταφορά τροφίμων, φαρμάκων, όπλων ή πληροφοριών εντός και εκτός των γκέτο, συχνά χωρίς να

ενημερώνουν ή να περιμένουν την έγκριση των εβραϊκών συμβουλίων. Ορισμένα εβραϊκά συμβούλια ή μεμονωμένα μέλη αυτών των συμβουλίων επέτρεπαν ή ενθάρρυναν το παράνομο εμπόριο, καθώς τα αγαθά αυτά ήταν απαραίτητα για την επιβίωση των κατοίκων του γκέτο. Παρ’ όλο που οι Γερμανοί

έδειχναν να μην τους απασχολεί το ζήτημα των συναθροίσεων όπως στην περίπτωση της άσκησης θρησκευτικής λατρείας, της προσέλευσης σε πολιτιστικές εκδηλώσεις ή της συμμετοχής σε νεανικά κινήματα εντός του γκέτο, κατά κανόνα, θεωρούσαν οποιαδήποτε κοινωνική συγκέντρωση «απειλή για την δημόσια ασφάλεια» και προχωρούσαν στην ανελέητη φυλάκιση ή εκτέλεση ατόμων που θεωρού- σαν πρωταίτιους και συμμετέχοντες. Οι Γερμανοί γενικά απαγόρευαν την παροχή κάθε μορφής οργανωμένης διδασκαλίας ή εκπαίδευσης49.

Σε ορισμένα γκέτο εκδηλώθηκαν ένοπλες εξεγέρσεις από μέλη αντιστασιακών εβραϊκών οργανώσεων. Η πιο σημαντική από αυτές ήταν η εξέγερση στο γκέτο της Βαρσοβίας την άνοιξη του 1943. Επίσης,

βίαιες εξεγέρσεις εκδηλώθηκαν στις πόλεις Βίλνα, Μπιάλιστοκ, Τσεστότσοβα και σε άλλα μικρότερα γκέτο. Τον Αύγουστο του 1944, τα SS και η γερμανική αστυνομία ολοκλήρωσαν την καταστροφή του τελευταίου μεγάλου γκέτο στην πόλη Λοτζ50.

 

  1. Τα διαφόρων ειδών στρατόπεδα

Με τους όρους στρατόπεδα εξόντωσης ή στρατόπεδα θανάτου αναφέρονται οι εγκαταστάσεις που δημιουργήθηκαν από την ναζιστική Γερμανία κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου με σκοπό

τη θανάτωση των εβραίων της Ευρώπης των Τσιγγάνων, των Σοβιετικών αιχμαλώτων πολέμου, Πολωνών, Ελευθεροτεκτόνων, Μαρτύρων του Ιεχωβά, ομοφυλοφίλων, πολιτικών κρατουμένων και άλλων51.

Αποτέλεσαν τμήμα αυτού που αργότερα ονομάστηκε «Ολοκαύτωμα».

Τα στρατόπεδα εξόντωσης διέφεραν από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, τα οποία ήταν εγκατεστημένα κυρίως στη Γερμανία.

Διαφοροποιούνται, επίσης, από τα στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας, τα οποία είχαν δημιουργη- θεί σε όλες τις κατεχόμενες από τις γερμανικές δυνάμεις περιοχές για να εκμεταλλευτούν τους διάφορους κρατούμενους ως εργατικό δυναμικό. Πολλοί εβραίοι δούλευαν μέχρι θανάτου σε αυτά τα στρα-

 
   

 

48https://www.ushmm.org. 49https://www.ushmm.org. 50https://www.ushmm.org.

51Saul Friedlander, Η ναζιστική Γερμανία και οι Εβραίοι. τ. ΙΙ, Τα χρόνια της εξόντωσης 1939-1945, Πόλις, [Αθήνα 2013], σσ. 599-805, όπου γίνεται εκτενής αναφορά στη μαζική δολοφονία, όχι μόνο από πλευράς Γερμανών, αλλά και από την πλευρά ων συνεργατών τους στις διάφορες κατεχόμενες χώρες.

 

τόπεδα αλλά το εβραϊκό εργατικό δυναμικό, παρά τη χρησιμότητά του στις στρατιωτικές προσπάθειες των Γερμανών, προοριζόταν για εξόντωση. Σε όλα τα ναζιστικά στρατόπεδα τα ποσοστά των θανάτων ήταν υψηλά ως αποτέλεσμα της ασιτίας, των ασθενειών και της εξάντλησης, αλλά μόνο τα στρατόπεδα εξόντωσης είχαν σχεδιαστεί συγκεκριμένα για μαζική σφαγή52.

Η πλειονότητα των αναφορών που αφορούν το Ολοκαύτωμα αναγνωρίζει επτά στρατόπεδα εξόντω- σης, τα έξι από τα οποία βρίσκονταν στην Πολωνία. Αυτά ήταν τα εξής:

 

Ένα επιπλέον στρατόπεδο εξόντωσης δημιουργήθηκε στο Μάλι Τρόστενετς της Λευκορωσίας.

Από αυτά, το Άουσβιτς ΙΙ και το Κέλμνο βρίσκονταν σε περιοχές της δυτικής Πολωνίας υπό γερμανική κατοχή, ενώ τα άλλα τέσσερα βρίσκονταν σε περιοχές υπό τον έλεγχο της Γενικής Διοίκησης (Generalgouvernement).

Ένα έβδομο στρατόπεδο, λιγότερο γνωστό από τα άλλα έξι, βρισκόταν στο Μάλι Τρόστενετς της σημερινής Λευκορωσίας. Επίσης, η σκιώδης κροατική κυβέρνηση της Ουστάς (Ustaše) είχε θέσει σε λει- τουργία το στρατόπεδο εξόντωσης στο Γιασένοβατς το οποίο χρησιμοποιήθηκε για την μαζική εξόντωση Σέρβων και εβραίων και μάλιστα με τρόπο ειδεχθή από τους φιλοναζιστές Κροάτες γεγονός για το οποίο υπάρχουν αναφορές σε πολλές πηγές.

Τα στρατόπεδα της Τρεμπλίνκα, του Μπέλζεκ και του Ζομπίμπορ κατασκευάστηκαν κατά τη διάρκεια της Επιχείρησης Ράινχαρντ, που ήταν η κωδική ονομασία της επιχείρησης για την συστηματική εξόντωση των εβραίων της Ευρώπης, ευρύτερα γνωστής με τον όρο «Τελική Λύση του Εβραϊκού ζητήματος». Η πραγματοποίηση της επιχείρησης αυτής αποφασίστηκε στη Διάσκεψη της Βάνζεε του Ιανουαρίου του 1942 και εκτελέστηκε υπό τον έλεγχο του Άντολφ Άιχμαν.

Ενώ το Άουσβιτς ΙΙ54 αποτελούσε τμήμα ενός στρατοπέδου καταναγκαστικής εργασίας και

το Μαϊντάνεκ περιλάμβανε και ένα στρατόπεδο καταναγκαστικής εργασίας, τα στρατόπεδα που δημιουργήθηκαν κατά την Επιχείρηση Ράινχαρντ και το στρατόπεδο Κέλμνο ήταν αποκλειστικά στρατό- πεδα εξόντωσης, τα οποία κατασκευάστηκαν με μοναδικό σκοπό τη μεγάλης κλίμακας εξολόθρευση εβραίων μέσα σε λίγες ώρες από τη στιγμή της άφιξής τους – οι μόνοι που εξαιρούνταν από αυτή την άμεση θανάτωση ήταν όσοι χρησιμοποιούνταν σε καταναγκαστικές εργασίες που σχετίζονταν με τη διαδικασία της εξόντωσης (π.χ. την απομάκρυνση των πτωμάτων από τους θαλάμους αερίων).

Τα στρατόπεδα αυτά είχαν μικρό μέγεθος – μόνο μερικές εκατοντάδες μέτρα – καθώς δεν προορίζονταν για διαμονή. Στους μελλοθάνατους που έφταναν σε αυτά έλεγαν ότι ήταν, απλώς, ένας σταθμός μετεπιβίβασης, με σκοπό τη μετακίνησή τους ανατολικότερα.

 

 

52https://el.wikipedia.org/wiki/Ναζιστικά_στρατόπεδα_συγκέντρωσης. 53https://el.wikipedia.org/wiki/Ναζιστικά_στρατόπεδα_συγκέντρωσης.

54Saul Friedlander, Η ναζιστική Γερμανία και οι Εβραίοι. τ. ΙΙ, Τα χρόνια της εξόντωσης 1939-1945, Πόλις, [Αθήνα 2013], σσ. 915, Το Άουσβιτς από τις αρχές του καλοκαιριού του 1942 άρχισε να μετρ μετατρέπεται από στρατόπεδο καταναγκαστικής εργασίας σε στρατόπεδο εξόντωσης.

 

Ο αριθμός των νεκρών στα επτά κυριότερα στρατόπεδα υπολογίζεται ως εξής:

 

  • Άουσβιτς ΙΙ: περίπου 100.000
  • Μπέλζεκ: 000
  • Κέλμνο: 000
  • Μαϊντάνεκ: 300.000 έως 000
  • Ζομπίμπορ: 000
  • Τρεμπλίνκα: τουλάχιστον 700.000, πιθανόν πάνω από 000.000
  • Μάλι Τρόστενετς: τουλάχιστον 200.000, πιθανόν πάνω από 00055.

Οι τρόποι λειτουργίας των στρατοπέδων

Η μέθοδος εκτέλεσης στα στρατόπεδα αυτά ήταν με δηλητηριώδη αέρια, συχνά σε θαλάμους αερίων, αν και πολλοί κρατούμενοι φονεύονταν με μαζικές εκτελέσεις και με άλλους τρόπους. Τα σώματα των εκτελεσμένων καταστρέφονταν σε κρεματόρια (εκτός από το Ζομπιμπόρ όπου καίγονταν σε υπαίθριες πυρές), και οι στάχτες θάβονταν ή διασκορπίζονταν56.

Τα στρατόπεδα διέφεραν ελαφρά ως προς την λειτουργία τους, αλλά όλα ήταν σχεδιασμένα να σκοτώ- νουν όσο πιο αποτελεσματικά γινόταν.

Όπως αναφέρει και ο Friedlander ο Χίμλερ αρχικά ήταν αντίθετος με την εξόντωση των εβραίων, καθότι, όπως υποστήριζε δεν προσιδίαζε με τον χαρακτήρα του γερμανικού λαού και έτσι είχε συζητηθεί η λύση της μετεγκατάστασής τους στη Μαδαγασκάρη, γεγονός όμως που προϋπέθετε την νίκη έναντι της Βρετανίας.

Ο Enzo Traverso διακρίνει σαφείς σχέσεις ανάμεσα στον Τεϋλορισμό-Φορντισμό και στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης και εξόντωσης.

Η αρχιτεκτονική και η διάταξη των κτιρίων των στρατοπέδων παρέπεμπαν σε εργοστάσιο. Παραγωγή και εξόντωση διαπλέκονταν.

Η ανθρώπινη εξόντωση ήταν βιομηχανικού τύπου, ενώ οι περιγραφές σχετικά με την χρησιμοποίηση των ανθρώπινων υπάρξεων ως αντικειμένων και πρώτης ύλης σοκάρουν.

Ο καταμερισμός της εργασίας γινόταν με ορθολογικά αλλά και με βιολογικά-φυλετικά κριτήρια.

Η βιομηχανικού τύπου σφαγή ήταν σχεδόν αθέατη «υπήρχε σαν να μην υπήρχε» και προσομοίαζε σε αυτό το σημείο με τα σφαγεία νέου τύπου όπως αυτά που άρχισαν να ιδρύονται στη Γαλλία, στα μέσα του 19ου αιώνα57.58.

Η γκιλοτίνα, το σφαγείο, το φορντιστικό εργοστάσιο, η ορθολογική διοίκηση, ο ρατσισμός, ο ευγονισμός, οι αποικιακές σφαγές και το μακελειό του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου είχαν διαμορφώσει προκαταβολικά το κοινωνικό σύμπαν και το νοητικό τοπία μέσα στο οποίο επινοήθηκε και εφαρμόστηκε η Τελική Λύση59.

 

 

55https://el.wikipedia.org/wiki/Ναζιστικά_στρατόπεδα_συγκέντρωσης και στο Saul Friedlander, Η ναζιστική Γερμανία και οι Εβραίοι. τ. ΙΙ, Τα χρόνια της εξόντωσης 1939-1945, Πόλις, [Αθήνα 2013], σελ. 892.

56https://el.wikipedia.org/wiki/Ναζιστικά_στρατόπεδα_συγκέντρωσης.

57Enzo Traverso, Οι ρίζες της ναζιστικής βίας, μτφρ. Νίκος Κούρκουλος, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, [Αθήνα, 2013], σσ. 49-60.

58Όπ. π., σσ. 113-116.

59Όπ. π., σελ. 193.

 

Ο Χίτλερ δεν διέθετε έως το 1941, ένα πολύ ξεκάθαρο σχέδιο για την του εξόντωση των εβραίων και η Τελική Λύση ήταν το προϊόν μια διαρκούς αλληλεπίδρασης ανάμεσα στον ριζοσπαστικό αντισημιτισμό και στις περιστάσεις του πολέμου.

Είναι αυτή η αλληλεπίδραση που θα γεννήσει τα στάδια, τις μορφές και τα μέσα το εκτοπισμού και της θανάτωσης των εβραίων.

Ακόμα και χωρίς σχεδιασμό, όμως, ο Εθνικοσοσιαλισμός είχε πολλά μοντέλα στη διάθεσή του πολλά μοντέλα που δεν δίστασε να ακολουθήσει μοντέλα ιδεολογικά (ρατσισμός ευγονισμός), πολιτικά (ο ιταλικός φασισμός), και ιστορικά (ο ιμπεριαλισμός και η αποικιοκρατία), από την άλλη μοντέλα κοινωνικά και τεχνολογικά (ο εξορθολογισμός των μορφών κυριαρχίας, ο ολοκληρωτικός πόλεμος, η σειριοποιημένη εξόντωση ) που όλα τους πήγαζαν από το ευρωπαϊκό πολιτισμικό πλαίσιο60.

Επίσης, ο Enzo Traverso κάνει αναφορά σχετικά με τα στρατόπεδα συγκέντρωσης και την παρουσία τους ήδη από τις αρχές του 20ου αιώνα και κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Αρχικά, στόχος ήταν η σταδιακή συγκέντρωση των εβραίων στις λεγόμενες ανατολικές επαρχίες και

τη μαζική απέλαση εκατοντάδων χιλιάδων ή και εκατομμυρίων προς τα εδάφη της Σοβιετικής Ένωσης. Όμως, το σχέδιο αυτό αντιμετώπισε δυσκολίες λόγω των εσωτερικών αντιθέσεων και έχουμε την εμφάνιση των δολοφονικών επεισοδίων που από την περίοδο 1940-41 γίνονταν όλο και πιο πολλά σε διάφορες περιοχές της Πολωνίας, τις Βαλτικές χώρες και στη Ρωσία.

Ήταν τα πρώτα δείγματα, οι πρώτες μη βιομηχανικού τύπου παραγωγές μαζικού θανάτου61.

Όμως αντίθετα με το σχέδιο της απέλασης του σχέδιο εγκλεισμού σε στρατόπεδα συγκέντρωσης προ- χωρούσε ομαλά με ένα σαφέστερα οργανωμένο σχέδιο.

Το μοντέλο του εργοστασίου-φυλακής-στρατώνα, που ακολουθήθηκε συνδύαζε στον απόλυτο βαθμό τη σκληρή χωρίς όρους και ανταλλάγματα εργασία, τον ασφυκτικό περιορισμό των σωμάτων και τη μαζική τυφλή πειθαρχία απέναντι στους κανονισμούς.

Το μοντέλο αυτό της απόλυτης υποταγής και πειθαρχίας είχε εφαρμοστεί σε ορισμένες δυτικές χώρες πριν από δεκαετίες.

Το μοντέλο άρχισε να εφαρμόζεται από το καλοκαίρι του 1933 στο Νταχάου, μια περιοχή κοντά στο Μόναχο, όπου αποτέλεσε έναν οργανωμένο χώρο κράτησης για τις πρώτες χιλιάδες πολιτικών κρατουμένων.

Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1940 η ίδρυση αυτού του τύπου των στρατοπέδων αυξήθηκε εντυπωσιακά και εκτείνονταν πέρα από τη Γερμανία σε χώρες όπως η Αυστρία, η Τσεχία, η Ουγγαρία, η Ολλανδία, οι Βαλτικές Χώρες, η Ουκρανία και η Πολωνία62.

Το ίδιο εντυπωσιακά αυξήθηκε και ο αριθμός των κρατουμένων που αποτελούνταν από στρατιώτες και αξιωματικούς αιχμαλώτους, αμάχους των κατεχομένων χωρών, πολιτικούς κρατούμενους, εβραίους

τσιγγάνους, και ομοφυλόφιλους.

Στα στρατόπεδα αυτά παρά τον ανορθολογικό τρόπο διαχείρισης της εργατικής δύναμης παραγόταν πάνω από το 50% του συνολικού ακαθάριστου γερμανικού προϊόντος.

Επρόκειτο για μια στρατιωτική-οικονομική αυτοκρατορία από την οποία οι επενδυτές, συνήθως Γερ- μανοί, κέρδιζαν αμύθητα ποσά63.

Η κλιμάκωση των σχεδίων για την απελευθέρωση του Ράιχ από τον εβραϊκό παράγοντα και τους άλλους υπανθρώπους κυκλοφορούσε ως ιδέα από το 1941 στις κλειστές συσκέψεις.

Είναι, επίσης βέβαιο ότι η τελική απόφαση όπως και οι μέθοδοι της τελικής εξόντωσης συζητήθηκαν

 

60Enzo Traverso, Οι ρίζες της ναζιστικής βίας, μτφρ. Νίκος Κούρκουλος, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, [Αθήνα, 2013], σελ. 193.

61Θωμάς Σλιώμης, Η τέχνη απέναντι στο ναζισμό. Το μουσικό κίνημα της Τερεζίν, Εκδόσεις Πατάκη, [Αθήνα 2016], σελ. 35. 62Θωμάς Σλιώμης, Η τέχνη απέναντι στο ναζισμό. Το μουσικό κίνημα της Τερεζίν. Εκδόσεις Πατάκη, [Αθήνα 2016], σελ. 36. 63Όπ. π., σελ. 37.

 

και διατυπώθηκαν με συγκεκριμένο τρόπο τον Ιανουάριο του 1942 στη σύνοδο του Βάνζεε η οποία πραγματοποιήθηκε υπό την προεδρία του στρατηγού Ράινχαρντ Χάινντριχ64 .

Ωστόσο πριν από αυτά είχαμε το πρόγραμμα της ευγονικής Τ-4 όπου πάνω από 70.000 Γερμανοί ανίατα ασθενείς και ψυχοπαθείς εκτελέστηκαν μεταξύ του Σεπτεμβρίου του 1939 και των αρχών του 1941. Μια δεύτερη δοκιμή αποτελούσαν οι μαζικές εκτελέσεις με τη χρήση όπλων των εβραίων από τα γερμανικά αστυνομικά σώματα στις κατεχόμενες ανατολικές χώρες, μια μέθοδος που στα τέλη του 1941 κρίθηκε ασύμφορη και δαπανηρή αφού υπήρχε το πρόβλημα της ταφής, το πρόβλημα της κατανάλωσης πυρομαχικών, αλλά και της αντίδρασης του ανθρώπινου παράγοντα απ΄πλευράς Γερμανών.

Ένα άλλο πείραμα ήταν η εκτέλεση 600 σοβιετικών αιχμαλώτων στο Άουσβιτς τον Σεπτέμβριο του 1941 με ένα ενισχυμένο μείγμα του εντομοκτόνου Zylkon-B.

Το πείραμα αυτό ήταν επιτυχημένο και αποτέλεσε τον προάγγελο για τη μαζική χρήση του αργότερα. Παράλληλα χρησιμοποιήθηκε και η τεχνολογία των gaswagen, ειδικά διαμορφωμένων ημιφορτηγών που τα καυσαέρια διοχετεύονταν στη στεγανοποιημένη καρότσα.

Τελικά προκρίθηκε το Zylkon-B και οι σταθερές εγκαταστάσεις μεγάλων θαλάμων που χωρούσαν εκατοντάδες ανθρώπους.

Για τους ναζί ήταν σαφές ότι η κατασκευή μεγάλων κρεματoρίων αποτέλεσε την πιο άμεση, γρήγορη και οικονομική λύση.

Γι’ αυτό και άμεσα στη διάρκεια των πρώτων μηνών του 1942 τα στρατόπεδα του Άουσβιτς, του

Τσέλμο, της Τρεμπλίνκα, του Σόμπιμπορ του Μπελζετς μετατράπηκαν σε πελώρια εργοστάσια παραγωγής θανάτου65.

Επίσης, ο Friedlander αναφέρει για την αρχή της περιόδου της εξόντωσης (φθινόπωρο 1939-καλοκαίρι 1941) και το ζήτημα της μετανάστευσης των εβραίων από τη Γερμανία, καθώς και το ζήτημα του Γενικού Κυβερνείου66 , όπως επίσης και το γεγονός ότι ήδη από τα μέσα του 1943 δεν υπήρχαν εβραϊκές κοινότητες στη Γερμανία, παρά μόνο διάσπαρτα άτομα που συνήθως προέχονταν από μικτούς γάμους67 και ακόμα ελάχιστο χρόνο πριν την παράδοση της Γερμανίας στέλνονταν ακόμη από την Γκεστάπο κλήσεις εκτόπισης προς τους εναπομείναντες εβραίους68.

 

  1. Η άρνηση του Ολοκαυτώματος

Από τη ίδια τους τη φύση οι λέξεις «αναθεώρηση» και «αναθεωρητισμός» λειτουργούν σαν ρητορικοί χαμαιλέοντες, σύμφωνα με την εύστοχη παρατήρηση του Enzo Traverso, ενσαρκώνοντας κατά περίπτωση, άλλοτε στρατηγικές συγκάλυψης και αναίρεσης της ιστορικής πραγματικότητας, ενώ άλλοτε, στον αντίποδα, την ίδια την κινητήρια δύναμη του ιστορικού λόγου, τον αέναο και διαρκή αγώνα του εναντίον του ψεύδους, της μυθοποίησης των δοξασιών και των σεβαστών κοινών τόπων με καταλύτη την εύρεση νέων πρωτογενών πηγών, την εισαγωγή νέων πεδίων θεματολογίας, την αλλαγή επιστημολογικού ή ερμηνευτικού παραδείγματος, καθώς και τη διατύπωση νέων ριζικά διαφορετικών ερωτημά- των69.

Οι αρνητές του Ολοκαυτώματος κάνουν την εμφάνισή τους στην ευρωπαϊκή σκηνή, ειδικότερα στη Γαλλία , κατά την πρώτη μεταπολεμική περίοδο, αποτελώντας την αιχμή του δόρατος του γαλλικού νεοφασισμού.

 

64Όπ. π., σσ. 37-38.

65Θωμάς Σλιώμης, Η τέχνη απέναντι στο ναζισμό. Το μουσικό κίνημα της Τερεζίν. Εκδόσεις Πατάκη, [Αθήνα 2016], σελ. 39. 66 Saul Friedlander, Η ναζιστική Γερμανία και οι Εβραίοι. τ. ΙΙ, Τα χρόνια της εξόντωσης 1939-1945, Πόλις, [Αθήνα 2013], σελ. 399-508.

67Όπ. π., σελ. 932.

68Όπ. π. , σελ. 1070.

69Γιώργος Κόκκινος, «Ιστορικός αναθεωρητισμός και άρνηση του Ολοκαυτώματος», στο Κριτικές προσεγγίσεις του

ναζιστικού φαινομένου. Από την ιστοριογραφία και την πολιτική θεωρία στη σχολική ιστορική μάθηση, Άγγελος Παληκίδης (επιμ.), Επίκεντρο, [Θεσσαλονλίκη 2013], σελ. 60.

 

Ενός μορφώματος που διακρινόταν για το βίαιο αντικομουνισμό του τον αντικοινοβουλευτισμό του , τη ροπή προς τη συνομωσία και την τρομοκρατική δράση, τον σοσιαλίζοντα ριζοσπαστισμό και ειδικότερα τον αντισημιτισμό.

Το τελευταίο αυτό γεγονός έχει να κάνει και με τον αποσπασματικό τρόπο με τον οποίο έγινε η εκκαθάριση των δωσίλογων από τις γαλλικές αρχές, με αποτέλεσμα οι εναπομείναντες πυρήνες να είναι εύκολο να αναλάβουν πάλι δράση70.

Η είσοδος των αρνητών στα μεταπολεμικά ιδεολογικοπολιτικά δρώμενα σηματοδοτείται από το βιβλίο του φασίστα Μωρίς Μπαρντές (1907-1998), Νυρεμβέργη η γη της Επαγγελίας, όπως επίσης και από το βιβλίο του αναρχοτροτσκιστή και πρώην εκτοπισμένου στα στρατόπεδα Μπούχενβαλντ και Ντόρα, Πωλ Ρασινιέ, Το ψεύδος του Οδυσσέα.

Ο Μπαρνές ακολουθεί πιστά τα ίχνη της «προφητικής» διατύπωσης του Χίτλερ τον Ιανουάριο του 1939 και υποστηρίζει την άποψη ότι οι εβραίοι ήταν οι αποκλειστικοί υπεύθυνοι για την έκρηξη του Β’ Παγκοσμίου και τα επακολουθήσαντα δεινά.

Σχετικοποιεί και επομένως κανονικοποιεί τα ναζιστικά εγκλήματα, τα απαλλάσσει δηλαδή από την τερατώδη μοναδικότητά τους, συγκρίνοντάς τα τόσο με τους βομβαρδισμούς των γερμανικών πόλεων από την αμερικάνικη και τη βρετανική αεροπορία, όσο και με τη ρίψη των ατομικών βομβών στην Ιαπωνία71.

Επίσης, ο Γάλλος Ρομπέρ Φορισσόν (Robert Faurisson), πρώην κρατούμενος και ο ίδιος σε ναζιστικό στρατόπεδο, υποστήριξε, το 1979, ότι οι Ναζί δεν είχαν θαλάμους αερίων και δεν προσπάθησαν να αφανίσουν τους εβραίους. Ισχυρίστηκε ότι ο «μύθος» του θαλάμου αερίων ήταν προπαγάνδα

των Σιωνιστών υπέρ του Ισραηλινού κράτους και εναντίον των Γερμανών και των Παλαιστινίων. Σημαντικός, επίσης, αρνητής του Ολοκαυτώματος είναι ο Βρετανός συγγραφέας (και όχι ιστορικός, όπως αυτοαποκαλείται) Ντέιβιντ Ίρβινγκ (David Irving).

Μελετητές και ιστορικοί επισημαίνουν ότι η άρνηση του Ολοκαυτώματος είναι αντίθετη με τις μαρτυρίες των επιζώντων και των δραστών, τις υλικές αποδείξεις και τις φωτογραφίες καθώς και τα πολύ

λεπτομερή αρχεία που τηρούνταν από τους ίδιους τους Ναζί72.

Γενικότερα, το ζήτημα του Ολοκαυτώματος είναι ένα από τα καλύτερα τεκμηριωμένα ιστορικά ζητήματα τα σύγχρονης περιόδου.

 

  1. Συμπερασματικές παρατηρήσεις

Μέσα από την ανάγνωση των πηγών μας αποκαλύπτεται μια ζοφερή πραγματικότητα για τους εβραίους και του κάθε είδους μειονότητες στο Τρίτο Ράιχ. Την κανονικότητα των καθημερινών ρυθμών ζωής αντικατέστησε η οργανωμένη κρατική βία, με τη ζωή των «κατώτερων» να μην αξίζει τίποτα. Η

τιμή, η αξιοπρέπεια, το μέλλον καταστράφηκε για ολόκληρες ομάδες ανθρώπων οι οποίοι πριν χάσουν τη ζωή τους είχαν χάσει όλα τα υπόλοιπα. Η ναζιστική βία αποτέλεσμα βαθύτερων ιστορικών παραγόντων και ευνοϊκής συγκυρίας που είχε να κάνει με παράγοντες όπως η οικονομική κατάσταση της Γερμανίας την εποχή εκείνη, ο πρωσισμός, ο αντισημιτισμός και η εμφάνιση ενός απρόσωπου καπιταλισμού, αποκομμένου από τις «ρίζες της φυλής», να παίζουν το ρόλο τους. Η εκτροπή από τον ουμανισμό και η μαζική άρτια γραφειοκρατικά οργανωμένη κρατική βία στιγμάτισαν ανεξίτηλα την ευρωπαϊκή και παγκόσμια ιστορία, ενώ κάποιοι μιλούν, και όχι αδικαιολόγητα κατά. τη γνώμη μου. και για μια συγκεκριμένη έκφραση του καπιταλιστικού φαινομένου σε μια από τις εκδοχές του.

 

70Όπ. π. σελ. 61.

71Γιώργος Κόκκινος, «Ιστορικός αναθεωρητισμός και άρνηση του Ολοκαυτώματος», στο Κριτικές προσεγγίσεις του

ναζιστικού φαινομένου. Από την ιστοριογραφία και την πολιτική θεωρία στη σχολική ιστορική μάθηση, Άγγελος Παληκίδης (επιμ.), Επίκεντρο, [Θεσσαλονλίκη 2013], σσ. 62-63.

72https://el.wikipedia.org/wiki/Ναζιστικά_στρατόπεδα_εξόντωσης.

 

Βιβλιογραφία

  1. Κριτικές προσεγγίσεις του ναζιστικού φαινομένου. Από την ιστοριογραφία και την πολιτική θεωρία στη σχολική ιστορική μάθηση, Άγγελος Παληκίδης (επιμ.), Επίκεντρο, [Θεσσαλονλίκη 2013].
  2. Lionel Richard, Ναζισμός και κουλτούρα, μτφρ. Λόϋσκα Αβαγιανού, Αστέρι, [Αθήνα 1979].
  3. Θωμάς Σλιώμης, Η τέχνη απέναντι στο ναζισμό. Το μουσικό κίνημα της Τερεζίν. Εκδόσεις Πατάκη, [Αθήνα 2016].
  4. Saul Friedlander, Η ναζιστική Γερμανία και οι Εβραίοι. τ. Ι, Τα χρόνια των διώξεων 1933-1939, Πόλις, [Αθήνα 2013].
  5. Saul Friedlander, Η ναζιστική Γερμανία και οι Εβραίοι. τ. ΙΙ, Τα χρόνια της εξόντωσης 1939- 1945, Πόλις, [Αθήνα 2013].
  6. Enzo Traverso, Οι ρίζες της ναζιστικής βίας, μτφρ. Νίκος Κούρκουλος, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, [Αθήνα, 2013].
  7. Μαρκ Φερρό, Κινηματογράφος και Ιστορία, μτφρ. Πελαγία Μαρκέτου, Μεταίχμιο, [Αθήνα 2001].

 

Περιοδικά

 

  1. Περιοδικό Διαβάζω, «Κινηματογράφος και Ιστορία», , αρ. 266, 26.6.91.

 

Ιστοσελίδες

  1. https://el.wikipedia.org/wiki/Ναζιστικά_στρατόπεδα_εξόντωσης, (προβολή στις 26/12/2016).
  2. https://el.wikipedia.org/wiki/Γκέτο, (προβολή στις 26/12/2016).
  3. https://el.wikipedia.org/wiki/Η_Λίστα_του_Σίντλερ, (προβολή στις 20/12/2016).
  4. https://www.ushmm.org, (προβολή στις 23/12/2016).

Προέλευση φωτογραφίας: https://www.lifo.gr/now/culture/205946/epistrefei-stoys-kinimatografoys-i-lista-toy-sintler

Η Συνθήκη των Παρισίων (1814) και το Επτανησιακό Ζήτημα

Ιστορία

Η Συνθήκη των Παρισίων του έτους 1814 [1] αποτελεί μία από τις βασικότερες συνθήκες ειρήνης στην ευρωπαϊκή ιστορία, καλούμενη και "πρώτη ειρήνη των Παρισίων" μετά την ολοκληρωτική ήττα του Ναπολέοντα Α΄[2]. Είναι αυτή που ουσιαστικά οδήγησε τους τότε ηγεμόνες της Ευρώπης, μόλις μερικούς μήνες αργότερα, στο Συνέδριο της Βιέννης. Η συνθήκη αυτή συνομολογήθηκε μεταξύ των συνασπισμένων κατά του Ναπολέοντα ηγεμονιών ΡωσίαςΑυστρίαςΑγγλίας και Πρωσίας, αφενός και της Γαλλίας αφετέρου, δια των πληρεξουσίων των Ηγεμόνων αυτών, κατά τον χρόνο εκεχειρίας των Ναπολεόντειων Πολέμων στις 23 Μαΐου του έτους εκείνου.

Γενικά

Οι ειρηνευτικές συνομιλίες είχαν ξεκινήσει στις 9 Μαΐου από τον Ταλλεϋράνδο με τους συμμάχους και κατέληξαν στις 30 Μαΐου με την συνομολόγηση της συνθήκης στην οποία και συμπεριελήφθησαν οι όροι της εκεχειρίας, γνωστότεροι ως "Σύμφωνο της Σωμόν[3], σηματοδοτώντας και το τέλος των ναπολεόντειων πολέμων.
Βασικά με τη συνθήκη αυτή, που συντάχθηκε στη γαλλική γλώσσα και περιελάμβανε 33 άρθρα, ρυθμίστηκε η παλινόρθωση της βασιλείας του Οίκου των Βουρβόνων, με την επιστροφή του Βασιλέως της Γαλλίας Λουδοβίκου ΙΗ΄, καθώς και διάφορα θέματα που αφορούσαν γενικότερα το εδαφικό καθεστώς όπως είχε διαμορφωθεί, με την παραίτηση της Γαλλίας από τις νέες κτήσεις της. Τα θέματα αυτά ως ζητήματα καλύπτονταν από ένα μεγάλο αριθμό άρθρων για τα οποία υπήρξαν πολλές διαφωνίες και διαστάσεις απόψεων που οδηγούσαν σε διμερείς συνθήκες και συνεχείς τροποποιήσεις. Έτσι με το άρθρο 32 ορίστηκε η εντός διμήνου σύγκληση διεθνούς συνεδρίου στη Βιέννη, με τη συμμετοχή όλων όσων είχαν λάβει μέρος στους ναπολεόντειους πολέμους προκειμένου να συνομολογηθεί μια τελική διευθέτηση.

Στα ζητήματα εδαφικού καθεστώτος που τακτοποιήθηκαν με την παρούσα συνθήκη περιλαμβάνονται ως σημαντικότερα:

  1. η αναγνώριση των συνόρων της Γαλλίας που ίσχυαν στις 1 Ιανουαρίου του 1792, εγκαταλείποντας κάποιες κτήσεις και αποικίες και διατηρώντας κάποιες άλλες.
  2. η επίσημη αναγνώριση της ανεξαρτησίας της Ελβετίας.
  3. η κατακύρωση της Μάλτας στην Αγγλική κυριαρχία.
  4. η διατήρηση του υπό τον Ναπολέοντα συνασπισμού των ενωμένων γερμανικών κρατιδίων.
  5. η προσάρτηση κάποιων γαλλογερμανικών παραμεθόριων εδαφών στην Πρωσία,
  6. η αυτοτέλεια του Πριγκιπάτου του Μονακό και
  7. η απόδοση του Αγίου Δομίνικου στην Ισπανία που είχε προσαρτήσει η Γαλλία το 1804.

Αντίθετα ένα από τα ζητήματα που ήγειρε τις περισσότερες αξιώσεις και διαφωνίες ήταν το ζήτημα της Επτανήσου, που είχαν καταλάβει ήδη οι Άγγλοι έχοντας εκδιώξει τους Γάλλους. Ζήτημα εκτός εδαφικού που απασχόλησε τη συνθήκη ήταν η ελευθερία διάπλου του ποταμού Ρήνου, μέχρι του σημείου που είναι πλεύσιμος έχοντας καταστεί γεωγραφικό σύνορο και το γαλλικό δουλεμπόριο θέτοντας μια πενταετή χρονική προθεσμία για την πλήρη εξάλειψή του.
Τέλος τη συνθήκη αυτή υπέγραψαν η Ρωσία, η Πρωσία, η Αυστρία, η Αγγλία, και η Γαλλία καθώς και η Πορτογαλία, η Σουηδία και ένα μήνα αργότερα η Ισπανία.

Επτανησιακό ζήτημα

Όπως αναφέρθηκε παραπάνω το ζήτημα της Επτανήσου, ως εδαφικό ζήτημα, ήταν αυτό που ήγειρε τις περισσότερες αξιώσεις και διαφωνίες[2] με αποτέλεσμα να αποφασισθεί η επανασυζήτησή του σε επόμενη σύνοδο των Ηγεμόνων.

Συγκεκριμένα για το εν λόγω θέμα, ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για τους Έλληνες, οι πληρεξούσιοι του Τσάρου Αλέξανδρου Α΄ της Ρωσίας πρότειναν η Επτάνησος ν' αποτελέσει ανεξάρτητο, ουδέτερο και κυρίαρχο κράτος με το όνομα "Επτάνησος Πολιτεία" που θα περιελάμβανε τα επτά κύρια νησιά, τις παρακείμενες νησίδες και θαλάσσιο χώρο αυτών, καθώς και τις έναντι ακτές της Ηπείρου, με τις πόλεις ΠάργαΠρέβεζαΒόνιτσα και Βουθρωτό. Την πρόταση αυτή απέκρουσε εξ αρχής και κατηγορηματικά ο Αυστριακός πρίγκιπας Μέττερνιχ με την αιτιολογία ότι ως προϊόντα κατάλοιπα της διαλυθείσας Ενετικής Δημοκρατίας της οποίας νόμιμος διάδοχος των κτήσεων εκείνης θεωρείται η Αυστρία, θα πρέπει να περιέλθουν στην Αυστρία. Εκτός όμως αυτής της αξίωσης υπήρξαν και άλλες όπως εκ μέρους του Βασιλέως της Βαυαρίας που πρότεινε να δοθούν ως Πριγκιπάτο στον γαμπρό του Πρίγκιπα Βαχαρνέ για την προσφορά του στους κατά Ναπολέοντα πολέμους. Αλλά και ο Πάπας Πίος Ζ΄ αξίωνε, προκειμένου να διατηρήσει τα Επτάνησα υπό τον καθολικισμό, την εγκατάσταση σ' αυτήν του Τάγματος του Αγίου Ιωάννη των Ιεροσολύμων και την υπ΄ αυτού διοίκησή τους.

Σημειώνεται όμως ότι και η Γερουσία της Επτανήσου είχε αποστείλει έγγραφο προς τους αντιπροσώπους των Αυτοκρατόρων και Βασιλέων της συνόδου, εν όψει του διακανονισμού των εδαφικών ζητημάτων της Ευρώπης που περιελάμβανε τα ακόλουθα βασικά σημεία - προτάσεις[4].

  1. Ν' αναγνωριστούν τα Επτάνησα ως ανεξάρτητο και κυρίαρχο κράτος χωρίς καμία υποτέλεια.
  2. Να διατηρηθεί σε ισχύ το (γαλλικό) σύνταγμα του 1803 μέχρι ν' αντικατασταθούν όποια άρθρα απαιτούνται, και
  3. Οι πρώην ενετικές κτήσεις στα Ηπειρωτικά παράλια να ενσωματωθούν στο νέο κράτος.

Το έγγραφο κατέληγε με την ευχή ο Τσάρος της Ρωσίας να μεσολαβήσει προς τους άλλους Ηγεμόνες για την ευόδωση των παραπάνω στη κρίσιμη εκείνη περίοδο.

Τελικά η Γαλλία παραιτείται αξιώσεων και κυριαρχίας ("suzeraineté"), η Αγγλία ισχυρίζεται "προσωρινή κατοχή" και τον επόμενο χρόνο αποφασίσθηκε η παλινόρθωση της Ελεύθερης Πολιτείας του έτους 1800, πλην όμως με Άγγλο λόρδο Αρμοστή[5].

Παρατηρήσεις

  • Συνθήκη των Παρισίων (1814) έφερε αρχικά 33 άρθρα, όσα τα χρόνια του Ιησού, κατά το προσχέδιο που είχε συντάξει ο πληρεξούσιος του Βασιλέως και υπουργός εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου Λόρδος Κάσλρη, στα οποία προστέθηκαν ακόμα τέσσερα κατά τη συνομολόγηση που αφορούσαν θέματα αιχμαλώτων και οικονομικών αξιώσεων. Πληρεξούσιοι που υπέγραψαν αυτήν ήταν ο Σαρλ-Μωρίς ντε Ταλλεϋράν-Περιγκόρ πρίγκιπας του Μπενεβέντου, (Γαλλίας), ο Ρόμπερτ Στιούαρτ (υποκόμης Κάσλρη), (Ηνωμένου Βασιλείου), ο Τζωρτζ Χάμιλτον - Γκόρντον υποκόμης του Αμπερντίν, (Αυστρίας), ο πρέσβης Λόρδος Γουίλιαμ Κάθκαρτ, (Ρωσίας) και ο στρατηγός Τσαρλς Στιούαρτ (Πρωσίας).
  • Για τα πρόσθετα άρθρα - αξιώσεις υπεγράφησαν ταυτόχρονα μία γαλλοαυστριακή, μια γαλλορωσική, και μια γαλλοπρωσική συνθήκη, μεταξύ Ταλλεϋράνδου αφενός και πρίγκιπα Μέττερνιχ (Αυστρία), κόμητες Ρασουμόφσκυ και Νεσελρόντε (Ρωσία) και Βαρόνους Χάρντεμπουργκ και Χούμπολτ (Πρωσία) αντίστοιχα.
  • Η συνθήκη αυτή που αρχίζει με την φράση "Στο όνομα της υπέρ Αγίας και Αδιαιρέτου Τριάδος" έχει ιδιαίτερη σημασία στην ευρωπαϊκή ιστορία αλλά και στο διεθνές δίκαιο κατά την οποία και αυτοπροσδιορίζονται για πρώτη φορά κατ' έννοια οι Μεγάλες Δυνάμεις οι οποίες και δημιουργούν το πρώτο διεθνές Διευθυντήριο με πρώτη πράξη το Σύμφωνο της Σωμόν που φέροντας και χαρακτήρα τελεσίγραφου, απετέλεσε τον ακρογωνιαίο λίθο της συνθήκης στην οποία και περιελήφθη. Οι Ηγεμονίες που προσυπέγραψαν τη συνθήκη, εκτός της Γαλλίας, ήταν οι συνασπισμένες χώρες στο τέλος των ναπολεόντειων πολέμων, αποκαλούμενες και "6ος (αντι-ναπολεόντειος) συνασπισμός".
  • Κατά το χρόνο που γίνονταν οι συζητήσεις για τα Επτάνησα ο αγγλικός στρατός είχε ήδη καταλάβει όλα τα νησιά της συστάδας και πολιορκούσε την πόλη της Κέρκυρας όπου και αναμενόταν η πτώση της[6]
  • Στο ζήτημα της Επτανήσου εμφανίσθηκε και η πρώτη αντιπαράθεση του Μέττερνιχ με τον Τσάρο Αλέξανδρο Α΄ (δια του πληρεξούσιού του) που συνεχίστηκε μόνιμα σε όλα τα συνέδρια της Ιεράς Συμμαχίας.

Παραπομπές

  1.  Εκδοτική τ.ΙΑ΄, σ.375
  2. ↑ Άλμα πάνω, στο:2,0 2,1 Χ. Νικολάου σ.55
  3.  Σπ. Βερύκιος σ.63-65
  4.  Χ. Νικολάου σ.56
  5.  Κλ. Νικολαΐδης σ.280
  6.  Σπ. Βερύκιος σ.63

Πηγές

  • Χαράλ. Νικολάου: "Διεθνείς πολιτικές και στρατιωτικές συνθήκες-συμφωνίες και συμβάσεις", Εκδόσεις Φλώρος, Αθήνα 1996, σελ. 55-56.
  • Εκδοτική: "Ιστορία του Ελληνικού Έθνους" τ.ΙΑ΄, σ.375
  • Σπ. Βερύκιος: "Ιστορία των «Ηνωμένων Κρατών» των Ιονίων Νήσων" Αθήναι 1964, σ.63-65.
  • Κλ. Νικολαΐδης: "Ιστορία του Ελληνισμού με Κέντρον την Μακεδονίαν" Αθήναι 1923, σ.280.

Εξωτερικοί σύνδεσμοι

Δείτε επίσης

Ιερά Συμμαχία

Εικόνα: Αναμνηστικό μετάλλιο της Συνθήκης των Παρισίων 1814

Πηγή: https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A3%CF%85%CE%BD%CE%B8%CE%AE%CE%BA%CE%B7_%CF%84%CF%89%CE%BD_%CE%A0%CE%B1%CF%81%CE%B9%CF%83%CE%AF%CF%89%CE%BD_(1814)

Σαν σήμερα 17 Νοεμβρίου Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στο newsbeast.gr

Ιστορία

474: Ο αυτοκράτορας Λέων Β' πεθαίνει μετά από βασιλεία δέκα μηνών. Ο πατέρας του, Ζήνων, γίνεται ο μοναδικός ηγεμόνας της Βυζαντινής αυτοκρατορίας.

1278: Συλλαμβάνονται στην Αγγλία 680 Εβραίοι για παραχάραξη νομισμάτων. Οι 293 οδηγούνται την αγχόνη.

1558: Αρχή της Ελισαβετιανής εποχής στη Αγγλία. Η Βασίλισσα Μαίρη Α' πεθαίνει και αναλαμβάνει η ετεροθαλής αδελφή της Ελισάβετ.

 

1815: Υπογραφή συνθήκης στο Παρίσι μεταξύ της Μ. Βρετανίας και της Ρωσίας, με την οποία οι Ιόνιοι Νήσοι θα αποτελούσαν κράτος ελεύθερο και ανεξάρτητο, με την επωνυμία «Ηνωμένα κράτη των Ιονίων Νήσων», υπό την αποκλειστική προστασία της Μ. Βρετανίας.

1828: Ο φρούραρχος της Άμφισσας, Μεχμέτ μπέης Δεβόλης, παραδίδει την πόλη στον Δημήτριο Υψηλάντη.

1831: Ο Ισημερινός και η Βενεζουέλα ανεξαρτητοποιούνται από τη Μεγάλη Κολομβία.

1869: Με την πραγματοποίηση των επίσημων εγκαινίων, ανοίγει για τη ναυσιπλοΐα η Διώρυγα του Σουέζ, ενώνοντας τη Μεσόγειο με την Ερυθρά Θάλασσα.

1903: Το Ρωσικό Σοσιαλδημοκρατικό και Εργατικό Κόμμα διασπάται σε μπολσεβίκους (πλειοψηφούντες) και μενσεβίκους (μειονοψηφούντες).

1920: Η Αγγλία και η Γαλλία συμφωνούν στην επάνοδο του βασιλιά Κωνσταντίνου, υπό τον όρο η Ελλάδα να οργανώσει μεγάλη τακτική επίθεση του στρατού της στη Μικρά Ασία εναντίον του Κεμάλ Ατατούρκ.

1922: Ο τελευταίος σουλτάνος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας Μωάμεθ ΣΤ' εγκαταλείπει την Κωνσταντινούπολη παραδίδοντάς την ουσιαστικά στην κυβέρνηση της Άγκυρας. Εξορίζεται στην Ιταλία.

1927: Αυξάνονται τα δίδακτρα στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Σημειώνονται συμπλοκές φοιτητών με την αστυνομία.

1932: Αρχίζουν στο Λονδίνο οι εργασίες της Γ' Συνόδου Στρογγυλής Τραπέζης, με θέμα το πολιτικό μέλλον της Ινδίας.

1968: Εκδίδεται η απόφαση του Έκτακτου Στρατοδικείου για την απόπειρα δολοφονίας του Γεωργίου Παπαδόπουλου. Σύμφωνα με αυτήν, ο Αλέξανδρος Παναγούλης καταδικάζεται δις εις θάνατον, ο Ελευθέριος Βερυβάκης (μετέπειτα υπουργός κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ) σε ισόβια, ο Στάθης Γιώτας (μετέπειτα βουλευτής και υπουργός) σε κάθειρξη δέκα ετών και οι υπόλοιποι κατηγορούμενοι σε μικρότερες ποινές.

1970: Το μη επανδρωμένο διαστημικό εξερευνητικό σκάφος «Λούνα 17» των Σοβιετικών προσεδαφίζεται στη Σελήνη. Απελευθερώνει στην Κοιλάδα των Καταιγίδων το πρώτο αυτοκινούμενο όχημα «Λούνοκχοντ 1», που λαμβάνει εντολές από το κέντρο ελέγχου στη Γη.

1972: Στο Μπουένος Άιρες, χιλιάδες άτομα επευφημούν το Χουάν Περόν, που επιστρέφει έπειτα από εξορία 17 χρόνων.

1973: Η απριλιανή χούντα καταστέλλει την εξέγερση του Πολυτεχνείου, με την εισβολή ενός τεθωρακισμένου άρματος από την κεντρική πύλη του ιδρύματος. Οι φοιτητές καλούν τους στρατιώτες να ενωθούν μαζί τους. Υπάρχουν πολλοί νεκροί και εκατοντάδες τραυματίες. Την ίδια μέρα επανέρχεται ο στρατιωτικός νόμος από την κυβέρνηση Μαρκεζίνη. Οι νεκροί από τα γεγονότα στο Πολυτεχνείο έφτασαν τους 24  σύμφωνα με την έρευνα του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών.

1974: Διεξάγονται στην Ελλάδα οι πρώτες ελεύθερες εκλογές μετά το 1964. Πρώτο κόμμα αναδεικνύεται η Νέα Δημοκρατία υπό τον Κωνσταντίνο Καραμανλή με ποσοστό 54,37%. Ακολουθούν η Ένωση Κέντρου - Νέες Δυνάμεις υπό τον Γεώργιο Μαύρο με 20,42%, το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου με 13,58% και η Ενωμένη Αριστερά (ΕΔΑ, ΚΚΕ, ΚΚΕ Εσωτερικού) με 9,45%.

1985: Δολοφονείται ο 16χρονος Μιχάλης Καλτέζας από αστυνομικό, κατά τη διάρκεια των επεισοδίων που ξέσπασαν μετά την πορεία για την επέτειο του Πολυτεχνείου. Ο αστυνομικός Αθανάσιος Μελίστας πυροβολεί τον Καλτεζά στο πίσω μέρος του κεφαλιού, καθώς ο νεαρός τρέχει μαζί με άλλους διαδηλωτές προς την πλατεία Εξαρχείων.

1989: Με τη μεγάλη φοιτητική διαδήλωση στην Πράγα αρχίζει το ξήλωμα του κομουνιστικού καθεστώτος της Τσεχοσλοβακίας, που θα μείνει στην ιστορία ως «βελούδινη επανάσταση».

1989: Εγκαινιάζεται ο πρώτος μη κρατικός τηλεοπτικός σταθμός πανελλαδικής εμβέλειας, το MEGA Channel. Οι ιδιοκτήτες του νέου καναλιού είναι πέντε εκδότες (Βαρδινογιάννης, Αλαφούζος, Λαμπράκης, Τεγόπουλος και Μπόμπολας).

1992: Η Ιταλική Αστυνομία συλλαμβάνει 75 άτομα κατά τη μεγαλύτερη εκστρατεία κατά της Μαφίας από το 1984. Την ίδια μέρα ο Γιώργος Κοσκωτάς, ο Γιάννης Ματζουράνης και η Αλίκη Κουτσόγιωργα παραπέμπονται να δικαστούν στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων για ενεργητική δωροδοκία, απλή συνέργεια και αποδοχή προϊόντος εγκλήματος από ιδιοτέλεια.

2003: Ο σκληρός της μεγάλης οθόνης, Άρνολντ Σβαρτζενέγκερ, ορκίζεται κυβερνήτης της Καλιφόρνιας.

2008: Η ΠΓΔΜ προσφεύγει στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης κατά της Ελλάδας, επειδή άσκησε βέτο στην ένταξή της στο ΝΑΤΟ τον Απρίλιο του 2008. Την κατηγορεί για παραβίαση του άρθρου 11 της Ενδιάμεσης Συμφωνίας, που υπεγράφη στη Νέα Υόρκη το 1995 και προέβλεπε τη μη υποβολή βέτο από τη χώρα μας στην ένταξη της ΠΓΔΜ σε διεθνείς οργανισμούς.

Γεννήσεις

9 - Βεσπασιανός, Ρωμαίος αυτοκράτορας

1503 - Άνιολο Μπροντσίνο, Ιταλός ζωγράφος

1582 - Γεώργιος, δούκας του Μπρούνσβικ-Λύνεμπουργκ

1755 - Λουδοβίκος ΙΗ', βασιλιάς της Γαλλίας

1850 - Φρίντριχ Χέρμαν Βόλφερτ, Γερμανός εκδότης και εφευρέτης

1887 - Μπέρναρντ Μοντγκόμερυ, Άγγλος στρατιωτικός

1896 - Λεβ Βιγκότσκι, Ρώσος ψυχολόγος

1902 - Γιουτζίν Γουίγκνερ, Αμερικανός φυσικομαθηματικός

1906 - Σοϊτσίρο Χόντα, Ιάπωνας μηχανικός και επιχειρηματίας

1923 - Αριστίντες Περέιρα, πρόεδρος του Πράσινου Ακρωτηρίου

1928 - Αρμάν Φερναντέζ, Γάλλος ζωγράφος και γλύπτης

1930 - Μπομπ Ματάιας, Αμερικανός αθλητής και πολιτικός

1935 - Ρόζγουελ Ραντ, Αμερικανός μουσικός

1936 - Λαζάρους Σαλί, πρόεδρος του Παλάου

1940 - Τάκης Σούκας, Έλληνας συνθέτης

1942 - Μάρτιν Σκορσέζε, Αμερικανός σκηνοθέτης

1944 - Ρεμ Κούλχαας, Ολλανδός αρχιτέκτονας

1944 - Ντάνυ ΝτεΒίτο, Αμερικανός ηθοποιός, σκηνοθέτης και παραγωγός

1949 - Τζον Μπένερ, Αμερικανός πολιτικός

1949 - Νγκουγιέν Ταν Ντουνγκ, Βιετναμέζος πολιτικός

1950 - Ρόλαντ Μάτες, Γερμανός κολυμβητής

1952 - Σίριλ Ραμαφόζα, Νοτιαφρικανός πολιτικός

1964 - Κριστόφ Βαζέχα, Πολωνός ποδοσφαιριστής

1966 - Σοφί Μαρσό, Γαλλίδα ηθοποιός

1969 - Ρεμπέκα Γουόκερ, Αμερικανίδα συγγραφέας

1974 - Μπέρτο Ρομέρο, Ισπανός ηθοποιός

1978 - Ρέιτσελ ΜακΆνταμς, Καναδή ηθοποιός

1983 - Γιάννης Μπουρούσης, Έλληνας καλαθοσφαιριστής

1986 - Νάνι (κατά κόσμον Λουίς Κάρλος Αλμέιντα ντα Κούνια), Πορτογάλος ποδοσφαιριστής

Θάνατοι

375 - Ουαλεντινιανός Α', Ρωμαίος αυτοκράτορας

474 - Λέων Β', Βυζαντινός αυτοκράτορας

594 - Γρηγόριος Τουρώνης, Γαλάτης επίσκοπος

1231 - Αγία Ελισάβετ της Ουγγαρίας

1307 - Χετούμ Β', βασιλιάς της Αρμενίας

1417 - Γαζή Αχμέτ Εβρενός, Οθωμανός στρατηγός

1494 - Τζοβάνι Πίκο ντέλα Μιράντολα, Ιταλός φιλόσοφος

1558 - Μαρία Α, βασίλισσα της Αγγλίας

1562 - Αντώνιος, βασιλιάς της Ναβάρρας

1584 - Έρικ Β' του Κάλενμπεργκ, δούκας του Μπράουνσβαϊκ-Λύνεμπουργκ

1592 - Ιωάννης Γ', βασιλιάς της Σουηδίας

1609 - Γιοάχιμ Τάνκε, Γερμανός ιατρός, ποιητής και αστρονόμος

1624 - Γιάκομπ Μπέμε, Γερμανός μυστικιστής

1747 - Αλαίν Ρενέ Λεσάζ, Γάλλος συγγραφέας

1796 - Αικατερίνη Β', αυτοκράτειρα της Ρωσίας

1818 - Καρλότα του Μέκλενμπουργκ-Στρέλιτς, βασίλισσα της Μεγάλης Βρετανίας

1917 - Ογκίστ Ροντέν, Γάλλος γλύπτης

1924 - Γρηγόριος Ζ', Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως

1925 - Γιόχαν Άουγκουστ Μπρίνελ, Σουηδός μεταλλουργός και μηχανικός

1929 - Χέρμαν Χόλεριθ, Αμερικανός επιχειρηματίας

1936 - Αλέξανδρος Παπαναστασίου, Έλληνας πολιτικός

1943 - Βασίλειος Σαχίνης, Έλληνας αγωνιστής

1947 - Βίκτορ Σερζ, Ρώσος συγγραφέας και ιστορικός

1962 - Γαλάτεια Καζαντζάκη, Ελληνίδα συγγραφέας

1971 - Γκλάντις Κούπερ, Αγγλίδα ηθοποιός

1973 - Ηλίας Μπρεδήμας, Έλληνας πολιτικός

1985 - Μιχάλης Καλτεζάς, Έλληνας μαθητής

1989 - Μαίρη Γιατρά Λεμού, Ελληνίδα ηθοποιός

1990 - Ρόμπερτ Χόφσταντερ, Αμερικανός φυσικός

1993 - Γιώργος Μητσάκης, Έλληνας συνθέτης

2000 - Λουί Νεέλ, Γάλλος φυσικός

2006 - Φέρεντς Πούσκας, Ούγγρος ποδοσφαιριστής

2013 - Ντόρις Λέσινγκ, Βρετανή συγγραφέας

2017 - Σαλβατόρε Ριίνα, Ιταλός μαφιόζος

Προτεινόμενο βιβλίο - CIPOLLA CARLO, Η ΕΥΡΩΠΗ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ, Μετάφραση: ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ ΠΕΤΡΟΣ, ΘΕΜΕΛΙΟ 1988

Ιστορία

Περιγραφή

ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1000-17000μ.Χ.

  Στα επτακόσια χρόνια που προηγήθηκαν της Βιομηχανικής Επανάστασης δημιουργήθηκαν οι προϋποθέσεις για τη μεταμόρφωση της Ευρώπης από μία καθυστερημένη αγροτική κοινωνία σε μία ισχυρή και βιομηχανική κοινωνία. Στη δεύτερη έκδοση της εξαιρετικά πρωτότυπης αυτής μελέτης, ο Carlo Cipolla, οικονομικός ιστορικός διεθνούς κύρους, διερευνά τις διαδικασίες που οδήγησαν στη μεταμόρφωση αυτή, και κατ’ αυτό τον τρόπο διαφωτίζει τον πολύπλοκο χαρακτήρα των οικονομικών, κοινωνικών και πολιτισμικών της παραγόντων. Γεφυρώνοντας το χάσμα μεταξύ της σύγχρονης οικονομικής θεωρίας και της οικονομικής ιστορίας, ο συγγραφέας διαπραγματεύεται τα επίμονα ερωτήματα της οικονομικής ιστορίας της προβιομηχανικής Ευρώπης μέσα από ένα συνεκτικό αναλυτικό πλαίσιο. Ιδιαίτερη προσοχή αποδίδεται στη νοοτροπία και τις αντιλήψεις του παρελθόντος, κατά την εφαρμογή των μεθόδων της σύγχρονης ανάλυσης.
 

Σαν σήμερα 16 Νοεμβρίου - Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στο newsbeast.gr

Ιστορία

534: Δημοσιεύεται η δεύτερη και τελική αναθεώρηση του Ιουστινιάνειου Κώδικα. Αρχίζουν να δημοσιεύονται οι «Νεαρές».

1532: Ο Ισπανός εξερευνητής και κατακτητής, Φρανσίσκο Πιζάρο, αιχμαλωτίζει τον αυτοκράτορα των Ίνκας Αταχουάλπα και καταλύει την αυτοκρατορία τους. Θα τον εκτελέσει τον Αύγουστο του 1533 μαζί με 2.000 συμπατριώτες του, παρά την καταβολή τεράστιων ποσοτήτων χρυσού από τους ιθαγενείς για την απελευθέρωσή τους.

1776: Στις ΗΠΑ, Γερμανοί μισθοφόροι της Αγγλίας καταλαμβάνουν το Fort Washington στη Νέα Υόρκη από τους επαναστάτες. Την ίδια μέρα οι Κάτω χώρες αναγνωρίζουν τις ΗΠΑ.

1828: Υπογράφεται στο Λονδίνο πρωτόκολλο από τους εκπροσώπους των Τριών Μεγάλων Δυνάμεων, Ρωσία, Αγγλία και Γαλλία, με το οποίο καθορίζονται τα σύνορα του νέου ελληνικού κράτους. Αφήνει εκτός ελληνικής επικράτειας τη Στερεά Ελλάδα, ενώ περιλαμβάνονται μόνο η Πελοπόννησος και οι Κυκλάδες.

1841: Ο Ναπολέων Γκουερίν πατεντάρει το πρώτο σωσίβιο κατασκευασμένο από φελλό.

1849: Ο Ρώσος συγγραφέας, Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι, γλιτώνει την τελευταία στιγμή την εκτέλεση. Είχε καταδικαστεί για αντιτσαρική προπαγάνδα.

1860: Διαλύεται η Βουλή από τον Όθωνα και προκηρύσσονται εκλογές για τον Ιανουάριο του 1861.

1864: Ο Γεώργιος Α' παρουσιάζεται στη Βουλή, ορκίζεται πίστη στο νέο Σύνταγμα της χώρας και γίνεται ο πρώτος συνταγματικός βασιλιάς της Ελλάδας. Την ίδια ημέρα η εθνοσυνέλευση διαλύεται.

1893: Ιδρύεται στην Πράγα η ποδοσφαιρική ομάδα Σπάρτα.

1904: Η Γαλλία παραχωρεί την κατασκευή της Διώρυγας του Παναμά στις ΗΠΑ, μετά την αγορά όλων των οικονομικών δικαιωμάτων της γαλλικής εταιρείας που είχε αρχίσει το έργο.

1907: Η Οκλαχόμα γίνεται η 46η Πολιτεία των ΗΠΑ.

1914: Αρχίζει τη λειτουργία της η Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ, Federal Reserve Bank.

1918: Από τα συντρίμμια της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας ξεπηδά η Δημοκρατία της Ουγγαρίας. Η Ουγγαρία ανακηρύσσεται ανεξάρτητη δημοκρατία με προσωρινό πρόεδρο τον κόμη Μίχαλι Κάρολι.

1920: Ιδρύεται η αυστραλιανή αεροπορική εταιρεία QANTAS.

1933: Οι ΗΠΑ και η ΕΣΣΔ συνάπτουν διπλωματικές σχέσεις, 16 χρόνια μετά την επικράτηση των μπολσεβίκων.

1939: Ιδρύεται η Εθνική Ακαδημία Σωματικής Αγωγής (Γυμναστική Ακαδημία).

1942: Το υποβρύχιο «Τρίτων» (κυβερνήτης υποπλοίαρχος Επαμεινώνδας Κοντογιάννης) επιτίθεται εναντίον γερμανικής νηοπομπής στον Καφηρέα, βυθίζει ένα πετρελαιοφόρο και, ενώ προσπαθεί να διαφύγει, δέχεται την επίθεση γερμανικού καταδιωκτικού και τελικά βυθίζεται. Δεκαεννέα μέλη του πληρώματος χάνονται μαζί του.

1945: Ιδρύεται στο Λονδίνο η UNESCO, ο εκπαιδευτικός, επιστημονικός και πολιτιστικός οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών.

1952: Ο Ελληνικός Συναγερμός του στρατάρχη Αλέξανδρου Παπάγου κερδίζει τις εκλογές. Λαμβάνει το 49,22% των ψήφων και 247 έδρες.

1964: Παραιτείται ο αναπληρωτής υπουργός Συντονισμού, Ανδρέας Παπανδρέου, λόγω διαφωνίας με τον πατέρα του πρωθυπουργό, Γεώργιο Παπανδρέου, αλλά και των κατηγοριών μερίδας του Τύπου για χαριστικές αναθέσεις έργων.

1973: Για δεύτερη ημέρα συνεχίζεται η εξέγερση του Πολυτεχνείου. Γύρω από το εκπαιδευτικό ίδρυμα γίνονται πραγματικές μάχες. Η Αστυνομία με δακρυγόνα και πυροβολισμούς προσπαθεί να διαλύσει τον κόσμο. Ο ραδιοφωνικός σταθμός των φοιτητών κάνει έκκληση για φάρμακα, ιατρικά εργαλεία, γιατρούς και ασθενοφόρα. Γύρω στα μεσάνυχτα μπαίνουν στην Αθήνα στρατός και τανκς.

1973: Η NASA εκτοξεύει το Skylab 4 με ένα πλήρωμα τριών αστροναυτών για μία αποστολή 84 ημερών.

1980: Ο 26χρονος Κύπριος φοιτητής, Ιάκωβος Κουμής, και η 20χρονη εργάτρια, Ματούλα Κανελλοπούλου, χάνουν τη ζωή τους από χτυπήματα των ΜΑΤ, κατά τη διάρκεια επεισοδίων με αφορμή την πορεία για την 7η επέτειο του Πολυτεχνείου.

1981: Οι αμερικανικές Υγειονομικές Αρχές εγκρίνουν το εμβόλιο κατά της ηπατίτιδας Β.

1988: Στις πρώτες ανοιχτές εκλογές για πάνω από μία δεκαετία, οι ψηφοφόροι στο Πακιστάν εκλέγουν την Μπεναζίρ Μπούτο ως πρωθυπουργό του Πακιστάν.

1990: Αφαιρούνται τα βραβεία Γκράμι από το συγκρότημα της ποπ, Milli Vanilli, επειδή δεν τραγούδησαν καθόλου στο δίσκο τους.

1993: Αμερικανικό εφετείο χαρακτηρίζει αντισυνταγματική την απαγόρευση σε ομοφυλόφιλους να υπηρετούν στις ένοπλες δυνάμεις.

1994: Τίθεται σε ισχύ η νέα διεθνής σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, που επιτρέπει την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 μίλια. Η Άγκυρα ανακοινώνει ότι θεωρεί αιτία πολέμου την ενδεχόμενη επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 μίλια.

2000: Ο Μπιλ Κλίντον γίνεται ο πρώτος εν ενεργεία πρόεδρος των ΗΠΑ που επισκέπτεται το κομμουνιστικό Βιετνάμ.

Γεννήσεις

42 π.Χ. - Τιβέριος Καίσαρας Αύγουστος, Ρωμαίος αυτοκράτορας

1528 - Ιωάννα Γ', βασίλισσα της Ναβάρρας

1613 - Φρειδερίκος, πρίγκιπας του Άνχαλτ-Χάρτσγκεροντε

1717 - Ζαν λε Ροντ ντ' Αλαμπέρ, Γάλλος μαθηματικός

1768 - Καραγιώργης Πέτροβιτς, Σέρβος επαναστάτης

1836 - Εουτζένιο Μπελτράμι, Ιταλός μαθηματικός

1850 - Αρτούρ Κονσταντέν Κρεμπς, Γάλλος μηχανικός

1855 - Τομάζο Τιττόνι, Ιταλός πολιτικός

1892 - Τάτσιο Νουβολάρι, Ιταλός οδηγός αγώνων

1895 - Πάουλ Χίντεμιτ, Γερμανός συνθέτης

1896 - Όσβαλντ Μόσλι, Άγγλος πολιτικός

1907 - Μπέρτζες Μέρεντιθ, Αμερικανός ηθοποιός

1909 - Χρήστος Καπράλος, Έλληνας γλύπτης

1922 - Ζοζέ Σαραμάγκου, Πορτογάλος συγγραφέας

1930 - Σαλβατόρε Ριίνα, Ιταλός μαφιόζος

1938 - Ρόμπερτ Νόζικ, Αμερικανός φιλόσοφος

1952 - Σιγκέρου Μιγιαμότο, Ιάπωνας σχεδιαστής βιντεοπαιχνιδιών

1953 - Γλυκερία, Ελληνίδα τραγουδίστρια

1974 - Πολ Σκόουλς, Άγγλος ποδοσφαιριστής

1977 - Μάγκι Τζίλενχαλ, Αμερικανίδα ηθοποιός

Θάνατοι

1093 - Αγία Μαργαρίτα της Σκωτίας

1272 - Ερρίκος Γ', βασιλιάς της Αγγλίας

1632 - Γουσταύος Β' Αδόλφος, βασιλιάς της Σουηδίας

1672 - Χάινριχ Σιτς, Γερμανός συνθέτης

1822 - Παναγιώτης Κρεββαττάς, Έλληνας αγωνιστής

1907 - Ροβέρτος Α', δούκας της Πάρμας

1907 - Γουσταύος Χέρτσμπεργκ, Γερμανός ιστορικός

1920 - Σπυρίδων Μαγγίνας, Έλληνας ιατρός

1933 - Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Κύριλλος Γ'

1934 - Γκεόργκι Τόντοροβ, Βούλγαρος στρατηγός

1952 - Σαρλ Μοράς, Γάλλος πολιτικός

1960 - Κλαρκ Γκέιμπλ, Αμερικανός ηθοποιός

1971 - Στράτος Παγιουμτζής, Έλληνας τραγουδιστής

1980 - Σταματίνα Κανελλοπούλου, Ελληνίδα αγωνίστρια

1982 - Θανάσης Χατζής, Έλληνας κομμουνιστής

1997 - Ζορζ Μαρσέ, Γάλλος πολιτικός

1998 - Λούντβικ Ντάνεκ, Τσέχος δισκοβόλος

1999 - Ντάνιελ Νέιθανς, Αμερικανός μικροβιολόγος

2006 - Μίλτον Φρίντμαν, Αμερικανός οικονομολόγος

2006 - Γερόντισσα Ακυλίνα της Δράμας, Ελληνίδα ορθόδοξη μοναχή και Ηγουμένη

2008 - Στάθης Μαυρίδης, Έλληνας ποδοσφαιριστής

2009 - Αντόνιο ντε Νίγκρις, Μεξικανός ποδοσφαιριστής

Σαν σήμερα 15 Νοεμβρίου Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στο newsbeast.gr

Ιστορία

565: Μετά το θάνατο του Ιουστινιανού, ανακηρύσσεται αυτοκράτορας του Βυζαντίου ο Ιουστίνος Β'.

1492: Ο Χριστόφορος Κολόμβος σημειώνει στο ημερολόγιό του τη χρήση καπνού από τους Ινδιάνους. Είναι η πρώτη καταγεγραμμένη αναφορά για τον καπνό.

1533: Ο Φρανθίσκο Πιθάρρο φτάνει στο Κούσκο, πρωτεύουσα των Ίνκας.

 

1537: Ο Ιωάννης Δ' Κρίσπος παραδίδει τη Νάξο στον Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα.

1863: Υπογράφεται η Συνθήκη μεταξύ Ρωσίας, Αυστρίας, Γαλλίας, Πρωσίας και Αγγλίας, δια της οποίας η τελευταία παραιτείται των Ιονίων Νήσων, που παραχωρούνται στην Ελλάδα.

1900: Ο φοιτητής της Νομικής Παπαδάκης από την Κρήτη αποπειράται να σκοτώσει με περίστροφο τους καθηγητές του Αγγελόπουλο και Κρασά, επειδή τον απέρριψαν στις εξετάσεις.

1904: Ο Αμερικανός, Κινγκ Ζιλέτ, πατεντάρει την πρώτη ξυριστική λεπίδα που φέρει το όνομά του (Gillette).

1913: Η Ρωσία ζητάει να αποκτήσει δικαιώματα συγκυριαρχίας στο Άγιο Όρος και ισοπολιτείας μεταξύ Ελλήνων και Ρώσων μοναχών.

1920: Πραγματοποιείται στη Γενεύη η πρώτη συνέλευση της Κοινωνίας των Εθνών.

1922: Το έκτακτο στρατοδικείο που δικάζει τους πρωταιτίους της Μικρασιατικής Καταστροφής, εκδίδει την ετυμηγορία του στις 6:30 το πρωί. Στις 11:30 π.μ. οι «έξι» εκτελούνται. Πρόκειται για τους Δημήτριο Γούναρη (59 ετών, πρώην πρωθυπουργός), Πέτρο Πρωτοπαπαδάκη (68 ετών, πρώην πρωθυπουργός), Νικόλαο Στράτο (50 ετών, πρώην πρωθυπουργός), Νικόλαο Θεοτόκη (44 ετών, υπουργός Στρατιωτικών στην κυβέρνηση Πρωτοπαπαδάκη), Γεώργιο Μπαλτατζή (56 ετών, υπουργός Εξωτερικών στις κυβερνήσεις Γούναρη και Πρωτοπαπαδάκη) και Γεώργιο Χατζανέστη (59 ετών, Αρχιστράτηγος Μικράς Ασίας και Θράκης).

1922: Πάνω από 1.000 άτομα σκοτώνονται κατά τη διάρκεια γενικής απεργίας στο Γουαγιακίλ του Ισημερινού.

1943: Ο αρχηγός των SS, Χάινριχ Χίμλερ, διατάσσει όλοι οι τσιγγάνοι να τεθούν στο ίδιο επίπεδο με τους Εβραίους και να σταλούν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης (Porajmos).

1951: Ο Νίκος Μπελογιάννης καταδικάζεται από το έκτακτο στρατοδικείο σε θάνατο, με κατηγορία την παράβαση του ΑΝ 509 για απόπειρα ανασυγκρότησης του ΚΚΕ.

1967: Στα πρόθυρα ελληνοτουρκικού πολέμου, μετά την επίθεση των δυνάμεων της Εθνικής Φρουράς υπό τον Γρίβα στο τουρκοκυπριακό χωριό Κοφίνου.

1972: Το δεξαμενόπλοιο «Παγκόσμιος Ήρωας», ιδιοκτησίας του ομίλου Νιάρχου, συγκρούεται με το οχηματαγωγό του Πολεμικού Ναυτικού «Μέρλιν» μέσα στον Φαληρικό Όρμο και μόλις 5 μίλια έξω από την είσοδο του λιμένα του Πειραιά. Το οχηματαγωγό βυθίζεται, παρασύροντας στο θάνατο τα 44 από τα 58 μέλη του πληρώματος.

1973: Οι φοιτητές κλείνονται στα Πολυτεχνεία Αθηνών και Θεσσαλονίκης και καλούν το λαό σε εξέγερση κατά της χούντας.

1976: Επιβάλλονται τα πρώτα μέτρα για το νέφος στην Αθήνα με την κατάργηση του μαζούτ ως καύσιμης ή θερμαντικής ύλης σε σπίτια και επιχειρήσεις γύρω από την Ακρόπολη.

1982: Στην Πολωνία, ο Λεχ Βαλέσα, πρώην πρόεδρος του απαγορευμένου εργατικού συνδικάτου «Αλληλεγγύη», αποφυλακίζεται έπειτα από 11 μήνες.

1983: Τα κατεχόμενα της Κύπρου ανακηρύσσονται από τον Ραούφ Ντενκτάς σε «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου». Λίγες μέρες αργότερα το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ με το ψήφισμα 541/83 θα καταδικάσει τη συγκεκριμένη ενέργεια.

1988: Η Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης ανακηρύσσει στο Αλγέρι αυτόνομο παλαιστινιακό κράτος στα κατεχόμενα από το Ισραήλ εδάφη. Η Εκτελεστική Επιτροπή της PLO αναθέτει τα καθήκοντα του αρχηγού της κυβέρνησης στο Γιασέρ Αραφάτ.

1991: Με τη χορήγηση της προκαταβολής στην κοινοπραξία «Ολυμπιακό Μετρό», αρχίζουν τυπικά οι εργασίες για την κατασκευή του μετρό της Αθήνας.

1995: Λήγει η εξέγερση στις φυλακές Κορυδαλλού και ελευθερώνονται οι έξι όμηροι, μετά τις διαβεβαιώσεις του γενικού γραμματέα του υπουργείου Δικαιοσύνης, ότι θα ικανοποιηθούν τα αιτήματα των κρατουμένων.

1998: Η Ελλάδα σημειώνει τη μεγαλύτερη διάκριση της ιστορίας της στην άρση βαρών, στο 69ο παγκόσμιο πρωτάθλημα που ολοκληρώνεται στο Λάχτι της Φιλανδίας. Ανακηρύσσεται παγκόσμια πρωταθλήτρια, μαζί με τη Βουλγαρία, κατακτώντας 15 μετάλλια (6 χρυσά, 4 αργυρά και 5 χάλκινα).

1999: Έπειτα από 13 χρόνια διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ η Κίνα υπογράφει συμφωνία ένταξη της στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου. Είχε προηγηθεί η ένταξη της στην GATT.

2003: Η Κωνσταντινούπολη γίνεται στόχος βομβιστικών επιθέσεων. Από το φονικό χτύπημα κατά δύο εβραϊκών συναγωγών, 25 άνθρωποι σκοτώνονται και δεκάδες τραυματίζονται. Την ευθύνη αναλαμβάνει τουρκική ισλαμική οργάνωση για λογαριασμό και της Αλ Κάιντα.

2017: Τεράστιες ζημιές προκαλούνται από ξαφνική νεροποντή που πλήττει τη Δυτική Αττική και ιδίως τη Μάνδρα, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 23 άνθρωποι.

Γεννήσεις

1316 - Ιωάννης Α', βασιλιάς της Γαλλίας

1397 - Πάπας Νικόλαος Ε'

1607 - Μαντλέν ντε Σκυντερ;i, Γαλλίδα συγγραφέας

1692 - Ευσέβιος Αμόρτ, Γερμανός θεολόγος

1738 - Ουίλιαμ Χέρσελ, Γερμανός αστρονόμος

1784 - Ζερόμ Βοναπάρτης, βασιλιάς της Βεστφαλίας

1857 - Μιχαήλ Αλεξέγιεβ, Ρώσος στρατηγός

1862 - Γκέρχαρτ Χάουπτμαν, Γερμανός θεατρικός συγγραφέας

1874 - Δημήτριος Γολέμης, Έλληνας δρομέας

1874 - Αύγουστος Κρογκ, Δανός ζωολόγος

1883 - Μανόλης Τριανταφυλλίδης, Έλληνας γλωσσολόγος

1886 - Ρενέ Γκενόν, Γάλλος συγγραφέας

1887 - Τζόρτζια Ο'Κιφ, Αμερικανίδα ζωγράφος

1891 - Έρβιν Ρόμελ, Γερμανός στρατάρχης

1907 - Κλάους φον Στάουφενμπεργκ, Γερμανός στρατιωτικός

1920 - Βασίλης Διαμαντόπουλος, Έλληνας ηθοποιός

1931 - Μουάι Κιμπάκι, Κενυάτης πολιτικός

1935 - Γιλντιρίμ Ακμπουλούτ, Τούρκος πολιτικός

1935 - Κώτσος Κασάπογλου, Τούρκος ποδοσφαιριστής

1936 - Βολφ Μπ;iρμαν, Γερμανός τραγουδοποιός

1946 - Βασίλης Γκούμας, Έλληνας καλαθοσφαιριστής

1966 - Αλμπέρ Παϊμί Παντακέ, πολιτικός από το Τσαντ

1954 - Αλεξάντερ Κβασνιέβσκι, Πολωνός πολιτικός

1964 - Στέλιος Αποσπόρης, Έλληνας ποδοσφαιριστής

1967 - Παντελί Μάικο, Αλβανός πολιτικός

1974 - Τσαντ Κρέγκερ, Καναδός τραγουδιστής

1976 - Μάριο Γκαλίνοβιτς, Κροάτης ποδοσφαιριστής

1991 - Σέιλιν Γούντλεϊ, Αμερικανίδα ηθοποιός

1993 - Πάουλο Ντιμπάλα, Αργεντινός ποδοσφαιριστής

Θάνατοι

655 - Πέντα, βασιλιάς της Μερκίας

1028 - Κωνσταντίνος Η', Βυζαντινός αυτοκράτορας

1194 - Μαργαρίτα Α', κόμισσα της Φλάνδρας

1280 - Αλβέρτος ο Μέγας, Γερμανός επίσκοπος, θεολόγος και φιλόσοφος

1630 - Γιοχάνες Κέπλερ, Γερμανός αστρονόμος και μαθηματικός

1670 - Ιωάννης Αμός Κομένιος, Τσέχος συγγραφέας

1691 - Έλμπερτ Κόυπ, Ολλανδός ζωγράφος

1706 - Τσανγκιάνγκ Γκιάτσο, 6ος Δαλάι Λάμα

1787 - Κρίστοφ Βίλιμπαλντ Γκλουκ, Γερμανός συνθέτης

1822 - Καρλ φον Νόρμαν-Έρενφελς, Γερμανός στρατιωτικός

1839 - Ουίλιαμ Μάρντοκ, Σκωτσέζος εφευρέτης

1853 - Μαρία Β', βασίλισσα της Πορτογαλίας

1863 - Φρειδερίκος Ζ', βασιλιάς της Δανίας

1916 - Χένρικ Σιενκιέβιτς, Πολωνός συγγραφέας

1917 - Εμίλ Ντιρκέμ, Γάλλος κοινωνιολόγος

1922 - Δημήτριος Γούναρης, Έλληνας πολιτικός

1922 - Νικόλαος Θεοτόκης, Έλληνας πολιτικός

1922 - Γεώργιος Μπαλτατζής, Έλληνας πολιτικός

1922 - Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης, Έλληνας πολιτικός

1922 - Νικόλαος Στράτος, Έλληνας πολιτικός

1922 - Γεώργιος Χατζανέστης, Έλληνας στρατηγός

1923 - Μοχαμάντ Γιακούμπ Χαν, Εμίρης του Αφγανιστάν

1954 - Λάιονελ Μπάριμορ, Αμερικανός ηθοποιός

1959 - Τσαρλς Τόμσον Ρις Γουίλσον, Σκωτσέζος φυσικός

1966 - Δημήτριος Τόφαλος, Έλληνας αρσιβαρίστας

1970 - Κωνσταντίνος Τσαλδάρης, Έλληνας πολιτικός

1974 - Βάλτερ Μάισνερ, Γερμανός φυσικός

1985 - Άγγελος Δόξας, Έλληνας λογοτέχνης

1988 - Ιερώνυμος Α', αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος

1988 - Τάλμποτ Κεφαλληνός, Έλληνας πολιτικός

1990 - Τάσος Βουρνάς, Έλληνας ιστορικός

1998 - Στόουκλι Καρμάικλ, ακτιβιστής από το Τρινιντάντ και Τομπάγκο

1999 - Μίνως Βολανάκης, Έλληνας σκηνοθέτης

2002 - Σον Κι-Τσονκ, Κορεάτης αθλητής

2008 - Γιώργος Κοίλιαρης, Έλληνας δημοσιογράφος

2009 - Πατριάρχης Βελιγραδίου Παύλος

2013 - Γλαύκος Κληρίδης, Κύπριος πολιτικός

2015 - Ζιζέλ Πράσινος, Γαλλίδα συγγραφέας ελληνικής καταγωγής

2017 – Lil Peep (κατά κόσμον Γκούσταβ Έλιτζαχ Αρ), Αμερικανός τραγουδιστής

Σαν σήμερα 14 Νοεμβρίου - Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στο newsbeast.gr

Ιστορία

1832: Κυκλοφορεί στους δρόμους της Νέας Υόρκης το πρώτο λεωφορείο με κινητήρια δύναμη άλογα.

1851: Ο Αμερικάνος συγγραφέας, Χέρμαν Μέλβιλ, εκδίδει στις ΗΠΑ το μυθιστόρημά του Μόμπι Ντικ, ένα από τα αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας.

1863: Με τη Συνθήκη του Λονδίνου, η Αγγλία παραχωρεί τα Επτάνησα στην Ελλάδα.

 

1896: Καταρρακτώδης βροχή προκαλεί έντονα πλημμυρικά φαινόμενα σε Αθήνα και Πειραιά με μεγάλες καταστροφές. 61 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους, ενώ καταρρέουν 450 σπίτια.

1899: Η Αμερικανίδα ρεπόρτερ, Νέλι Μπλάι (πραγματικό όνομα Ελίζαμπεθ Τζέιν Κόκραν), ξεκινά την προσπάθειά της να ξεπεράσει τον ήρωα του Ιουλίου Βερν, Φιλέα Φογκ, και πραγματοποιεί τον γύρο του κόσμου σε 72 ημέρες, 6 ώρες και 11 λεπτά.

1909: Στην Ελλάδα, με σφοδρό κατηγορητήριο, ο «Στρατιωτικός Σύνδεσμος» ζητά από την κυβέρνηση την εκκαθάριση των δημόσιων υπηρεσιών και την απόλυση όλων των πρεσβευτών ως ανίκανων.

1910: Λαμβάνει χώρα η πρώτη απονήωση στην ιστορία της αεροπορίας. Ο πρωτοπόρος Αμερικανός αεροπόρος, Γιουτζίν Ιλάι, σηκώνει ένα αεροπλάνο από το κατάστρωμα του καταδρομικού «Μπέρμιγχαμ».

1912: Απελευθερώνονται οι Οινούσσες από τον τουρκικό ζυγό.

1918: Η Τσεχοσλοβακία ανακηρύσσεται δημοκρατία. Πρόεδρος εκλέγεται ο Τόμας Μάζαρικ.

1920: Οι Αρμένιοι εκκενώνουν την πρωτεύουσά τους, μετά την εισβολή των Τούρκων.

1922: Το BBC εκπέμπει το πρώτο ραδιοφωνικό του πρόγραμμα.

1926: Ιδρύεται η Ελληνική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία (ΕΠΟ).

1929: Η Μεγάλη Βρετανία απορρίπτει αίτημα των Κυπρίων για ένωση με την Ελλάδα.

1935: Οι Φιλιππίνες αποκτούν την αυτονομία τους από τις ΗΠΑ. Ο Φραγκλίνος Ρούσβελτ τις ανακηρύσσει ελεύθερη κοινοπολιτεία. Ο Μανουέλ Λουίς Κουεζόν ορκίζεται πρώτος πρόεδρος.

1940: Ο Ιταλικός Στόλος συντρίβεται μέσα στο λιμάνι του Τάραντα. Φασιστική νηοπομπή υφίσταται πανωλεθρία στο στενό του Οτράντο.

1957: Η συνάντηση 108 ηγετικών στελεχών της Μαφίας σε βίλα στο Απαλάτσιν της Νέας Υόρκης καταλήγει σε φιάσκο, μετά την εισβολή της αστυνομίας και τη σύλληψη τουλάχιστον 60 μαφιόζων. Το περιστατικό, που θα μείνει στην ιστορία ως «The Apalachin Meeting», επιβεβαιώνει την ύπαρξη συνδικάτου του εγκλήματος με κεντρική καθοδήγηση στη Βόρειο Αμερική.

1960: Ιδρύεται ο ΟΠΕΚ (Οργανισμός Πετρελαιοεξαγωγικών Κρατών).

1961: Ο Μάνος Κατράκης βραβεύεται με το πρώτο βραβείο των κριτικών του Αγίου Φραγκίσκου, για το ρόλο του Κρέοντα στην «Αντιγόνη».

1970: Δημοσιεύεται από τη Χούντα ο θεσμικός νόμος για την οργάνωση και τη δράση των ελληνικών κομμάτων.

1973: Αρχίζουν στο Πολυτεχνείο γενικές συνελεύσεις των φοιτητών. Στο προαύλιο εκατοντάδες φοιτητές φωνάζουν αντιδικτατορικά συνθήματα. Η αστυνομία περικυκλώνει το κτίριο. Οι φοιτητές που μετείχαν στην παμφοιτητική συγκέντρωση στη Νομική μεταβαίνουν στο Πολυτεχνείο. Το βράδυ συγκροτείται η πρώτη Συντονιστική Επιτροπή και οργανώνεται η κατάληψη.

1989: Ο Μάνος Χατζιδάκις ιδρύει την «Ορχήστρα των Χρωμάτων», ένα επίλεκτο μουσικό σύνολο, το οποίο θα παρουσίαζε πρωτότυπα προγράμματα. Η πρώτη συναυλία δόθηκε στις 23 Νοεμβρίου του 1989 στο θέατρο «Παλλάς». Το 1994 η Ορχήστρα επανιδρύθηκε ως ορχήστρα επιχορηγούμενη από το Υπουργείο Πολιτισμού.

1993: Ο μεγάλος «κανονιέρης» του ελληνικού ποδοσφαίρου και πρώτος σκόρερ όλων των εποχών στην Ελλάδα, Θωμάς Μαύρος, λέει και επισήμως «αντίο» στα γήπεδα, στο φιλικό ΑΕΚ-Εθνική Ελλάδος.

1993: Οι Πορτορικανοί αρνούνται με δημοψήφισμα να αποτελέσει η χώρα τους την 51η Πολιτεία των ΗΠΑ.

2001: Ο αγώνας Αργεντινή-Ουρουγουάη για τα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου 2002 είναι ο τελευταίος για τον Ντιέγκο Αρμάντο Μαραντόνα, με το νούμερο 10 να αποσύρεται προς τιμήν του.

2002: Το Ιράκ αποδέχεται άνευ όρων το ψήφισμα του ΟΗΕ για την επιστροφή των επιθεωρητών στο έδαφός του, για τον έλεγχο του οπλοστασίου και τον αφοπλισμό του.

2006: To Κοινοβούλιο της Νότιας Αφρικής νομιμοποιεί του γάμους μεταξύ των ατόμων του ίδιου φύλου.

2008: Ινδικό διαστημικό όχημα προσεδαφίζεται στη Σελήνη, για πρώτη φορά από την έναρξη του διαστημικού προγράμματος της ασιατικής χώρας πριν από 45 χρόνια.

Γεννήσεις

1650 - Γουλιέλμος Γ', βασιλιάς της Αγγλίας

1765 - Ρόμπερτ Φούλτον, Αμερικανός μηχανικός και εφευρέτης

1787 - Γιάκομπ Λινκ, Γερμανός ζωγράφος και αρχαιολόγος

1797 - Κάρολος Λάιελ, Σκωτσέζος γεωλόγος και δικηγόρος

1840 - Κλοντ Μονέ, Γάλλος ζωγράφος

1888 - Ανδρέας Μαλανδρίνος, Έλληνας ηθοποιός

1889 - Τζαβαχαρλάλ Νεχρού, Ινδός πολιτικός

1891 - Φρέντερικ Μπάντινγκ, Καναδός ιατρός

1900 - Άρον Κόουπλαντ, Αμερικανός συνθέτης

1907 - Άστριντ Λίντγκρεν, Σουηδέζα συγγραφέας

1908 - Τζόζεφ ΜακΚάρθι, Αμερικανός πολιτικός

1910 - Έρι Μπολ, Ουαλός γκόλφερ

1917 - Παρκ Τζονγκ-χούι, Νοτιοκορεάτης πολιτικός

1922 - Μπούτρος Μπούτρος - Γκάλι, Αιγύπτιος πολιτικός και διπλωμάτης

1930 - Πιερ Μπερζέ, Γάλλος επιχειρηματίας

1935 - Λευτέρης Παπαδόπουλος, Έλληνας στιχουργός και δημοσιογράφος

1946 - Μάνος Κοντολέων, Έλληνας συγγραφέας

1948 - Κάρολος, Πρίγκιπας της Ουαλίας

1949 - Βαγγέλης Γερμανός, Έλληνας τραγουδοποιός

1951 - Τζανγκ Γι Μόου, Κινέζος σκηνοθέτης

1951 - Λάσεκ Κίτσι, Πολωνός ορειβάτης

1952 - Δήμητρα Γαλάνη, Ελληνίδα τραγουδίστρια

1953 - Ντομινίκ ντε Βιλπέν, Γάλλος πολιτικός

1954 - Γιάννης Χρυσομάλλης (γνωστός ως Yanni), Έλληνας πιανίστας, συνθέτης και παραγωγός

1954 - Κοντολίζα Ράις, Αμερικανίδα πολιτικός

1954 - Ελισέο Σαλάζαρ, Χιλιανός οδηγός αγώνων

1972 - Ματ Μπλουμ, Αμερικανός παλαιστής

1972 - Τζος Ντουχάμελ, Αμερικανός ηθοποιός

1979 - Όλγα Κιριλένκο, Ουκρανή ηθοποιός και μοντέλο

1979 - Ραλλία Χρηστίδου, Ελληνίδα τραγουδίστρια

1986 - Χρήστος Μάστορας, Έλληνας τραγουδιστής

1987 - Γιώργος Κ. Γεωργιάδης, Έλληνας ποδοσφαιριστής

1993 - Σαμουέλ Ουμτιτί, Γάλλος ποδοσφαιριστής

Θάνατοι

565 - Ιουστινιανός Α', Βυζαντινός αυτοκράτορας

1060 - Γοδεφρείδος Β', κόμης του Ανζού

1263 - Αλέξανδρος Νιέφσκι, μέγας πρίγκιπας του Νόβγκοροντ και του Βλαντίμιρ

1359 - Γρηγόριος Παλαμάς, Έλληνας μοναχός και μητροπολίτης

1716 - Γκότφριντ Βίλχελμ Λάιμπνιτς, Γερμανός φιλόσοφος και μαθηματικός

1831 - Γκέοργκ Βίλχελμ Φρίντριχ Χέγκελ, Γερμανός φιλόσοφος

1866 - Μιχαήλ Α', βασιλιάς της Πορτογαλίας

1903 - Αιμίλιος Λεγκράν, Γάλλος συγγραφέας

1908 - Αλέξιος Αλεξάνδροβιτς, μέγας δούκας της Ρωσίας

1912 - Ιωακείμ Γ' Μεγαλοπρεπής, οικουμενικός πατριάρχης

1950 - Ορχάν Βελί Κανίκ, Τούρκος ποιητής

1955 - Ρόμπερτ Σέργουντ, Αμερικανός θεατρικός συγγραφέας

1960 - Ουόλτερ Κάτλετ, Αμερικανός ηθοποιός

1980 - Λεωνίδας Δερτιλής, Έλληνας οικονομολόγος και πολιτικός

1984 - Νικήτας Πλατής, Έλληνας ηθοποιός

1992 - Ερνστ Χάπελ, Αυστριακός ποδοσφαιριστής και προπονητής

2002 - Έλενα Νικολαΐδη, Ελληνίδα μεσόφωνος

2013 - Αλέξανδρος Αβραμίδης, Έλληνας πολιτικός

2015 - Γιάννης Κακουλίδης, Έλληνας συγγραφέας

2015 - Νικ Μπόκβινκελ, Αμερικανός παλαιστής

Σαν σήμερα 13 Νοεμβρίου Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στο newsbeast.gr

Ιστορία

1002: Ο Άγγλος βασιλιάς Έθελρεντ του Ουέσεξ διατάσσει τη θανάτωση όλων των Δανών στην Αγγλία.

1093: Οι Άγγλοι νικούν τους Σκωτσέζους στη μάχη του Άνικ. Ο Μάλκολμ Γ' της Σκωτίας και ο γιος του, Εδουάρδος, σκοτώνονται.

1646: Οθωμανικές δυνάμεις υπό τον Ντελή Χουσεΐν Πασά καταλαμβάνουν το Ρέθυμνο από τους Ενετούς.

 

1775: Ο Αμερικανικός Στρατός καταλαμβάνει το Μόντρεαλ του Καναδά, που τελεί υπό βρετανική κατοχή.

1822: Υδραϊκός στόλος, υπό το Λάζαρο Παναγιώτη, αποβιβάζει στο Μεσολόγγι 1.500 άντρες υπό τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη και τους Ηλία Τσαλαφαντινό, Κανέλλο Δεληγιάννη και Ανδρέα Ζαΐμη, για ενίσχυση της Φρουράς του Μεσολογγίου.

1857: Παραιτείται η κυβέρνηση του Δημητρίου Βούλγαρη και σχηματίζεται νέα κυβέρνηση υπό τον Αθανάσιο Μιαούλη.

1864: Δημοσιεύεται το νέο Σύνταγμα της Ελλάδας. Καταργείται η Συνταγματική Μοναρχία και καθιερώνεται η Βασιλευόμενη Δημοκρατία.

1887: Πραγματοποιείται διαδήλωση περίπου 10.000 ατόμων στο Λονδίνο κατά της βρετανικής καταπίεσης στην Ιρλανδία. Η διαδήλωση πνίγεται στο αίμα από την αστυνομία. Τρεις νεκροί και εκατοντάδες τραυματίες, ο απολογισμός. Θα μείνει στην ιστορία ως Ματωμένη Κυριακή (Bloody Sunday), η πρώτη από τις συνολικά τέσσερις της βρετανικής ιστορίας.

1915: Οι ΗΠΑ και η Αϊτή υπογράφουν συνθήκη, με την οποία η τελευταία μετατρέπεται σε αμερικανικό προτεκτοράτο.

1930: Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδας αρνείται την καθιέρωση του πολιτικού γάμου στην χώρα.

1940: Σταματά κάθε επιθετική δραστηριότητα των Ιταλών σε ελληνικό έδαφος. Ολοκληρώνεται η εκδίωξη των ιταλικών στρατευμάτων από το ελληνικό έδαφος.

1952: Ο δρ. Πολ Τζολ του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ χρησιμοποιεί για πρώτη φορά το ηλεκτροσόκ ως θεραπεία για την καρδιακή προσβολή.

1964: Αρχίζει η λειτουργία του τελεφερίκ της Πάρνηθας.

1970: Στη Συρία, ο υπουργός Άμυνας, στρατηγός Χαφέζ αλ Άσαντ, καταλαμβάνει την εξουσία με πραξικόπημα και γίνεται ισόβιος πρόεδρος.

1972: Τίθεται σε λειτουργία το διυλιστήριο Κορίνθου.

1973: Ο υπουργός Παιδείας, Παναγιώτης Σιφναίος, επισκέπτεται το Πολυτεχνείο και προσπαθεί, σε κοινή συνεδρίαση με τη Σύγκλητο, να εκφοβίσει τις επιτροπές αγώνα των φοιτητών, ώστε να σταματήσουν τη δράση τους για άμεση διενέργεια ελεύθερων εκλογών στις σχολές. Ο υπουργός της δοτής κυβέρνησης Μαρκεζίνη τους απειλεί με χρήση βίας, σε περίπτωση διαδηλώσεων και απεργιών.

1985: Το ηφαίστειο Νεβάδο ντελ Ρουίς εκρήγνυται και λιώνει έναν παγετώνα, προκαλώντας λαχάρ (ηφαιστειακή κατολίσθηση λάσπης) που θάβει την πόλη Αρμέρο στην Κολομβία, σκοτώνοντας περίπου 25.000 ανθρώπους.

1994: Οι Σουηδοί με ποσοστό 52,2% λένε «ναι» στην είσοδο της χώρας τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

1995: Η πόλη Τζενίν είναι η πρώτη πόλη της Δυτικής Όχθης που παραδίδεται στους Παλαιστίνιους, ύστερα από 28 χρόνια ισραηλινής κατοχής.

2000: Αναστέλλεται η λειτουργία της Δυτικοευρωπαϊκής Ένωσης. Είχε συσταθεί το 1948 με τη συνθήκη των Βρυξελλών, με σκοπό την κοινή άμυνα των μη κομμουνιστικών ευρωπαϊκών κρατών.

2001: Οι Ταλιμπάν εγκαταλείπουν αμαχητί την πρωτεύουσα του Αφγανιστάν Καμπούλ, επιτρέποντας την κατάληψη της από τις υποστηριζόμενες από τις ΗΠΑ δυνάμεις της «Βόρειας Συμμαχίας».

2002: Τεράστια οικολογική καταστροφή στις ακτές της Ισπανίας προκαλεί η βύθιση του δεξαμενόπλοιου «Prestige», που μεταφέρει περισσότερους από 70.000 τόνους πετρελαίου από τη Λιθουανία με προορισμό τη Σιγκαπούρη. Ενώ έπλεε στα ανοιχτά των ισπανικών ακτών, μία από τις δώδεκα δεξαμενές του εξερράγη εν μέσω σφοδρής καταιγίδας. Αδυνατώντας, λόγω κατασκευής, να αντεπεξέλθει στην κατάσταση, το 26 ετών, μονοπύθμενο πλοίο τελικά βυθίζεται 275 χιλιόμετρα δυτικά των ακτών της Γαλικίας. Στις 19 Νοεμβρίου σπάει στα δύο απελευθερώνοντας 17.000 τόνους πετρελαίου στη θάλασσα. Η πετρελαιοκηλίδα που δημιουργήθηκε, προκάλεσε τεράστια περιβαλλοντική ρύπανση. Περισσότερες από 100 ακτές μολύνονται, ενώ απαγορεύεται η αλιεία σε απόσταση 400 χιλιομέτρων από τις ακτές, προκαλώντας σοβαρό πλήγμα στον κλάδο. Εκτός από περιβαλλοντικές και οικονομικές επιπτώσεις, η διαρροή προκαλεί προβλήματα υγείας στα συνεργεία καθαρισμού.

2004: Κηδεύεται στο αρχηγείο του στη Ραμάλα ο Γιάσερ Αραφάτ, που είχε πεθάνει στις 11 Νοεμβρίου στο Παρίσι. Η ταφή του Αμπού Αμάρ, όπως ήταν το επαναστατικό του ψευδώνυμο, γίνεται παρουσία χιλιάδων Παλαιστινίων μέσα σε έντονο συγκινησιακό κλίμα, ενώ η κηδεία είχε πραγματοποιηθεί νωρίτερα στο Κάιρο.

2009: Αμερικανικός δορυφόρος εντοπίζει νερό στη Σελήνη. Η NASA ανακοινώνει ότι η αποστολή LCROSS, με μια ελεγχόμενη συντριβή συσκευής στον νότιο πόλο της σελήνης ανακάλυψε σημαντικές ποσότητες νερού.

2015: Μία σειρά συγχρονισμένων τρομοκρατικών επιθέσεων πλήττει το Παρίσι, όπου περιλαμβάνονται εκρήξεις, πυροβολισμοί και μία κατάσταση ομηρίας στο 10ο και στο 11ο διαμέρισμα της πόλης. Σκοτώνονται τουλάχιστον 128 άνθρωποι και τραυματίζονται περισσότεροι από 180.

Γεννήσεις

354 - Αυγουστίνος Ιππώνος, επίσκοπος και θεολόγος

1312 - Εδουάρδος Γ', βασιλιάς της Αγγλίας

1493 - Γουλιέλμος Δ', δούκας της Βαυαρίας

1559 - Αλβέρτος Ζ', αρχιδούκας της Αυστρίας

1572 - Κύριλλος Λούκαρις, πατριάρχης Αλεξανδρείας και Κωνσταντινουπόλεως

1595 - Γεώργιος Γουλιέλμος, εκλέκτορας του Βρανδεμβούργου

1831 - Τζέιμς Κλερκ Μάξγουελ, Σκωτσέζος φυσικός και μαθηματικός

1848 - Αλβέρτος Α', πρίγκιπας του Μονακό

1850 - Ρόμπερτ Λούις Στίβενσον, Σκωτσέζος συγγραφέας

1869 - Αύγουστος Χάιζενμπεργκ, Γερμανός βυζαντινολόγος

1888 - Αντώνιος Σώχος, Έλληνας γλύπτης

1913 - Αλέκος Σακελλάριος, Έλληνας σεναριογράφος και σκηνοθέτης

1913 - Δημήτρης Χατζής, Έλληνας συγγραφέας

1914 - Ανρί Λανγκλουά, Γάλλος αρχειοθέτης ταινιών

1934 - Γκάρi Μάρσαλ, Αμερικανός σκηνοθέτης

1937 - Βαγγέλης Πλοιός, Έλληνας ηθοποιός

1955 - Γούπι Γκόλντμπεργκ, Αμερικανίδα ηθοποιός

1956 - Άννα Βερούλη, Ελληνίδα ακοντίστρια

1957 - Τζον ντε Γιονγκ, κυβερνήτης των αμερικανικών Παρθένων Νήσων

1963 - Ανδρέας Μπονόβας, Έλληνας ποδοσφαιριστής

1969 - Τζεράρντ Μπάτλερ, Σκωτσέζος ηθοποιός

1976 - Ελισάβετ Μουτάφη, Ελληνίδα ηθοποιός

1980 - Μίλος Βούγιανιτς, Σέρβος καλαθοσφαιριστής

1999 - Λάντο Νόρις, Βρετανός οδηγός αγώνων

Θάνατοι

867 - Πάπας Νικόλαος Α'

1093 - Μάλκολμ Γ', βασιλιάς της Σκωτίας

1143 - Φούλκων, βασιλιάς της Ιερουσαλήμ

1175 - Ερρίκος της Ρενς, Γάλλος αρχιεπίσκοπος

1359 - Ιβάν Β', μέγας πρίγκιπας της Μόσχας

1460 - Ερρίκος ο Θαλασσοπόρος, Πορτογάλος εξερευνητής

1849 - Ουίλιαμ Έτi, Άγγλος ζωγράφος

1866 - Ουίλιαμ Πάρκερ, Άγγλος ναύαρχος

1868 - Τζοακίνο Ροσίνι, Ιταλός συνθέτης

1903 - Καμίλ Πισαρό, Γάλλος ζωγράφος

1951 - Κωνσταντίνος Σπυρίδης, Έλληνας πολιτικός

1974 - Βιτόριο ντε Σίκα, Ιταλός σκηνοθέτης

1975 - Ευάγγελος Τομαράς, Έλληνας πολιτικός

1979 - Γιάννης Μαρής, Έλληνας συγγραφέας

1979 - Μιχάλης Σινάκος, Έλληνας αντιστασιακός

1979 - Δημήτρης Ψαθάς, Έλληνας θεατρικός συγγραφέας

1999 - Χρήστος Κολοκοτρώνης, Έλληνας στιχουργός

2010 - Άλαν Σάντατζ, Αμερικανός αστρονόμος

2014 - Αλεξάντερ Γκρότεντικ, Γερμανός μαθηματικός

2017 - Ιωάννης Καψής, Έλληνας δημοσιογράφος

Πηγή: https://www.newsbeast.gr/greece/arthro/5629116/san-simera-13-noemvrioy

Σαν σήμερα 12 Νοεμβρίου Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στο newsbeast.gr

Ιστορία

333: π.Χ.- Ο Μέγας Αλέξανδρος συντρίβει τους Πέρσες του Δαρείου Γ΄κατά τη μάχη στην Ισσό. Ο δεύτερος θρίαμβος του Μεγάλου Αλεξάνδρου επί των Περσών μετά τον Γρανικό.

1330: Ο βοεβόδας της Βλαχίας Βασάραβα Α' νικά το στρατό του Καρόλου Α' της Ουγγαρίας στη μάχη της Ποσάντα.

1793: Εκτελείται στη γκιλοτίνα ο Ζαν Σιλβέν Μπεγί, ο πρώτος δήμαρχος Παρισίων.

 

1825: Ο Ανδρέας Μιαούλης σπάει τον κλοιό των τουρκικών πλοίων περί το Μεσολόγγι και μεταφέρει τρόφιμα στους πολιορκημένους Έλληνες.

1910: Χρησιμοποιείται για πρώτη φορά κασκαντέρ σε κινηματογραφική ταινία. Πηδά από φλεγόμενο αερόστατο στον ποταμό Χάντσον της Νέας Υόρκης.

1912: Το 7ο Σύνταγμα Πεζικού απελευθερώνει την πόλη της Χίου. Οι ελληνικές στρατιωτικές δυνάμεις που είχαν αποβιβαστεί την προηγούμενη μέρα στα περίχωρα της πόλης της Χίου, αντιμετωπίζουν με επιτυχία μια απρόσμενη τουρκική επίθεση και υψώνουν τελικά την ελληνική σημαία στην πρωτεύουσα του νησιού.

1918: Μετά την παραίτηση του αυτοκράτορα Κάρολου Α', η Γερμανική Αυστρία ανακηρύσσεται με νόμο ως δημοκρατικό κράτος και μέλος της νέας Γερμανικής Δημοκρατίας.

1922: Η Ελλάδα παραδίδει στην Τουρκία τη διοίκηση της Ανατολικής Θράκης, μετά και την αποχώρηση του τελευταίου έλληνα στρατιώτη.

1923: Μετά το αποτυχημένο «Πραξικόπημα της Μπυραρίας» του Μονάχου ο Αδόλφος Χίτλερ συλλαμβάνεται και κατηγορείται για εσχάτη προδοσία. Πολλοί από τους συνεργάτες του διαφεύγουν στην Αυστρία, ενώ αναστέλλεται η κυκλοφορία της εφημερίδας του Εθνικοσοσιαλιστικού Κόμματος «Λαϊκός Παρατηρητής».

1923: Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν εγκαταλείπει το Βερολίνο, μετά από αντισημιτικές απειλές για τη ζωή του.

1927: Ο Λέων Τρότσκι διαγράφεται από το ΚΚΣΕ και ο Ιωσήφ Στάλιν γίνεται απόλυτος κυρίαρχος στην ΕΣΣΔ.

1933: Δημοσιεύεται η πρώτη φωτογραφία του υποτιθέμενου τέρατος του Λοχ Νες.

1940: Μετά την αποτυχία της ιταλικής επίθεσης στο Αλβανικό Μέτωπο, ο Αδόλφος Χίτλερ εκδίδει διαταγή προς το Γενικό Επιτελείο του να εκπονήσει σχέδιο και να προπαρασκευάσει επίθεση κατά της Ελλάδας.

1942: Ο δόκιμος πυροσβέστης Β’ τάξεως, Κωνσταντίνος Πούλιος, σκοτώνεται κατά την προσπάθεια κατάσβεσης πυρκαγιάς σε διώροφο οίκημα στη Θεσσαλονίκη. Η 12η Νοεμβρίου έχει καθιερωθεί στη χώρα μας ως Ημέρα Μνήμης Πεσόντων Πυροσβεστών.

1944: Βρετανικά αεροπλάνα βυθίζουν στα ανοικτά της Νορβηγίας το θωρηκτό «Τίρπιτς», καμάρι του στόλου της ναζιστικής Γερμανίας.

1954: Κλείνει ο σταθμός υποδοχής μεταναστών στο νησί Έλις της Νέας Υόρκης. Υποδέχθηκε πάνω από 20 εκατομμύρια μετανάστες από όλο τον κόσμο.

1981: Καθιερώνεται ως σχολική γιορτή η επέτειος της εξέγερσης του Πολυτεχνείου.

1982: Μετά το θάνατο του Λεονίντ Μπρέζνιεφ, ο αρχηγός της KGB, Γιούρι Αντρόποφ, τον διαδέχεται στην ηγεσία του Σοβιετικού Κομμουνιστικού Κόμματος.

1990: Ο αυτοκράτορας Ακιχίτο ενθρονίζεται στην Ιαπωνία.

1993: Η Αθήνα παίρνει την ενδέκατη θέση στη γενική κατάταξη έρευνας για τις συνθήκες ζωής σε τριάντα ευρωπαϊκές πόλεις.

1993: το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ αποφασίζει την επιβολή νέων κυρώσεων κατά της Λιβύης, επειδή αρνείται να παραδώσει στη δικαιοσύνη τους δυο πολίτες της, οι οποίοι, σύμφωνα με το κατηγορητήριο, ευθύνονται για την ανατίναξη αεροσκάφους της PAN AM πάνω από τη Σκοτία το 1988.

1994: Παραιτείται από την ηγεσία του κόμματος των νεο-γκολιστών (RPR) ο Ζακ Σιράκ για να διεκδικήσει το προεδρικό αξίωμα στη Γαλλία.

1998: Συλλαμβάνεται στο αεροδρόμιο Φιουμιτσίνο της Ρώμης ο ηγέτης του PKK, Αμπντουλάχ Οτσαλάν, ο οποίος έφτασε στην ιταλική πρωτεύουσα από τη Μόσχα με πτήση των ρωσικών αερογραμμών. Η αστυνομία δεν ανακοινώνει πού κρατείται ο συλληφθείς κούρδος ηγέτης, ενώ η Τουρκία σπεύδει να ζητήσει επισήμως την έκδοσή του από τις ιταλικές Αρχές, χαρακτηρίζοντας τη σύλληψή του σημείο καμπής στην καταστολή του κουρδικού αυτονομιστικού κινήματος.

1999: Ισχυρός σεισμός 7,2 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ πλήττει την περιοχή Ντίτσε της Τουρκίας. 894 νεκροί και μεγάλες καταστροφές.

2000: Το πρώτο ντέρμπι των «αιωνίων» αντιπάλων ΠΑΟ- Ολυμπιακού στην ιστορική Λεωφόρο μετά από 17 χρόνια (0-0) στιγματίζεται από σοβαρά επεισόδια.

2003: Δεκαεννέα Ιταλοί και οκτώ Ιρακινοί πέφτουν θύματα της βομβιστικής επίθεσης που δέχεται η ιταλική βάση στη Νασιρίγια, από Ιρακινό καμικάζι. Η Ιταλία βυθίζεται στο πένθος. Η Κυβέρνηση παρά τις αντιδράσεις αποφασίζει τη διατήρηση των στρατιωτικών δυνάμεων στην περιοχή. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη απώλεια των ιταλικών ενόπλων δυνάμεων έπειτα από το Β Παγκόσμιο Πόλεμο.

2011: Η οικονομική κρίση οδηγεί τον Σίλβιο Μπερλουσκόνι σε παραίτηση από την πρωθυπουργία της Ιταλίας.

Γεννήσεις

1504 - Τζοβάνι Μπατίστα Τζιράλντι, Ιταλός συγγραφέας

1684 - Έντουαρντ Βέρνον, Βρετανός ναύαρχος

1729 - Λουί Αντουάν ντε Μπουγκαινβίλ, Γάλλος ναύαρχος και εξερευνητής

1746 - Ζακ Σαρλ, Γάλλος φυσικός και εφευρέτης

1833 - Αλεξάντρ Μποροντίν, Ρώσος συνθέτης και χημικός

1840 - Ογκίστ Ροντέν, Γάλλος γλύπτης

1842 - Ογιάμα Ιβάο, Ιάπωνας στρατάρχης

1842 - Τζον Ουίλιαμ Στρατ, Άγγλος φυσικός

1851 - Έντουαρντ Ένγκελ, Γερμανός γλωσσολόγος

1866 - Σουν Γιατ-Σεν, Κινέζος επαναστάτης και πολιτικός

1881 - Μαξιμίλιαν φον Βάιχς, Γερμανός στρατάρχης

1915 - Ρολάν Μπαρτ, Γάλλος λογοτεχνικός κριτικός και συγγραφέας

1924 - Οντουέν Ντολφίς, Γάλλος αστρονόμος

1929 - Μίχαελ Έντε, Γερμανός συγγραφέας

1929 - Γκρέις Κέλι, Αμερικανίδα ηθοποιός

1933 - Τζαλάλ Ταλαμπανί, Ιρακινός πολιτικός

1934 - Τσαρλς Μάνσον, Αμερικανός δολοφόνος

1935 - Γιανγκ Βίβιαν, πρωθυπουργός του Νιούε

1936 - Κώστας Πολυχρονίου, Έλληνας ποδοσφαιριστής και προπονητής

1943 - Μπράιαν Χάιλαντ, Αμερικανός τραγουδιστής

1945 - Νιλ Γιανγκ, Καναδός τραγουδοποιός

1948 - Χασάν Ροχανί, Ιρανός πολιτικός

1953 - Βασίλης Καρράς, Έλληνας τραγουδιστής

1953 - Μπάαμπα Μάαλ, Σενεγαλέζος τραγουδοποιός

1961 - Νάντια Κομανέτσι, Ρουμάνα γυμνάστρια

1964 - Ντέιβ Έλεφσον, Αμερικανός μπασίστας

1964 - Βασίλης Μαζωμένος, Έλληνας σκηνοθέτης

1965 - Ελένη Ράντου, Ελληνίδα ηθοποιός

1972 - Βασίλης Τσιάρτας, Έλληνας ποδοσφαιριστής

1977 - Παναγιώτης Καποδίστριας, Έλληνας ηθοποιός

1980 - Ράιαν Γκόσλινγκ, Καναδός ηθοποιός

1982 - Αν Χάθαγουεϊ, Αμερικανίδα ηθοποιός

1988 - Ράσελ Γουέστμπρουκ, Αμερικανός καλαθοσφαιριστής

Θάνατοι

607 - Πάπας Βονιφάτιος Γ'

683 - Γιαζίντ Α', Άραβας χαλίφης

973 - Μπούρχαρτ Γ΄, δούκας της Σουαβίας

1035 - Κνούτος, βασιλιάς της Αγγλίας

1094 - Ντάνκαν Β', βασιλιάς της Σκωτίας

1202 - Κνούτος ΣΤ', βασιλιάς της Δανίας

1375 - Ιωάννης Ερρίκος, μάργραβος της Μοραβίας

1434 - Λουδοβίκος Γ' του Ανζού, βασιλιάς της Νάπολης

1595 - Τζον Χόκινς, Άγγλος ναύαρχος και ναυπηγός

1605 - Χαντάν, Οθωμανή σουλτάνα

1793 - Ζαν Σιλβέν Μπεγί, Γάλλος αστρονόμος, μαθηματικός και πολιτικός

1896 - Σπυρίδων Ξύνδας, Έλληνας συνθέτης

1916 - Πέρσιβαλ Λόουελ, Αμερικανός αστρονόμος

1923 - Ερνστ Τσίλερ, Γερμανός αρχιτέκτονας

1944 - Τέλλος Άγρας, Έλληνας ποιητής

1948 - Ουμπέρτο Τζορντάνο, Ιταλός συνθέτης

1955 - Άλφρεντ Χάγιος, Ούγγρος κολυμβητής

1956 - Χουάν Νεγρίν, Ισπανός πολιτικός

1974 - Ειρήνη Δενδρινού, Ελληνίδα ποιήτρια

1979 - Πυθαγόρας Παπασταματίου (γνωστός ως Πυθαγόρας), Έλληνας στιχουργός

1981 - Γουίλιαμ Χόλντεν, Αμερικανός ηθοποιός

1994 - Γουίλμα Ρούντολφ, Αμερικανίδα αθλήτρια

2004 - Μίμης Χρυσομάλλης, Έλληνας ηθοποιός

2008 - Μιτς Μίτσελ, Άγγλος ντράμερ

2013 - Αντιγόνη Βαλάκου, Ελληνίδα ηθοποιός

2013 - Νικόλαος Μάρτης, Έλληνας πολιτικός

2013 - Τζον Τάβενερ, Άγγλος συνθέτης

2016 - Λουπίτα Τοβάρ, Μεξικανή ηθοποιός

Σαν σήμερα 11 Νοεμβρίου Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στο newsbeast.gr

Ιστορία

308: Ο επίτιμος αυτοκράτορας Διοκλητιανός συσκέπτεται στο Καρνούντο με τον Γαλέριο, αύγουστο της Ανατολής, και τον Μαξιμιανό, πρώην αύγουστο της Δύσης, σε μία προσπάθεια να τερματίσουν τους εμφύλιους πολέμους της Τετραρχίας.

1500: Συνθήκη της Γρανάδας: Ο Λουδοβίκος ΙΒ΄ της Γαλλίας και ο Φερδινάνδος Β΄ της Αραγωνίας συμφωνούν να διαιρέσουν μεταξύ τους το Βασίλειο της Νεαπόλεως.

1675: Ο Γκότφριντ Βίλχελμ Λάιμπνιτς εισάγει τον ολοκληρωτικό λογισμό για πρώτη φορά για να βρει την έκταση υπό τη γραφική παράσταση y=ƒ(x).

 

1826: Η Αίγινα γίνεται πρωτεύουσα του νεοσύστατου Ελληνικού Κράτους.

1832: Κυκλοφορεί στους δρόμους της Νέας Υόρκης το πρώτο λεωφορείο με κινητήρια δύναμη άλογα.

1899: Η Αμερικανίδα ρεπόρτερ Νέλι Μπλάι (πραγματικό όνομα Ελίζαμπεθ Τζέιν Κόκραν) ξεκινά την προσπάθειά της να ξεπεράσει τον ήρωα του Ιουλίου Βερν, Φιλέα Φογκ και πραγματοποιεί τον γύρο του κόσμου σε 72 ημέρες, 6 ώρες και 11 λεπτά.

1909: Στην Ελλάδα, με σφοδρό κατηγορητήριο, ο «Στρατιωτικός Σύνδεσμος» ζητά από την κυβέρνηση την εκκαθάριση των δημόσιων υπηρεσιών και την απόλυση όλων των πρεσβευτών ως ανίκανων.

1910: Λαμβάνει χώρα η πρώτη απονήωση στην ιστορία της αεροπορίας. Ο πρωτοπόρος αμερικανός αεροπόρος, Γιουτζίν Ιλάι, σηκώνει ένα αεροπλάνο από το κατάστρωμα του καταδρομικού «Μπέρμιγχαμ».

1912: Απελευθερώνονται οι Οινούσσες από τον τουρκικό ζυγό.

1918: Οι δυνάμεις της Αντάντ και η Γερμανία υπογράφουν ανακωχή και κηρύσσεται η λήξη του Α' Παγκοσμίου Πολέμου.

1918: Η Τσεχοσλοβακία ανακηρύσσεται δημοκρατία. Πρόεδρος εκλέγεται ο Τόμας Μάζαρυκ.

1920: Οι Αρμένιοι εκκενώνουν την πρωτεύουσά τους, μετά την εισβολή των Τούρκων.

1922: Το BBC εκπέμπει το πρώτο ραδιοφωνικό του πρόγραμμα.

1926: Ιδρύεται η ΕΠΟ (Ελληνική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία).

1929: Η Μεγάλη Βρετανία απορρίπτει αίτημα των Κυπρίων για ένωση με την Ελλάδα.

1935: Οι Φιλιππίνες αποκτούν την αυτονομία τους από τις ΗΠΑ. Ο Φραγκλίνος Ρούσβελτ τις ανακηρύσσει ελεύθερη κοινοπολιτεία. Ο Μανουέλ Λουίς Κουεζόν ορκίζεται πρώτος πρόεδρος.

1940: Β' Παγκόσμιος Πόλεμος: Ο ιταλικός στόλος συντρίβεται μέσα στο λιμάνι του Τάραντα. Φασιστική νηοπομπή υφίσταται πανωλεθρία στο στενό του Οτράντο.

1942: Η Τουρκική Βουλή ψηφίζει νόμο που επιβάλλει έκτακτη εισφορά στην κινητή και ακίνητη περιουσία (Varlik Vergisi). Ο νόμος αυτός, όργανο φυλετικού διωγμού, στρέφεται κυρίως εναντίον των Ελλήνων, των Εβραίων και των Αρμενίων.

1950: Σμήνος ελληνικών πολεμικών αεροσκαφών αναχωρεί για την Κορέα, προκειμένου να λάβει μέρος στις εκεί επιχειρήσεις, υπό τις δυνάμεις του ΟΗΕ.

1957: Η συνάντηση 108 ηγετικών στελεχών της Μαφίας σε βίλα στο Απαλάτσιν της Νέας Υόρκης καταλήγει σε φιάσκο, μετά την εισβολή της αστυνομίας και τη σύλληψη τουλάχιστον 60 μαφιόζων. Το περιστατικό, που θα μείνει στην ιστορία ως «The Apalachin Meeting», επιβεβαιώνει την ύπαρξη συνδικάτου του εγκλήματος με κεντρική καθοδήγηση στη Βόρειο Αμερική.

1960: Ιδρύεται ο ΟΠΕΚ (Οργανισμός Πετρελαιοεξαγωγικών Κρατών).

1961: Ο Μάνος Κατράκης βραβεύεται με το πρώτο βραβείο των κριτικών του Αγίου Φραγκίσκου, για το ρόλο του Κρέοντα στην «Αντιγόνη».

1970: Δημοσιεύεται από τη Χούντα ο θεσμικός νόμος για την οργάνωση και τη δράση των ελληνικών κομμάτων.

1989: Ο Μάνος Χατζιδάκις ιδρύει την «Ορχήστρα των Χρωμάτων», ένα επίλεκτο μουσικό σύνολο, το οποίο θα παρουσίαζε πρωτότυπα προγράμματα. Η πρώτη συναυλία δόθηκε στις 23 Νοεμβρίου του 1989 στο θέατρο «Παλλάς». Το 1994 η Ορχήστρα επανιδρύθηκε ως ορχήστρα επιχορηγούμενη από το υπουργείο Πολιτισμού.

1993: Ο μεγάλος «κανονιέρης» του ελληνικού ποδοσφαίρου και πρώτος σκόρερ όλων των εποχών στην Ελλάδα, Θωμάς Μαύρος, λέει και επισήμως «αντίο» στα γήπεδα, στο φιλικό ΑΕΚ - Εθνική Ελλάδος.

1993: Οι Πορτορικανοί αρνούνται με δημοψήφισμα να αποτελέσει η χώρα τους την 51η Πολιτεία των ΗΠΑ.

2001: Ο αγώνας Αργεντινή-Ουρουγουάη για τα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου 2002 είναι ο τελευταίος για τη φανέλα με το νούμερο 10 των Αργεντινών, η οποία αποσύρεται προς τιμήν του Ντιέγκο Αρμάντο Μαραντόνα.

2002: Το Ιράκ αποδέχεται άνευ όρων το ψήφισμα του ΟΗΕ για την επιστροφή των επιθεωρητών στο έδαφός του, για τον έλεγχο του οπλοστασίου και τον αφοπλισμό του.

2002: Το σχέδιο Ανάν για την επίλυση του Κυπριακού, που συνέταξε ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Κόφι Ανάν, παραδίδεται στην Κυπριακή Δημοκρατία, στην τουρκοκυπριακή πλευρά και στις εγγυήτριες δυνάμεις Ελλάδα, Τουρκία και Βρετανία. Ο Έλληνας πρωθυπουργός, Κώστας Σημίτης, και ο Κύπριος πρόεδρος, Γλαύκος Κληρίδης, δηλώνουν ότι «το σχέδιο είναι διαπραγματεύσιμο».

2004: Η Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης επιβεβαιώνει το θάνατο του Γιάσερ Αραφάτ από άγνωστες αιτίες. Λίγα λεπτά αργότερα, εκλέγεται πρόεδρος ο Μαχμούντ Αμπάς.

2006: To Κοινοβούλιο της Νότιας Αφρικής νομιμοποιεί του γάμους μεταξύ των ατόμων του ίδιου φύλου.

2007: Εσωκομματικές εκλογές διεξάγονται στο ΠΑΣΟΚ, μετά την ήττα στις εκλογές της 16ης Σεπτεμβρίου. Οι τρεις υποψήφιοι για την προεδρία είναι ο Γιώργος Παπανδρέου, ο Ευάγγελος Βενιζέλος και ο Κώστας Σκανδαλίδης, με νικητή τον τελευταίο που επανεκλέγεται.

2008: Ινδικό διαστημικό όχημα προσεδαφίζεται στη Σελήνη

Γεννήσεις

1050 - Ερρίκος Δ', αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας

1154 - Σάντσο Α', βασιλιάς της Πορτογαλίας

1155 - Αλφόνσος Η', βασιλιάς της Καστίλης

1441 - Καρλόττα της Σαβοΐας, βασίλισσα της Γαλλίας

1748 - Κάρολος Δ', βασιλιάς της Ισπανίας

1821 - Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι, Ρώσος συγγραφέας

1835 - Ματτίας Γιόχουμσσον, Ισλανδός συγγραφέας

1863 - Πωλ Σινιάκ, Γάλλος ζωγράφος

1864 - Πέρσιβαλ Γκριν Σπένσερ, Άγγλος αεροναυτικός

1869 - Βίκτωρ Εμμανουήλ Γ', βασιλιάς της Ιταλίας

1882 - Γουσταύος ΣΤ' Αδόλφος, βασιλιάς της Σουηδίας

1885 - Τζορτζ Σμιθ Πάτον, Αμερικανός στρατηγός

1888 - Γιοχάνες Ίτεν, Ελβετός ζωγράφος

1896 - Κώστας Καρυωτάκης, Έλληνας ποιητής

1905 - Κονσταντίν Καντακουζηνός, Ρουμάνος αεροπόρος

1907 - Ορέστης Λάσκος, Έλληνας σκηνοθέτης, σεναριογράφος και ποιητής

1911 - Βαάι Κολόνε, πρωθυπουργός της Σαμόα

1922 - Κουρτ Βόνεγκατ, Αμερικανός συγγραφέας

1928 - Κάρλος Φουέντες, Μεξικανός συγγραφέας

1942 - Σαρλ Κονάν-Μπανί, πρωθυπουργός της Ακτής Ελεφαντοστού

1945 - Γιάννης Καλαϊτζής, Έλληνας σκιτσογράφος

1945 - Ντανιέλ Ορτέγα, Νικαραγουανός πολιτικός

1948 - Βίνσεντ Σκιαβέλι, Αμερικανός ηθοποιός

1949 - Δημήτρης Κοκολάκης, Έλληνας καλαθοσφαιριστής

1955 - Γίγκμε Σίνγκγιε Βαντσούκ, βασιλιάς του Μπουτάν

1956 - Έντγκαρ Λούνγκου, πολιτικός της Ζάμπια

1958 - Λουθ Κασάλ, Ισπανίδα τραγουδίστρια

1962 - Γιώργος Μητσιμπόνας, Έλληνας ποδοσφαιριστής

1962 - Ντέμι Μουρ, Αμερικανίδα ηθοποιός

1970 - Ελίνα Κωνσταντοπούλου, Ελληνίδα τραγουδίστρια

1974 - Λεονάρντο Ντι Κάπριο, Αμερικανός ηθοποιός

1981 - Γουλιέλμος, διάδοχος του μεγάλου δούκα του Λουξεμβούργου

1983 - Φίλιπ Λαμ, Γερμανός ποδοσφαιριστής

1986 - Γκρέτα Σαλόμε Στεφανσντότιρ, Ισλανδή τραγουδίστρια

Θάνατοι

405 - Αρσάκιος, Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως

826 - Άγιος Θεόδωρος ο Στουδίτης, Βυζαντινός μοναχός και συγγραφέας

875 - Τευτβέργα, βασίλισσα της Λοθαριγγίας

1028 - Κωνσταντίνος Η', Βυζαντινός αυτοκράτορας

1048 - Αδαλβέρτος, δούκας της Λωρραίνης

1130 - Θηρεσία, κόμισσα της Πορτογαλίας

1285 - Πέτρος Γ', βασιλιάς της Αραγωνίας

1331 - Στέφανος Ούρος Γ', βασιλιάς της Σερβίας

1855 - Σαίρεν Κίρκεγκορ, Δανός φιλόσοφος

1910 - Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος, Έλληνας πολιτικός

1949 - Λουκάς Κανακάρης - Ρούφος, Έλληνας πολιτικός

1950 - Αλέξανδρος Διομήδης, Έλληνας τραπεζικός και πολιτικός

1976 - Αλεξάντερ Κάλντερ, Αμερικανός γλύπτης

1984 - Νικόλαος Χαρίτος, Έλληνας πολιτικός

1990 - Αλέξης Μινωτής, Έλληνας ηθοποιός

1990 - Γιάννης Ρίτσος, Έλληνας ποιητής

1994 - Βασίλης Δουρίδας, Έλληνας οργανοπαίκτης

2003 - Μιχαήλ Γαλενιανός, Έλληνας πολιτικός

2004 - Γιάσερ Αραφάτ, Παλαιστίνιος πολιτικός

2015 - Φιλ Τέιλορ, Άγγλος ντράμερ

2016 - Ρόμπερτ Βον, Αμερικανός ηθοποιός