442 New Articles

Κυριότερες Ειδήσεις

Grid List

Δελτίο τύπου ΠΔΕ - Προληπτικά μέτρα αυτοπροστασίας από κινδύνους που προέρχονται από την εκδήλωση έντονων καιρικών φαινομένων

Δυτική Ελλάδα

Για καθαρά προληπτικούς λόγους και δεδομένου του Εκτάκτου Δελτίου Επικίνδυνων Φαινομένων που είναι σε ισχύ, η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας συνιστά στους πολίτες για τις επόμενες ώρες να μην παραμένουν στις παραλίες και να αποφεύγουν τις άσκοπες μετακινήσεις.  

Πολίτες που χρειάζεται να μετακινηθούν καλό είναι να ενημερώνονται από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και συγκεκριμένα από τις επίσημες ανακοινώσεων των συναρμόδιων αρχών, υπηρεσιών και φορέων.

Ο Περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας Απόστολος Κατσιφάρας βρίσκεται από νωρίς σήμερα το μεσημέρι στο Συντονιστικό Κέντρο της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, στην Πάτρα κι έχει διαρκή επικοινωνία με τις υπηρεσίες, που εμπλέκονται στην αντιμετώπιση κινδύνων από επικίνδυνα καιρικά φαινόμενα,

 

Δελτίο τύπου Δήμου Ήλιδας για την Παθολογική Κλινική του Νοσοκομείου Αμαλιάδας

Ηλεία

Έπειτα από το νέο «εντέλλεσθε» του διοικητή των Νοσηλευτικών Μονάδων Ηλείας κ. Κώστα Διαμαντόπουλου, που ουσιαστικά κλείνει την παθολογική κλινική του Γενικού Νοσοκομείου Αμαλιάδας προς όφελος του Νοσοκομείου του Πύργου, η θέση του Δήμου μας είναι μία και αποτελεί μονόδρομο:

ΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΜΑΛΙΑΔΑΣ ΘΑ ΠΑΡΑΜΕΙΝΕΙ ΑΝΟΙΚΤΟ, ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΑΝ ΧΡΕΙΑΣΤΕΙ ΝΑ ΞΕΣΗΚΩΥΘΕΙ Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ ΚΑΙ ΟΛΗ Η ΒΟΡΕΙΑ ΗΛΕΙΑ!

Στο πλαίσιο αυτό:

Καλούμε τον κύριο Διαμαντόπουλο να πάρει πίσω την απαράδεκτη απόφασή του, την ώρα που ο ίδιος δεν έχει σε καμία περίπτωση τη σύμφωνη γνώμη της νέας πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Υγείας, αντιθέτως κι αυτούς τους εκθέτει και προσπαθεί να τους φέρει προ τετελεσμένων.

Καλούμε το νέο Υπουργό κ. Βασίλη Κικίλια να λάβει άμεσα τα μέτρα του, σχετικά με αυτά τα φαινόμενα που μόνο κακό κάνουν στον ίδιο και τους εδώ εκπροσώπους της κυβερνητικής παράταξης.

Καλούμε τους δημάρχους, τους εκπροσώπους φορέων και τους συμπολίτες μας της Βόρειας Ηλείας να βρίσκονται σε ετοιμότητα, διότι τίποτα δεν μπορεί να πάει κόντρα στη λαϊκή βούληση και να αντισταθεί στο κοινό μας αίτημα για αναβάθμιση του Νοσοκομείου Αμαλιάδας και των παρεχόμενων σε αυτό υπηρεσιών υγείας.  

Η απόφαση του Διοικητή εκφράζει μόνο τον εαυτό του και τα μέλη του διοικητικού Συμβουλίου που την υπερψήφισαν κι αν άμεσα δεν την αποσύρει ο ίδιος θα φέρει ακέραια την ευθύνη για όσα επακολουθήσουν, διότι οι επιπτώσεις θα είναι άμεσες και οι κινητοποιήσεις δυναμικές.

Χορήγηση ή ανανέωση Δελτίων Μετακίνησης ΑμεΑ για το έτος 2019

Δυτική Ελλάδα

Ξεκίνησε τη Δευτέρα 15 Ιουλίου 2019 και λήγει στις 31 Οκτωβρίου 2019 η χορήγηση ή ανανέωση Δελτίων Μετακίνησης ΑμεΑ για το έτος 2019.

Τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για τους δικαιούχους Δελτίων Μετακίνησης ΑμεΑ είναι:

  1. Αίτηση-υπεύθυνη δήλωση του ενδιαφερομένου (δίνεται από την υπηρεσία)
  2. Φωτοτυπία γνωμάτευσης Υγειονομικής Επιτροπής, όπου θα αναγράφεται το παθολογοανατομικό ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω και θα αναφέρεται η διάρκεια αυτής ή απόφαση ΚΕ.Π.Α.
  3. Όσοι λαμβάνουν οικονομική ενίσχυση ΑμεΑ (επίδομα) από τις αρμόδιες υπηρεσίες πρόνοιας των δήμων ή το διατροφικό επίδομα από τις Περιφερειακές Ενότητες ή από τον ΟΠΕΚΑ, δικαιούνται κάρτα χωρίς την προσκόμιση γνωμάτευσης.

      Η πιστοποίηση γίνεται με βεβαίωση εγγραφής στο Μητρώο Επιδοματούχων από τους δήμους ή τις Περιφερειακές ενότητες ή τον ΟΠΕΚΑ.

  1. Φωτοτυπία της αστυνομικής ταυτότητας
  2. Εκκαθαριστικό σημείωμα της αρμόδιας Δ.Ο.Υ. (φορολογικού έτους 2018).

        Οι δικαιούχοι οι οποίοι, με υπεύθυνη δήλωσή τους, δεν επιθυμούν την προμήθεια του σχετικού δελτίου για το αστικό ΚΤΕΛ αλλά μόνο για το υπεραστικό, δεν υποχρεούνται να προσκομίζουν φορολογική δήλωση.

Για νέους δικαιούχους απαιτούνται όλα τα παραπάνω και  επιπλέον δυο (2) πρόσφατες φωτογραφίες.

Για ανανέωση και έκδοση νέων καρτών, καθώς και για περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να απευθύνεστε σε όλα τα ΚΕΠ των δήμων της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας και στις Διευθύνσεις Δημόσιας Υγείας & Κοινωνικής Μέριμνας των Περιφερειακών Ενοτήτων, ως εξής:

Π.Ε. ΗΛΕΙΑΣ

Διοικητήριο Πύργου, Μανωλοπούλου 47 - Όροφος 4, γραφείο 7

Τηλ. 26213 60 434, 26213 60 437, 26213 60 439

 

Π.Ε ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ

*Μεσολόγγι: Διοικητήριο Μεσολογγίου, Κύπρου - Όροφος 1, γραφείο 11

Τηλ. 26313 611 54

*Αγρίνιο :Τμήμα Δημόσιας Υγείας Αγρινίου, Εθν. οδός Αντιρρίου-Ιωαννίνων 1

Όροφος 2, γραφείο 11, Τηλ. 26413 63 201

Π.Ε. ΑΧΑΪΑΣ

Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας & Κοινωνικής Μέριμνας Π.Ε. Αχαΐας

Π.Π. Γερμανού 98, Πάτρα, τηλ. 2613620 746, 2613620 739, 712 -731

Όροφος 1 γραφείο 3 και 4

 

Σε επιφυλακή και επιχειρησιακή ετοιμότητα ο Δήμος Ήλιδας – Χρήσιμες συμβουλές για τους πολίτες για τον “Αντίνοο”

Ηλεία

Λόγω των μετεωρολογικών προγνώσεων για ακραία καιρικά φαινόμενα (ισχυρές βροχές & κατά τόπους καταιγίδες, μαζί με ισχυρούς έως θυελλώδεις ανέμους), σύμφωνα με Έκτακτο Δελτίο Επιδείνωσης Καιρού από την Ε.Μ.Υ., ο Δήμος Ήλιδας και οι υπηρεσίες του θα βρίσκονται σε επιφυλακή και επιχειρησιακή ετοιμότητα, από τις απογευματινές ώρες της Τρίτης 16/07/2019 μέχρι και το μεσημέρι της Τετάρτης 17/07/2019.

Ο Δήμος Ήλιδας συνιστά στους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και να:

  • Βεβαιωθούν ότι τα φρεάτια έξω από το σπίτι τους δεν είναι φραγμένα.
  • Βεβαιωθούν ότι οι υδρορροές των σπιτιών λειτουργούν κανονικά.
  • Περιοριστούν στις αναγκαίες μετακινήσεις.
  • Αποφύγουν την εργασία και την παραμονή σε υπόγειους χώρους, εάν αυτό δεν είναι απαραίτητο.

ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΣΕ ΤΥΧΟΝ ΠΛΗΜΜΥΡΕΣ, ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ:

  • Να εγκαταλείψουν υπόγειους χώρους και να μετακινηθούν σε ασφαλές υψηλό σημείο.
  • Μη διασχίζουν χείμαρρους πεζή ή με το αυτοκίνητο τους.
  • Να εγκαταλείψουν το αυτοκίνητό τους αν ακινητοποιήθηκε και ενδέχεται να παρασυρθεί ή να πλημμυρίσει.
  • Μη πλησιάζουν σε περιοχές, όπου έχουν σημειωθεί κατολισθήσεις.

ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΥΕΛΛΩΔΩΝ ΑΝΕΜΩΝ, ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ:

  • Να ασφαλίστε αντικείμενα τα οποία αν παρασυρθούν από τον άνεμο ενδέχεται να προκαλέσουν καταστροφές ή τραυματισμούς.
  • Να στερεώστε τις διαφημιστικές πινακίδες που τυχόν έχετε αναρτήσει.
  • Να ασφαλίστε τις πόρτες και τα παράθυρα του σπιτιού ή του χώρου εργασίας σας.
  • Να αποφύγετε δραστηριότητες σε θαλάσσιες και παράκτιες περιοχές.
  • Να αποφύγετε τη διέλευση κάτω από μεγάλα δέντρα, κάτω από αναρτημένες πινακίδες και γενικά από περιοχές, όπου ελαφρά αντικείμενα (π.χ. γλάστρες, σπασμένα τζάμια κλπ.) μπορεί να αποκολληθούν και να πέσουν στο έδαφος (π.χ. κάτω από μπαλκόνια).

Σε περίπτωση κινδύνου, οι πολίτες παρακαλούνται να ειδοποιήσουν αμέσως την Πυροσβεστική Υπηρεσία στον αριθμό κλήσης 199 – 112.

Για περισσότερες πληροφορίες και οδηγίες αυτοπροστασίας, οι πολίτες μπορούν να επισκεφθούν την ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.civilprotection.gr

Δελτίο Τύπου ΠΔΕ - Έντονα καιρικά φαινόμενα – Γενικές Οδηγίες

Δυτική Ελλάδα

  • Φροντίστε να ενημερώνεστε διαρκώς από το ραδιόφωνο και την τηλεόραση για την εξέλιξη των καιρικών φαινομένων. Οι επίσημες πηγές ενημέρωσης είναι η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (Ε.Μ.Υ.) και η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας.
  • Σε περίπτωση ανάγκης καλέστε εναλλακτικά: Αστυνομία 100, Πυροσβεστικό Σώμα 199, ΕΚΑΒ 166, τον Ευρωπαϊκό Αριθμό Έκτακτης Ανάγκης 112.
  • Τοποθετείστε σε εμφανές σημείο στο σπίτι τους παραπάνω αριθμούς τηλεφώνων πρώτης ανάγκης εφόσον τα παιδιά σας είναι σε θέση να τους χρησιμοποιήσουν και βεβαιωθείτε ότι το γνωρίζουν.
  • Βοηθήστε τα παιδιά σας να απομνημονεύσουν οικογενειακά στοιχεία όπως το επίθετό τους, τη διεύθυνση και τον αριθμό τηλεφώνου του σπιτιού.
  • Εξηγείστε σε όλα τα μέλη της οικογένειας πώς και πότε να κλείνουν τις παροχές ηλεκτρικού, φυσικού αερίου και νερού, πώς να χρησιμοποιούν τον πυροσβεστήρα και πώς να καλούν σε βοήθεια.
  • Προμηθευτείτε είδη πρώτης ανάγκης όπως κουτί πρώτων βοηθειών, πυροσβεστήρα, φακό και μπαταρίες, φορητό ραδιόφωνο κλπ.
  • Μεριμνήστε ειδικά για τα παιδιά και τους ηλικιωμένους.

 

Αν πρόκειται να μετακινηθείτε

  • Ενημερωθείτε για τον καιρό και την κατάσταση του οδικού δικτύου.
  • Ανάλογα με τον προορισμό σας αναλογιστείτε το είδος των καιρικών φαινομένων που ενδέχεται να συναντήσετε (χιόνι, παγετός, χαλάζι, βροχόπτωση κλπ.).
  • Μεταβάλλετε το πρόγραμμα της μετακίνησής σας ώστε να αποφύγετε την αιχμή των καιρικών φαινομένων.
  • Ταξιδέψτε κατά τη διάρκεια της ημέρας, προτιμώντας τις κεντρικές αρτηρίες και όχι τους δυσπρόσιτους και ερημικούς δρόμους.
  • Ενημερώστε τους οικείους σας για τη διαδρομή που θα ακολουθήσετε.
  • Μην αγνοείτε τις οδηγίες της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, τα δελτία καιρού της Ε.Μ.Υ. και τις υποδείξεις των τοπικών Aρχών, όπως η Τροχαία, το Λιμενικό, η Πυροσβεστική κλπ.
  • Ελέγξτε την κατάσταση του αυτοκινήτου σας πριν από κάθε μετακίνηση.
  • Εξοπλίστε το αυτοκίνητο με τα απαραίτητα μέσα αντιμετώπισης έντονων καιρικών φαινομένων (αντιολισθητικές αλυσίδες, αντιψυκτικά υγρά, ομπρέλες, αδιάβροχα, γαλότσες, φακό, κουτί πρώτων βοηθειών κλπ.).
  • Φορέστε κατάλληλα ρούχα αν πρόκειται να μετακινηθείτε πεζή.
  • Προσέξτε όταν βαδίζετε ώστε να αποφύγετε τραυματισμούς λόγω της ολισθηρότητας του οδοστρώματος και των πεζοδρομίων ή εξαιτίας της πτώσης αντικειμένων από υπερβολικό άνεμο ή χαλαζόπτωση.
  • Προτιμήστε τα μέσα μαζικής μεταφοράς για τις μετακινήσεις σας.
  • Μείνετε ήρεμοι και υπομονετικοί. O πανικός επιβαρύνει την κατάσταση.
  • Διευκολύνετε το έργο των Αρχών.

Μόλις περάσει η κακοκαιρία

  • Παρακολουθείτε συνεχώς από το ραδιόφωνο και την τηλεόραση τις επίσημες προειδοποιήσεις ή συμβουλές.
  • Ελέγξτε το σπίτι και τα λοιπά περιουσιακά σας στοιχεία για να καταγράψετε πιθανές ζημιές.

ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ

► ΚΑΤΑΙΓΙΔΕΣ

Πώς να εκτιμήσετε την απόσταση από μια καταιγίδα

  • Μετρήστε το χρόνο που μεσολαβεί μεταξύ της αστραπής και της βροντής σε δευτερόλεπτα. Διαιρέστε το χρόνο που μετρήσατε με το 3 ώστε να υπολογίσετε την απόσταση της καταιγίδας σε χιλιόμετρα.
  • Λάβετε γρήγορα τα απαραίτητα μέτρα, πριν η καταιγίδα σας πλησιάσει. Η απόσταση είναι ενδεικτική καθώς η καταιγίδα μπορεί να εμφανιστεί πολύ γρήγορα πάνω από την περιοχή στην οποία βρίσκεστε.

ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΜΙΑΣ ΚΑΤΑΙΓΙΔΑΣ

Αν βρίσκεστε στο σπίτι

  • Ασφαλίστε αντικείμενα, που μπορεί να παρασυρθούν από τον άνεμο ή τη ραγδαία βροχόπτωση και ενδέχεται να προκαλέσουν καταστροφές ή τραυματισμούς.
  • Ελέγξτε τον τρόπο στερέωσης διαφημιστικών πινακίδων που τυχόν έχετε αναρτήσει.
  • Ασφαλίστε τις πόρτες και τα παράθυρα.
  • Μην κρατάτε ηλεκτρικές συσκευές ή το τηλέφωνο διότι ο κεραυνός μπορεί να περάσει μέσα από τα καλώδια. Αποσυνδέστε τις συσκευές τηλεόρασης από την κεραία και την παροχή του ηλεκτρικού ρεύματος.
  • Αποφύγετε να αγγίξετε τις σωληνώσεις των υδραυλικών (κουζίνα, μπάνιο) καθώς συνιστούν καλούς αγωγούς του ηλεκτρισμού.

Αν βρίσκεστε στο αυτοκίνητο

  • Ακινητοποιείστε το στην άκρη του δρόμου και μακριά από δέντρα που ενδέχεται να πέσουν πάνω του.
  • Μείνετε μέσα και ανάψτε τα προειδοποιητικά φώτα στάσης (φώτα έκτακτης ανάγκης) μέχρι να κοπάσει η καταιγίδα.
  • Κλείστε τα τζάμια και μην ακουμπάτε σε μεταλλικά αντικείμενα.
  • Αποφύγετε τους πλημμυρισμένους δρόμους.

Αν βρίσκεστε σε εξωτερικό χώρο

  • Καταφύγετε σε κτίριο ή σε αυτοκίνητο διαφορετικά καθίστε αμέσως στο έδαφος χωρίς να ξαπλώσετε.
  • Προστατευτείτε κάτω από συμπαγή κλαδιά χαμηλών δέντρων στην περίπτωση που είστε μέσα σε δάσος.
  • Μην καταφύγετε ποτέ κάτω από ένα ψηλό δέντρο σε ανοιχτό χώρο.
  • Αποφύγετε τα χαμηλά εδάφη για τον κίνδυνο πλημμύρας.
  • Μην στέκεστε πλάι σε πυλώνες, γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος, τηλεφωνικές γραμμές και φράκτες.
  • Μην πλησιάζετε μεταλλικά αντικείμενα (π.χ. αυτοκίνητα, ποδήλατα, σύνεργα κατασκήνωσης κλπ.).
  • Απομακρυνθείτε από ποτάμια, λίμνες ή άλλες μάζες νερού.
  • Αν είστε μέσα στη θάλασσα βγείτε αμέσως έξω.
  • Αν βρίσκεστε απομονωμένοι σε μια επίπεδη έκταση και νιώσετε να σηκώνονται τα μαλλιά σας (γεγονός που δηλώνει ότι σύντομα θα εκδηλωθεί κεραυνός), κάντε βαθύ κάθισμα με το κεφάλι ανάμεσα στα πόδια (ώστε να ελαχιστοποιήσετε την επιφάνεια του σώματός σας και την επαφή σας με το έδαφος) πετώντας τα μεταλλικά αντικείμενα που έχετε επάνω σας.

Κατά τη διάρκεια μιας χαλαζόπτωσης

  • Προφυλαχθείτε αμέσως. Μην εγκαταλείψετε τον ασφαλή χώρο, παρά μόνο όταν βεβαιωθείτε ότι η καταιγίδα πέρασε. Η χαλαζόπτωση μπορεί να είναι πολύ επικίνδυνη και για τα ζώα.

 

 

 

► ΘΥΕΛΛΩΔΕΙΣ ΑΝΕΜΟΙ

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΤΕΙΤΕ

Πριν και κατά τη διάρκεια θυελλωδών ανέμων

  • Ασφαλίστε αντικείμενα τα οποία αν παρασυρθούν από τον άνεμο ενδέχεται να προκαλέσουν καταστροφές ή τραυματισμούς
  • Στερεώστε τις διαφημιστικές πινακίδες που τυχόν έχετε αναρτήσει.
  • Ασφαλίστε τις πόρτες και τα παράθυρα του σπιτιού ή του χώρου εργασίας σας.
  • Αποφύγετε δραστηριότητες σε θαλάσσιες και παράκτιες περιοχές.
  • Αποφύγετε τη διέλευση κάτω από μεγάλα δέντρα, κάτω από αναρτημένες πινακίδες και γενικά από περιοχές, όπου ελαφρά αντικείμενα (π.χ. γλάστρες, σπασμένα τζάμια κλπ.) μπορεί να αποκολληθούν και να πέσουν στο έδαφος (π.χ. κάτω από μπαλκόνια).

ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ

Περιοχές που ο κίνδυνος εκδήλωσης κατολίσθησης είναι αυξημένος

  • Σε περιοχές υφιστάμενων παλαιότερων κατολισθήσεων.
  • Πάνω ή στη βάση απότομων πρανών ή κλιτύων.
  • Στη βάση ή την κορυφή επιχωμάτων και εκσκαφών.
  • Η ισχυρή ανατάραξη του εδάφους που προκαλείται από τους σεισμούς μπορεί να προκαλέσει κατολισθήσεις ή να εντείνει τις συνέπειες τους.

Ενέργειες πριν την εκδήλωση της κατολίσθησης

  • Οι κατολισθήσεις συμβαίνουν συνήθως σε περιοχές που έχουν συμβεί και στο παρελθόν. Ζητήστε πληροφορίες για τις κατολισθήσεις στην περιοχή σας, και ενδεχομένως ζητήστε μια λεπτομερή πραγματογνωμοσύνη της περιοχής του ακινήτου σας.
  • Εάν η κατοικία σας βρίσκεται εντός περιοχής με αυξημένο κίνδυνο για την εκδήλωση κατολίσθησης ελαχιστοποιείστε τον κίνδυνο πραγματοποιώντας φύτευση των πρανών που βρίσκονται εντός της ιδιοκτησίας σας και κατασκευάζοντας τοίχους αντιστήριξης.

Τι να κάνετε αν υποψιάζεστε ότι υπάρχει άμεσος κίνδυνος κατολισθήσεων

  • Επικοινωνήστε με τις τοπικές Αρχές, Πυροσβεστική, Αστυνομία ή Διεύθυνση Τεχνικών Έργων. Οι τοπικοί φορείς είναι οι πλέον κατάλληλοι να εκτιμήσουν έναν ενδεχόμενο κίνδυνο.
  • Ενημερώστε τους γείτονές σας. Ενδέχεται να μην έχουν επίγνωση των πιθανών κινδύνων.
  • Αν βρίσκεστε σε περιοχές επικίνδυνες για κατολισθήσεις και λασποροές, ενημερωθείτε για τις πιθανές οδούς διαφυγής. Θυμηθείτε παρόλα αυτά ότι η οδήγηση κατά τη διάρκεια έντονης βροχόπτωσης είναι πολύ επικίνδυνη.
  • Ενημερωθείτε από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και το διαδίκτυο για προειδοποιήσεις σχετικές με φαινόμενα έντονων ή παρατεταμένων βροχοπτώσεων. Μετά από περιόδους παρατεταμένων βροχοπτώσεων αυξάνεται ο κίνδυνος εκδήλωσης κατολισθήσεων.

Ενέργειες κατά την διάρκεια εκδήλωσης κατολισθήσεων

  • Απομακρυνθείτε το ταχύτερο δυνατό από την περιοχή εκδήλωσης της κατολίσθησης.
  • Αν παραμείνετε στο σπίτι, μετακινηθείτε σε ψηλότερους ορόφους.
  • Εάν είναι αδύνατο να απομακρυνθείτε καθίστε στο πάτωμα σε εμβρυακή στάση και προστατέψτε το κεφάλι σας.
  • Να είστε έτοιμοι να μετακινηθείτε γρήγορα. Δώστε προτεραιότητα στην ασφάλεια του εαυτού σας και όχι των υπαρχόντων σας.
  • Μείνετε σε ετοιμότητα και επαγρύπνηση όταν οδηγείτε. Τα κράσπεδα κατά μήκος των οδών είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα σε κατολισθήσεις και καταπτώσεις βράχων. Παρατηρείτε με προσοχή το δρόμο για πιθανά σημάδια καθίζησης, κατάρρευσης, καταπτώσεις βράχων κλπ.

 

Ενέργειες μετά την εκδήλωση κατολισθήσεων

  • Μείνετε μακριά από την περιοχή της κατολίσθησης. Μπορεί να υπάρχει κίνδυνος εκδήλωσης νέας κατολίσθησης.
  • Παρακολουθείτε τους τοπικούς ραδιοφωνικούς ή τηλεοπτικούς σταθμούς για τις τελευταίες πληροφορίες σχετικά με την αντιμετώπιση των έκτακτων αναγκών που προέκυψαν από την εκδήλωση της κατολίσθησης.
  • Ελέγξτε για τραυματίες και παγιδευμένα άτομα περιμετρικά του χώρου εκδήλωσης της κατολίσθησης, χωρίς να εισέλθετε σε αυτόν. Κατευθύνεται τα σωστικά συνεργεία στις θέσεις των παγιδευμένων.
  • Ελέγξτε για βλάβες σε δίκτυα κοινής ωφέλειας, οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο και αναφέρεται τις βλάβες στις αρμόδιες Αρχές.
  • Ελέγξτε για ζημιές τα κρίσιμα σημεία για την στατικότητα του σπιτιού σας.

 

Δελτίο Τύπου

Έκτακτο δελτίο επικινδύνων καιρικών φαινομένων – Γενικές Οδηγίες προστασίας αν πρόκειται να μετακινηθείτε

 

Σύμφωνα με τα νεότερα διαθέσιμα προγνωστικά στοιχεία το Έκτακτο Δελτίο Επιδείνωσης Καιρού με Α.Α. 14/2019 που εκδόθηκε την Τρίτη από την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία και δημοσιοποιήθηκε από την Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας, τροποποιείται ως Έκτακτο Δελτίο Επικίνδυνων Καιρικών Φαινομένων, με κύρια χαρακτηριστικά τις ισχυρές βροχές και καταιγίδες που θα συνοδεύονται πρόσκαιρα κατά τόπους από χαλαζοπτώσεις και ισχυρούς ανέμους.

 

  1. Πιο αναλυτικά θα επηρεαστούν:

 

Α. Σήμερα Τρίτη (16-07-2019) από τις απογευματινές ώρες το Ιόνιο, η Ήπειρος, η Δυτική Μακεδονία, η Πελοπόννησος, η Δυτική και Ανατολική Στερεά, η Θεσσαλία, πρόσκαιρα η Κεντρική Μακεδονία και κατά τη διάρκεια της νύχτας προς την Τετάρτη (17-07-2019), οι Σποράδες, καθώς και η κεντρική και βόρεια Εύβοια. Τα φαινόμενα στο βόρειο Ιόνιο, την Ήπειρο, τη Δυτική Μακεδονία και τη Δυτική Στερεά κατά τη διάρκεια της νύχτας θα εξασθενήσουν.

 

Β. Την Τετάρτη (17-07-2019)το νότιο Ιόνιο, η Πελοπόννησος, η Θεσσαλία, οι Σποράδες, η Ανατολική Στερεά καθώς και η κεντρική και βόρεια Εύβοια. Εξασθένηση από τις μεσημβρινές ώρες.

 

Γ. Η Αττική (κυρίως η δυτική και βόρεια) πρόσκαιρα κατά τη διάρκεια της νύχτας της Τρίτης προς την Τετάρτη(17-07-2019).

 

  1. Περισσότερες λεπτομέρειες στα καθημερινά τακτικά δελτία καιρού, τα οποία εκδίδονται τέσσερις φορές το 24ωρο στην ιστοσελίδα της ΕΜΥ (www.emy.gr).

Σε έγγραφό της η Αυτοτελής Διεύθυνση Πολιτικής Προστασίας της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας αναφέρει σχετικά: «Παρακαλούνται οι υπηρεσίες, που εμπλέκονται σε έργα και δράσεις για την αντιμετώπιση κινδύνων από επικίνδυνα καιρικά φαινόμενα, να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους, σύμφωνα με τις σχετικές εγκυκλίους της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας και τον αντίστοιχο σχεδιασμό τους».

Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας (www.civilprotection.gr) του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, συνιστά στους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, μεριμνώντας για τη λήψη μέτρων αυτοπροστασίας από κινδύνους που προέρχονται από την εκδήλωση των έντονων καιρικών φαινομένων.

Η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας έχει αναρτήσει στο site της (www.pde.gov.gr), όλες τις οδηγίες που πρέπει να ακολουθούν οι πολίτες για την προστασία τους από τα έντονα καιρικά φαινόμενα.

Συνοδευτικό Υλικό:

  • Επισυνάπτονται Γενικές Οδηγίες Προστασίας, αλλά και ειδικότερες οδηγίες προστασίας για κάθε φαινόμενο.

 

Δελτίο τύπου Δήμου Πύργου - Οδηγίες για έντονα καιρικά φαινόμενα

Ηλεία

Έντονα καιρικά φαινόμενα

Οδηγίες - Καταστροφές

 

 

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ

 

  • Φροντίστε να ενημερώνεστε διαρκώς από το ραδιόφωνο και την τηλεόραση για την εξέλιξη των καιρικών φαινομένων. Οι επίσημες πηγές ενημέρωσης είναι η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (Ε.Μ.Υ.) και η

Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας.

  • Σε περίπτωση ανάγκης καλέστε εναλλακτικά: Αστυνομία 100,

Πυροσβεστικό Σώμα 199, ΕΚΑΒ 166, τον Ευρωπαϊκό Αριθμό Έκτακτης Ανάγκης 112.

  • Τοποθετείστε σε εμφανές σημείο στο σπίτι τους παραπάνω αριθμούς τηλεφώνων πρώτης ανάγκης εφόσον τα παιδιά σας είναι σε θέση να τους χρησιμοποιήσουν και βεβαιωθείτε ότι το γνωρίζουν.
  • Βοηθήστε τα παιδιά σας να απομνημονεύσουν οικογενειακά στοιχεία όπως το επίθετό τους, τη διεύθυνση και τον αριθμό τηλεφώνου του σπιτιού.
  • Εξηγείστε σε όλα τα μέλη της οικογένειας πώς και πότε να κλείνουν τις παροχές ηλεκτρικού, φυσικού αερίου και νερού, πώς να χρησιμοποιούν τον πυροσβεστήρα και πώς να καλούν σε βοήθεια.
  • Προμηθευτείτε είδη πρώτης ανάγκης όπως κουτί πρώτων βοηθειών, πυροσβεστήρα, φακό και μπαταρίες, φορητό ραδιόφωνο κλπ.
  • Μεριμνήστε ειδικά για τα παιδιά και τους ηλικιωμένους.

 

 

Μόλις περάσει η κακοκαιρία

  • Παρακολουθείτε συνεχώς από το ραδιόφωνο και την τηλεόραση τις επίσημες προειδοποιήσεις ή συμβουλές.
  • Ελέγξτε το σπίτι και τα λοιπά περιουσιακά σας στοιχεία για να καταγράψετε πιθανές ζημιές.

 

 

Αν πρόκειται να μετακινηθείτε

 

  • Ενημερωθείτε για τον καιρό και την κατάσταση του οδικού δικτύου.
  • Ανάλογα με τον προορισμό σας αναλογιστείτε το είδος των καιρικών φαινομένων που ενδέχεται να συναντήσετε (χιόνι, παγετός, χαλάζι, βροχόπτωση κλπ.).
  • Μεταβάλλετε το πρόγραμμα της μετακίνησής σας ώστε να αποφύγετε την αιχμή των καιρικών φαινομένων.
  • Ταξιδέψτε κατά τη διάρκεια της ημέρας, προτιμώντας τις κεντρικές αρτηρίες και όχι τους δυσπρόσιτους και ερημικούς δρόμους.

 

  • Ενημερώστε τους οικείους σας για τη διαδρομή που θα ακολουθήσετε.
  • Μην αγνοείτε τις οδηγίες της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, τα δελτία καιρού της Ε.Μ.Υ. και τις υποδείξεις των τοπικών Aρχών, όπως η Τροχαία, το Λιμενικό, η Πυροσβεστική κλπ.
  • Ελέγξτε την κατάσταση του αυτοκινήτου σας πριν από κάθε μετακίνηση.
  • Εξοπλίστε το αυτοκίνητο με τα απαραίτητα μέσα αντιμετώπισης έντονων καιρικών φαινομένων (αντιολισθητικές αλυσίδες, αντιψυκτικά υγρά,

ομπρέλες, αδιάβροχα, γαλότσες, φακό, κουτί πρώτων βοηθειών κλπ.).

  • Φορέστε κατάλληλα ρούχα αν πρόκειται να μετακινηθείτε πεζή.
  • Προσέξτε όταν βαδίζετε ώστε να αποφύγετε τραυματισμούς λόγω της ολισθηρότητας του οδοστρώματος και των πεζοδρομίων ή εξαιτίας της πτώσης αντικειμένων από υπερβολικό άνεμο ή χαλαζόπτωση.
  • Προτιμήστε τα μέσα μαζικής μεταφοράς για τις μετακινήσεις σας.
  • Μείνετε ήρεμοι και υπομονετικοί. O πανικός επιβαρύνει την κατάσταση.
  • Διευκολύνετε το έργο των Αρχών.

Δείτε ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ προστασίας

 Τηλεοπτικό σποτ "Κάνε το δικό σου Σχέδιο"

 Τηλεοπτικό σποτ "Ταξιδεύεις το Χειμώνα - Προετοιμάσου"

 

ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ

 

  • ΘΥΕΛΛΩΔΕΙΣ ΑΝΕΜΟΙ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΤΕΙΤΕ

Πριν και κατά τη διάρκεια θυελλωδών ανέμων

  • Ασφαλίστε αντικείμενα τα οποία αν παρασυρθούν από τον άνεμο ενδέχεται να προκαλέσουν καταστροφές ή τραυματισμούς
  • Στερεώστε τις διαφημιστικές πινακίδες που τυχόν έχετε αναρτήσει.
  • Ασφαλίστε τις πόρτες και τα παράθυρα του σπιτιού ή του χώρου εργασίας σας.

 

  • Αποφύγετε δραστηριότητες σε θαλάσσιες και παράκτιες περιοχές.
  • Αποφύγετε τη διέλευση κάτω από μεγάλα δέντρα, κάτω από αναρτημένες πινακίδες και γενικά από περιοχές, όπου ελαφρά αντικείμενα (π.χ. γλάστρες, σπασμένα τζάμια κλπ.) μπορεί να αποκολληθούν και να

πέσουν στο έδαφος (π.χ. κάτω από μπαλκόνια).

 

 

 

  • ΚΑΤΑΙΓΙΔΕΣ

 

Πώς να εκτιμήσετε την απόσταση από μια καταιγίδα

  • Μετρήστε το χρόνο που μεσολαβεί μεταξύ της αστραπής και της βροντής σε δευτερόλεπτα. Διαιρέστε το χρόνο που μετρήσατε με το 3 ώστε να

υπολογίσετε την απόσταση της καταιγίδας σε χιλιόμετρα.

  • Λάβετε γρήγορα τα απαραίτητα μέτρα, πριν η καταιγίδα σας πλησιάσει. Η απόσταση είναι ενδεικτική καθώς η καταιγίδα μπορεί να εμφανιστεί πολύ γρήγορα πάνω από την περιοχή στην οποία βρίσκεστε.

ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΜΙΑΣ ΚΑΤΑΙΓΙΔΑΣ

Αν βρίσκεστε στο σπίτι

  • Ασφαλίστε αντικείμενα, που μπορεί να παρασυρθούν από τον άνεμο ή τη ραγδαία βροχόπτωση και ενδέχεται να προκαλέσουν καταστροφές ή τραυματισμούς.
  • Ελέγξτε τον τρόπο στερέωσης διαφημιστικών πινακίδων που τυχόν έχετε αναρτήσει.
  • Ασφαλίστε τις πόρτες και τα παράθυρα.
  • Μην κρατάτε ηλεκτρικές συσκευές ή το τηλέφωνο διότι ο κεραυνός μπορεί να περάσει μέσα από τα καλώδια. Αποσυνδέστε τις συσκευές τηλεόρασης από την κεραία και την παροχή του ηλεκτρικού ρεύματος.
  • Αποφύγετε να αγγίξετε τις σωληνώσεις των υδραυλικών (κουζίνα, μπάνιο) καθώς συνιστούν καλούς αγωγούς του ηλεκτρισμού.

 

Αν βρίσκεστε στο αυτοκίνητο

  • Ακινητοποιείστε το στην άκρη του δρόμου και μακριά από δέντρα που ενδέχεται να πέσουν πάνω του.
  • Μείνετε μέσα και ανάψτε τα προειδοποιητικά φώτα στάσης (φώτα έκτακτης ανάγκης) μέχρι να κοπάσει η καταιγίδα.
  • Κλείστε τα τζάμια και μην ακουμπάτε σε μεταλλικά αντικείμενα.
  • Αποφύγετε τους πλημμυρισμένους δρόμους.

Αν βρίσκεστε σε εξωτερικό χώρο

 

  • Καταφύγετε σε κτίριο ή σε αυτοκίνητο διαφορετικά καθίστε αμέσως στο έδαφος χωρίς να ξαπλώσετε.
  • Προστατευτείτε κάτω από συμπαγή κλαδιά χαμηλών δέντρων στην περίπτωση που είστε μέσα σε δάσος.
  • Μην καταφύγετε ποτέ κάτω από ένα ψηλό δέντρο σε ανοιχτό χώρο.
  • Αποφύγετε τα χαμηλά εδάφη για τον κίνδυνο πλημμύρας.
  • Μην στέκεστε πλάι σε πυλώνες, γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος, τηλεφωνικές γραμμές και φράκτες.
  • Μην πλησιάζετε μεταλλικά αντικείμενα (π.χ. αυτοκίνητα, ποδήλατα, σύνεργα κατασκήνωσης κλπ.).
  • Απομακρυνθείτε από ποτάμια, λίμνες ή άλλες μάζες νερού.
  • Αν είστε μέσα στη θάλασσα βγείτε αμέσως έξω.
  • Αν βρίσκεστε απομονωμένοι σε μια επίπεδη έκταση και νιώσετε να σηκώνονται τα μαλλιά σας (γεγονός που δηλώνει ότι σύντομα θα

εκδηλωθεί κεραυνός), κάντε βαθύ κάθισμα με το κεφάλι ανάμεσα στα

πόδια (ώστε να ελαχιστοποιήσετε την επιφάνεια του σώματός σας και την επαφή σας με το έδαφος) πετώντας τα μεταλλικά αντικείμενα που έχετε

επάνω σας.

Κατά τη διάρκεια μιας χαλαζόπτωσης

  • Προφυλαχθείτε αμέσως. Μην εγκαταλείψετε τον ασφαλή χώρο, παρά μόνο όταν βεβαιωθείτε ότι η καταιγίδα πέρασε. Η χαλαζόπτωση μπορεί να είναι πολύ επικίνδυνη και για τα ζώα.

 Τηλεοπτικό σποτ "Διασταύρωση δρόμου με χείμαρρο - Ιρλανδικές Διαβάσεις"

 

  • ΧΙΟΝΟΠΤΩΣΕΙΣ

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΤΕΙΤΕ

 

Αν κατοικείτε σε ορεινή ή δύσβατη περιοχή που αντιμετωπίζει προβλήματα από χιονοπτώσεις

  • Προμηθευτείτε υλικό θέρμανσης και τρόφιμα για αρκετές ημέρες.
  • Φροντίστε για εξοπλισμό καθαρισμού του χιονιού (π.χ. φτυάρια).

 

ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΧΙΟΝΟΠΤΩΣΗΣ Ή ΤΗΣ ΧΙΟΝΟΘΥΕΛΛΑΣ

Αν βρίσκεστε στο σπίτι

  • Διατηρείστε το ζεστό και παραμείνετε σε αυτό όσο μπορείτε.
  • Μην αφήνετε τα παιδιά να βγουν έξω ασυνόδευτα.
  • Φορέστε κατάλληλα ρούχα και παπούτσια.
  • Ελέγξτε το δίκτυο ύδρευσης, τους σωλήνες και τον υαλοπίνακα του ηλιακού θερμοσίφωνα.

Αν βρίσκεστε στο αυτοκίνητο

 

  • Αποφύγετε την οδήγηση σε δύσβατες ορεινές περιοχές.
  • Αλλάξτε πορεία αν είστε σε δύσβατο δρόμο και υπάρχει έντονη χιονόπτωση.
  • Τηρείτε τις αποστάσεις ασφαλείας από τα προπορευόμενα οχήματα.
  • Παραμείνετε στο αυτοκίνητο αν ακινητοποιηθεί. Τοποθετείστε στην κεραία του ραδιοφώνου ή σε άλλο εμφανές σημείο ένα ύφασμα με έντονο χρώμα ώστε να σας εντοπίσουν οι ομάδες διάσωσης. Ανάβετε τη μηχανή για 10 λεπτά ανά ώρα και διατηρείστε την εξάτμιση καθαρή από το χιόνι.

Αν βρίσκεστε σε εξωτερικό χώρο

  • Πηγαίνετε σε ασφαλές μέρος χωρίς να εκτεθείτε στη χιονοθύελλα.
  • Ντυθείτε με πολλά στρώματα από ελαφριά και ζεστά ρούχα αντί για ένα βαρύ ρούχο και φορέστε ζεστές αδιάβροχες μπότες. Προτιμήστε ένα αδιάβροχο εξωτερικό ρούχο.
  • Προσέξτε τις μετακινήσεις σας σε περιοχές όπου προβλέπονται χιονοπτώσεις.
  • Χρησιμοποιήστε αντιολισθητικές αλυσίδες αν είναι απολύτως απαραίτητο να μετακινηθείτε με αυτοκίνητο. Είναι προτιμότερο να ταξιδέψετε κατά τη διάρκεια της ημέρας χρησιμοποιώντας κεντρικούς δρόμους. Ενημερώστε τους οικείους σας για τη διαδρομή που θα ακολουθήσετε.
  • Προτιμήστε τα μέσα μαζικής μεταφοράς για μετακινήσεις στην πόλη.

 

  • ΠΑΓΕΤΟΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΤΕΙΤΕ
    • Σε περιοχές όπου έχει δημιουργηθεί παγετός απαιτείται προσοχή όταν οδηγείτε. Ενημερωθείτε για την κατάσταση του οδικού δικτύου και έχετε αντιολισθητικές αλυσίδες.
    • Αν μετακινείστε πεζή, φορέστε κατάλληλα παπούτσια ώστε να αποφύγετε τραυματισμούς λόγω της ολισθηρότητας.

Στα δίκτυα ύδρευσης των κατοικιών

  • Μάθετε πού βρίσκεται ο υδρομετρητής (ρολόι) του σπιτιού σας καθώς και τα σημεία όπου βρίσκονται ο κεντρικός και οι περιφερειακοί διακόπτες υδροδότησης.
  • Ελέγξτε και βεβαιωθείτε ότι οι διακόπτες του δικτύου υδροδότησης ανοιγοκλείνουν και λειτουργούν ομαλά.
  • Βεβαιωθείτε ότι οι εξωτερικοί σωλήνες (π.χ. ηλιακού θερμοσίφωνα, βρύσες μπαλκονιών) είναι μονωμένοι, διαφορετικά φροντίστε να μονωθούν το συντομότερο δυνατόν.
  • Απομονώστε ή καλύτερα εκκενώστε το δίκτυο του ηλιακού θερμοσίφωνα, αν πρόκειται να λείψετε για μεγάλο χρονικό διάστημα κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Ρυθμίστε το σύστημα θέρμανσης του σπιτιού ώστε να λειτουργεί αυτόματα σε χαμηλές θερμοκρασίες.
  • Κλείστε την παροχή νερού προς τον ηλιακό θερμοσίφωνα και αδειάστε το νερό από το σύστημα, αν είστε στο σπίτι κατά τη διάρκεια του παγετού και ιδιαίτερα το βράδυ.
  • Μην σπαταλάτε αλόγιστα νερό για να απομακρύνετε το χιόνι και τον πάγο.
  • Περιορίστε τις δραστηριότητες που απαιτούν αυξημένη κατανάλωση νερού (πλυντήρια ρούχων κ.λπ.).
  • Ενημερωθείτε αν έχει τοποθετηθεί αντιψυκτικό στον ηλιακό θερμοσίφωνα από την κατασκευάστρια εταιρία ή τον ειδικό τοποθέτησης, σε περίπτωση κλειστού κυκλώματος. Σε αντίθετη περίπτωση προμηθευτείτε το κατάλληλο αντιψυκτικό και φροντίστε για την τοποθέτησή του.
  • Ελέγξτε αν υπάρχουν διαρροές στις βρύσες ή στα καζανάκια.

 

  • Βεβαιωθείτε ότι οι υδρορροές στα μπαλκόνια και στις ταράτσες είναι καθαρές από φύλλα και σκουπίδια και λειτουργούν ομαλά.

ΟΤΑΝ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΕΙ ΠΑΓΕΤΟΣ

 

Αν παγώσουν οι κεντρικοί σωλήνες ύδρευσης

  • Κλείστε αμέσως τον κεντρικό διακόπτη παροχής νερού του σπιτιού και ελέγξτε τον υδρομετρητή. Αν συνεχίζει να λειτουργεί («γράφει») τότε

υπάρχει διαρροή στο δίκτυο. Κλείστε το διακόπτη της κεντρικής παροχής και καλέστε υδραυλικό.

  • Αν αποφασίσετε να ξεπαγώσετε τους σωλήνες, αρχίστε από το μέρος του σωλήνα κοντά στον διακόπτη ώστε η θερμοκρασιακή μεταβολή να είναι σταδιακή. Αν δεν έχετε αποτελέσματα επικοινωνήστε με έναν υδραυλικό.
  • Ελέγξτε αν έχουν βραχεί ή διατρέχουν κίνδυνο οι ηλεκτρικές εγκαταστάσεις ώστε να τις απομονώσετε.

Οι παραπάνω οδηγίες είναι γενικές. Για επιπλέον οδηγίες μπορείτε να απευθύνεστε στους κατά τόπους φορείς ύδρευσης (ΔΕΥΑ, ΕΥΔΑΠ, ΕΥΑΘ).

 Τηλεοπτικό σποτ "Πρόληψη για χιόνια και παγετό"

 

  • KAYΣΩNAΣ

ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ ΚΑΥΣΩΝΑ

  • Αποφύγετε την ηλιοθεραπεία και παραμείνετε σε σκιερά και δροσερά μέρη μακριά από χώρους όπου επικρατεί συνωστισμός.
  • Αποφύγετε τη βαριά σωματική εργασία ιδιαίτερα σε χώρους με υψηλή θερμοκρασία, άπνοια και μεγάλη υγρασία.
  • Αποφύγετε το βάδισμα για πολύ ώρα ή το τρέξιμο κάτω από τον ήλιο.
  • Προτιμήστε τα ελαφρά, άνετα και ανοιχτόχρωμα ρούχα από φυσικό υλικό για να διευκολύνεται ο αερισμός του σώματος και η εξάτμιση του ιδρώτα. Επιλέξτε ένα καπέλο που εξασφαλίζει καλό αερισμό του κεφαλιού.

Φορέστε μαύρα ή σκουρόχρωμα γυαλιά με ειδική επίστρωση που προστατεύουν από την αντανάκλαση του ήλιου.

  • Φροντίστε η διατροφή σας να αποτελείται από ελαφρά και μικρά γεύματα, με έμφαση στα φρούτα και τα λαχανικά. Περιορίστε τα λιπαρά.
  • Πίνετε άφθονα υγρά (νερό και χυμούς φρούτων). Αν ιδρώνετε πολύ,

προσθέστε αλάτι στο φαγητό σας. Αποφύγετε τα οινοπνευματώδη ποτά.

  • Κάντε χλιαρά ντους κατά τη διάρκεια της ημέρας κι αν χρειαστεί τοποθετείστε υγρά καλύμματα στο κεφάλι και στο λαιμό.
  • Μεριμνήστε για τα μέλη της οικογένειάς σας που πάσχουν από χρόνια νοσήματα (αναπνευστικά, καρδιαγγειακά, κλπ.). Συμβουλευτείτε το

θεράποντα ιατρό τους για την εφαρμογή ειδικών οδηγιών και για όσους λαμβάνουν φάρμακα.

  • Αποφύγετε τα πολύωρα ταξίδια με τα μέσα συγκοινωνίας όταν η ζέστη είναι σε πολύ υψηλά επίπεδα.

 

Aν έχετε νεογνά βρέφη

  • Ντύστε τα όσο γίνεται πιο ελαφρά. Φροντίστε ώστε τα χέρια και τα πόδια τους να είναι ελεύθερα και να μην τυλίγονται σε πάνες.
  • Φροντίστε να μην μένουν στον ήλιο μετά το μπάνιο στη θάλασσα και να φορούν πάντα καπέλο.
  • Εκτός από γάλα συνιστάται η χορήγηση και άλλων υγρών όπως χαμομήλι, νερό κλπ.
  • Ειδικά για τα βρέφη και τα μεγαλύτερα παιδιά, φροντίστε να τρώνε περισσότερα χορταρικά και φρούτα και λιγότερα λίπη.

Aν έχετε ηλικιωμένους

  • Μετακινείστε τους σε δροσερότερους χώρους ή περιοχές (παραθαλάσσια ή σε βουνό), διότι το πολύ ζεστό και υγρό περιβάλλον αποβαίνει

επικίνδυνο. Εναλλακτικά φροντίστε να παραμένουν στα κατώτερα διαμερίσματα πολυώροφων σπιτιών.

  • Ανοίξτε το σπίτι τη νύχτα για να δροσίζει και κρατάτε το ερμητικά κλειστό τις ζεστές ώρες της ημέρας.
  • Μην εγκαταλείπετε τα ηλικιωμένα μέλη της οικογένειας μόνα τους σε περιπτώσεις θερινών διακοπών ή πολυήμερης απουσίας σας από το σπίτι. Διαφορετικά εξασφαλίστε ένα άτομο για την καθημερινή τους φροντίδα.

Κατολισθήσεις /

Καθιζήσεις

Οδηγίες - Καταστροφές

 

 

ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΚΑΤΟΛΙΣΘΗΣΕΙΣ

 

Περιοχές που ο κίνδυνος εκδήλωσης κατολίσθησης είναι αυξημένος

 

  • Σε περιοχές υφιστάμενων παλαιότερων κατολισθήσεων.
  • Πάνω ή στη βάση απότομων πρανών ή κλιτύων.
  • Στη βάση ή την κορυφή επιχωμάτων και εκσκαφών.
  • Η ισχυρή ανατάραξη του εδάφους που προκαλείται από τους σεισμούς μπορεί να προκαλέσει κατολισθήσεις ή να εντείνει τις συνέπειες τους.

 

Ενέργειες πριν την εκδήλωση της κατολίσθησης

 

  • Οι κατολισθήσεις συμβαίνουν συνήθως σε περιοχές που έχουν συμβεί και στο παρελθόν. Ζητήστε πληροφορίες για τις κατολισθήσεις στην περιοχή σας, και ενδεχομένως ζητήστε μια λεπτομερή πραγματογνωμοσύνη της

περιοχής του ακινήτου σας.

  • Εάν η κατοικία σας βρίσκεται εντός περιοχής με αυξημένο κίνδυνο για την εκδήλωση κατολίσθησης ελαχιστοποιείστε τον κίνδυνο πραγματοποιώντας φύτευση των πρανών που βρίσκονται εντός της ιδιοκτησίας σας και κατασκευάζοντας τοίχους αντιστήριξης.

 

Τι να κάνετε αν υποψιάζεστε ότι υπάρχει άμεσος κίνδυνος κατολισθήσεων

 

  • Επικοινωνήστε με τις τοπικές Αρχές, Πυροσβεστική, Αστυνομία ή Διεύθυνση Τεχνικών Έργων. Οι τοπικοί φορείς είναι οι πλέον κατάλληλοι να εκτιμήσουν έναν ενδεχόμενο κίνδυνο.
  • Ενημερώστε τους γείτονές σας. Ενδέχεται να μην έχουν επίγνωση των πιθανών κινδύνων.
  • Αν βρίσκεστε σε περιοχές επικίνδυνες για κατολισθήσεις και λασποροές, ενημερωθείτε για τις πιθανές οδούς διαφυγής. Θυμηθείτε παρόλα αυτά ότι η οδήγηση κατά τη διάρκεια έντονης βροχόπτωσης είναι πολύ επικίνδυνη.
  • Ενημερωθείτε από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και το διαδίκτυο για προειδοποιήσεις σχετικές με φαινόμενα έντονων ή παρατεταμένων

βροχοπτώσεων. Μετά από περιόδους παρατεταμένων βροχοπτώσεων αυξάνεται ο κίνδυνος εκδήλωσης κατολισθήσεων.

 

Ενέργειες κατά την διάρκεια εκδήλωσης κατολισθήσεων

  • Απομακρυνθείτε το ταχύτερο δυνατό από την περιοχή εκδήλωσης της κατολίσθησης.
  • Αν παραμείνετε στο σπίτι, μετακινηθείτε σε ψηλότερους ορόφους.
  • Εάν είναι αδύνατο να απομακρυνθείτε καθίστε στο πάτωμα σε εμβρυακή στάση και προστατέψτε το κεφάλι σας.
  • Να είστε έτοιμοι να μετακινηθείτε γρήγορα. Δώστε προτεραιότητα στην ασφάλεια του εαυτού σας και όχι των υπαρχόντων σας.
  • Μείνετε σε ετοιμότητα και επαγρύπνηση όταν οδηγείτε. Τα κράσπεδα κατά μήκος των οδών είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα σε κατολισθήσεις και καταπτώσεις βράχων. Παρατηρείτε με προσοχή το δρόμο για πιθανά σημάδια καθίζησης, κατάρρευσης, καταπτώσεις βράχων κλπ.

Ενέργειες μετά την εκδήλωση κατολισθήσεων

 

  • Μείνετε μακριά από την περιοχή της κατολίσθησης. Μπορεί να υπάρχει κίνδυνος εκδήλωσης νέας κατολίσθησης.
  • Παρακολουθείτε τους τοπικούς ραδιοφωνικούς ή τηλεοπτικούς σταθμούς για τις τελευταίες πληροφορίες σχετικά με την αντιμετώπιση των έκτακτων αναγκών που προέκυψαν από την εκδήλωση της κατολίσθησης.
  • Ελέγξτε για τραυματίες και παγιδευμένα άτομα περιμετρικά του χώρου

εκδήλωσης της κατολίσθησης, χωρίς να εισέλθετε σε αυτόν. Κατευθύνεται τα σωστικά συνεργεία στις θέσεις των παγιδευμένων.

  • Ελέγξτε για βλάβες σε δίκτυα κοινής ωφέλειας, οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο και αναφέρεται τις βλάβες στις αρμόδιες Αρχές.

Ελέγξτε για ζημιές τα κρίσιμα σημεία

Πλημμύρες

Οδηγίες - Καταστροφές

 

 

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΤΕΙΤΕ

 

Αν κατοικείτε σε περιοχή που κατά το παρελθόν είχε προβλήματα με πλημμύρες

Σε περίπτωση που ενημερωθείτε για την εκδήλωση έντονης βροχόπτωσης στην περιοχή σας:

 

  • Βεβαιωθείτε ότι τα φρεάτια έξω από το σπίτι σας δεν είναι φραγμένα και οι υδρορροές λειτουργούν κανονικά.
  • Περιορίστε τις μετακινήσεις σας και αποφύγετε την εργασία και την παραμονή σε υπόγειους χώρους.

ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΜΜΥΡΑΣ

 

Αν είστε μέσα σε κτίριο

 

  • Εγκαταλείψτε υπόγειους χώρους και μετακινηθείτε σε ασφαλές υψηλό σημείο.

 

Αν βρίσκεστε σε ανοικτό χώρο

 

  • Μην διασχίσετε χείμαρρο πεζή ή με αυτοκίνητο.
  • Μείνετε μακριά από ηλεκτροφόρα καλώδια.
  • Εγκαταλείψτε το αυτοκίνητό σας αν έχει ακινητοποιηθεί καθώς ενδέχεται να παρασυρθεί ή να πλημμυρίσει.
  • Μην πλησιάζετε σε περιοχές όπου έχουν σημειωθεί κατολισθήσεις.

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΛΗΜΜΥΡΑ

 

Αν βρίσκεστε σε ανοικτό χώρο

 

  • Μείνετε μακριά από περιοχές που έχουν πλημμυρίσει ή είναι επικίνδυνες να ξαναπλημμυρίσουν τις επόμενες ώρες.
    • η πλημμύρα ενδέχεται να έχει μεταβάλει τα χαρακτηριστικά γνώριμων

 

περιοχών και τα νερά να έχουν παρασύρει μέρη του δρόμου, των πεζοδρομίων κλπ.

  • εγκυμονούν κίνδυνοι από σπασμένα οδοστρώματα, περιοχές με επικίνδυνη κλίση, λασποροές κλπ.
  • τα νερά ενδέχεται να είναι μολυσμένα αν έχουν παρασύρει μαζί τους απορρίμματα, αντικείμενα και νεκρά ζώα.
  • Προσέξτε να μην εμποδίζετε τα συνεργεία διάσωσης.
  • Μην πλησιάζετε σε περιοχές που έχουν σημειωθεί κατολισθήσεις και πτώσεις βράχων.
  • Ελέγξτε αν το σπίτι ή ο χώρος εργασίας σας κινδυνεύει από πτώση βράχων.

 

Αν πρέπει οπωσδήποτε να βαδίσετε ή να οδηγήσετε σε περιοχές που έχουν πλημμυρίσει

 

  • Προσπαθήστε να βρείτε σταθερό έδαφος.
  • Αποφύγετε νερά που ρέουν.
  • Αν βρεθείτε μπροστά σε δρόμο που έχει πλημμυρίσει σταματήστε και αλλάξτε κατεύθυνση.
  • Αποφύγετε τα λιμνάζοντα νερά. Ενδέχεται να αποτελέσουν καλούς αγωγούς ηλεκτρικού ρεύματος καθώς κρύβουν υπόγεια καλώδια ή διαρροές από εγκαταστάσεις.
  • Ακολουθείστε πιστά τις οδηγίες των αρμόδιων Αρχών.

ΤΙ ΝΑ ΚΑΝΕΤΕ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΖΗΜΙΩΝ

 

Πριν αρχίσετε τις διαδικασίες αποκατάστασης

 

  • Θυμηθείτε ότι οι κίνδυνοι από την πλημμύρα δεν υποχωρούν αμέσως μετά την απόσυρση των υδάτων.
  • Βεβαιωθείτε από τις Αρχές ότι η περιοχή που βρίσκεται το σπίτι ή ο χώρος εργασίας σας είναι πλέον ασφαλής και κατόπιν επιστρέψτε σε αυτήν ειδικά αν έχει προηγηθεί εκκένωση.
  • Κλείστε την τροφοδοσία του ηλεκτρικού ρεύματος, ακόμα και αν στην περιοχή σας έχει διακοπεί το ηλεκτρικό ρεύμα.
  • Κλείστε την παροχή νερού, για το ενδεχόμενο βλάβης στο δίκτυο ύδρευσης.

 

Για να εξετάσετε ένα κτίριο που έχει πλημμυρίσει

 

  • Φορέστε κλειστά παπούτσια ώστε να αποφύγετε τραυματισμούς από αντικείμενα ή ανωμαλίες στο έδαφος που κρύβουν τα νερά.
  • Εξετάστε τους τοίχους, τις πόρτες, τις σκάλες και τα παράθυρα.
  • Εξετάστε τα δίκτυα του ηλεκτρικού ρεύματος, ύδρευσης και αποχέτευσης.

Έξυπνα χωριά: Βήματα προώθησης της ψηφιοποίησης από τα κράτη-μέλη

Απόψεις

Bικτωρία Αποστολοπούλου

 

«Τα έξυπνα χωριά είναι η προσπάθεια του συνδυασμού διαφορετικών πολιτικών για να βρεθούν καλύτεροι και πιο έξυπνοι τρόποι για την προώθηση της αγροτικής ανάπτυξης», δηλώνει στο πιο πρόσφατο τεύχος του Ευρωπαϊκού Αγροτικού Δικτύου για την αγροτική ανάπτυξη (ENRD), ο επίτροπος Γεωργίας, Φιλ Χόγκαν, έχοντας ως σημείο αναφοράς για αυτές τις πολιτικές την τεχνολογική ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών.

Το Ευρωπαϊκό Αγροτικό Δίκτυο παρουσιάζει τους τρόπους με τους οποίους οι ψηφιακές στρατηγικές που αναπτύσσονται ανά την Ευρώπη μπορούν να ωφελήσουν τις αγροτικές περιοχές, ενώ προτείνει στα κράτη-μέλη τα βήματα για να επέλθει πιο γρήγορα η ψηφιοποίηση.

Η πρώτη στρατηγική που αναπτύσσεται είναι αυτή της προώθησης της ψηφιοποίησης μέσω της νέας ΚΑΠ. Σύμφωνα με την πρόταση κανονισμού της Επιτροπής για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΑΠ, θα παρέχεται μέσω αυτής η προώθηση της ανταλλαγής γνώσεων, η καινοτομία και η ψηφιοποίηση των αγροτικών περιοχών.

Βήματα ψηφιοποίησης

 

Το Ευρωπαϊκό Αγροτικό Δίκτυο προτείνει συγκεκριμένα βήματα μέσω των οποίων μπορούν να προωθήσουν πιο εύκολα τις νέες τεχνολογίες.

Συγκεκριμένα, προτείνει τα εξής τέσσερα βήματα:

1. Χαρτογραφήστε το υπάρχον τοπίο πολιτικής υποστήριξης για την ψηφιοποίηση της γεωργίας και των αγροτικών περιοχών στη χώρα.

2. Προσδιορίστε τις ευκαιρίες και τις ανάγκες για τη χρήση της ψηφιοποίησης, για να επιτύχετε όσο το δυνατόν περισσότερους από τους στόχους της ΚΑΠ.

3. Καθορίστε τις προτεραιότητες για τις κύριες παρεμβάσεις που διατίθενται στο στρατηγικό σχέδιο της ΚΑΠ, προκειμένου να ικανοποιηθούν οι ανάγκες που εντοπίζονται. Για παράδειγμα:

✱ Επενδύσεις σε υποδομές μικρής κλίμακας και τοπικές υπηρεσίες για την αντιμετώπιση προβλημάτων όπως οι συνδέσεις διαδικτύου.

✱ Ανταλλαγή γνώσεων και πληροφοριών μέσω της συμβουλευτικής για τη μείωση του ψηφιακού χάσματος.

✱ Συνεργασία για τη συγκέντρωση των ενδιαφερομένων μερών, τη δημιουργία ομάδων και ψηφιακών κόμβων για την προώθηση των ψηφιακών τεχνολογιών.

4. Ορίστε τους στόχους. Κατανείμετε τον απαιτούμενο προϋπολογισμό, σχεδιάστε και εφαρμόστε τις απαραίτητες παρεμβάσεις.

Αντιμετωπίζοντας το ψηφιακό χάσμα στις αγροτικές περιοχές

Για να διασφαλιστεί ότι οι ψηφιακές στρατηγικές θα ωφελήσουν τις αγροτικές περιοχές και θα δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για τα έξυπνα χωριά, θα πρέπει να αντιμετωπίσουν και τα τρία στοιχεία του ψηφιακού χάσματος, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τις ειδικές ανάγκες κάθε αγροτικής περιοχής και το υπάρχον τοπίο υποστήριξης πολιτικής.

Τα τρία αυτά στοιχεία είναι:

  1. Ευρυζωνική υποδομή
  2. Προώθηση της αφομοίωσης ψηφιακών υπηρεσιών
  3. Ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων των ανθρώπων της υπαίθρου

Αυτά τα τρία στοιχεία ενισχύονται το ένα από το άλλο, οπότε αν δεν αντιμετωπιστούν από κοινού, θα οδηγήσουν σε χαμηλό επίπεδο συνειδητοποίησης, ζήτησης και υιοθέτησης των ψηφιακών τεχνολογιών, γεγονός που με τη σειρά του ζημιώνει την επιχειρηματική υπόθεση για περαιτέρω επενδύσεις.

Για να πραγματοποιηθούν τα παραπάνω, το Ευρωπαϊκό Αγροτικό Δίκτυο τονίζει ότι θα πρέπει να υπάρχει συντονισμένη διακυβέρνηση τόσο σε εθνικό, όσο και σε τοπικό επίπεδο και να υπάρξει στόχευση σε επενδύσεις ευρυζωνικών υποδομών, αλλά και ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων.

Πηγή: https://www.ypaithros.gr

 

Ο Μαρξ στην εποχή του Τραμπ, μια συνέντευξη με τον Ντέιβιντ Χάρβεϊ

Απόψεις

Τη συνέντευξη πήρε ο Davis Richardson

Τι μπορεί να μας διδάξει το Κεφάλαιο του Καρλ Μαρξ για τον σύγχρονο καπιταλισμό;

Ένα από τα ζητήματα στα οποία έδωσε έμφαση ο Μαρξ ήταν η ιδέα των εσωτερικών αντιφάσεων του κεφαλαίου και της αέναης αστάθειάς του. Οι συμβατικοί οικονομολόγοι θεωρούν ότι τείνει προς την ισορροπία, αλλά μερικές φορές, για κάποιο λόγο, πηγαίνει στραβά, ενώ ο Μαρξ πιστεύει ότι ποτέ δεν ισορροπεί, είναι διαρκώς σε αναταραχή και προκαλεί δυσκολίες. Είναι καλή ιδέα να διαβάσει κανείς Μαρξ, ώστε να αντιλαμβάνεται τις αντιφάσεις που οδηγούν σε αυτές τις κρίσεις.

Υπάρχουν συμπτώματα που να δείχνουν τι θα αφορά η επόμενη κρίση στο πλαίσιο του σημερινού συστήματος παγκόσμιων δικτύων και παραγώγων, όταν το κεφάλαιο έχει γίνει τόσο πολυσύνθετο;

Ένα από τα πράγματα που μου αρέσουν στον Μαρξ, σε αντίθεση με τον τρόπο με τον οποίο μερικές φορές τον παρουσιάζουν, είναι ότι αντιλαμβάνεται πολύ καλά την απίστευτη ελαστικότητα του καπιταλιστικού συστήματος, ότι μπορεί να λύσει ένα πρόβλημα εδώ δημιουργώντας ένα πρόβλημα εκεί, σε μια διαρκή κίνηση. Είναι δύσκολο να γίνουν γενικές προβλέψεις, βρήκα πολύ ενδιαφέρον όμως το ότι πριν από μερικές εβδομάδες οι Financial Times είχαν πέντε διαφορετικά άρθρα, σε διαφορετικές σελίδες της εφημερίδας, και όλα έλεγαν το ίδιο πράγμα, ότι το παγκόσμιο χρέος έχει φύγει εκτός ελέγχου. Τους ανησυχούσε ιδιαιτέρως το Κινεζικό χρέος. Θα συμφωνούσα, αλλά έχουν δίκιο, έχουν άδικο, ποιος το ξέρει;

Το Part of Madness ασχολείται με το πώς το χρέος πήγε από τα εκατομμύρια στα δισεκατομμύρια και στα τρισεκατομμύρια, μια μέρα θα πάει στα τετράκις εκατομμύρια. Έχει κανένα νόημα το χρέος όταν γίνονται τόσο μεγάλοι οι αριθμοί;

Είναι δύσκολο να κατανοήσει κανείς τόσο μεγάλους αριθμούς. Ένα από τα επιχειρήματα που αναπτύσσει ο Μαρξ είναι ότι η μόνη μορφή κεφαλαίου που μπορεί να αυξηθεί χωρίς όριο είναι τα χρήματα, και τα αυξάνουμε με την ποσοτική χαλάρωση και τη δημιουργία χρήματος από τις τράπεζες. Υπάρχει η απαίτηση σε κάποιο σημείο να πληρώσουμε κάπως αυτό το χρέος, κι αυτή η απαίτηση δεσμεύει το μέλλον μας. Νομίζω ότι καλό παράδειγμα, πώς διαφορετικά κομμάτια της κοινωνίας βλέπουν το μέλλον τους να δεσμεύεται με διάφορους τρόπους, είναι οι φοιτητές. Αν χρωστάς λόγω διδάκτρων 100.000, ακόμα κι αν πάρεις πτυχίο, πώς θα τα πληρώσεις; Καλά θα ήταν να μπορούσαμε να πούμε, «ίσως το χρέος να εξαφανιστεί» όμως δεν εξαφανίζεται.

Επηρεάζουν την καπιταλιστική ταξική πάλη αυτές οι γρήγορες κοινωνικές αλλαγές που συμβαίνουν αυτή τη στιγμή στην κοινωνία, ή δε βλέπουμε πια τις ευρύτερες διεργασίες στην εργασία;

Νομίζω ότι υπάρχει μια έμμεση σχέση. Όλο και περισσότερο βλέπουμε εργασιακές διεργασίες που πολύ δύσκολα μπορούμε να θεωρήσουμε ότι έχουν κάποιο νόημα. Έχω γνωρίσει μεταλλεργάτες οι οποίοι ένιωθαν ότι ήταν αντικείμενα εκμετάλλευσης, ότι είχαν προβλήματα, ήταν περήφανοι όμως γι’ αυτό που έκαναν, κι είχαν κάποιου είδους ταυτότητα. Τώρα οι άνθρωποι ζουν ζωές που δεν τους γεμίζουν. Έχουμε όλο και περισσότερες ενδείξεις ότι, ένα από τα πράγματα που έχουν συμβεί, είναι η αποστασιοποίηση από την εργασιακή διαδικασία και από τα προβλήματα της καθημερινότητας, αποστασιοποίηση από την πολιτική. Οι αποστασιοποιημένοι πληθυσμοί συμπεριφέρονται μάλλον ανησυχητικά. Δεν στρέφονται κατ’ ανάγκη προς τα δεξιά ή τα αριστερά, μπορεί να αρχίσουν να κατηγορούν άλλα πράγματα, άλλους ανθρώπους για τη δυσαρέσκειά τους. Νομίζω λοιπόν ότι η γενική κατάσταση αυτή τη στιγμή χαρακτηρίζεται από τη διάχυτη αποστασιοποίηση. Νομίζω ότι αυτό συνδυάζεται με την αστάθεια, σε πολλές άλλες πλευρές της κοινωνικής ζωής.

Πώς οι ταξικοί αγώνες δημιούργησαν το πλαίσιο μέσα στο οποίο αναδύθηκαν λαϊκιστικές και αυταρχικές μορφές της μπουρζουαζίας, όπως ο Ντόναλντ Τραμπ;

Δεν έχω μια απλή εξήγηση γι’ αυτό, εκτός από το ότι υπάρχει ένας ιδεολογικός αυτοματισμός όταν τα πράγματα δεν πάνε καλά. Τίθεται το ερώτημα «Ποιος φταίει;». Υπάρχει η βούληση για δαιμονοποίηση κι έτσι είναι πολύ εύκολο να κατηγορηθούν οι μετανάστες, ο εξωτερικός ανταγωνισμός, με άλλα λόγια κατηγορείται οτιδήποτε εκτός από τα προβλήματα του κεφαλαίου, επειδή γι’ αυτά επιτρέπεται κανείς να μιλάει.

Γιατί;

Νομίζω ότι υπάρχει μακρά ιστορία προστασίας των συμφερόντων τους εκ μέρους της τάξης των καπιταλιστών που ελέγχουν σε μεγάλο βαθμό τα ΜΜΕ και ασκούν πολλή επιρροή πάνω στον προβληματισμό που αναπτύσσεται στην κοινωνία. Δεν καταλαβαίνω γιατί ο κόσμος θυμώνει όταν διαβάζεις Καρλ Μαρξ. Υπάρχει μια βαθιά εχθρότητα απέναντι στον Μαρξ, και τα αντίστοιχα κείμενα που γράφονται εναντίον του είναι γεμάτα παλαβά και εξωφρενικά πράγματα.

Γράφετε ότι τα παραδοσιακά αριστερά κινήματα δεν αναγνωρίζουν πάντα τη σημασία των στρατηγικών συμμαχιών μέσα στο πλαίσιο του σχηματισμού κεφαλαίου. Σε ποιες συμμαχίες αναφερόσασταν;

Είμαστε συχνά αντικαπιταλιστές. Παράδειγμα, οι αγώνες κατά της αισχροκέρδειας στον κλάδο του φαρμάκου. Πρόκειται για έναν αγώνα που δεν είναι ο κλασσικός που στηρίζεται στην εργασία, στη βιομηχανική εργασία, στον οποίο εστιάζει συνήθως η Αριστερά. Νομίζω ότι το να συνδυαστούν αυτά τα δύο είδη είναι πια σημαντικό. Υπήρχε πάντα μια τάση στην αριστερά να υποτιμά τους κοινωνικούς αγώνες στις αστικές περιοχές, κατά της «αναβάθμισης» των γειτονιών, κατά των εξώσεων, λέγοντας ότι «είναι δευτερεύοντες αγώνες». Νομίζω ότι θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ισότιμα με τους αγώνες στους χώρους εργασίας.

Αν βλέπει κανείς τα κινήματα από αυτή την οπτική γωνία, τα απομονώνει από την πραγματική αιτία που τα δημιουργεί.

Βρίσκω πολύ ενδιαφέροντα τον τρόπο με τον οποίο ο Μαρξ θεωρεί ότι η αξία δημιουργείται στην παραγωγή και δημιουργεί κερδοσκοπία στην αγορά. Μεγάλο μέρος της δημιουργίας της αξίας βέβαια, γίνεται στο στάδιο του μάρκετινγκ αντί για το στάδιο της παραγωγής. Αν αυτή η διαδικασία είναι σημαντική, και νομίζω ότι έχει γίνει ακόμα πιο σημαντική στις μέρες μας, τότε θα πρέπει να εστιάσουμε την προσοχή μας στο μάρκετινγκ, ως έναν από τους σημαντικότερους τομείς του αντικαπιταλιστικού αγώνα.

Μπορείτε να επεκταθείτε;

Όταν ένας διαχειριστής επενδυτικού κεφαλαίου παίρνει τον έλεγχο μιας φαρμακευτικής εταιρείας κι αλλάζει την τιμή ενός χαπιού από τα 7 ευρώ στα 750, είναι μεγάλη η εκμετάλλευση εκ μέρους αυτού του ατόμου. Όταν ο Τζορτζ Σόρος στοιχημάτισε εναντίον της αξίας της βρετανικής λίρας το 1992, μέσα σε εφτά μέρες κέρδισε περισσότερα από ένα δισεκατομμύριο δολάρια. Αυτό που συμβαίνει θα το χαρακτήριζα ληστεία, είναι όμως νόμιμο τώρα. Το σύστημα είναι έτσι δομημένο σήμερα, ώστε διάφοροι να μπορούν να αποσπούν τεράστια ποσά από το σύστημα, χωρίς να κάνουν κάτι παραγωγικό.

Ένας σημαντικός αριθμός αξιωματούχων του Τραμπ συνδέονται με την GoldmanSachs, περισσότεροι από οποιαδήποτε άλλη κυβέρνηση. Τι λέει αυτό για την κατάσταση του σύγχρονου καπιταλισμού, όπου άνθρωποι αναλαμβάνουν να λύσουν τα προβλήματα που δημιούργησαν οι ίδιοι;

Νομίζω ότι η GoldmanSachs κατέχει τη θέση του υπουργού Οικονομικών από την εποχή Κλίντον, μόνο για μια σύντομη περίοδο είχε χάσει η GoldmanSachs αυτή τη θέση. Ένα από τα πράγματα που με ενδιαφέρει να εξετάσω, είναι ο τρόπος με τον οποίο το κράτος και η χρηματοπιστωτική ισχύς ενώνονται για να δημιουργήσουν έναν δεσμό κράτους-χρηματοπιστωτικού συστήματος, ο οποίος είναι εξαιρετικά ισχυρός και έχει λόγο για ό, τι συμβαίνει και δεν συμβαίνει. Πιστεύω δε ότι ο δεσμός κράτους-χρηματοπιστωτικού τομέα κρατιέται εν μέρει από την Goldman-Sachs και τους τραπεζίτες που ελέγχουν το υπουργείο Οικονομικών, αλλά σε συνεργασία με την Ομοσπονδιακή Τράπεζα. Όταν βάζεις λοιπόν μαζί Ομοσπονδιακή Τράπεζα και υπουργείο Οικονομικών, καταλαβαίνεις που πηγαίνουν τα πράγματα.

Ακτιβιστές αγωνίζονται εναντίον των σχεδίων του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να χαλαρώσει το ρυθμιστικό πλαίσιο της Γουολ Στριτ και να καταργήσει την πράξη νομοθετικού περιεχομένου Ντοντ-Φρανκ [που την περιόρισε κάπως μετά το κραχ του 2008].

Αυτό το πλέγμα που περιγράφεις υπάρχει στην Αμερικανική κοινωνία από τότε που το κεντρικό τραπεζικό σύστημα αντιμετωπίστηκε με εχθρότητα, πρώτα από τον κύκλο του Τζέφερσον και μετά από τον κύκλο του Τζάκσον. Τώρα θεωρείται παράδοση.

Οι ΗΠΑ το επισημοποίησαν μάλλον αργά. Η Τράπεζα της Αγγλίας δημιουργήθηκε το 1694, κι έτσι τα κρατικά χρηματοοικονομικά είναι καλά εδραιωμένα στη Βρετανική πολιτική. Το χρηματοπιστωτικό σύστημα στις ΗΠΑ ήταν πάντα ασταθές, ώσπου δημιουργήθηκε η Ομοσπονδιακή Τράπεζα, ακρίβώς επειδή ο ιδιωτικός τραπεζικός τομέας δεν μπορούσε να διαχειριστεί μόνος του τα πράγματα.

Ο Τζεφ Μπέζος ανακηρύχθηκε πιο πλούσιος άνθρωπος στον κόσμο. Έχουμε δει βιομηχάνους να κυριαρχούν στη μπουρζουαζία, με την έννοια ότι οι πιο πλούσιοι άνθρωποι έχουν νέα χρήματα που προήλθαν από νέες μεθόδους διανομής;

Αν έχεις πρόσβαση στον δανεισμό, μπορείς να ξεκινήσεις να κάνεις οτιδήποτε, κι αυτό που σχολιάζει ο Μαρξ σε σχέση με αυτό είναι ότι η μπουρζουαζία δεν είναι ποτέ σταθερή στον καπιταλισμό, ανανεώνεται αέναα. Και νομίζω ότι έχουμε δει μια ανανέωση σε σχέση με το ποια είναι η μπουρζουαζία, ποιοι είναι οι πιο πλούσιοι άνθρωποι, και ποιες οι ποιο ισχυρές εταιρείες. Το 1978 ήταν οι General Motors και U.S. Steel. Τώρα είναι οι Wal-Mart, Google και Facebook, που καταδεικνύουν μια εντελώς άλλη διάταξη. Δεν τις βρίσκω ευφυείς και δημιουργικές. Νομίζω ότι είναι περισσότερο ένα τελωνείο. Κάθονται και επωφελούνται από τον τρόπο με τον οποίο κινούμαστε. Η Google συλλέγει όλες τις πληροφορίες για εμάς κα για ό,τι κάνουμε, και τα πουλάει στον οποιονδήποτε. Είναι μια πολύ περίεργη κατάσταση, όπου εμείς κάνουμε τη δουλειά και αυτοί αποσπούν την αξία και τη χρησιμοποιούν για να γίνουν από τις πιο πλούσιες και ισχυρές εταιρείες του κόσμου.

Η απάντηση στην τρέλα της οικονομικής λογικής βρίσκεται μέσα ή έξω από το καπιταλιστικό πλαίσιο;

Νομίζω ότι η κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε θα πρέπει να αλλάξει από τα μέσα. Δεν υπάρχει τρόπος να κινηθούμε εκτός καπιταλισμού, θα πρέπει όμως να βρούμε τρόπους από τα μέσα, πράγμα που καθιστά πολύ σημαντική την ανάλυση του Μαρξ για τις αντιφάσεις. Αυτές οι αντιφάσεις είναι οι μοχλοί που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για να αλλάξουμε τα πράγματα από τα μέσα. Δεν πιστεύω ότι μια επανάσταση ή κάτι τέτοιο ας πούμε, θα μας σώσει από τα προβλήματα του καπιταλισμού. Θα πρέπει να δουλέψουμε για να αλλάξουμε τα πράγματα στο εσωτερικό του.

Θα μπορούσε να αρχίσει αυτό αλλάζοντας καταναλωτικές συνήθειες;

Το να αλλάξουν οι καταναλωτικές προσδοκίες είναι το σημαντικό κομμάτι. Το να κάνουμε τους ανθρώπους να καταλάβουν ότι τα προβλήματα γύρω μας δεν οφείλονται στον ανταγωνισμό αλλά στην ασυναρτησία του τρόπου με τον οποίο δουλεύει ο καπιταλισμός. Μπορούμε να βοηθήσουμε τον κόσμο να εστιάσει σ’ αυτό αντί να αναζητά τις αιτίες σε άλλα θέματα- υπάρχουν πολλοί τομείς στους οποίους θα πρέπει να δουλέψουμε. Δεν υπάρχει μια θεωρία που να λέει «Κάντε αυτό κι όλα θα αλλάξουν». Πιστεύω ότι θα πρέπει να εξετάσουμε πλήθος αλλαγών σε πολλές πλευρές της κοινωνικής και πολιτικής ζωής, για να προσεγγίσουμε τον κόσμο. Μια από τις συνέπειες της προεδρίας Τραμπ είναι ότι πολλοί άνθρωποι στον κόσμο ψάχνονται. Λένε, «Δεν θέλουμε να είμαστε έτσι, τι να αλλάξουμε λοιπόν και πώς να το αλλάξουμε;» Είναι ένα άνοιγμα για πολλούς ανθρώπους, μια ευκαιρία να σκεφτούν πραγματικά προβλήματα.

Μετάφραση – Επιμέλεια: Βάλια Δημοπούλου – Κώστας Ψιούρης

Πηγή: Observer

Αναδημοσίευση από το https://commonality.gr

Αφηρημένες Έννοιες και Υπερεξουσίες αυτών στη Μεταμοντέρνα Κοινωνία.

Bill and the Kidd

 

Το εν λόγω θέμα θα μπορούσε να εμπίπτει στο πεδίο της Φιλοσοφία της Τεχνολογίας και Κοινωνία, αφού πραγματεύονται έννοιες που αφορούν την ευημερία και πρόοδο της κοινωνίας, προκαλώντας σύνθετα διλήμματα που απαιτούν πολλαπλές ερμηνείες και προσεγγίσεις. Ειδικότερα θα αναπτυχθούν οι επιπτώσεις της εφαρμογής νέων τεχνολογιών, εννοιών και επιστημονικών πεδίων στον άνθρωπο και στην κοινωνική συμπεριφορά του.

Ο καταιγιστικός ρυθμός πληροφόρησης στη μεταμοντέρνα κοινωνία και η έλλειψη ικανού ρυθμιστικού-κανονιστικού πλαισίου, δημιουργεί καταστάσεις οι οποίες δεν είχαν εμφανισθεί ποτέ ξανά στο παρελθόν. Ο Παγκόσμιος Ιστός (World Wide Web), ο οποίος αποτελεί υποσύνολο του Διαδικτύου, εγκαινιάσθηκε το Μάρτιο του 1989. Σήμερα επιτρέπει την διασύνδεση υπολογιστών μέσω ψηφιακών συστημάτων πληροφόρησης σε δημόσιες ή ιδιωτικές ηλεκτρονικές σελίδες, ηλεκτρονικά ταχυδρομεία, ή ιστολόγια για ανάρτηση, διαμοιρασμό ή διασπορά πληροφοριών χωρίς να υφίσταται απόλυτος έλεγχος από κάποιον φορέα, εφόσον θεωρητικά δεν υπάρχει μοναδικός κάτοχος του Διαδικτύου στο οποίο υπάγεται.[i]

Συνεπώς, η εφαρμογή σε ολοένα και περισσότερες καθημερινές δραστηριότητες νέων τεχνολογιών σε ένα παγκοσμιοποιημένα δικτυωμένο περιβάλλον, όπου περιορίζεται ακόμη και η εθνική κυριαρχία των Κρατών, διαμορφώνει ένα νέο πολιτισμικό σχήμα κι έναν άνθρωπο ο οποίος οφείλει να συμβιβασθεί στην αρχή της απροσδιοριστίας των πεποιθήσεων και των πίστεών του, ενώ ο οποιοσδήποτε  δυνητικά αποτελεί αποδέκτη κυβερνοεπιθέσεων. Η εμφάνιση νέων εννοιών κατά βάσιν αφηρημένων με πολλαπλές εξουσίες και αμφισβητήσιμο ρόλο στην κοινωνική πρόοδο και ευημερία, προκαλούν ποικίλες ερμηνείες και αντιδράσεις. Μερικές από αυτές τις μορφές αποτελούν τα ΜΚΔ (Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης ή social media όπως Facebook, Viber, Messenger κ.α.) αλλά και οι επονομαζόμενες Αγορές,(διεθνείς οικονομικές για οργανισμούς και λοιπές συλλογικές οντότητες ή ατομικές μέσω υπηρεσιών marketing για προώθηση καταναλωτικών αγαθών) οι οποίες θα αναλυθούν στην παρούσα εργασία. Αυτές οι δύο γενικές έννοιες με τις υπερεξουσίες που έχουν προσλάβει, αποτελούν ανθρώπινες δημιουργίες και απευθύνονται ή επηρεάζουν το σύνολο των ανθρωπίνων τεχνέργων και συμπεριφορών της μεταμοντέρνας αστικής κατά βάσιν κοινωνίας.[ii]

 

Σκοπός  του παρόντος κειμένου είναι κυρίως η Στόχευση στα προβλήματα της Χρήσης Ψηφιακών Μέσων και των Διαδραστικών Εικονικών Διεπαφών

1) Θα γίνει προσπάθεια αναδείξεως των προβλημάτων που πηγάζουν από την αυξημένη ανταγωνιστικότητα σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής μας, λόγω της διεύρυνσης των τεχνοεπιστημών σε σύνθετα δίκτυα παραγωγής γνώσης και πώς αυτή η κατάσταση επηρεάζει την ανθρώπινη συμπεριφορά.

2)Ανάδειξη των προβλημάτων που πηγάζουν από την σχεδόν εμμονική εξάρτηση από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ενίοτε με αλόγιστη ανάρτηση ή χρήση υλικού (λχ. selfies, ή videos για το σκοπό αυτό έχουν δημιουργηθεί και ειδικές πλατφόρμες όπως instagram κ.α.), αλλά και την υποτιθέμενη συμμετοχικότητα συχνά σε άνευ ουσίας θέματα μέσω των δικτύων αυτών. Προβλήματα επίσης αντικοινωνικής συμπεριφοράς και αρνητικών προτύπων που πηγάζουν από την ανάπτυξη βίαιων διαδικτυακών videogames από διάφορες εταιρείες ή από παράνομες ανάρτησεις χρηστών στα ΜΚΔ.[iii]

3) Θα γίνει εκτενής αναφορά στη προβληματική της υπερπληροφόρησης και της παραπληροφόρησης. Πιο συγκεκριμένα,

  1. Υπερπληροφόρηση και αδυναμία ελέγχου του παγκοσμίου ιστού διάχυσης δεδομένων και πληροφορών (περίπτωση Νέας Ζηλανδίας βλ. υποσημείωση 3).
  2. Παραπληροφόρηση από την αδυναμία επαλήθευσης του τεράστιου όγκου δεδομένων και πληροφοριών (περίπτωση πραξικοπήματος σε Βενεζουέλα και Τουρκία).

4) Αποπροσωποίηση του υποκειμένου ως ψυχική κατάσταση και φαινόμενο (Μάτι Αττικής βλ. υποσημείωση 4).

 

Μεθοδολογικά, θα γίνει ανάλυση και κριτική προσέγγιση των χρησιμοποιούμενων εννοιών, με ερμηνεία και τεκμηρίωση των ανθρωπίνων συμπεριφορών βάσει συνθηκών στη μεταμοντέρνα κοινωνία.

Τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης (ΜΚΔ ή social media εφ’ εξής), αποτελούν τη νέα πραγματικότητα στην ηλεκτρονική επικοινωνία, η οποία ξεκίνησε την τελευταία δεκαετία του 20ου αιώνα και παγιώθηκε πολύ γρήγορα ως τρόπος εξ αποστάσεως επικοινωνίας, ενθαρρύνοντας την αλληλεπίδραση μεταξύ των χρηστών παγκοσμίως. Διάφορες ψηφιακές πλατφόρμες συμβάλλουν στη γρήγορη ενημέρωση των χρηστών τους, μέσω ανταλλαγής πληροφοριών, ιδεών και ειδήσεων σε ένα ηλεκτρονικό περιβάλλον. Πλέον θεωρούνται απαραίτητα για προώθηση προϊόντων, αγορά εργασίας και παροχής υπηρεσιών. Μέσω αυτού του είδους επικοινωνίας, παρατηρείται αύξηση της ταχύτητας και του ρυθμού των διαπροσωπικών επαφών, αλλά και διασπορά ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων, συχνά οικειοθελώς από τους χρήστες χωρίς να αντιλαμβάνονται οι περισσότεροι εξ αυτών τον κίνδυνο που διατρέχουν, δεδομένου ότι λίγοι διαβάζουν τους όρους χρήσης για την προστασία της ιδιωτικότητας (privacy policy) σύμφωνα με τελευταία αμερικάνικη έρευνα σε χρήστες του Facebook (χαρακτηριστική περίπτωση αποπροσωποίησης[iv]). Η υποτιθέμενη συμμετοχικότητα που προάγεται μέσα από αυτές τις μορφές επικοινωνίας, στην πραγματικότητα δεν προσφέρει κάτι ωφέλιμο στο χρήστη, αφού συνήθως ό,τι στοιχεία και θέσεις παράγονται ή αναπαράγονται δε φθάνουν σχεδόν ποτέ στα κέντρα λήψεως αποφάσεων. Επίσης η ευκολία στην ανάρτηση ή αναζήτηση ακόμη και ιδιαίτερων προσωπικών στιγμών, προκαλεί μια ακατανόητη ικανοποίηση της φιλαρέσκειας και της ματαιοδοξίας της ανθρώπινης φύσης. Ίσως αυτό να οφείλεται εν μέρει στον ατομοκεντρισμό που προάγεται σε όλες τις εκφάνσεις των καθημερινών ανθρωπίνων δραστηριοτήτων, χωρίς τελικά να εντοπίζεται με σαφήνεια εάν προάγεται το ευ ζην. Η αμεσότητα στην επικοινωνία είναι στοιχείο θετικό, αλλά η αλόγιστη χρήση καθιστά τον χρήστη ένα υποκείμενο που λειτουργεί και κινείται σε έναν κόσμο εικονικής πραγματικότητας που τον θεωρεί ασφαλή. Η διαρκής παρουσία στα ΜΚΔ, γίνεται συχνά αυτοσκοπός μόνο και μόνο για την αυτοϊκανοποίηση κάποιων ευτελών συνήθως επιθυμιών, ενδίδοντας σε ένστικτα που σε κοινή θέα θα χαλιναγωγούνταν, με ανάρτηση ή αναζήτηση ακόμη και ιδιαιτέρων προσωπικών στιγμών. Η ηθική όμως που αναδύεται μέσα από την εκάστοτε ομάδα ενός ΜΚΔ, δύναται να είναι μικρότερή ή και μεγαλύτερη από αυτή του ατόμου. Ισώς να ήταν αποδεκτή μια τέτοια συμπεριφορά από προσωπικότητες λιγότερο εξωστρεφείς στον πραγματικό κόσμο. Είναι γνωστό όμως ότι οποιαδήποτε ενέργεια μέσω ενός μέσου που μας καθιστά δυνάμει ανώνυμους, προκαλεί μια υπέρμετρη αίσθηση ασφάλειας ανύπαρκτης στην πραγματικότητα. Η δημιουργία ομάδων με κοινά χαρακτηριστικά (facebook, blogs κ.ο.κ.) γίνεται συχνά βάσει πεποιθήσεων και επιθυμιών. Ακόμα και ηλεκτρονικά έντυπα που κυκλοφορούν απευθύνονται σε συγκεκριμένες ομάδες (λ.χ. περιοδικά, εφημερίδες κ.α.) με συγκεκριμένο υπόβαθρο. Προφανώς στα ανωτέρω βρίσκει εφαρμογή η ρήση του Δημοσθένη «Α γαρ επιθυμεί ψυχήν και πιστεύειν φιλεί», δηλαδή «όσα επιθυμεί η ψυχή αυτά αρέσκεται και να πιστεύει», στοιχείο το οποίο χρησιμοποιούν συχνά οι υπηρεσίες του marketing για προσέλκυση αγοραστικού κοινού. Η ανωνυμία απελευθερώνει συχνά τις πιο ακραίες εκφάνσεις της ανθρώπινης συμπεριφοράς και σε συνδυασμό με την διανοητική μεταδοτικότητα των μελών εντός μιας ομάδας σε κάποιο ΜΚΔ, παραλύει την ικανότητα κρίσης ή ελέγχου των εξωτερικών προσλαμβανομένων ερεθισμάτων. Για κάποιους εκπροσώπους των Κοινωνικών Επιστημών αποτελούν ένα είδος σύγχρονου Ρωμαϊκού όχλου στην αρένα του παγκόσμιου ιστού, διότι οι άνθρωποι έχουν απωλέσει πλέον τα ιδανικά, τις αξίες ή την ταυτότητά τους και καθοδηγούνται από την ακατάληπτη ψυχολογία της μάζας. Εξού και ο εθισμός, η ανοχή και η απάθεια στη βία ή στην απώλεια ζωών που αναδεικνύεται μέσω αναπαραγωγής οπτικοακουστικού υλικού που διακινείται είτε μέσω ΜΚΔ, είτε προάγεται μέσω βίαιων διαδικτυακών ηλεκτρονικών παιγνιδιών και στην πάσης φύσεως παράνομη δραστηριότητα που εκτελείται ή διακινείται μέσω του παγκόσμιου ιστού.[v]

Τα στοιχεία που αναπτύσσονται εντός μιας ομάδας ενός ΜΚΔ, χαρακτηρίζονται από παρορμητισμό, αστάθεια, μονομέρεια, υπερβολή και το κυριότερο ροπή στην υποβολή. Το τελευταίο αποτελεί και τον βασικότερο τρόπο επιρροής σε αντιλήψεις, ιδέες και λογική της ανθρώπινης υποστάσεως. Οποιαδήποτε ενέργειά μας η οποία μεταφέρεται από ένα τεχνικό ή τεχνητό μέσο (πομπό), φθάνει στον παραλήπτη (δέκτη) χωρίς την διαπροσωπική επαφή. Συχνά η ροή πληροφοριών δεν γίνεται από γνωστές πηγές και η αναδιαβίβασή τους ενώ δίνει την αίσθηση πως ενδυναμώνει τη φωνή του υποκειμένου, εντούτοις δεν προκύπτει αποτελεσματικότητα ή συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων, αφού επαναλαμβάνονται οι ίδιες βασικές αν όχι ανούσιες γενικές ιδέες.

Οι αγορές ως ζητούμενο των υπηρεσιών του marketing χρησιμοποιούν συχνά εν αγνοία των χρηστών ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα για να δημιουργήσουν τα λεγόμενα target groups (ομάδες με κοινά χαρακτηριστικά) στην προώθηση των προϊόντων τους, στοιχείο το οποίο έχει διευρυνθεί μέσω των ιστοτόπων. Συχνά εφαρμόζονται πρακτικές πειθούς (λ.χ. συναισθηματικές εικόνες μέσω οπτικοακουστικού υλικού, που επηρεάζουν το θυμοειδές εις βάρος του λογιστικού μέρους, αυξάνοντας τη συναισθηματική φόρτιση του υποκειμένου) με σκοπό να διαχυθούν στοχευμένα κάποιες πληροφορίες ή να ανατραπούν κάποιες δεδομένες συνθήκες. Τότε δημιουργείται η μεγάλη σύγχυση στον άνθρωπο, όταν δεν μπορεί πλέον να διαχωρίσει την αντικειμενική πραγματικότητα από τις ανυπόστατες διαδόσεις ή τις ψευδείς πληροφορίες (βλ. Βενεζουέλα 2019). Ο εγκέφαλος ο οποίος δεν έχει συνηθίσει να φιλτράρει τις προσλαμβάνουσες πληροφορίες, συνήθως τις περνά μέσω των ληφθέντων μηνυμάτων στο υποσυνείδητο χωρίς αναστοχασμό. Ετσι το φαινόμενο της παρακινήσεως προς τον επιθυμητό στόχο λειτουργεί αβίαστα, προκαλώντας συγκεκριμένες αντιδράσεις και συμπεριφορές από το υποκείμενο, που δεν προβαίνει σε κριτική και αναλυτική σκέψη της εκάστοτε προσλαμβάνουσας.

Οι υπηρεσίες του marketing χρησιμοποιούν τα ΜΚΔ και λοιπά μέσα ψηφιακής τεχνολογίας για να προωθήσουν αγοραστικές τάσεις, διαμορφώνοντας τρόπους και είδη κατανάλωσης. Συνέπεια των ανωτέρω είναι η ανάδειξη υπερκαταναλωτικών προτύπων, ενστίκτων και συμπεριφορών, απότοκο του καταναλωτικού καπιταλισμού (λ.χ. marketing-shopping therapy ως υπερκαταναλωτισμός υλικών αγαθών) και της ηδονιστικής κουλτούρας (λ.χ. realities ως υπερκαταναλωτισμός συγκινήσεων) που εμφανώς προωθούνται στις μέρες μας. Η υπερκατανάλωση έγινε πλέον υπεραξία και αυτοσκοπός στη μεταμοντέρνα κοινωνία, επιδρώντας στη συναισθηματική νοημοσύνη (Emotional Quotient ή Emotional Intelligence) του υποκειμένου μέσω οπτικοακουστικών ερεθισμάτων.[vi]

Οι οικονομικές αγορές ως όρος, εισήλθαν στην ελληνική καθημερινότητά μετά το 2010 με την οικονομική κρίση. Τότε οι περισσότεροι διαπίστωσαν ότι υπάρχει κάτι αθέατο που κινεί τα νήματα των οικονομικών δραστηριοτήτων παγκοσμίως, το οποίο δεν υπακούει στους καθιερωμένους θεσμικούς κανόνες δικαίου των Κρατών. Η οικονομική κρίση έδωσε το έναυσμα για υπαγωγή όλων των τομέων της κοινωνικής ζωής στην οικονομία και αποτίμησή τους με οικονομικούς και ποσοτικούς όρους. Η αόριστη έννοια των αγορών, μια εξουσία αόρατη, αναδείχθηκε και κυριάρχησε την τελευταία εικοσαετία σε ολόκληρο τον πλανήτη, ως βασικός και άτεγκτος πυλώνας πολιτικού λόγου, με την πολιτική να μεταλλάσσεται σε μέσο προώθησης οικονομικών πρακτικών μέσω των τεχνοκρατών. Πρώτα θύματα της λεγόμενης κρίσης και νευρικότητας των αγορών υπήρξαν οι ευάλωτες οικονομικά χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. Το δόγμα της αγοράς έχει αναχθεί πλέον σε αδιαμβισβήτητη υπεραξία, ενώ η πειθάρχηση κοινωνιών και ατόμων γίνεται πλέον βάσει των νόμων της, τις αρχές του ανταγωνισμού, του ενεργού ατομικισμού και της παραγωγικότητας για την πρόοδο και την ανάπτυξη. Η επιδίωξη του κέρδους είναι κυρίαρχη, χωρίς ουσιώδη πρόνοια για το περιβάλλον και τον άνθρωπο, ενώ οι βασικές αρχές και οι κοινωνικές κατακτήσεις δεκαετιών, φαίνεται να αποδομούνται σχετικά εύκολα, δίχως έντονη ή διαρκή κοινωνική αντίσταση. Συνεπώς, δυνητικά υπονομεύονται τόσο η συλλογικότητα όσο και η ατομικότητα, αφού η ανωτέρω μεθόδευση και τυποποίηση, οδηγεί σε στρεβλώσεις και παθογένειες. Μπορεί οι οικονομικοί δείκτες να ευημερούν ή να ευημερήσουν αλλά οι κοινωνίες σταδιακά παρακμάζουν πνευματικά και ηθικά, με κίνδυνο ολικής κατάρρευσης λόγω έλλειψης σταθερών συνεκτικών στοιχείων. Οι οίκοι αξιολόγησης διαμορφώνουν με τρόπους ποσοτικούς, πάντα όμως εξ αποστάσεως ή δια αντιπροσώπου, το επίπεδο της οικονομίας κάθε χώρας, με συνέπεια το επιστημονικό πεδίο των Κοινωνικών Επιστημών να καλύπτεται σχεδόν αποκλειστικά από εκπροσώπους των Οικονομικών Επιστημών. Οι Οικονομικές Επιστήμες, είναι περισσότερο συνδεδεμένες με την ικανοποίηση και τη χρήση υλικών αναγκών ή απαιτήσεων που οδηγούν στην ευημερία μέσα από τη μελέτη και το συσχετισμό ανθρώπου και πλούτου. Μια πραγματικότητα η οποία βιώνεται καθημερινώς στην Ελλάδα της οικονομικής κρίσης, είναι ότι δε γίνεται από κανένα φορέα ή μέσο αναφορά στην πνευματική ευημερία και στα παραδοσιακά πρότυπα αξιών. Η επικυριαρχία των αγορών, μέσω των οίκων αξιολόγησης έναντι των κρατικών θεσμών, αφού δεν υπόκεινται σε θεσμικούς κρατικούς κανόνες αλλά σε αυτούς των διεθνών αγορών, υπονομεύει τις θεμελιώδεις αρχές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ίσως αυτή η μεθόδευση να αποτελεί την κορύφωση της γενικευμένης (οικονομικής και πολιτισμικής) παγκοσμιοποίησης η οποία προετοιμάζεται μεθοδικά. Ο εξοβελισμός εκπροσώπων των λοιπών πεδίων των Κοινωνικών Επιστημών είναι εμφανής, καθόσον σπανίως πλέον εμφανίζονται ή λαμβάνουν θέση δημόσια εκπρόσωποί τους για θέματα κρίσης και προϊούσας αποψίλωσης κεκτημένων δικαιωμάτων δεκαετιών.[vii]

Επιπτώσεις στην Ψυχική Υγεία

Το υποκείμενο στη μεταμοντέρνα κοινωνία λειτουργεί σε υψηλούς ρυθμούς λόγω της υπερπληροφόρησης και της απαιτήσεως για διαρκή επιμόρφωση σε πολλούς εργασιακούς τομείς ως απότοκο της διεύρυνσης και εφαρμογής των τεχνοεπιστημών σε ολοένα και περισσότερα πεδία. Όσοι δεν μπορούν να ακολουθήσουν την τάση αυτή, στιγματίζονται ως μη παραγωγικοί και συνεπώς θεωρούνται ακατάλληλοι για ανταγωνιστική εργασία. Τα περισσότερο συναισθηματικά ή ηθικά άτομα δεν μπορούν συνήθως να ανταπεξέλθουν σε τέτοιο περιβάλλον λόγω ιδιοσυγκρασίας και συχνά απομονώνονται. Ακόμη και όσα άτομα δεν έχουν ευχέρεια με την τεχνολογία αντιμετωπίζουν καθημερινές δυσκολίες κι οι ίδιοι αντιμετωπίζονται ως προβληματικοί (αναλόγως της φύσεως της εργασίας και του κοινωνικού περιβάλλοντος, αφού συχνά δε λαμβάνεται υπόψη η θεωρία των σωματκών υγρών για τη σύσταση του οργανισμού με βάση τη θεωρία των χυμών του Ιπποκράτη). Η ανάπτυξη φυσικών και ψυχολογικών στρεσογόνων παραγόντων συχνά οδηγεί τους εξαρτώμενους από τα ΜΚΔ, τους εξαρτώμενους από την εργασία τους, αλλά και τους χαρακτήρες που δεν μπορούν να συμβαδίσουν με την τρέχουσα τεχνολογία, σε μελαγχολία ή κάποια μορφή κατάθλιψης κατά τη διάρκεια του βίου τους.[viii]

Φιλοσοφική διάσταση του θέματος και λοιποί προβληματισμοί

Διαπιστώνεται έλλειψη ηθικής ή επαρκούς νομικού πλαισίου σε συγκεκριμένα, συνήθως νεοσύστατα, επιστημονικά πεδία. Ο ρόλος της αυτοαναφοράς θεωρείται απαραίτητη διεργασία στη διαχείριση ή στην πρόβλεψη καταστάσεων μέσω της ατομικής ενσυναίσθησης και συνείδησης.[ix]

Επίσης διαπιστώνεται απομάκρυνση από τις παραδοσιακές αξίες, ένεκα της προωθούμενης πολιτισμικής και οικονομικής παγκοσμιοποίησης, και προώθηση του υπερκαταναλωτισμού ως αυτοσκοπού σε όλα τα επίπεδα.[x]

Παρατηρείται έλλειψη ηθικών φραγμών κυρίως στο εργασιακό, στο διαδικτυακό, αλλά και στο οικογενειακό περιβάλλον, με τη μορφή της ηθικής παρενόχλησης (ως κεκαλυμμένη ψυχολογική βία).[xi] Πώς θα λειτουργήσει το Κράτος δικαίου ως θεσμός διασφάλισης της δικαιοσύνης κι όχι ως ιστός της αράχνης συγκρατώντας μόνο τους αδύναμους; Ένα Κράτος που θα προστατεύει τον αδύναμο ή επιρρεπή πολίτη στην καθημερινότητά του και κατ΄επέκταση ολόκληρη την κοινωνία; Για τον Αριστοτέλη η έλλειψη δικαιοσύνης έχει άμεση συσχέτιση με την πλεονεξία, κυρίως στον πλουτισμό και στην εξουσία, με χαρακτηριστικό στοιχείο τη ροπή στην υπερβολή. Σήμερα παρατηρείται το φαινόμενο της έντονης ανταγωνιστικότητας μέσω της ποσοτικοποίησης των πάντων, η οποία οδηγεί στην πλεονεξία του ατόμου και συνήθως σε ενέργειες που προάγουν τον υλικό ευδαιμονισμό μέσω του πλουτισμού. Ο υλικός ευδαιμονισμός έγινε πλέον υπεραξία και αποτελεί τη νέα μορφή του ανθρώπινου πολιτισμού, με λήψη πληροφοριών ή καταναλωτικών προτύπων, χωρίς απαίτηση για κριτική και αναλυτική σκέψη ή αναστοχασμό.

Η πρόκριση του ποσοτικού έναντι του ποιοτικού και η εμμονή στην αποτίμηση τομέων της κοινωνικής ζωής μονίμως με ποσοτικούς όρους, αποτελεί μία ακόμη προβληματική αντιμετώπιση των πραγμάτων. Πώς θα γίνουν οι δυστοπικές συνθήκες μιας απάνθρωπης ή τρομακτικής κονωνίας, όχι με ουτοπικές μη πραγματοποιήσιμες προσπάθειες, αλλά με ευτοπικές εάν στο κέντρο δεν βρίσκεται ο άνθρωπος αλλά αριθμοί;[xii]

Ο Μεταμοντερνισμός κινήθηκε σε 3 άξονες: αγορές, τεχνοεπιστήμες (οι οποίες ως κριτήριο αληθείας προκρίνουν την ωφελιμότητα) και ατομισμός. Σκοπός ήταν μια καλύτερη ζωή που δεν ήρθε ποτέ. Η κυρίαρχη φιλοσοφική τάση της μεταμοντέρνας κοινωνίας είναι ο Μεταμοντέρνος Σχετικισμός. Η τάση αυτή εντάσσεται σε ένα φιλοσοφικό πλαίσιο μεταμοντέρνου σχετικισμού στον χώρο της γνώσης και των αξιών. Η κοινωνία μας παρανόησε όμως το ρόλο του πλουραλισμού απόψεων, με αποτέλεσμα την χαρακτηριστική «έλλειψη γενικής κατεύθυνσης» (κάποιων γενικών αποδεκτών αρχών) και την αδυναμία να διατυπωθούν αξιολογικές κοινές κρίσεις για μια πλειάδα θεμάτων κυρίως πιο εξειδικευμένων.[xiii]

Τελικά προάγεται το ευ ζην το οποίο αποτελεί ζητούμενο για τον άνθρωπο και την κοινότητά όπου υπάγεται;

Ο ρόλος του marketing στην προώθηση τάσεων/ιδεών και η δυσκολία του υποκειμένου για αναστοχασμό και κριτική σκέψη, ώστε μέσα από εσωτερικούς ελεγκτικούς μηχανισμούς να ακολουθήσει ή να αντισταθεί σε μία τάση ή σε μία είδηση, αποτελεί ακόμη μια παράμετρο στη φιλοσοφική διάσταση του θέματος.

Η χρήση ηλεκτρονικών μέσων και ανταλλαγής μηνυμάτων για τη διαπροσωπική επικοινωνία, δημιουργεί απώλεια επαφής δια ζώσης μεταξύ των ανθρώπων. Η αντικατάσταση του παραδοσιακού επιστολικου ταχυδρομείου στο όνομα της οικολογίας, αλλά και της τακτικής τηλεφωνικής επικοινωνίας είτε για ενημέρωση είτε για αγορές, επιδεινώνει την ανωτέρω κατάσταση. Η επαφή τελικά γίνεται απρόσωπη και ουδέτερη σε όλα τα επίπεδα διεπαφών, με αντίστοιχη προσαρμογή του ύφους, του τρόπου ομιλίας αλλά και της γραφής, στοιχεία που παρατηρούνται εντόνως στις νεότερες γενεές.

Ο αδαής ή αφελής χρήστης είναι εκτεθειμένος πολλαπλά, δίδοντας τα προσωπικά του δεδομένα σε εταιρείες αλλά και σε hackers εν αγνοία του. Βέβαια το πρώτο γίνεται για την ασφάλεια φορέα και χρήστη, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι δεν μπορεί να χρησιμοποιηθούν άνευ εγκρίσεως του τελευταίου και για άλλους σκοπούς (ερευνητικούς κ.ο.κ.).

Ο πνευματικός και ψυχικός μαρασμός εμφανίζεται ως απότοκο του καταλωτισμού των συγκινήσεων. Ταυτόχρονα, η οικονομική παγκοσμιοποίηση με την πολυπολιτισμική κοινωνική συνάρθρωση, στο πλαίσιο της υποτιθέμενης παγκόσμιας ειρηνικής κοινότητας και η υπέρ αυτής χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας, παραλύει ή αποδυναμώνει τους θεμελιώδεις κανόνες δικαίου των Κρατών.

Θετικά και Αρνητικά των ΜΚΔ

Τα ΜΚΔ άλλαξαν τον τρόπο επικοινωνίας και των κοινωνικών αλληλεπιδράσεων των ανθρώπων αλλά και του marketing μέσω της προβολής εταιριών από αυτά. Οι τελευταίες δεν επενδύουν πλέον σε διαφημίσεις σε συμβατικά μέσα, αλλά προτιμούν τα social media και τις ιστοσελίδες τους για να κατανοήσουν την αγορά και να προωθήσουν τα προϊόντα τους. Εκεί ο χρήστης δύναται να αναζητήσει πληροφορίες και να πραγματοποιήσει συγκριτική μελέτη ή έρευνα για τις αγορές του. Επίσης τα ΜΚΔ προσφέρουν ταχύτητα και αμεσότητα ακόμη και σε ανθρώπους που κατοικούν σε δυσπρόσιτες περιοχές, μας φέρνουν σε επαφή με άλλους πολιτισμούς, αλλά δεν προσφέρουν αξιοπιστία, ενώ αποδυναμώνουν έστω και εκούσια την ιδιωτικότητα των χρηστών τους στην ομαδοποίησή τους βάσει επιθυμιών. Χάνεται σταδιακά η δια ζώσης διαπροσωπική επαφή, αφού οι εφαρμογές που δημιουργούν οι εταιρείες συμβάλλουν στην απομόνωση του ατόμου υποκαθιστώντας φίλους και κοινωνικό κύκλο με αντίστοιχο ηλεκτρονικό (group), ο οποίος, κύκλος, υπό πραγματικές συνθήκες το πιθανότερο να μην υπήρχε. Η διαμεσολάβηση ενός ‘τρίτου’, δηλαδή του ηλεκτρονικού ή και ψηφιακού μέσου, για να δούμε ακόμη κι αυτό που συμβαίνει μπροστά μας (αποπροσωποίηση επιρροή στην EQ), στην ουσία μας απομονώνει από τη γοητεία της ζωντανής επαφής με την εμπειρία που προσδίδει η άμεση κι απευθείας επαφή με το δρώμενο. Ιδιαίτερα για τον άνθρωπο της μεγαλούπολης είναι τόσο μεγάλη η επιρροή του ψηφιακού μέσου, που όταν βρίσκεται σε μεγάλες συναθροίσεις δείχνει σαστισμένος ή ανενεργός και στην ουσία αποξενωμένος από συνανθρώπους και περιβάλλον. Το σημαντικότερο όμως αρνητικό είναι η προϊούσα απώλεια του γλωσσικού πλούτου, στην προσπάθεια επίτευξης μεγαλύτερης ταχύτητας επαφής με χρήση συντομεύσεων, κι αυτό αποτελεί παγκόσμιο φαινόμενο (ηλεκτρονική argo (slang)).[xiv]

Στοχευμένες Προτάσεις και Συμπεράσματα

1) (αφού) Τρεις είναι οι λόγοι υποδούλωσης του ανθρώπου: Το θαύμα, το μυστήριο και η εξουσία, εν προκειμένω οι πάσης φύσεως προηγμένες τεχνολογικά διαδραστικές διεπαφές και οι λογής εφαρμογές, οι οποίες προσδίδουν στο άτομο της ψευδαίσθηση της υπεροχής και του ελέγχου.

2) (τότε) Απαιτείται ανάλυση και λεπτομερή εξέταση της πηγής του περιεχομένου και του μέσου διασποράς της πληροφορίας με αυτοαναφορικό ή ετεροαναφορικό τρόπο. Χρειάζεται επίσης ανάπτυξη της αναλυτικής κριτικής σκέψεως από την εφηβεία, για να ενισχυθεί η άμυνα του υποκειμένου στις εκάστοτε προσλαμβάνουσες.[xv]

3) (και) Διαφώτιση με προληπτική ενημέρωση του κοινού. Αλλά να λαμβάνεται υπόψιν πάντα η ρήση του Δημοσθένη «Α γαρ επιθυμεί ψυχήν και πιστεύειν φιλεί», δηλαδή «όσα επιθυμεί η ψυχή αυτά αρέσκεται και να πιστεύει». Συνεπώς αν και δυνητικά είναι εφικτή η αντικειμενικά αληθής ενημέρωση σε κοινωνικό ή σε ατομικό επίπεδο, στην πραγματικότητα η ίδια η ανθρώπινη φύση αναιρεί τη διαδικασία αυτή.

4) Επίσης, η πλατωνική θεωρία των Ιδεών δε φαίνεται να αποτελεί τη λύση πλέον, δεδομένου ότι η ταχεία διακίνηση και ο όγκος των πληροφοριών αλλάζουν συνεχώς τη βάση που εδράζονται οι πεποιθήσεις, οι αρχές μας και οι έννοιες διαφόρων γνωσιακών σχημάτων.[xvi]

5) Η ηθική πλέον της αμφισβήτησης μέσω της ατομικής συνείδησης κρίνεται πιο αναγκαία από ποτέ σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο και ασταθές περιβάλλον.

6) Τέλος, μη λησμονούμε ποτέ ότι απαιτείται προσεκτική μελέτη των όρων χρήσης ή της πολιτικής προστασίας απορρήτου του εκάστοτε ΜΚΔ και να μην μοιραζόμαστε πληροφορίες που σε άλλες συνθήκες δεν θα το κάναμε. Η παρουσία στα ΜΚΔ αφορά μια κατάσταση εικονικής κι όχι μια κατάσταση αντικειμενικής πραγματικότητας κι απαιτείται η ανάλογη ορθολογιστική διαχείριση, διότι οι χρήστες και δυνητικά φίλοι μας, δεν είναι όμως πραγματικοί αλλά εικονικοί. Συνίσταται λοιπόν μεσότητα κατά Αριστοτέλη ή συμμετρία κατά Πλάτωνα στις ηλεκτρονικές συναλλαγές μας και στη χρήση των ΜΚΔ.

 

[i] Το Διαδίκτυο δημιουργήθηκε ως στρατιωτικό πείραμα στις ΗΠΑ τη δεκαετία του ’60 με την ονομασία Arpanet και σύντομα εξελίχθηκε σε πολιτικό πείραμα με την διασύνδεση υπολογιστών για Ακαδημαϊκούς λόγους. Σήμερα αποτελεί ένα τεράστιο δημόσιο δίxτυ υπολογιστών, οι οποίοι συνδέονται μεταξύ τους με τα λεγόμενα δίκτυα υπολογιστών και υπολογιστικών συστημάτων μέσω καλωδίων ή μέσω ασύρματης μετάδοσης. Για την λειτουργία του απαιτείται ικανός συνδυασμός λογισμικού (software) και υλικού (hardware).

[ii] Μεταμοντερνισμός ή μετανεωτερισμός σύμφωνα με τον Terry Eagleton καλείται το σύγχρονο κίνημα σκέψης που απορρίπτει τις ολότητες, τις παγκόσμιες αξίες, τις μεγάλες ιστορικές αφηγήσεις, τα στέρεα θεμέλια στην ανθρώπινη ύπαρξη και τη δυνατότητα της αντικειμενικής γνώσης. Το εν λόγω κίνημα είναι σκεπτικό απέναντι στην αλήθεια, στην ενότητα και στην πρόοοδο, αντιτίθεται σε αυτό που θεωρεί ελιτισμό στην κουλτούρα, τείνει προς τον πολιτισμικό σχετικισμό, υμνώντας τον πλουραρισμό, προάγωντας την πολυπολιτισμικότητα ,την ετερότητα, την ετερογένεια την ασυνέχεια, μα κυρίως την πολιτισμική παγκοσμιοποίηση. Ως πολιτισμικός σχετικισμός, δύναται να θεωρηθεί η κεντρική ιδέα πως κάθε πολιτισμός ή έθνος πρέπει να κρίνεται με βάση τις δικές του αξίες και πρότυπα συμπεριφοράς και όχι βάσει των αξιών ή των προτύπων συμπεριφοράς ενός άλλου πολιτισμού ή έθνους. Είναι ουσιαστικά μια μεθοδολογική προσέγγιση στο ζήτημα της φύσης και του ρόλου των αξιών στον εκάστοτε πολιτισμό.

[iii] Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν οι βιντεοσκοπήσεις εκτελέσεων ανθρώπων με ταυτόχρονη διασύνδεση σε κάποιο μέσο (λ.χ. η πολύ πρόσφατη εκτέλεση δεκάδων μουσουλμάνων στη Ν. Ζηλανδία), όπου αποδεικνύεται εμπράκτως η αδυναμία αρχικώς να αποτραπεί και δευτερευόντως να περιορισθεί η εύκολη διασπορά και η ροή του αναρτώμενου υλικού στον παγκόσμιο ιστό.

[iv] Πρόκειται για ψυχικό φαινόμενο και εμφανίζεται όταν το υποκείμενο αδυνατεί να ταυτισθεί με όσα συμβαίνουν στον περιβάλλοντα χώρο του ως αντικειμενική πραγματικότητα, ζώντας στην πλάνη της εικονικής πραγματικότητας. Η Διαταραχή Αποπροσωποποίησης ανήκει στη γενική κατηγορία των αποσυνδετικών (ή διασχιστικών) διαταραχών. Βασικό χαρακτηριστικό των διαταραχών αυτών είναι διαχωρισμός ή αποσύνδεση των λειτουργιών της συνείδησης, της μνήμης, της ταυτότητας και της αντίληψης του περιβάλλοντος με αλλοιωμένη αντίληψη του χώρου και του χρόνου, (Kaplan & Sadock’s, 2004).

[v] λ.χ. το διαδικτυακό παιγνίδι, Μπλέ Φάλαινα, το οποίο συνδέθηκε με πολλές αυτοκτονίες εφήβων παγκοσμίως. Επίσης οι εκτελέσεις που πραγματοποιούνται κατά καιρούς και μεταδίδονται σε απευθείας μετάδοση παγκοσμίως με αποκορύφωμα την περίπτωση της Ν. Ζηλανδίας, αλλά και περιπτώσεις καταστάσεως αποπροσωποίησης όπως συνέβη στο Μάτι τον Ιούλιο του 2018, όταν κάποια θύματα δεν αντιλαμβάνονταν τον άμεσο κίνδυο που διέτρεχαν και αναρτούσαν οπτικοακουστικό υλικό στα ΜΚΔ αντί να προφυλαχθούν.

(Lebon Gustave, Ψυχολογία των Όχλων, 1985).

[vi] EQ= Καλείται το σύνολο ικανοτήτων-δεξιοτήτων οι οποίες παρέχουν στο υποκείμενο τη δυνατότητα να αναγνωρίζει, κατανοεί και χρησιμοποιεί πληροφορίες συναισθηματικής φύσεως για κάποιο σκοπό. (Daniel Coleman, 1995).

[vii] Στοιχεία τα οποία προωθούνται μέσω της επικράτησης του (νέο)φιλευθερισμού στον πολιτικό λόγο, επιβάλλοντας σταδιακά μια παγκόσμια πολιτισμική ομοιομορφία, με την πτώση του πρώην υπαρκτού σοσιαλισμού αλλά και του φασισμού και τις ιδέες που εκπροσωπούσαν. Ο Ρώσος πολιτικός αναλυτής και κοινωνιολόγος Alexander Dugin (Αλεξάντερ Ντάγκιν) θεωρεί ότι υπάρχει και 4η πολιτική θεωρία (οι υπόλοιπες τρεις φιλελευθερισμός (ιστορικό υποκείμενο το άτομο ), μαρξισμός (ιστορικό υποκείμενο η τάξη), φασισμός (ιστορικό υποκείμενο η φυλή)) η οποία θα λειτουργήσει εκλεκτικιστικά με άντληση στοιχείων των τριών προϋπαρχόντων ιδεολογιών (με ιστορικό υποκείμενο την ύπαρξή μας και διατήρηση αυτής σε κατάσταση αρμονίας, όπου η ζωή μας δε θα συνδέεται απαραιτήτως με την πρόοδο και την ανάπτυξη όπως αυτή αναφέρεται στην νεοφιλελεύθερη ιδεολογία).

[viii] Οι φυσικοί στρεσογόνοι παράγοντες επηρεάζουν αρνητικά την σωματική ακεραιότητα, ενώ οι ψυχολογικοί επηρεάζουν την πνευματική υγεία και ευεξία.

[ix] Η αυτοαναφορικότητα με την έννοια της ανάδρασης του υποκειμένου μέσω της κριτικής αναλυτικής σκέψης. Απαιτείται ενσυναίσθηση και συναισθηματική αυτογνωσία ώστε να πραγματοποιηθεί αποτελεσματική αυτοαξιολόγηση της καταστάσεως.

[x] Ως παραδοσιακές αξίες σε έναν πολιτισμό ορίζονται οι διαχρονικές αξίες του οι οποίες συνδέουν τα άτομα μεταξύ τους, όπως αυτή της ελευθερίας, της εναρμόνισης με τη φύση, της θρησκευτικότητας, της οικογένειας, της φιλίας, τα ήθη και τα έθιμα, αλλά περισσότερο της προαιώνιας αρχής και αξίας του μέτρον άριστον.

[xi] Marie France Hirigoyen, Ηθική Παρενόχληση, η διαστροφική βία στην καθημερινή ζωή, μτφρ. Μ Γεωργιάδου, Παττάκης, 2000

[xii] Οι αξίες και οι ποιότητες δεν έχουν ουσία ερήμην του ανθρώπου ο οποίος τους δίνει υπόσταση στην έκταση και στον τρόπο που αυτές ανσωματώνονται στον ίδιο (ανθρωποκεντρισμός). Παντών χρημάτων μέτρον εστίν άνθρωπος. (Πρωταγόρας).

[xiii] Ο όρος ωφελιμότητα προέρχεται από τον Francis Bacon στις προγραμματικές διακηρύξεις του και στο έργο του Νέο Οργανο (1620), όπου περιγράφεται με σαφήνεια πως σκοπός της γνώσης είναι η βελτίωση της κοινωνίας και της καθημερινότητας. Αν η επιστήμη βελτιώνει την κοινωνία, τότε η γνώση που προκύπτει θεωρείται αδιαμφισβήτητη. Το κριτήριο αληθείας λοιπόν για των τεχνοεπιστημών είναι η ωφελιμότητα.

Τη δεκαετία του ’80, οι Μισέλ Καλόν, Μπρούνο Λατουρ και Τζον Λο, πρότειναν ένα ερμηνευτικό πλαίσιο για την σχέση επιστήμης-τεχνολογίας το λεγόμενο Θεωρία του Δρώντος Δικτύου. Η θέση αυτή έχει σκοπό να άρει τη διάκριση ανάμεσα σε κοινωνιολογικές και νατουραλιστικές προσεγγίσεις στις σπουδές επιστήμης και τεχνολογίας. Μία από αυτές είναι ότι επιστήμη και τεχνολογία αποτελούν παρόμοιες και δεν υπάρχει λόγος να υφίσταται διάκριση μεταξύ τους. Ιστορικοί των επιστημών, όπως οι  υποστηρίζουν ότι η έννοια της τεχνοεπιστήμης (technoscience) αποτελεί τη λύση στο πρόβλημα της σχέσης επιστημών και τεχνολογίας. Το κρίσιμο διακύβευμα έγκειται στο γεγονός ότι οι προθέσεις των δρώντων που συμμετέχουν στην παραγωγή τεχνοεπιστήμης (μηχανικοί, επιστήμονες και μηχανήματα), έχουν ως βασικό κριτήριο πάλι στην ωφελιμότητα.

Μεταμοντερνισμός ή μετανεωτερισμός σύμφωνα με τον Terry Eagleton καλείται το σύγχρονο κίνημα σκέψης που απορρίπτει τις ολότητες, τις παγκόσμιες αξίες, τις μεγάλες ιστορικές αφηγήσεις, τα στέρεα θεμέλια στην ανθρώπινη ύπαρξη και τη δυνατότητα της αντικειμενικής γνώσης. Το εν λόγω κίνημα είναι σκεπτικό απέναντι στην αλήθεια, στην ενότητα και στην πρόοοδο, αντιτίθεται σε αυτό που θεωρεί ελιτισμό στην κουλτούρα, τείνει προς τον πολιτισμικό σχετικισμό, υμνώντας τον πλουραρισμό, προάγωντας την πολυπολιτισμικότητα, την ετερότητα, την ετερογένεια την ασυνέχεια, μα κυρίως την πολιτισμική παγκοσμιοποίηση. Ως Μεταμοντέρνος σχετικισμός, δύναται να θεωρηθεί η κεντρική ιδέα πως κάθετι πρέπει να κρίνεται με βάση τις δικές του αξίες και πρότυπα συμπεριφοράς και όχι βάσει των αξιών ή των προτύπων συμπεριφοράς ενός άλλου. Είναι ουσιαστικά μια μεθοδολογική προσέγγιση στο ζήτημα της φύσης και του ρόλου των αξιών στον εκάστοτε πολιτισμό.

[xiv] Η δημοφιλής κουλτούρα σήμερα η οποία εκφράζεται και μέσα από τη σύμπτυξη του λόγου σε προφορικό και γραπτό λόγο, όχι μόνο απλοποιεί τη γλώσσα αλλά προωθεί και τη αποδοχή χρήσης αδόκιμων χιουμοριστικών εκφράσεων με σεξιστικά κυρίως υπονοούμενα στα ΜΚΔ.

[xv] Επίγνωση μέσω της αυτοαξιολόγησης ή λήψης αξιολόγησης από έγκυρες αξιολογήσεις άλλων.

[xvi] Τα γνωσιακά σχήματα ορίζονται ως λειτουργικές κατασκευές των σχετικά μόνιμων αναπαραστάσεων προηγούμενων πληροφοριών και εμπειριών. Πρόκειται για τη συγκεντρωμένη γνώση που έχει κάποιος γύρω από το άτομό του, τους άλλους και τον υπόλοιπο κόσμου γενικότερα (Καλπάκογλου 1997).

 

Προέλευση εικόνας: έργο του Mike Hall από το https://www.thetoc.gr

Enzo Traverso: Για τον ρόλο του παρελθόντος και τις πολιτικές μνήμης

Απόψεις

Γιατί υπάρχουν τόσο λίγες μελέτες για τη μνήμη των δραστών σε σχέση με αυτές για τη μνήμη των θυμάτων;

Υπάρχουν πολυάριθμες και μερικές φορές εξαιρετικά σημαντικές μελέτες για δράστες. Σκεφτείτε ας πούμε τα έργα του Christopher Browning και του Harald Welzer. Η ανάμνηση των δραστών έχει υπάρξει το αντικείμενο της λογοτεχνικής φαντασίας -παράδειγμα, το Les Bienveillantes (οι ευγενικοί) του Jonathan Littell- αλλά το διαθέσιμο υλικό από μαρτυρίες και απομνημονεύματα είναι περιορισμένο. Οι δράστες δεν θέλουν να εκθέτουν ή να ανακαλούν τα εγκλήματά τους και προτιμούν να τα αποκρύπτουν. Περιπτώσεις εξομολογήσεων είναι σπάνιες (για παράδειγμα, τα απομνημονεύματα του στρατηγού Aussaresses για τα βασανιστήρια κατά τη διάρκεια του πολέμου στην Αλγερία). Δεν είναι περίεργο. Η έλλειψη αναμνήσεων των δραστών (και ως εκ τούτου των μελετών που τις αφορούν) είναι η διαλεκτική αντιστροφή του αυξανόμενου ρόλου που έχουν λάβει οι αναμνήσεις των θυμάτων στις κοινωνίες μας και στη συλλογική μνήμη.

Πιστεύετε ότι μια πολιτική μνήμης επικεντρωμένη αποκλειστικά στο θύμα και όχι στο δράστη μπορεί να προκαλέσει μια ορισμένη τύφλωση προς εγκλήματα που διαπράττονται σήμερα;

Ειλικρινά, πιστεύω ότι είναι απαραίτητο να απεμπλακούμε από αυτό το παιχνίδι με τους καθρέφτες και από μια ιστορική συνείδηση που βασίζεται σε μαζικά θύματα. Πρέπει να προσπαθήσουμε να αντιμετωπίσουμε την πολυπλοκότητα του παρελθόντος, η οποία δεν περιορίζεται σε μια δυαδική αντιπαράθεση μεταξύ δραστών και θυμάτων. Η ανάμνηση των μαχών και των πολιτικών δεσμεύσεων σε παλιούς σκοπούς, όπως η χειραφέτηση, έχει ελάχιστη αναγνώριση. Ο 20ος αιώνας δεν αποτελείται αποκλειστικά από πολέμους, γενοκτονία και ολοκληρωτισμό. Ήταν επίσης ο αιώνας των επαναστάσεων, της αποαποικιοποίησης, της κατάκτησης της Δημοκρατίας και των μεγάλων συλλογικών αγώνων. Αυτή η ανάμνηση έχει καταστραφεί σήμερα, αφού έμεινε κρυμμένη και συγκεκαλυμμένη. Την αποκαλώ «μνήμη Marrano», στο βαθμό που είναι μια κρυμμένη, υπόγεια ανάμνηση, όπως αυτή των Μαράνο στο ισπανικό Βασίλειο την εποχή της Ιεράς Εξέτασης. Μου φαίνεται ότι για να σπάσει το κλουβί του «παροντισμού» -ενός κόσμου κλειδωμένου στο παρόν, χωρίς ουτοπία και ικανότητα να κοιτάζουμε μπροστά στο μέλλον- είναι απαραίτητο να αντιμετωπίσουμε αυτές τις μνήμες. Η ανάμνηση των συλλογικών κινήσεων παίρνει μια αντιφορμιστική, ίσως ανατρεπτική, διάσταση σε μια νεοφιλελεύθερη εποχή που κυριαρχείται από τον ατομικισμό και τον ανταγωνισμό.

Μιλάτε για «μεταφασισμό» προκειμένου να περιγράψετε τα νέα πολιτικά και κοινωνικά κινήματα της Ακροδεξιάς και να τα ξεχωρίσετε από τον φασισμό της δεκαετίας του 1930 ή από τον νεο-φασισμό του τέλους του 20ου αιώνα. Μπορείτε να μας εξηγήσετε τι συνεπάγεται ο μεταφασισμός;

Μιλώ για «μεταφασισμό», επειδή η νέα Ακροδεξιά έχει πάρει την απόστασή της από τον φασισμό, τουλάχιστον στις χώρες όπου έχει γίνει σημαντικός παράγοντας στην πολιτική ζωή. Σε ιδεολογικό επίπεδο, ο μεταφασισμός είναι πολύ διαφορετικός από τον παραδοσιακό φασισμό όσον αφορά τη γλώσσα, την οργάνωση και την κινητοποίηση. Δεν είναι πλέον φασιστικός, αλλά δεν έχει γίνει ακόμα κάτι εντελώς διαφορετικό και νέο. Πρόκειται για μια μορφή μετάβασης, η οποία δικαιολογεί την έννοια του μεταφασισμού. Τα κυρίαρχα χαρακτηριστικά του είναι ο εθνικισμός και η ξενοφοβία, ειδικά με τη μορφή της ισλαμοφοβίας. Σήμερα, δεν βρίσκει πλέον τον θεμελιώδη σκοπό της στον αντικομμουνισμό ή στον αντισημιτισμό. Ο στόχος έχει αλλάξει. Ωστόσο, μια σημαντική οικονομική κρίση με την αποψίλωση του ευρώ και των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων, θα μπορούσε να επιφέρει μια αλλαγή κατεύθυνσης και μια επιστροφή στον παραδοσιακό φασισμό. Φυσικά, αυτό μπορεί να συμβεί και εκτός Ευρώπης. Μετά την εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ, ο Jair Bolsonaro, ένας πολιτικός που σαφώς έχει όλα τα χαρακτηριστικά ενός φασίστα ηγέτη, εκλέχτηκε στη Βραζιλία. Αυτό απεικονίζει μια διεθνή τάση.

Ποιες θα μπορούσαν να είναι οι πολιτικές μνήμης που αυξάνουν την ευαισθητοποίηση σχετικά με τους κινδύνους της τωρινής Δεξιάς, χωρίς να καταφεύγουν στον ευτελισμό του φασισμού με παρωχημένες συγκρίσεις;

Όλοι οι πολιτικοί του συστήματος στιγματίζουν τη Δεξιά, αλλά συχνά νομιμοποιούν τη ρητορική της. Εάν δεχτούμε την ιδέα ότι η οικοδόμηση της Ευρώπης προϋποθέτει την υιοθέτηση πολιτικών λιτότητας, ότι οι περιορισμοί που έχουν τεθεί σε εφαρμογή από τις αγορές είναι αδιαμφισβήτητοι, ότι υπάρχουν πάρα πολλοί μετανάστες και ότι οι παράνομοι πρέπει να απελαθούν αντί να νομιμοποιηθούν, ότι το Ισλάμ είναι ασυμβίβαστo με τη δυτική δημοκρατία και ότι η τρομοκρατία θα πρέπει να καταπολεμηθεί με ειδικούς νόμους που μειώνουν τις πολιτικές ελευθερίες -όπως λένε όλες οι κυβερνήσεις μας εδώ και δέκα χρόνια- τότε η Ακροδεξιά θα ευημερήσει. Για να σταματήσει η προέλασή της, είναι απαραίτητο πρώτα να συζητήσουμε πραγματικά και να πούμε την αλήθεια. Το να υποδεχτούμε τους μετανάστες και τους πρόσφυγες αποτελεί ηθικό καθήκον, εφόσον εκατομμύρια Ευρωπαίοι μετανάστευσαν και διέφυγαν από απολυταρχικά καθεστώτα τους τελευταίους δύο αιώνες, και μια κοινωνική αναγκαιότητα, από τη στιγμή που τους χρειαζόμαστε τόσο για οικονομικούς όσο και για δημογραφικούς λόγους. Σε μια εποχή παγκοσμιοποίησης, οι κοινωνίες μας δεν μπορούν να επιβιώσουν ως κλειστές, εθνικά και πολιτισμικά ομοιογενείς οντότητες.

Όσον αφορά τις πολιτικές μνήμες, πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι ο φασισμός του 21ου αιώνα είναι πολύ διαφορετικός από εκείνον της δεκαετίας του 1930. Το δίδαγμα που πρέπει να συμπεράνουμε από την ιστορία είναι ότι οι δημοκρατίες είναι φθαρτές και μπορούν να καταστραφούν. Σε χώρες που έχουν βιώσει φασισμό – σκέφτομαι την Ιταλία, τη Γερμανία, την Ισπανία και μερικές άλλες – μια δημοκρατία που δεν έχει αφομοιώσει αυτό το μάθημα θα είναι εύθραυστη και ευάλωτη. Με αυτή την έννοια, η αντι-φασιστική μνήμη μου φαίνεται τοπική.

Οι δικτατορίες άφησαν μια κληρονομιά και κάποιους τόπους μνήμης. Η αντιμετώπιση αυτών των τόπων από τις δημοκρατίες ήταν τουλάχιστον αμφιλεγόμενη. Τι θα μπορούσε να γίνει με μέρη όπως το Valle de Los Caídos στην Ισπανία;

Δεν πιστεύω στον μύθο της «συμφιλίωσης» ή της «κοινής μνήμης». Μια ισχυρή δημοκρατική κοινωνία δεν πρέπει να φοβάται τους εχθρούς της και πρέπει να τους χορηγεί ελευθερία έκφρασης εντός των ορίων του νόμου. Όταν πρόκειται για την ανάμνηση του φασισμού στην Ιταλία και του Φρανκισμού στην Ισπανία, θα ήταν προτιμότερο να αναγνωρίσουμε την ύπαρξή τους αντί να την αποκρύψουμε. Ένα δημοκρατικό κράτος μπορεί να τα ανεχθεί, χωρίς να τα αποδέχεται ή να τα ενσωματώνει στους δικούς του θεσμούς. Ένα δημοκρατικό κράτος δεν πρέπει να δημιουργήσει ένα επίσημο όραμα για το παρελθόν (όπως συμβαίνει με τις δικτατορίες), έχει όμως το καθήκον να αναγνωρίσει τις δικές του ευθύνες. Για παράδειγμα, η αναγνώριση από τον Σιράκ της ευθύνης του γαλλικού κράτους για τις απελάσεις των Εβραίων ή η αναγνώριση του Εμμανουέλ Μακρόν των βασανιστηρίων που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια του πολέμου στην Αλγερία είναι ευπρόσδεκτη. Στην Ισπανία, ο «νόμος της ιστορικής μνήμης» κινείται προς αυτή την κατεύθυνση παρά τους περιορισμούς του.

Το ζήτημα του τι πρέπει να γίνει με το Valle de Los Caídos είναι πολύπλοκο. Η άποψή μου είναι αυτή ενός ανεξάρτητου παρατηρητή, ο οποίος δεν ισχυρίζεται με κανένα τρόπο ότι έχει μαγικές λύσεις. Κατά τη γνώμη μου, η απόφαση του Πέντρο Σάντσεζ να ξεθάψει τα λείψανα του Φράνκο και να τα αφαιρέσει από το Valle de Los Caídos είναι μια καλή επιλογή. Ωστόσο, είναι επίσης απαραίτητο να αφαιρεθεί ο γιγαντιαίος σταυρός στην κορυφή της τοποθεσίας, προκειμένου να το «αποαγιοποιήσει». Θα μπορούσε στη συνέχεια να μετατραπεί σε μνημείο και μουσείο με μια κριτική παρουσίαση της ιστορίας του. Θα γίνει μνημείο της γερμανικής έννοιας ενός Mahnmal (μια προειδοποίηση για τις μελλοντικές γενιές). Δεν πιστεύω στην πιθανότητα να δημιουργηθεί ένας χώρος συναινετικής μνήμης, στον οποίο οι Ρεπουμπλικανοί και οι νοσταλγοί του Φρανκισμού μπορούν να συγκεντρωθούν «αδελφικά» στο όνομα της εθνικής συμφιλίωσης. Ούτε πιστεύω σε ένα μνημείο που θα ήταν η ανάμνηση όλων των θυμάτων του εμφυλίου πολέμου, τοποθετώντας τα όλα στο ίδιο επίπεδο και στο ίδιο μέρος. Αυτή θα ήταν μια υποκριτική επιλογή και όχι η πολιτική της μνήμης ενός δημοκρατικού κράτους. Σε αυτή την περίπτωση, θα ήταν δύσκολο να αποφύγουμε την εκταφή όλων των λειψάνων (παρομοίως των φρανκιστών στρατιωτών και εκείνων των εκτοπισμένων Ρεπουμπλικάνων) για να τους θάψουμε σε διαφορετικό σημείο, δίπλα-δίπλα ή αλλού. Τούτου λεχθέντος, δεν γνωρίζω όλες τις προτάσεις που έχουν γίνει και η θέση μου δεν είναι το αποτέλεσμα εμπεριστατωμένης μελέτης ή εκτεταμένου στοχασμού πάνω στο θέμα.

Πώς επηρέασε ο νεοφιλελευθερισμός την αντίληψή μας για το χρόνο; Πώς επηρεάζει το παρόν και το μέλλον το όραμά μας για το παρελθόν;

Ο νεοφιλελευθερισμός συμπιέζει τη ζωή μας σε ένα αιώνιο παρόν, έναν κόσμο που κυριαρχείται από την επιτάχυνση, που μας δίνει την εντύπωση μόνιμης αλλαγής, αν και τα κοινωνικά και οικονομικά θεμέλια παραμένουν στατικά. Η κοινωνία της ελεύθερης αγοράς υπόσχεται να ικανοποιήσει όλες τις επιθυμίες μας -οι ουτοπίες μας γίνονται ατομικές και «ιδιωτικοποιούνται»- στο πλαίσιο ενός κοινωνικού και ανθρωπολογικού μοντέλου που διαμορφώνει τις ζωές, τα ιδρύματα και τις κοινωνικές μας σχέσεις. Σε μια νεοφιλελεύθερη κοινωνία, το παρελθόν αποκτά σάρκα και οστά και η ανάμνηση μετατρέπεται σε καταναλωτικό αντικείμενο που διαμορφώνεται και μεταδίδεται από τη βιομηχανία του πολιτισμού. Η πολιτική της μνήμης -μουσεία και αναμνηστικές τελετές- υποβάλλονται στα ίδια κριτήρια πραγμάτωσης (αποδοτικότητα, κάλυψη από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, προσαρμογή σε κυρίαρχα γούστα κ.λπ.). Η επινόηση και ιδιαίτερα η επιβολή διαφορετικών χρονικών πλαισίων δεν είναι εύκολη υπόθεση. Η σύνδεση με την παροδικότητα του παρελθόντος (πυροβολισμοί σε ρολόγια εκκλησιών για να σταματήσει ο χρόνος, σύμφωνα με τη διάσημη εικόνα του Walter Benjamin) ή η επινόηση χρονικών πλαισίων που δεν υπακούουν στους κανόνες της ελεύθερης αγοράς είναι η κύρια πρόκληση που αντιμετωπίζουν όλα τα εναλλακτικά σχέδια. Τα κοινωνικά κινήματα των τελευταίων ετών, όπως το 15M, το Occupy Wall Street, το Nuit Debout κ.λπ. ήταν ενδιαφέρουσες εμπειρίες από αυτή την άποψη.

Ποια είναι η «μελαγχολία της Αριστεράς» και πώς μπορεί η ανάμνηση να γίνει ένα εργαλείο κοινωνικής μεταμόρφωσης;

Η μελαγχολία της Αριστεράς πάντα υπήρχε. Έχει ακολουθήσει αποτυχίες των συλλογικών κινημάτων και την κατάρρευση των ελπίδων για επανάσταση. Δεν επιδιώκει ούτε παθητικότητα ούτε παραίτηση και μπορεί να ευνοήσει μια κριτική επανεκτίμηση του παρελθόντος ικανή να διατηρήσει τη συναισθηματική της διάσταση. Αυτό σημαίνει ότι θρηνούμε χαμένους συντρόφους, αλλά και θυμόμαστε τις στιγμές χαράς και αδελφοσύνης του κοινωνικού μετασχηματισμού μέσω της συλλογικής δράσης. Τη χρειαζόμαστε αυτή τη μελαγχολία που τροφοδοτείται από την ανάμνηση. Δεν αποτελεί εμπόδιο στην επανενεργοποίηση της Αριστεράς.

Πώς θα περιγράφατε την πολιτική της μνήμης που έχει υλοποιήσει μέχρι τώρα η Ε.Ε. και ποιες είναι οι κύριες προκλήσεις της;

Η ουσιαστική αποστολή της πολιτικής μνήμης της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι κυρίως καθοριστική και διακοσμητική: δείχνει αρετή ενώ υιοθετεί αντικοινωνικές πολιτικές. Από τη μια πλευρά φτωχαίνει την Ελλάδα, από την άλλη διοργανώνει τελετές μνήμης για το Ολοκαύτωμα. Από τη μία πλευρά εισάγει τη δύναμη της τρόικας, μιας υπερεθνικής εξουσίας που στερείται οποιασδήποτε δημοκρατικής νομιμοποίησης, από την άλλη διακηρύσσει τα ανθρώπινα δικαιώματα. Από τη μία πλευρά, χρηματοδοτεί μουσεία και εορτασμούς αφιερωμένους στα θύματα του ολοκληρωτισμού και της γενοκτονίας, από την άλλη κλείνει ερμητικά τα σύνορα και αρνείται να υιοθετήσει κοινή πολιτική για την υποδοχή των προσφύγων. Αυτή η υποκρισία μπορεί να έχει μόνο επιζήμιες συνέπειες. Η άνοδος της Ακροδεξιάς είναι απόδειξη αυτού.

 

Ο Enzo Traverso, είναι καθηγητής στο πανεπιστήμιο Cornell

 

Μετάφραση: Κώστας Ψιούρης

Επιμέλεια: Ρόνια Αναστασιάδου

Πηγή: Η Αυγή από Observing memories

Αναδημοσίευση από το https://commonality.gr

Για τον Ιερό Αυγουστίνο - Μια σύντομη μελέτη για μια κορυφαία προσωπικότητα

Τραμπαδώρος Δ.

του Διονύση Τραμπαδώρου

 

 

Προέλευση εικόνας:https://www.sostis.gr

 

Αυγουστίνος Ιππώνος (Aurelius Augustinus Hipponensis)

Ο βίος του

Οι σπουδαιότερες χρονολογίες του βίου του συνοπτικά:

Γεννήθηκε στην Ταγάστη της Νουμιδίας (Β. Αφρική) στις 13 Νοεμβρίου 354, 373-382 Μανιχαϊστής, από το 375 διδάσκαλος ρητορικής, 384 άφιξη στα Μεδιόλανα, 386 επιστροφή στην Εκκλησία, βαπτίζεται το Πάσχα του 387, το φθινόπωρο του 387 θάνατος της μητέρας του Μόννικας, φθινόπωρο 388 επιστροφή στην Αφρική, 391 πρεσβύτερος, 395 επίσκοπος, από το 395 πολέμιος του Μανιχαϊσμού, από το 400 πολέμιος του Δονατισμού και από το 412 πολέμιος του Πελαγιανισμού. Πέθανε στις 28 Αυγούστου του 430, στην Ιππώνα.

Ο Αυγουστίνος Ιππώνος (στα λατινικά, Aurelius Augustinus Hipponensis), γνωστός και ως Άγιος Αυγουστίνος ή Ιερός Αυγουστίνος, ήταν χριστιανός θεολόγος, του οποίου τα γραπτά είχαν πολύ μεγάλη επιρροή στην ανάπτυξη του Δυτικού Χριστιανισμού και της Δυτικής φιλοσοφίας.

Ως προσωπικότητα αποτελεί το σύνορο ανάμεσα στον αρχαίο ελληνορωμαϊκό κόσμο και τον μεσαιωνικό, τον χριστιανικό.

Είναι στραμμένος και προς το παρελθόν, τον κλασικό κόσμο και την Αγία Γραφή, αλλά και προς το μέλλον, προς το Μεσαίωνα.

Η Αγία γραφή και ο Πλωτίνος,ο τελευταίος μεγάλος Έλληνας φιλόσοφος της αρχαιότητας, είναι οι δύο πηγές από τις οποίες αντλεί ο Αυγουστίνος[i].

Η παρουσία του Αυγουστίνου σηματοδοτεί το γλυκοχάραμα του νεώτερου δυτικού (ή ευρωπαϊκού τύπου ανθρώπου. Και δεν είναι μόνον αυτό το χαρακτηριστικό που τον ξεχωρίζει.

Ο Αυγουστίνος πολεμώντας το αρχαίο πνεύμα το ζει, το βιώνει.

Πολεμώντας την εγκόσμια πολιτεία δεν καταφεύγει σαν ασκητής στην έρημο, αλλά ζητάει να εξασφαλίσει για την Εκκλησία την πολιτειακή κληρονομιά και τον οικουμενισμό της Ρώμης.

Τέλος, πολεμώντας τον εαυτόν του δεν κρύβει από τα μάτια μας τον αγώνα του, δεν αφανίζει τα ατομικά ψυχικά του παθήματα για να αφήσει να ισχύσουν, όπως θα έκανε ο κλασσικός Έλληνας, οι υπερπροσωπικές μονάχα λύσεις και εκβάσεις των εσωτερικών του αγώνων, αλλά ανοίγει την ψυχή του με τις εσωτερικές της αντιφάσεις και τα δυο της «Εγώ», τραγουδάει και κλαίει λυρικά τον ίδιο τον εαυτόν του και γίνεται έτσι ο πρώτος μουσικός λυρικός[ii].

Γεννήθηκε στις 13 Νοεμβρίου 354 στην ορεινή πόλη Ταγάστη, της Νουμιδίας (σημερινό Σουκ Αράς της Αλγερίας) και απεβίωσε στις 28 Αυγούστου 430 στην Ιππώνα της Νουμιδίας (σημερινό Ανάμπα της Αλγερίας), από υψηλό πυρετό, κατά τη διάρκεια της πολιορκίας της πόλης από τους Βανδάλους[iii].Ήταν ο μεγαλύτερος γιος της Αγίας Μόν(ν)ικας[iv] - όνομα Βερβέρικο - και του Πατρικίου, Ρωμαίου πολίτη, ειδωλολάτρη ως προς τις θρησκευτικές πεποιθήσεις. Ο πατέρας του, μάλιστα,  βαφτίστηκε χριστιανός λίγο πριν πεθάνει[v], το 371.

 

Ο Αυγουστίνος ήταν επίσκοπος Ιππώνος για το χρονικό διάστημα από το 396 μέχρι το 430 και θεωρείται ένας από Λατίνους Πατέρες της Εκκλησίας και, ίσως, ο σημαντικότερος Χριστιανός στοχαστής μετά τον Απόστολο Παύλο[vi].

Την πρώτη μόρφωσή του την έλαβε στην Ταγάστη, και ήταν λατινική αποκλειστικά, τα Μάδαυρα, και εν συνεχεία σπούδασε ρητορική στην Καρχηδόνα[vii], ακολουθώντας τις πατρικές επιθυμίες για ρητορικές σπουδές. Όταν πέθανε ο πατέρας του, διέκοψε τις σπουδές του και επέστρεψε στην ιδιαίτερη πατρίδα του. Ένας όμως συντοπίτης του, ο Ρωμανιανός[viii], θέλησε να τον ενισχύσει οικονομικά για να συνεχίσει τις σπουδές του. Σε αυτόν θα αφιερώσει αργότερα το πρώτο του σύγγραμμα ο Αυγουστίνος.

Ο Ιερός Αυγουστίνος σε μικρή ηλικία (19 ετών) ακολούθησε το φιλοσοφικό ρεύμα του Ορτενσίου΄(Hortensius), του Μάρκου Τύλλιου Κικέρωνος Και τούτο γιατί ενθουσιάστηκε από το έργο αυτό του Κικέρωνα που του ενέπνευσε την έννοια όχι απλώς της αφοσίωσης στην αναζήτηση της αλήθειας, αλλά την πεποίθηση για πραγματική αφιέρωση σε αυτή την αναζήτηση έναντι της επιδίωξης εγκόσμιων φιλοδοξιών[ix].

Εξαιτίας αυτής της στροφής του προς τη φιλοσοφία και λόγω του ότι θεωρούσε  πως η Ρωμαϊκή Εκκλησία ήταν απελπιστικά κενή από φιλοσοφικές έννοιες, σε σημείο που κανείς καλλιεργημένος άνθρωπος να μην μπορεί να την ακολουθήσει, στράφηκε προς το Μανιχαϊσμό[x] που διακήρυττε ότι απευθυνόταν στον ορθό λόγο παρά στην αυθεντία[xi].

Το  ρεύμα του Μανιχαϊσμού, ήταν σε ιδιαίτερη έξαρση τον 4ο αιώνα και παρέμεινε ακόλουθός του για 7 έτη (ή 9 κατά τη γνώμη άλλων). Σε ηλικία δεκαέξι ετών γνωρίζεται και με μία χριστιανή, με την οποία ζει εκτός γάμου για δεκαπέντε χρόνια και αποκτά μαζί της έναν γιο, τον Αδεοδάτο. Θα την εγκαταλείψει μετά από σχετική προτροπή της μητέρας του, αργότερα στο Μιλάνο, επειδή τον εμπόδιζε στην σταδιοδρομία του. Στο ίδιο διάστημα δρα ως διδάσκαλος της ρητορικής στην Ταγάστη και την Καρχηδόνα. Το 383 μεταβαίνει στη Ρώμη, όπου και συνεχίζει το διδακτικό του έργο. Στη Ρώμη και μετά από έντονη εσωτερική αναζήτηση, καθώς πλέον η διδασκαλία του Μανιχαϊσμού δεν κάλυπτε τις πνευματικές ανησυχίες και αναζητήσεις του, θέλγεται από τη διδασκαλία του Αμβροσίου, επισκόπου Μεδιολάνων, και σε συνδυασμό με την έντονη ενασχόλησή του με τον Πλάτωνα προσέρχεται στο χριστιανισμό.

Συγκεκριμένα, όταν μετέβη στη Ρώμη απέκτησε γνωριμίες, χάρη στις οποίες διορίστηκε σε μια δημόσια διδακτική θέση στα Μεδιόλανα (Μιλάνο), που ήταν τότε τόπος διαμονής του Αυτοκράτορα της Δύσης.

Εκεί γνώρισε τον Αμβρόσιο[xii], τον επίσκοπο Μεδιολάνων, τον επιφανέστερο εκκλησιαστικό άνδρα της εποχής, και παρά το γεγονός ότι ουδέποτε ανέπτυξε πραγματική φιλία μαζί του, το κήρυγμα του Αμβροσίουήταν αρκετό για να κλονίσει την προκατάληψή του έναντι της διδασκαλίας της Εκκλησίας[xiii].

Μολονότι είχε εγκαταλείψει τα δόγματα του Μανιχαϊσμού,  διατηρούσε το υλιστικό υπόβαθρο της σκέψης του, με αποτέλεσμα να μη βρίσκει ικανοποιητικές απαντήσεις στις μανιχαϊστικές αντιλήψεις για την τελική πραγματικότητα[xiv].

Η ουσία του Θεού, η φύση και η προέλευση του Κακού, παρέμεναν για αυτόν άλυτα προβλήματα[xv].

Σε αυτά τα ζητήματα ο Αυγουστίνος έλαβε την απάντηση μέσω μιας τυχαίας γνωριμίας με τον Νεοπλατωνισμό, απαντήσεις για τις οποίες ενδεχομένως να είχε προϊδεαστεί από τον Αμβρόσιο.

Ο Νεοπλατωνισμός του 3ου μ.Χ. αιώνα, έτσι όπως παρουσιάστηκε από τον φιλόσοφο και μυστικό Πλωτίνο, ήταν ένας πνευματικός μονισμός, όπου όλα ανάγονται σε μια και μόνη αρχή και όπου ο κόσμος της υπαρκτής πραγματικότητας υπάρχει ως μια όλο και ατελέστερη σειρά εκπορεύσεων από το απόλυτο «Εν».

Το εσωστρεφές είναι ανώτερο από το εξωστρεφές, και για να φθάσει κανείς στο Αγαθό, που είναι το πραγματικό, πρέπει να επανέλθει στον εαυτόν του, στο Νου, που βρίσκεται στον εσώτερο εαυτόν του και τον συνδέει με το πρωταρχικό «Εν»[xvi].

Δεν είναι οπωσδήποτε τυχαία η αναφορά του Αυγουστίνου, στις Εξομολογήσεις, στη μυστική εμπειρία που είχε όταν σε μια τέτοια πράξη ενδοσκόπησης βρήκε το Θεό[xvii].

Δεν ήταν απλώς η κατάληξη μιας έλλογης διαδικασίας, αλλά ένα άγγιγμα που ήλθε και παρήλθε, που όμως άφησε ως αποτέλεσμα την απάντηση που ο Αυγουστίνος έψαχνε να βρει στα ζητήματα που τον απασχολούσαν.

Πράγματι ο Θεός είναι φως και το κακό είναι σκότος, όπως έλεγαν οι Μανιχαίοι, όμως το φως και το σκότος δεν είναι υλικές ουσίες.

Το αμετάβλητο φως του Θεού είναι απολύτως πνευματικό ον και το κακό είναι ανυπαρξία, «μη ον», όπως το σκότος είναι απλώς η απουσία φωτός[xviii].

Ο Νεοπλατωνισμός είχε ενισχύσει στον εσωτερικό του κόσμο την μανιχαϊσική πεποίθηση ότι η πορεία της επιστροφής στο Θεό γίνεται μέσω της φυγής από το σώμα και επομένως τη φυγή από τη σεξουαλικότητα[xix].

Στο όγδοο βιβλίο των Εξομολογήσεων περιγράφεται η αυτοπεριφρόνηση που ένιωσε όταν έμαθε τα κατορθώματα των ασκητών στη Δύσης και την Ανατολή.

Η πάλη του Αυγουστίνου για να κατανικήσει τη σεξουαλική του φύση μπορεί να θεωρηθεί και ως η τελική φάση της πορείας του προς την επιδίωξη του φιλοσοφικού βίου, όπως τον είχε γνωρίσει από τον Ορτένσιο του Κικέρωνα.

Δεν μπορούμε όμως να αμφισβητήσουμε το ό,τι η πρόθεσή του ήταν πραγματικά χριστιανική όταν δέχθηκε το βάπτισμα  την άνοιξη του 387, από τον Αμβρόσιο[xx].

Παρόλα αυτά όταν 3-4 χρόνια αργότερα έγραφε το Περί της Αληθούς θρησκείας (Deverareligione), ο τρόπος που σκεφτόταν και ανέλυε ήταν νεοπλατωνικός και η επίδραση του πλωτίνειου Νου, ο οποίος φωτίζει το Λόγο μέσω του οποίου η ψυχή του ανθρώπου μπορεί να προσεγγίσει την υπερβατική θεότητα ήταν φανερή.

Αμέσως μετά την βάπτισή του, το 388, ο Αυγουστίνος αποφασίζει μαζί με τη μητέρα του και μια ομάδα από φίλους του να εγκαταλείψει τα Μεδιόλανα και να επιστρέψει στην Αφρική[xxi].

Στο ταξίδι της επιστροφής, στην Όστια, το επίνειο της Ρώμης, πεθαίνει η μητέρα του.

Όταν φτάνουν στην Αφρική, ο Αυγουστίνος και οι φίλοι του εγκαθίστανται στην Ταγάστη, δημιουργώντας μια ομάδα αφοσιωμένη στην περισυλλογή και στην μελέτη.

Η ήσυχη ζωή διακόπηκε το 391, όταν σε μια επίσκεψή του στην Ιππώνα αναγκάζεται να χειροτονηθεί ιερέας για να γίνει βοηθός του ηλικιωμένου επισκόπου Βαλερίου. Το 395 εκλέγεται επίσκοπος Βασιλικού Ιππώνος (Hippo Regio), της Νουμιδίας, σε αντικατάσταση του Βαλερίου, ο οποίος πέθανε.

Εκεί θα ξεχωρίσει για την ποιμαντική του δραστηριότητα αλλά και ως ιεροκήρυκας και δικαστής, και, επίσης, για την έντονη αντι-αιρετική του δράση[xxii].

Ο Αυγουστίνος δεν διακρινόταν για την ευρωστία της υγείας του, και το μεγάλο σε  όγκο έργο του οφείλεται στις υπηρεσίες των ταχυγράφων, αλλά και στην δική του δεινότητα στην αυτοσχέδια διατύπωση ολοκληρωμένης σκέψης.

Δεν υπήρξε συστηματικός θεολόγος.

Έγραψε πολλά έργα κατόπιν εκκλήσεων από άλλους, χάρη στην αυξανόμενη φήμη του στον χριστιανικό κόσμο, για την επίλυση διαφόρων προβλημάτων.

Υπήρξε ακαταπόνητος στις έριδες με τους αιρετικούς Μανιχαίους, Δονατιστές και Πελαγιανούς, όπως άλλωστε φαίνεται και από την εργογραφία του που παρατίθεται στην παρούσα εργασία.

Η βαθύτερη σκέψη του όμως βρίσκεται στα υπομνήματά του στην Αγία Γραφή και στις Ομιλίες του, ιδιαίτερα στα κείμενά του για τους Ψαλμούς, τα Ευαγγέλια και την Α’ Επιστολή του Ιωάννη[xxiii].

Η σφραγίδα που έθεσε στην χριστιανική θεολογία δεν ήταν προϊόν δογματικών διενέξεων.

Η αποφασιστική καμπή στη ζωή του ήταν η ακούσια χειροτονία του στην ιεροσύνη, που σήμανε και την μεταστροφή του από το θεωρητικό βίο στον κόσμο, και από τη φιλοσοφία στην Αγία Γραφή[xxiv].

Η θεολογία του Αυγουστίνου

Από την εποχή της βάπτισής του αυτό που αναζητούσε ήταν η γνώση του Θεού και της ψυχής.

Ακολουθώντας τον Πλωτίνο αναζήτησε το Θεό μέσα στον ίδιο του τον εαυτό, γεγονός που δεν είναι ασύμβατο με την Βίβλο, που αναφέρεται στο ομοίωμα του Θεού που είναι αποτυπωμένο στην ψυχή.

Για τις σχέσεις Πλατωνισμού και Χριστιανισμού ο Μπέρτραντ Ράσσελ στην Ιστορία της Δυτικής Φιλοσοφίας αναφέρει τα λόγια του πρωθιερέα Ίνγκ: «Ο Πλατωνισμός είναι μέρος της ζωτικής δομής της χριστιανικής θεολογίας, με την οποία, τολμώ να ειπώ, καμιά άλλη φιλοσοφία δεν μπορεί να συνυπάρξει δίχως προστριβές». Και συνεχίζει, «Είναι εντελώς αδύνατο να αποκόψει κανείς τον Πλατωνισμό από το Χριστιανισμό χωρίς να κατακερματίσει το Χριστιανισμό». Τονίζει δε, ότι ο Αυγουστίνος είχε χαρακτηρίσει το πλατωνικό σύστημα «ως το καθαρότερο και λαμπρότερο σ’ ολόκληρη την φιλοσοφία», ενώ χαρακτηρίζει τον Πλωτίνο σαν έναν άνθρωπο στον οποίο ο «Πλάτων ανέζησε»[xxv].

Ενώ όμως στον Νεοπλατωνισμό η «ομοίωση» της ψυχής προς τον θεό είναι ελαττωμένης θεότητας, για τον χριστιανισμό είναι μια προσωρινή και μεταβλητή εικόνα του «αιώνιου» και αμετάβλητου.

Έτσι, κατά τον Αυγουστίνο, χρέος χριστιανικής φιλοσοφίας είναι να προσπαθήσει, καθοδηγούμενη από τη βιβλική αποκάλυψη, να γνωρίσει το Θεό, μέσω της εικόνας του που υπάρχει στην ανθρώπινη ψυχή.

Αυτό ακολούθησε στο Περί Τριάδος.

Κατά τη γνώμη του, η αληθινή γνώση για τη φύση της ψυχής μπορεί να βασίζεται μόνο στην άμεση αυτογνωσία της συνείδησης.

Και η αυτεπίγνωση της ψυχής είναι εκείνη μιας τριαδικής ενότητας που ανακλά την ουσία του Πλάστη της.

Δεν αγνοεί την ύπαρξη του «εγώ» που «είναι, γνωρίζει, βούλεται», αλλά πιστεύει ότι αυτό το «εγώ» δεν είναι ανεξάρτητο ή αυτοδύναμο.

Άλλωστε είναι εμφανής σε αυτό το σημείο η επίδραση των Πλατωνιστών γύρω από το ότι ο Θεός δημιουργεί κάθε ύπαρξη, αποκαλύπτει κάθε αλήθεια και χαρίζει κάθε ευδαιμονία (Η πολιτεία του Θεού, DecivitateDei)[xxvi].

Ο χρόνος είναι μια κοσμολογική κατηγορία. Ο Θεός κείται πέρα από κάθε χρόνο.

Η αιωνιότητα του Θεού είναι απαλλαγμένη από τη σχέση του χρόνου. Κάθε χρόνος είναι σ’ Εκείνον παρόν αμέσως.

Ο Θεός ίσταται αιωνίως, εκτός της ροής του χρόνου.

Στον Αυγουστίνο έχουμε τρεις χρόνους: το παρών των παρόντων, το παρόν των παρελθόντων και το παρόν των μελλόντων [ενόραση (intuition), μνήμη, προσδοκία][xxvii].

Ο χρόνος δεν είναι παρά στιγμή δίχως διάρκεια, και συνείδηση του χρόνου σημαίνει ότι το πνεύμα είναι εκείνο που εκτείνεται ως μνήμη προς το παρελθόν και ως αναμονή προς το μέλλον[xxviii].

Η καλύτερη καθαρά φιλοσοφική εργασία του Αυγουστίνου είναι το ενδέκατο βιβλίο των Εξομολογήσεων το οποίο δεν είναι βιογραφικό όπως τα βιβλία μέχρι το 10ο.

Σε αυτό το βιβλίο κυρίαρχο ζήτημα είναι το ζήτημα της δημιουργίας και επομένως το σημαντικό ζήτημα του χρόνου[xxix].

Στον Αυγουστίνο, λόγος και πίστη συνυπάρχουν, όμως η δεύτερη  προηγείται χρονικά του πρώτου. Και ο ένας όρος προϋποθέτει τον άλλο. Τα μη ορατά και τα ορατά μπορούν να γίνουν αντιληπτά μόνο και δια της πίστεως.

Η πίστη βασίζεται στην Αγία Γραφή, η αυθεντικότητα της οποίας στηρίζεται στην ενέργεια του Αγίου Πνεύματος. Όσα περιέχονται σε αυτήν είναι προσλήψιμα δια της πίστεως κι όχι μόνο μέσω του νου[xxx].

Ο Αυγουστίνος παρ΄ ό,τι θεωρεί την πίστη απαραίτητη δεν απορρίπτει τη γνώση.

Μέσω της φιλοσοφίας μπορεί να προσδιορισθεί ο σκοπός, αλλά όχι και η οδός. Η οδός είναι ο ενανθρωπήσας θείος λόγος, δια του οποίου ο άνθρωπος καθίσταται σοφός και ευδαίμων[xxxi].

Η κοσμολογία του Αυγουστίνου

Κατά τον Πλωτίνο, η δημιουργία δεν έχει κίνητρο ούτε σκοπό και είναι αυτόματο παράγωγό της θεϊκής ενδοσκόπησης.

Κατά τον Αυγουστίνο, πηγή της δημιουργίας είναι «η βούληση ενός αγαθού Θεού να υπάρξουν αγαθά πράγματα» (Η πολιτεία του Θεού).

Η ενέργεια της αγάπης που πηγάζει από τον Δημιουργό είναι η βασική αρχή της θεολογίας του.

Ό,τι υπάρχει είναι αγαθό εφόσον είναι αποτέλεσμα της ενέργειας του Δημιουργού.

Και επειδή υπάρχουν διαβαθμίσεις αγαθότητας υπάρχουν και διαβαθμίσεις ύπαρξης.

Ακόμα όμως και ότι βρίσκεται κοντά στην ανυπαρξία στο «μη ον» είναι κατά βάση αγαθό αφού δημιουργήθηκε από τον Θεό[xxxii].

Ως πλατωνιστής θεωρεί το Θεό ως κορύφωμα της πραγματικότητας, ουσιαστικά ασύλληπτο από τη δική μας περιορισμένη νόηση.

Ο Θεός δεν προσδιορίζεται από ανθρώπινες (κατηγορίες ποσότητα, χώρο ποιότητα, χρόνο) και το μόνο που ταιριάζει σε αυτόν δεν είναι παρά το «είναι».

Όπως και στον Πλάτωνα έτσι και στον Αυγουστίνο το πρωταρχικό και ανώτατο ον είναι και το ύψιστο αγαθό.

Κάθε τι που είναι καλό το οφείλει στη μετοχή του στο Θεό, όπου υπάρχουν τα αιώνια πρότυπα των πραγμάτων.

Ο Αυγουστίνος μεταμορφώνει τον απρόσωπο κόσμο του Πλάτωνα σε ιδέες ενός προσωπικού Θεού.

Ο κόσμος μπορεί να μας παραπέμψει στο Θεό που τα «παραδείγματά» του απεικονίζει.

Ο άνθρωπος είναι η κορωνίδα της δημιουργίας και ο συνδετικός αρμός ανάμεσα στον ορατό και τον αόρατο κόσμο.

Η σύνθεση σώματος και ψυχής έχει περιορισμένη διάρκεια γιατί το σώμα είναι από τη φύση του κοντά στο μηδέν και υπόκειται στο θάνατο.

Η ψυχή είναι ανώτερη και χαρακτηρίζεται από την αγάπη, που διακρίνεται στην αληθινή  αγάπη, που σημαίνει αγάπη του Θεού, και την αγάπη του κόσμου που σημαίνει επιθυμία χρονικών πραγμάτων.

Ο άνθρωπος δημιουργήθηκε κατ’ εικόνα όλης της Τριάδος κι όχι μόνο του Υιού, διότι τότε τα τρία πρόσωπα θα ήταν ανόμοια ως προς την ουσία τους (ουσιοκρατική αντίληψη)[xxxiii].

Η ύπαρξη του κακού δεν πρέπει να αναζητείται στον υλικό κόσμο.

Ο Αυγουστίνος αρνείται να αποδώσει την ανθρώπινη κακία στις υλικές συνθήκες της ανθρώπινης ζωής.

Η γνωσιολογία του Αυγουστίνου

Ακολουθώντας τον Πλάτωνα υποστηρίζει ότι η ικανότητα της ορθής κρίσης δεν έρχεται στον εσωτερικό κόσμο του κάθε ανθρώπου από τα έξω.

Η ατομική διάνοια ασυνείδητα γνωρίζει και ο άνθρωπος, ο δάσκαλος, αυτό που μπορεί να κάνει είναι να βοηθήσει τον μαθητή να αντιληφθεί αυτό που ασυνείδητα γνωρίζει.

Ο στοχαστής δεν κατασκευάζει την αλήθεια αλλά την ανακαλύπτει.

Και μπορεί να την αποκαλύψει γιατί ο Χριστός, ως αποκαλυπτικός λόγος του Θεού, είναι ο εσωτερικός δάσκαλος, ο «magisterinterior» που καθιστά κάθε άνθρωπο ικανό να αντιλαμβάνεται την αλήθεια όταν αυτός τον ακούει.

Η γνωσιολογία του Αυγουστίνου συνδέεται με την οντολογία και την κοσμολογία του[xxxiv].

Η ηθική του Αυγουστίνου

Ο Αυγουστίνος δεχόταν την βασική υπόθεση της αρχαίας ηθικής θεωρίας ότι η συμπεριφορά ορθώς κατευθύνεται προς την επίτευξη της ευδαιμονίας, που θεωρείται η κοινή επιδίωξη όλων των ανθρώπων.

Για τον Αυγουστίνο η διαβάθμιση των όντων είναι ταυτοχρόνως και διαβάθμιση των αξιών. Τα κατώτερα υποτάσσονται στα ανώτερα: το σώμα στο πνεύμα και το πνεύμα στο Θεό.

Ο Άνθρωπος θα πρέπει να αποδίδει στον εαυτό του την πρέπουσα σχετική αξία[xxxv].

Ονομάζει την ηθική αξία που επιδρά στη διαγωγή amor (ανθρώπινη αγάπη).

Είναι η ηθική δυναμική που ωθεί τον άνθρωπο στην πράξη.

Αν ο άνθρωπος κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, τότε ποτέ δεν θα προσδώσει μεγαλύτερη αξία στα κατώτερα απ’ ό,τι στα ανώτερα.

Τα κατώτερα θα πρέπει να χρησιμοποιούνται ως βοηθήματα για τα ανώτερα (πλατωνισμός).

Μόνο το ύψιστο αγαθό θα πρέπει να απολαμβάνεται ως ο τελικός σκοπός προς τον οποίο προσβλέπει η καρδιά.

Και υπέρτατο αγαθό είναι ο Θεός που φύση του είναι η αγάπη (agape).

Αν λοιπόν η ανθρώπινη αγάπη μπορεί να ανυψωθεί στην απόλαυση του Θεού, θα μετέχει της θείας αγάπης, της αγάπης αυτής καθαυτής.

Έτσι, ο Θεός θα προσφέρει την αγάπη του στους ανθρώπους και έτσι οι άνθρωποι μετέχοντας στην αγάπη του θα αγαπούν αλλήλους, όπως ο Θεός αγαπά τους ανθρώπους, αντλώντας από το Θεό τη δύναμη να προσφέρουν τον εαυτόν τους στους άλλους

Η φιλοσοφία της Ιστορίας του Αυγουστίνου-Η πολιτική του θεωρία

Διακρίνοντας ανάμεσα στην πολιτεία του Θεού και στην πολιτεία του κόσμου, ήθελε να εξηγήσει την παγκόσμια ιστορία σαν πορεία που εξελίσσεται με βάση δυο αρχές[xxxvi].

Την κοσμική αρχή, όπου μια πολιτεία μπορεί να είναι καλά οργανωμένη και επιτυχημένη, αλλά είναι πρόσκαιρη και με αξίες που δεν είναι παρά σκιές, και που, επίσης, της λείπει η τάση προς τον έσχατο σκοπό που βρίσκεται στο Θεό.

Αντίθετα, η θεϊκή πολιτεία διέπετε από την αιώνια τάξη και την αγάπη του Θεού, που συνενώνει όλα τα μέλη της[xxxvii].

Έτσι σχηματικά περνά σε μια αντιπαράθεση ανάμεσα στην κοσμική πολιτεία και την πολιτεία του Θεού που είναι ο πόλεμος ανάμεσα στη δύναμη του καλού και του κακού αντίστοιχα, και όπου στο τέλος θα θριαμβεύσει το καλό[xxxviii].

Στην Πολιτεία του Θεού είναι ο πρώτος στον κόσμο που επιχειρεί την αναγωγή της ιστορίας σε «σύστημα», την αναγωγή του άπειρου ιστορικού γίγνεσθαι σε αντικείμενο φιλοσοφικής θέας[xxxix].

Ο Αυγουστίνος αντέκρουσε και τους ειδωλολάτρες στοχαστές του καιρού του, όπως τον νεοπλατωνιστή Πορφύριο, που υποστήριζε ότι τα γεγονότα του καιρού εκείνου όπως οι επιδρομές και οι καταστροφές από την πλευρά των Βαρβάρων δεν ήταν συμβατές με την κηρυγμένη χριστιανική πεποίθηση για την οικουμενική οδό της σωτηρίας.

Σχετικές ήταν και οι απορίες των χριστιανών σχετικά με το πώς συμβιβάζεται η σοφή διακυβέρνηση με τις καταστροφές[xl].

Στην αντίθεση της πολιτείας του Θεού και την πολιτεία του κόσμου βασίζεται και η πολιτική του θεωρία

Ο Αυγουστίνος ήρθε σε αντίθεση με τους των ειδωλολάτρες διανοούμενους, όπως τον Κικέρωνα, οι οποίοι ισχυρίζονταν πως σκοπός μιας οργανωμένης πολιτείας ήταν η απονομή δικαιοσύνης. Όμως αυτό δεν μπορούσε να το κάνει μια ειδωλολατρική κοινότητα, έλεγε ο Αυγουστίνος. Ένα κράτος είναι δίκαιο, μόνο αν είναι χριστιανικό τελικά[xli].

Σχετικά με το καλό και το κακό

Το κακό είναι κάτι που δεν υπάρχει, είναι «μη-ον», στέρηση του όντος-αγαθού ή και ελάττωσή του. Το κακό είναι έτσι δυνατό στο αγαθό, μέσα στο οποίο εμφανίζεται.

Δεν μπορεί να το δει κανείς αποκομμένο από το γενικό σχέδιο του κόσμου[xlii].

Δεν υπάρχει τίποτα που να μην έχει κάποιο ποσοστό αγαθότητας.

Δεν δέχεται μίξη καλού και κακού.

Στην πραγματικότητα πρόκειται για βαθμίδες αγαθότητας.

Το κακό συνδέεται με το ιεραρχημένο σύστημα του Αυγουστίνου και κατά το ό,τι τα ανώτερα πράγματα πρέπει να άρχουν των κατώτερων πραγμάτων.

Αν ισχύει το αντίστροφο, δηλαδή τα κατώτερα εξουσιάζουν τα ανώτερα, τότε έχουμε το κακό, δηλαδή μια αντεστραμμένη ταξινόμηση[xliii].

Συγγραφικό έργο

Ο Αυγουστίνος ήταν ένας από τους πιο παραγωγικούς Λατίνους συγγραφείς, όσον αφορά την σωζόμενα έργα, και ο κατάλογος των έργων του αποτελείται από περισσότερους από εκατό ξεχωριστούς τίτλους. Στους τόμους αυτούς περιλαμβάνονται απολογητικά έργα εναντίον των αιρέσεων των Αρειανών, Δονατιστών, Μανιχαίων και Πελαγιανών[xliv].

Κατά τον καθηγητή θεολογίας Στυλιανό Γ. Παπαδόπουλο που έχει ασχοληθεί, μεταξύ άλλων, και με τους εκκλησιαστικούς πατέρες η έκταση του έργου του Αυγουστίνου και η ποικιλία της θεματολογίας του είναι μια από τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο μελετητής σχετικά με την κατανόηση του έργου αυτού[xlv].

Επίσης, κείμενα σχετικά με το χριστιανικό δόγμα, κυρίως το De Doctrina Christiana (Από το χριστιανικό δόγμα, σε 4 βιβλία), ερμηνευτικά έργα όπως σχόλια επί της Γένεσης, τους Ψαλμούς και την Προς Ρωμαίους του Παύλου επιστολή.

Ακόμα, έγραψε πολλά κηρύγματα και επιστολές, και τις Retractationes, μια αναθεώρηση των προηγούμενων έργων του που έγραψε κοντά στο τέλος της ζωής του.

Εκτός από αυτά, ο Αυγουστίνος είναι ίσως περισσότερο γνωστός για τις Εξομολογήσεις του (Confessiones, σε 13 βιβλία), που αποτελούν έναν προσωπικό λογαριασμό της προηγούμενης ζωής του, καθώς και για το De civitate Dei (Πόλη του Θεού, που αποτελείται από 22 βιβλία), που έγραψε για να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των συντρόφων του Χριστιανών, η οποία είχε κλονίστηκε από τη λεηλασία της Ρώμης, από τους Βησιγότθους, το 410. Το έργο του για την Αγία Τριάδα, (Περί Τριάδος, De Trinitate, σε 15 βιβλία), στο οποίο αναπτύχθηκε αυτό που έχει γίνει γνωστό ως η «ψυχολογική αναλογία» της Αγίας Τριάδας, θεωρείται, επίσης, ότι είναι ένα από τα  αριστουργήματά του, και αναμφισβήτητα ένα από τα μεγαλύτερα θεολογικά έργα όλων των εποχών.

Επίσης, έγραψε για την ελεύθερη επιλογή της βούλησης (De libero arbitrio), για να αντιμετωπίσει το ερώτημα γιατί ο Θεός δίνει τον άνθρωπο την ελεύθερη βούληση που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για κακό[xlvi].

Το έργο του, στην παλαιά έκδοση των Βενεδικτίνων, καταλαμβάνουν 11 τόμους, ενώ στην έκδοση του Migne και στην έκδοση των CSEL (Corpus Scriptorum Ecclesiasticorum Latinorum) πολύ μεγάλη έκταση.

Ο μαθητής, φίλος του και επί πολύ χρόνο σύνοικος του Αυγουστίνου Ποσσίδιος, ανα- φέρει ότι ο Αυγουστίνος συνέταξε 1030 συγγράμματα, συμπεριλαμβανομένων των επιστολών, των ομιλιών, και των μικρότερων δοκιμίων.

Ο ίδιος ο Αυγουστίνος, στις Αναθεωρήσεις αναφέρει ότι μέχρι το 427 είχε συγγράψει 93 συγγράμματα σε 232 βιβλία. Από αυτά μόνον 10 χάθηκαν.

Τα έργα του Αυγουστίνου θα μπορούσαν να διαιρεθούν στις εξής τρεις κατηγορίες.

Τα αυτοβιογραφικά, τα φιλοσοφικά, και τα θεολογικά.

Α. Αυτοβιογραφικά έργα

  1. Αναθεωρήσεις (Retractationes)

Συντάχθηκαν περί τα τέλη της ζωής του Αυγουστίνου, δηλαδή το 427.

Διαιρείται σε δύο βιβλία. Σε αυτά αναλύει και κρίνει τα συγγράμματά του, ενώ τα κατατάσσει κατά χρονολογική σειρά δημοσιεύσεως.

Στο πρώτο βιβλίο αναλύει τα έργα του από το 386, όταν έγινε χριστιανός, ενώ στο δεύτερο τα έργα του από τα Χριστούγεννα του 395, όταν χειροτονήθηκε επίσκοπος Ιππώνος και μέχρι το 427.

Απαριθμεί 94 έργα, δίδοντας αξιόλογες πληροφορίες σχετικά με την αφορμή και τον σκοπό σύνταξης κάθε έργου, σύντομες περιλήψεις αυτών, τις κεντρικές ιδέες, διορθώνει τυχούσες ελλείψεις και σφάλματα, κάνει αυτοκριτική, γεγονός που είναι μοναδικό για αρχαίο συγγραφέα και μάλιστα αυτοκριτική όχι μόνον επί των αυτοτελών συγγραφών του, αλλά και επί των ομιλιών του και επιστολών του.

Το έργο παρέμεινε ημιτελές.

  1. Εξομολογήσεις (Confessiones), Όπως και οι Αναθεωρήσεις έτσι και οι Εξομολογήσεις αποτελούν μοναδικό φιλολογικό είδος χριστιανικής αυτοβιογραφίας.

Συντάχθηκε  μεταξύ των ετών 397 και 401 και αποτελούνται από 13 βιβλία.

Στις Εξομολογήσεις ο Αυγουστίνος ασκεί οξεία αυτοκριτική και αυτοέλεγχο όλου του βίου.

Στο 10ο βιβλίο περιλαμβάνεται μια λεπτή ψυχολογική ανάλυση και ηθικοθρησκευτική περιγραφή, κατά την εποχή που συνέτασσε το έργο, όντας επίσκοπος.

Στα βιβλία 11-13 αναπτύσσεται το κεφάλαιο της Γενέσεως, της δημιουργίας του κόσμου και του ανθρώπου και δίδονται βαθυστόχαστες απαντήσεις σε ζητήματα θεολογικά και φιλοσοφικά περί του άχρονου Θεού, περί του χρόνου δημιουργίας του κόσμου, περί του χρόνου και της αιωνιότητας[xlvii],περί του τρισυπόστατου της Θεότητας, περί του τρισυνθέτου του ανθρώπου κ.ά.

Ο Αυγουστίνος ζητεί να αποδείξει την άπειρη φιλανθρωπία του Θεού και να εμφανίσει τη θεία χάρη, τη σωτηρία του ανθρώπου με κάθε τρόπο και πάντοτε.

Ο συγγραφέας ζητεί να διδάξει, να οικοδομήσει, να ποδηγετήσει, να κηρύξει να φιλοσοφήσει, να αντικρούσει, να απολογηθεί να καταπείσει, να ικανοποιήσει, να ηρεμήσει, να αναπαύσει κάθε βεβαρυμμένη ψυχή[xlviii].

 

Β. Φιλοσοφικά έργα

  1. Περί του ωραίου και του προσήκοντος (Del pulchro et apto).

2.Κατά των Ακαδειμικών (Contra Academicos), στο οποίο εναντιώνεται στην αρχή των σκεπτικών Νέο-Ακαδειμικών ότι τίποτα δεν μπορεί να γνωρισθεί με ασφάλεια.

  1. Περί της μακαρίας ζωής (De beata vita) αποτελούμενο από 4 βιβλία στο οποίο υποστηρίζει ότι η ευτυχία της ζωής και η μακαριότητα έγκεινται στη γνώση του Θεού
  2. Περί της τάξεως (De ordine), σε 2 βιβλία.
  3. Μονόλογοι (Soliloquia), σε 2 βιβλία.
  4. Περί της αθανασίας της ψυχής (de immortalitate animae), ατελές, επειδή ο Αυγουστίνος παραπονείται ότι ήρθε στη δημοσιότητα παρά τη θέλησή του.
  5. Εγκυκλοπαιδικά έργα, δηλαδή εγχειρίδια των διαφόρων επιστημών και τεχνών υπό τον τίτλο Disciplinarum libri (De grammatica, De musica (De rhythmo), De dialectica, De rhetorica, De geometrica, De arithmetica, De philosophia. Εκτός των δύο πρώτων τα υπόλοιπα ουδέποτε αποπερατώθηκαν, ενώ από το De grammatica διασώθηκαν 2 αποσπάσματα

Πλήρες διασώθηκε το De music libis ex.

Από το σύγγραμμα αυτό διασώθηκαν αποσπασματικά το Principia dialecticae και Principia rhetorices, ενώ οι Categoria edecem ex Aristotele decerptae θεωρούνται νόθες.

  1. Περί ποσότητος της ψυχής (De quantitat e animae).
  2. Περί του Δασκάλου (De magistro).

Όλα τα φιλοσοφικά έργα του Αυγουστίνου είναι γραμμένα με τη μορφή διαλόγου, ενώ όχι μόνο αυτό το λογοτεχνικό είδος, αλλά και το ύφος και τα νοήματα και οι ιδέες είναι πλατωνικά.

Γ. Θεολογικά έργα

Α. Απολογητικά

  1. Περί της πολιτείας του Θεού (De civitate Dei).

To εκτενέστερο, σπουδαιότερο απ’ όλα τα έργα του Αυγουστίνου.

Συντάχθηκε στην Ιππώνα μεταξύ των ετών 413-426 και αποτελείται από 22 βιβλία.

Με το έργο επιζητείται να αποδειχθεί ότι τα συμβαίνοντα στις ανθρώπινες κοινωνίες βρίσκονται πάντοτε εντός του σχεδίου της Θείας Πρόνοιας, ο οποία λειτουργεί χωρίς την άρση ή τη δέσμευση της ανθρώπινης βούλησης[xlix].

  1. Περί της μαντείας των δαιμόνων (De divinatione daemonum). Μικρό εγχειρίδιο που συντάχθηκε μεταξύ 406 και 411 ή 414.
  2. Πραγματεία κατά των Ιουδαίων (Tractatusad versus Judaeos).

 

Β. Δογματικά έργα

1.Εγχειρίδιον προς Λαυρέντιον είτε περί της πίστεως, ελπίδος, και αγάπης (Enchiridion ad Laurentium sive De fide, spe et caritate liber unus). Γράφτηκε το 423 κατά παράκληση του Ρωμαίου φίλου του Λαυρεντίου που του ζήτησε συνοπτική έκθεση της χριστιανικής Δογματικής και Ηθικής.

  1. Περί πίστεως και συμβόλου (De fide et symbol). Ουσιαστικά περιλαμβάνει τον υπό τον Αυγουστίνο λόγο στην σύνοδο της Ιππώνος στις 8 Οκτωβρίου 393.

Είναι περιληπτική ερμηνεία του αποστολικού συμβόλου.

  1. Λόγοι περί συμβόλου προς κατηχούμενους (Sermones de symbol ad catechumenos), των οποίων η γνησιότητα αμφισβητείται.
  2. Περί πίστεως εις τα μη ορώμενα (De fide rerum quae non videntur). Ομιλία του 399-400 για την ανάγκη πίστης στις υπερφυσικές αλήθειες.
  3. Περί πίστεως και έργων (De fide et operibus). Γραμμένο το 413. Σχετικά με το ότι δεν αρκεί η πίστη, αλλά υπάρχει ανάγκη και αγαθοεργιών.
  4. Περί Τριάδος (Detrinitate). To σπουδαιότερο δογματικό έργο του Αυγουστίνου, το οποίο συντάχθηκε σε διάστημα 17 ετών (399-416). Αποτελείται από 15 βιβλία, εκ των οποίων τα 8 πρώτα αναπτύσσουν το τριαδικό δόγμα στη βάση της Αγίας Γραφής, τα δε επόμενα διασαφηνίζουν το τριαδικό δόγμα δι’ αναλογιών από τον ψυχικό κόσμο.

 

Η Τριαδολογία του Αυγουστίνου

Ο Τριαδικός Θεός είναι απλός και άτρεπτος, και είναι απλός επειδή ταυτίζεται το έχειν με το είναι του. Αντίθετα ο κτιστός κόσμος είναι τρεπτός και σύνθετος και μπορεί να χάσει ότι έχει. Υπάρχει χαώδης διαφορά ανάμεσα στον Θεό και τον κόσμο, κι ο άνθρωπος δεν γνωρίζει επί της ουσίας τον Θεό. Το χάσμα αυτό όμως δεν είναι και αγεφύρωτο επειδή υπάρχει ένας μεσίτης ο Υιός του Θεού. Ο Τριαδικός θεός είναι συγχρόνως ενότητα και διάκριση των θείων προσώπων[l]. Η ενότητα ξεκινά από την κοινή θεία ουσία και φύση και επεκτείνεται και στην κοινή θέληση, πράξη ή ενέργεια. Μέχρις εδώ ο Αυγουστίνος ακολουθεί την σκέψη των Καππαδοκών πατέρων, την οποία γνωρίζει έμμεσα μόνο, αφού αγνοεί την ελληνική γλώσσα, δια μέσου άλλων θεολόγων που την γνωρίζουν όπως ο Ιλάριος Πικταβίου και ο Αμβρόσιος Μεδιολάνων.

Επί του ζητήματος της γνώσης ης ελληνικής γλώσσας και γραφής[li] από τον Αυγουστίνο υπάρχει και η άποψη ότι ίσως να μπορούσε να διαβάσει ελληνικά κείμενα με τη βοήθεια λεξικού, αν και η γνώση της ελληνικής την οποία είχε δεν ήταν καλή[lii].

Επίσης, αγνοούσε την εβραϊκή γλώσσα και το εβραϊκό αλφάβητο[liii].

Ο Αυγουστίνος επιχειρεί να περιγράψει τις ενδοτριαδικές σχέσεις με εικόνες ειλημμένες από τις λειτουργίες της ανθρώπινης ψυχής: όπως είμαστε ,λέει, μια αδιαίρετη ενότητα, αλλά αποτελούμαστε από 

«μνήμη», «νου» και «θέληση» (μνήμη, νόηση, άμεση και έμμεση και βούληση)[liv] έτσι συμβαίνει και με τα τρία πρόσωπα της Αγίας Τριάδος.

Αποκλίνει από την Καππαδοκική θεολογία κατά το ό,τι δίνει έμφαση στη ενότητα του τριαδικού Θεού παρά στις υποστατικές διακρίσεις, εκκινώντας από την «φύση» ή «ουσία» του Θεού κι όχι από τα «Πρόσωπα». Αντίθετα οι Καππαδόκες εκκινούν από τα «Πρόσωπα» και στη συνέχεια επιχειρούν κατά το δυνατόν να μιλήσουν για τη θεία φύση.

Ο Αυγουστίνος αναπτύσσει την περί σχέσεων θεολογία του για να απαντήσει στον Αρειανισμό, ο οποίος θεωρούσε πως στον Θεό δεν υπάρχει συμβεβηκός, δηλαδή αλλαγή ή ποιότητα, κάτι που συνεπαγόταν πως ο Υιός ήταν ετερούσιος.

Ο Αυγουστίνος απαντούσε πως, η μεταξύ του Υιού και του Πατρός σχέση είναι σχέση ουσίας. Και οι δύο είναι ομοούσιοι.

Ένα μειονέκτημα της θεολογίας του ήταν η ανυπαρξία στην λατινική γλώσσα όρων επαρκών να αποδώσουν της θεολογικές έννοιες. Έτσι για τον όρο «Υπόστασις» χρησιμοποιεί τον όρο «Πρόσωπο» και αποδίδει στην λατινική τον όρο «Υπόστασις» ως substantia, ο οποίος χρησιμοποιείται για να αποδοθεί η ουσία και το θείο είναι.

Ανεξάρτητα από αυτό ο λόγος που ο Αυγουστίνος δεν αναπτύσσει εκτενώς μία τριαδική θεολογία έχει να κάνει με το ενδεχόμενο να οδηγηθεί στην παραδοχή τριών θεοτήτων ή μιας τριπλής θεότητας.

Η περί των σχέσεων των τριών προσώπων της θεότητας θεολογία του έχει αριστοτελική φιλοσοφική ρίζα[lv].

Το De trinitate μεταφράστηκε, αρχικά, στα ελληνικά, από τον Μάξιμο Πλανούδη το 13ο αιώνα.

  1. Περί των μοιχικών γάμων προς Πολλέντινον (De conjugiis ad ulterinis ad Pollentium). Γράφτηκε περί το 419, αποτελείται από 2 βιβλία και αναφέρει ότι ο χριστιανικός γάμος είναι αδιάλυτος.
  2. Περί των νεκρών καταβλητέας μερίμνης (De cura gerenda pro mortuis. Γράφτηκε περί το 421, ως απάντηση σε ερώτημα περί του ζητήματος που τέθηκε από τον άγιο Παυλίνο Νώλης.

9.Περί 83 διαφορετικών ζητημάτων (De diversis quaestionibus octoginta tribus liber unus). Το πρώτο ήμισυ των ερωτημάτων είναι δογματικού περιεχομένου, τα δε υπόλοιπα ερμηνευτικού.

10 Περί διαφόρων ζητημάτων προς τον Σιμπλικιανό (De diversis quaestionibus ad Simplicanum libri duo). Περί το  379, για να απαντήσει σε ρωτήματα του διαδόχου του Αμβροσίου Μεδιολάνων, Σιμπλικιανού, σχετικά με το νόημα ορισμένων θέσεων της προς Ρωμαίους επιστολής και των Βασιλειών.

  1. Περί 8 ζητημάτων του Δουλκιτίου (De octo Dulcitii quaestionibus liber unus). Γράφτηκε, μάλλον, μεταξύ του 422 και 425 και απαντά σε ερμηνευτικά και δογματικά ζητήματα που έθεσε ο αυτοκρατορικός νοτάριος στην Καρθαγένη Δουλκίτιος.

Γ. Αντιρρητικά έργα και δογματοπολεμικά

-Περί των αιρέσεων προς τον Quodvultdeum (De haeresibus ad Quodvultdeum).

Το έργο αυτό θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ως εισαγωγή στα ειδικά αντιρρητικά και πολεμικά έργα του τα οποία στρέφονται κατά των αιρέσεων του Μανιχαϊσμού, του Πρισκιλλιανισμού, του Δονατισμού και του Πελαγιανισμού.

Συντάχθηκε το 428-429 κατά παράκληση του διακόνου από την Καρχιδόνα Quodvultdeus.

  1. Κατά Μανιχαίων
  2. Περί των ηθώ της καθολικής εκκλησία ςκαι των ηθών των Μανιχαίων (De moribus ecclesiae catholicae et de moribus Manichaeorum). Σε δύο βιβλία, γραμμένο το 388-389.
  3. Περί της ελευθέρας βουλήσεως βιβλία τρία (De libero arbitrio libri tres). Το έργο άρχισε να συντάσσεται στη Ρώμη το 388, αλλά ολοκληρώθηκε στην Αφρική το 395. Αποτελεί διάλογο μεταξύ του Αυγουστίνου και του Αλυπίου.
  4. Περί της Γενέσεως κατά των Μανιχαίων (De Genesi contra Manichaeos libri duo. Υπεραμύνεται των τριών πρώτων κεφαλαίων της Γενέσεως κατά των Μανιχαίων. Έχει γραφτεί το 389.
  5. Περί της Αληθούς θρησκείας (De verareligione liber unus), σχετικά με το ότι η μοναδική αλήθεια βρίσκεται στην Καθολική Εκκλησία.
  6. Περί της ωφελείας του πιστεύειν προς τον Ονωράτον(DeutitlitatecredendiadHonoratum). Εγράφη στην Ιππώνα, όταν ήταν πρεσβύτερος περί το 391.
  7. Περί των δύο ψυχών κατά Μανιχαίων (DeduabusanimabuscontraManichaeos). Έργο του391 περίπου.
  8. Πρακτικά ή συζήτησις κατά του Μανιχαίου Φορτουνάτου (AetaseudisputatiocontraFortunatumManichaeum). Με βάση τις συζητήσεις της 28ης και 29ης Αυγούστου 392 στην Ιππώνα.
  9. Κατά του Μανιχαίου Αδειμάντου (ContraAdimantumManichaeidiscipulum). Περί το Σχετικά με την εγκυρότητα της Παλαιάς Διαθήκης.
  10. Κατά της επιστολής Μανιχαίου, ην λέγουσι θεμελιώδη (ContraepistolamManichaeiquamvocantfundamenti). Περί το 397. Εδώ συναντούμε την περίφημη ρήση του Αυγουστίνου «Egoveroevangeliononcrederem, nisimecatholicaeecclesiaecommoveretauctoritas» που σημαίνει ότι εγώ δεν θα πίστευα στο αληθές ευαγγέλιο αν η αυθεντία της καθολικής Εκκλησίας δεν με παρακινούσε.
  11. ΚατάτουΜανιχαίουΦαύστου(Contra Faustum Manichaeum libri triginta tres).Περί το 400.Τριάντα τρία βιβλία που περιέχουν την συνδιάλεξη του Αυγουστίνου με τον κορυφαίο των Μανιχαίων Φαύστου, επισκόπου Μιλεύης στη Βόρεια Αφρική. Είναι το σπουδαιότερο και εκτενέστερο έργο του Αυγουστίνου κατά του μανιχαϊσμού.
  12. Περί των πρακτικών των συζητήσεων μετά του Μανιχαίου Φήλικος (DeactisFeliceManichaeolibriduo). Αφορά τη συζήτηση περί της ελευθερίας της βουλήσεως.
  13. Περί της φύσεως του αγαθού κατά Μανιχαίων (DenaturabonicontraManichaeos). Περί το 404, για την συνύπαρξηκαλού και κακού.
  14. Κατά του Μανιχαίου Σεκουνδίνου (ContraSecundinumManichaeum). Γράφτηκε περί το405 . Απαντά στον Σεκουνδίνο που τον παρότρυνε τον Αυγουστίνο να γυρίσει στον Μανιχαϊσμό.
  15. Κατά του πολεμίου του νόμου και των προφητών (Contraadversariumlegisetprophetarum) και Προς Ορώσιον κατά των Πρισκιλλιανιστών και Ωριγενιστών (AdOrosiumcontraPriscillianistasetOrigenistas).

Οι Πρισκιλλιανιστές ήταν συγγενής αίρεση των Μανιχαίων, στην Ισπανία. Το πρώτο από αυτά τα έργα γράφτηκε περί το 420 και είχε να κάνει με την αντίκρουση της κακόδοξης αντίληψης ότι η Παλαιά Διαθήκη είναι έργο πονηρού δαίμονος. Το δεύτερο απαντά σε ερώτημα του Ισπανού πρεσβυτέρου Ορωσίου περί Πρισκιλλιανισμού και Ωριγενισμού.

ΙΙ. Κατά Δονατιστών.

  1. Ψαλμός κατά της μερίδος του Δονάτου (PsalmuscontrapartemDonati). Περί το 393.Δημώδες ποίημα ή ψαλμός για λαϊκή χρήση.
  2. Κατά της επιστολής του Δονάτου (ContraepistolamDonati), (απολεσθέν).
  3. Κατά της μερίδος του Δονάτου, σε δύο βιβλία. Συνταχθέν το 399, (απολεσθέν).
  4. Κατά της επιστολής του Παρμενιανού (ContraepistolamParmenianilibritres). Γραμμένοπερί το 400.
  5. Περί βαπτίσματος κατά των Δονατιστών (DebaptismocontraDonatistaslibriseptem) Έργο περίπου του 400 στο οποίοαποκρούει τη θεωρία του αναβαπτισμού.
  6. Κατά του Δονατιστού Κεντουρίου (ContraquodattulitCenturiusaDonatistisliberunus), γραμμένο μετά το 400 (απολεσθέν).
  7. Κατά των γραμμάτων του Πετιλιανού δονατιστού επισκόπου Σύρτεως (ContralitteraPetilianiDonatistasCirtrnsisepiscopilibritres. Γραμμένο μεταξύ του 401 και 403.
  8. Επιστολή προς τους Καθολικούς κατά των Δονατιστών είτε περί της ενότητος της Εκκλησίας (AdCatholicosepistolacontraDonatistas, vulgoDeunitateecclesiaeunus). Αμφισβητείται η γνησιότητά του.
  9. Κατά του γραμματικού Κρεσκονίου, οπαδού του Δονάτου (ContraCresconiumgrammaticumpartisDonatilibriquator). Έργο που γράφτηκε το 406.
  10. Μία Συλλογή μαρτυριών και αποδείξεων των ετών 406-407 υπό τον τίτλο“ProbationumettestimoniorumcontraDonatistasliberunus,απολεσθέν.
  11. Επίσης απολεσθέντα θεωρούνται τα έργα ContranascioquemDonatistamliberunus , Κατά του ον αγνοώ Δονατιστού (406/7) και AdmonitioDonatistarumdeMaximianistis (Υπόμνησις Δονατιστών περί Μαξιμιανιστών), έργο των ετών 406/407.
  12. Περί του ενός βαπτίσματος κατά του Πελιτιανού προς τον Κωνσταντίνον (DeunicobaptismcontraPetilianum, adConstantinum,liberunus).
  13. De Maximianistis contra Donatistas liber unus. Συντάχθηκε το 410-411 και είναι απολεσθέν.
  14. Βραχεία είδησις περί της μετά των Δονατιστών διαπραγματεύσεως (BreviculuscollationiscumDonatistis). Περίληψη συνδιάλεξης που έγινε στην Καρθαγένη το 411.
  15. Συμπλήρωση του προηγούμενου έργου είναι το έργο:Προς τους Δονατιστάς μετά την διαπραγμάτευση (AdDonatistaspostcollationemlibrunus,του 412.
  16. Προς τον Εμέριτον, επίσκοπον των Δονατιστών μετά την διαπραγμάτευση.(Ad Emeritum Donatistarum episcopum post collationem liber unus . Περίτο 417, απολεσθέν.
  17. ΛόγοςπροςτονλαόντηςενΚαισαρείαΕκκλησίας, παρόντοςΕμερίτου(Sermo ad Caesarieensis ecclesiae plebem Emerito praesente habitus). Εννοεί την Καισαρεία της Μαυριτανίας στη Β. Αφρική και είναι ο λόγος που εξεφώνησε την 18η Σεπτεμβρίου 418 για την ανάγκη συμφιλίωσης Καθολικών και Δονατιστών.
  18. Βιβλίον περί των διαπραγματεύσεων μετά του Εμερίτου, του εν Καισαρεία Δονατιστού επισκόπου (LiberdegestiscumEmerito, CaesareensiDonatistarumepiscopo). Στενογραφημένη απόδοση των συζητήσεων της 18ης-20ης Σεπτεμβρίου 418, στην Καισαρεία.
  19. Κατά του Γκαουδεντίου επισκόπου των Δονατιστών (ContraGaudentiumDonatistarumepiscopumlibriduo. Περί το 420.

Ο Γκαουδέντιος ήταν κατά το 411 ένας από τους αρχηγούς των Δονατιστών στην Καρθαγένη.

Μηγνήσιαθεωρούνταιταέργα Sermo de Rusticiano subdiacono a Donatistis rebaptizato et in diaconum ordinate και  Contra Fulgentium Donatistam.

 

 

Η . Ποιήματα

  1. Psalmus contra partem Donati. Εναντίον των Δονατιστών.
  2. Deanima (αποδίδεται).
  3. Exsultet (προεόρτιο της Αναστάσεως, ψαλλόμενο το Μ. Σάββατο), αποδιδόμενο το οποίο, όμως, δεν του ανήκει.
  4. Στην Anthologia Latina βρίσκονται πολλά δίστιχα (ρητά, αποφθέγματα ) που αποδίδονται στον Αυγουστίνο.
  5. Επιτάφειον Επίγραμμα εις τον διάκονον Nabor, που δολοφονήθηκε από τους Δονατιστές.

Ελληνικές μεταφράσεις του έργου του Αυγουστίνου

  1. Μάξιμου Πλανούδη (1310), ο οποίος μετέφρασε το De trinitate και το ψευδο-Αυγουστίνειο Dedecemabusionumgradibus.
  2. Δημητρίου Κυδώνη (1324-1397/8), ο οποίος μετέφρασε τους Μονολόγους (Soliloquia), το Defideseuderegulaveraefidei, του Πρόσπερου Ακυιτανίας Augustinidelibatarumliber,  το αποδιδόμενο στον Αυγουστίνο έργο του  Fulgentius von Ruspe, De fide ad Petrum), και επίσης πολλές επιστολές όπως και μέρος της Ερμηνείας του Αυγουστίνου εις τον Ευαγγελιστή Ιωάννη που κατά κάποιους αποδίδεται στον Βησσαρίωνα.
  3. Αυγουστίνεια και ψευδο-Αυγουστίνια έργα επίσης μετέφρασαν και οι Πρόχορος Κυδώνης \(1330-1368/9), Ιωάννης Κασσομάτης, Νεόφυτος Ροδινός (1669, θάνατος), Αυγουστίνος Χαλκός, Ευγένειος Βούλγαρης (θάνατος 1806), Δ. Σ. Μενάγιας, ο Πενταπόλεως Νεκτάριος Κεφαλάς, ο Ανδρέας Δαλέζιος κ.ά.
  4. Δημοσίευση περί των ελληνικών μεταφράσεων του Αυγουστίνου έκανε ο Mich. Ranckl, Die griechischen Augustinusubersetzungen, στο Miscellanea Francesco Ehrle. Srcitti di storia et paleografia, I (Roma 1929), 1-38[lviii].

Βιβλιογραφία

Μελέτες

Walter Berscihn,, Ελληνικά γράμματα και λατινικός μεσαίωνας.Από τον Ιερώνυμο ως τον Νικόλαο Κουσανό, Μτφρ:  Δ. Ζ. Νικήτας, University Studio Press, Θεσσαλονίκη 1998.

Ι. Ν. Θεοδωρακόπουλου, Χριστιανικά και φιλοσοφικά μελετήματα, Βιβλιοθήκη Αποστολικής Διακονίας, Αθήναι 1949.

Παναγιώτη Κανελλόπουλου, Ιστορία του ευρωπαϊκού πνεύματος. Από τον Αυγουστίνο ως τον Γκαίτε, τόμος, Α’, Αετός, Αθήνα 1942.

Κωνστ. Γ. Μπόνη, Ο Άγιος Αυγουστίνος Επίσκοπος Ιππώνος, [13 Ν/βρίου 354 – 28 Αυγ. 430].Βίος και συγγράμματα, Ανάτυπον εκ της Επιστημονικής Επετηρίδος της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Τόμος ΙΕ’, τιμητικόν αφιέρωμα εις Νικόλαον Λούβαριν, Αθήναι 1964.

Μπέρτραντ Ράσσελ, Ιστορία της δυτικής φιλοσοφίας Α. Η αρχαία φιλοσοφία.Η καθολική φιλοσοφία, τόμος Α’, μτφρ.-σημειώσεις: Αιμ. Χουρμούζιου, Ι. Δ. Αρσενίδης & Σία, Αθήνα, χχ.

 

Εγκυκλοπαίδειες

Θ. Βέικος, «Ο Αυγουστίνος ως στοχαστής», Πάπυρος-Λαρούς-Μπριττάνικα, τόμος 12, Εκδοτικός Οργανισμός Πάπυρος, Αθήνα 1996.

Χ.Ο., «Αυγουστίνος», Πάπυρος-Λαρούς-Μπριττάνικα, τόμος 12, Εκδοτικός Οργανισμός Πάπυρος, Αθήνα 1996

Άρθρα

Πέτρος Βασιλειάδης, Ο ιερός Αυγουστίνος ως ερμηνευτής του αποστόλου Παύλου και το πρόβλημα της ανθρώπινης σεξουαλικότητας, προέλευση academia.edu.

 

Γεώργιος Μαρτζέλος, Νους και βούληση κατά τον Ιερό Αυγουστίνο και την ελληνική πατερική παράδοση, προέλευση academia.edu.

Πανεπιστημιακές σημειώσεις

Γεώργιος Στείρης, Σημειώσεις ΦΣ 105 «Μεσαιωνική Φιλοσοφία», Πανεπιστήμιο Αθηνών, Φιλοσοφική Σχολή, Τομέας Φιλοσοφίας, Αθήνα, χ.χ, προέλευση academia.edu.

Ιστοσελίδες

 

Γενικό Νοσοκομείο Πύργου - "Η Βαριά βιομηχανία παραγωγής υπηρεσιών υγείας στον νομό"

Μυλωνόπουλος Τ.

Αδιαμφισβήτητα το να στήσεις ξανά στα πόδια του ένα Δημόσιο Σύστημα Υγείας μετά από τη βαρβαρότητα τριών μνημονίων λιτότητας και περικοπών δαπανών δεν είναι εύκολο πράγμα.

Άλλο πράγμα όμως αυτό και άλλο πράγμα είναι να ασκείς Διοίκηση στο κεντρικό νοσηλευτικό ίδρυμα του τόπου σου επί τρία χρόνια δημιουργώντας μια εικόνα παραπλάνησης και εξωραϊσμού της πραγματικότητας-καθημερινότητας.

Τι σημαίνουν όμως όλα αυτά;

Το Φεβρουάριο του 2019 μια από τις πολλές ανακοινώσεις στον τοπικό τύπο και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο Διοικητής του Νοσοκομείου Ηλίας μας ενημέρωνε για τις εντυπωσιακές επιδόσεις της Νοσοκομειακής Μονάδας του Πύργου

Με λίγα λόγια το δημοσίευμα έκανε λόγο για αύξηση της λειτουργικής ικανότητας σχεδόν όλων των κλινικών, συμπεριλαμβανομένης βέβαια και της παθολογικής κλινικής την οποία μάλιστα χαρακτήρισε ως «πρωταθλήτρια» στις εισαγωγές.

Όλα αυτά βέβαια τα λειτουργικά στοιχεία των κλινικών διαψεύδονται από την πραγματικότητα που δυστυχώς την βιώνουν στην καθημερινότητας ασθενείς συγγενείς και επισκέπτες που έρχονται σε επαφή με την νοσηλευτική μονάδα Πύργου παρά τις φιλότιμες προσπάθειες του ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού

Τον Ιούνιο του 2019 δηλαδή τρεις μίνες μετά ας δούμε την πραγματική εικόνα που δεν χωράει καμιά διάψευση….

Από Δευτέρα 10-06-2019 το0 Νοσοκομείο στερείται των υπηρεσιών του μοναδικού πνευμονολόγου καθώς μετακινείται κατόπιν εντολής της 6υς ΥΠΕ στην Πάτρα
Το γεγονός αυτό καθιστά προβληματική έως ανύπαρκτον τον προεγγχειριτικό πνευμονολογικό έλεγχο.
Αυτό με απλά λόγια σημαίνει ότι την λύση οι ασθενείς είναι υποχρεωμένοι να την αναζητήσουν από ιδιώτη πνευμονολόγο.
Στο Νοσοκομείο βέβαια είναι γνωστό ότι υπάρχουν άλλοι δυο πνευμονολόγοι οι οποίοι όμως προσφέρουν υπηρεσίες σαν διευθυντές τμημάτων (Τμήμα Επειγόντων και ΜΕΘ)
Με την μετακίνηση αυτή αυτομάτως ακυρώνονται όλα τα προγραμματισμένα ραντεβού του συγκεκριμένου γιατρού με αποτέλεσμα οι ασθενείς να διαμαρτύρονται και δικαίως το πρωί στου διαδρόμου των εξωτερικών ιατρείων

Όσον αφορά την «πρωταθλήτρια» παθολογική κλινική καλό είναι να σας ενημερώσουμε ότι πλέον στερείται και των υπηρεσιών και από έναν άλλον παθολόγο που μετατίθεται στο ΚΑΤ με ότι αυτό σημαίνει για το περιβόητο πρόγραμμα εφημεριών (μείον έξι εφημερίες)

Επίκειται η αποχώρηση δυο επικουρικών γιατρών μέσα στο καλοκαίρι

Έχει ήδη αποχωρήσει μια νοσηλεύτρια από την ΜΕΘ με εντολή της 6ης ΥΠΕ για Αίγιο με αποτέλεσμα όχι μόνο να μην ανοίξει το 6ο πολυδιαφημισμένο κρεβάτι αλλά η διευθύντρια να σκέπτεται να κλείσει το 5ο…

`Η καρδιολογική κλινική αποδυναμώνεται αφού εκτός από την καρδιολόγο που απουσιάζει με άδεια κύησης στο τέλος του μήνα επίκειται η αποχώρηση μιας επικουρικής καρδιολόγου αφού τελειώνει η σύμβαση της, χωρίς να έχει διάθεση να συνεχίσει.


Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι περισσότερες μετακινήσεις – αποσπάσεις – διορισμοί γίνονται σε κλίμα προεκλογικών και πελατειακών ρουσφετιών, δηλαδή το παλαιοκομματικό σύστημα όχι μόνο δεν επαλείφθηκε αλλά θέριεψε και φυσικά υπάρχει ακόμη χρόνος μέχρι τις εκλογές το όποιον σημαίνει μεθερμηνευόμενο ότι το έργο δεν έχει τελειώσει ακόμη….

Δεν γνωρίζουμε αν μετά από όλα αυτά αν η παθολογική θα παραμείνει πρωταθλήτρια το μόνο σίγουρο είναι ότι η Διοικητής μάλλον κινδυνεύει με υποβιβασμό (αυτό ας το κρίνουν οι συμπολίτες μας ).

Ευτυχώς την παρτίδα έρχεται να σώσει ο καινούργιος Διοικητής του Νοσοκομείου Αμαλιάδας που εφεύρε την μαγική συνταγή της σωτηρίας του συστήματος Υγείας .

Συγκεκριμένα κατάφερες μέσα σε λίγο χρονικό διάστημα να πρωτοστατήσει στην δημιουργία δυο συλλόγων φίλων Νοσοκομείου ο πρώτος στα Κρέστενα και το δεύτερος πρόσφατα την Αμαλιάδα στον όποιον μάλιστα ορίστηκε προσωρινός πρόεδρος ο ομογενής που δώρισε αξονικό τομογράφο στο Νοσοκομείο…….!!!!!!!!!

Ιδου πεδίο δόξης λαμπρό για τους καθηγητές της Δημόσιας Υγείας που όλα αυτά δεν τα είχαν κατά νου….

Τι άλλο έχουν να δουν τα ματιά μας και να ακούσουν τα αυτιά μας σε αυτόν τον πολύπαθοτόπο


ΥΓ Επειδή η θητεία του Διοικητή του Γενικού Νοσοκομείου Ηλείας λήγει στις 25-07-2019 για την συνέχεια υπάρχουν τρία δυνατά σενάρια

Να εκτιμηθεί το έργο του στο Νοσοκομείο και να ανανεωθεί η θητεία του!!!!

Να εκτιμηθούν γενικότερα οι Διοικητικές του ικανότητες και κληθεί να προσφέρει τις υπηρεσίες του σε κάποιο πιο νευραλγικό πόστο του τόπου μας!!!!

Να επιτρέψει εκεί που ήτανε………


Ίδομεν

 


ΜΥΛΩΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΑΚΗΣ
Γραμματέας Φαρμακευτικού Συλλόγου Ηλείας
Πρώην Μέλος ΔΣ Γενικού Νοσοκομείου Ηλείας

Ιατρικός Σύλλογος Πύργου – Ολυμπίας: Επιστημονικό Πρόγραμμα Προσυνεδριακής Διημερίδας του 14ου Παμπελοποννησιακού Ιατρικού Συνεδρίου – 8-9 Νοεμβρίου 2019 – Α΄Ανακοίνωση

Υγεία

Παρασκευή   8-11-2019  

 

17:00  -  18:20    Στρογγυλό Τραπέζι :  Πρωτοβάθμια  Φροντίδα  Υγείας   

 

ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ:  Τσίρος Γεώργιος  -  Παπαζαφείρης  Προκόπιος 

 

Εισηγητές:

Δεληγιάννης  Παρασκευάς   -Γενικός Ιατρός -  Επιμ. Β΄   Κ. Υ. Σιμόπουλου

 

Αργυροπούλου  Αργυρώ – Γενικός Ιατρός-  Επιμ. Β΄  -  Κ.Υ. Γαστούνης

 

Ραυτοπούλου Ολυμπία- Γενικός Ιατρός -  Επιμ. Α΄-    Κ.Υ. Αρχαίας  Ολυμπίας

 

Γερακίτη Βασιλική –Γενικός Ιατρός-  Επιμ. Β΄  - Κ.Υ. Ανδρίτσαινας

 

18:30   -  19:30    Στρογγυλό Τραπέζι:   Σύνδρομο  οστικής ευθραυστότητας  ηλικιωμένων

 

ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ:  Τερζόπουλος Νικόλαος  - Δημόπουλος  Νικόλαος

Εισηγητές:

Γκανταϊφης  Νικόλαος  - Ορθοπαιδικός  - Επιμ. Α΄   Ν. Μ. Πύργου  Γ.Ν. Ηλείας

 

Μπουγιουκλής  Δημήτριος  -  Ορθοπαιδικός   -  Επιμ. ….Ν.Μ.  Πύργου Γ.Ν.  Ηλείας 

 

Κουρέας Γεώργιος  -  Ορθοπαιδικός

 

Τριανταφυλλόπουλος Ιωάννης-  Επικ. Καθηγητής   Ορθοπαιδικής – Ειδικός στις παθήσεις μυοσκελετικού συστήματος    

 

Παναγιωτακόπουλος  Θεόδωρος - Φυσικοθεραπευτής

 

 

19:40   -  20:30    Χαιρετισμοί:  

 

ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ  ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΟΜΙΛΙΑΣ:   Κατσαρός  Νίκος   -   Δουζδαμπάνης Περικλής

 

 

20:30  -  21:15    Κεντρική Ομιλία  από  τον κ. Δημήτριο  Νανόπουλο   Καθηγητή στο τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Τέξας A&M, College Station,   Διευθυντή του Κέντρου Αστροσωματιδιακής Φυσικής του Κέντρου Προχωρημένων Ερευνών (HARC), στο Χιούστον, Τέξας

 

21:30   Δείπνο   

 

Σάββατο  9-  11 - 2019 

 

ΠΡΟΔΡΕΙΟ:   Τσιρώνη  Μαρία  -  Αγαλιανού  Μαρία

 

09:00 -10:15  Στρογγυλό Τραπέζι  -  Φυσιατρικό

 

Εισηγητές:

Μπάκας  Ελευθέριος , Φυσίατρος,  π. Συντονιστής Διευθυντής του Τμήματος Φυσικής Ιατρικής και Αποκατάστασης του Γ.Ν. Αθηνών  ΚΑΤ

 

Δημητρακόπουλος Σταύρος  -  Φυσίατρος 

 

Αλτάνης  Θεόδωρος  -Φυσίατρος 

 

10:20 - 11:30    Στρογγυλό Τραπέζι:  Γαστρεντερολογικό 

 

ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ: Θωμόπουλος  Κωνσταντίνος  -  Γιαννικούλης  Χρήστος

 

Εισηγητές:

Γεώργιος  Θεοχάρης-  Γαστρεντερολόγος -Επιμ. Α΄  Περιφερειακό Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών Γεωργία  Διαμαντοπούλου – Γαστρεντερολόγος- Επιμ. Β΄ Π.Π.Ν. Πατρών Χρήστος  Κωνσταντάκης – Γαστρεντερολόγος-  Επικ. Επιμελ. Γ.Ν. Πατρών «Αγιος  Ανδρέας» Κωνσταντίνος Ζησιμόπουλος -  Παθολόγος                

11:30-12:00     Διάλειμμα      -  καφές 

 

12:00  -  13:15    Στρογγυλό Τραπέζι:  Εγκεφαλικά  Επεισόδια   

 

ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ:  Αλεξανδρόπουλος  Κωνσταντίνος -  Αντωνακόπουλος  Παναγιώτης

 

Εισηγητές:

Βέμμος  Κωνσταντίνος- Παθολόγος- πρώην  Δ/ντής μονάδας Εγκεφαλικών Νοσ. Αλεξάνδρας  και   Πρόεδρος  Ελληνικού  Οργανισμού   Εγκεφαλικών - Ειδικός  εγκεφαλικών επεισοδίων  

Δρ Παπαναγιώτου  Παναγιώτης – Καθηγητής  Ακτινολογίας – Νευροακτινολογίας«Ενδοαγγειακές θεραπείες σε εγκεφαλικά επεισόδια»

Κορομπόκη Ελένη – Παθολόγος-  Μέλος Ελληνικού  Οργανισμού   Εγκεφαλικών Ελλάδος

Βαρδαμίδης  Μιχάλης-  Παθολόγος   

13:15 -14:30       Στρογγυλό Τραπέζι  - Πνευμονολογικό

 

ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ:  Χαροκόπος  Νικόλαος      

 

Εισηγητές:

Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος -Καθηγητής Πνευμονολογίας, Πνευμονολογική Κλινική, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Πατρών

 

Μαρία Τσιαμήτα - Διευθύντρια ΕΣΥ, Πνευμονολογική Κλινική, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Πατρών

 

Δημοσθένης Λυκούρας - Πνευμονολόγος, Πνευμονολογική Κλινική, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Πατρών

 

Κυριάκος Καρκούλιας -Επίκ. Καθηγητής Πνευμονολογίας, Πνευμονολογική Κλινική, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Πατρών

 

14:30  -17:00    Διακοπή  εργασιών

 

 

 

17:00-18:30    Στρογγυλό  Τραπέζι   - Μεταμοσχεύσεις 

 

ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ:   Κόρδας Αλέξιος  -  Πετροπούλου  Χρυσάνθη- Βουγάς  Βασίλειος     

 

Εισηγητές:

Βουγάς  Βασίλειος  - Δ/ντής  Α΄ Χειρουργικού τμήματος – Μονάδος Μεταμοσχεύσεων Οργάνων,  Γ.Ν.Αθηνών  «Ο Ευαγγελισμός»

 

Ταράση Αικατερίνη , Δ/ντρια   τμήματος Ανοσολογίας-Ιστοσυμβατότητας  Γ.Ν. Αθηνών  « Ο Ευαγγελισμός»,  

 

Τσούκα Γλυκερία, Δ/ντρια Νεφρολογικού Τμήματος "Αντώνης Μπίλλης",   Γ.Ν. Αθηνών Ο Ευαγγελισμός

 

Ρωμανά   Κωνσταντίνα- Δ/ντρια  Αναισθησιολογικού τμήματος Γ.Ν. Α. «Ο Ευαγγελισμός»

 

Παυλοπούλου  Δήμητρα -  Αιματολόγος,  

 

 

18:30  – 19:30   Στρογγυλό Τραπέζι  - Σύγχρονες απόψεις  στην αντιμετώπιση της Θρομβοεμβολικής Νόσου 

 

ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ:  Τσολάκης  Ιωάννης  - Κατσαρός Νίκος

 

Εισηγητές:

Ντούβας  Ιωάννης, Επιμ. Α΄ Αγγειοχειρουργικής   Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Πάτρας

 

Σάββαρη  Παρασκευή,  Παθολόγος

 

Κιρκιλέσης  Γεώργιος,  Αγροτικός  Ιατρός,  Χειρουργική Κλινική   Γεν. Νοκομείου  Ηλείας, Ν.Μ. Πύργου

 

19:30- 20:00   Στρογγυλό Τραπέζι -  Αστική Ευθύνη

 

ΠΡΟΕΔΡΕΙΟ:  Γαλανόπουλος   Νικόλαος

 

Εισηγητής:

Δημητρουλόπουλος  Δημήτριος,   Δικηγόρος,  Πρόεδρος   Δικηγορικού Συλλόγου  Ηλείας

 

20:00-  20:30   Λήξη  Συνεδρίου – Ευχαριστίες 

 

21:15   Δεξίωση

Συνέντευξη τύπου από το Προεδρείο του Ι.Σ.Π.Ο., Δευτέρα 15 Ιουλίου 2019, ώρα 12:00

Υγεία

 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΥΡΓΟΥ- ΟΛΥΜΠΙΑΣ
                                Ν.Π.Δ.Δ.
Γρηγορίου Ε΄ 1 - Τ.Κ. 27131 -  Πύργος Ηλείας
Τηλ: 2621022311  Φαξ: 2621020044
e-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.  website: www.ispyrgou.gr                                                
                                                                  
Πύργος    11-07-2019               Α.Π.: 923
 
Προς:  ΜΜΕ
                                                                          
                ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ  ΤΥΠΟΥ
 
 
Συνέντευξη  τύπου θα δοθεί  την  Δευτέρα  15  Ιουλίου  2019  και ώρα 12:00  το μεσημέρι από το Προεδρείο του Ιατρικού Συλλόγου 
Πύργου-Ολυμπίας και τον Πρόεδρο  της Ιατρικής Εταιρείας Δυτικής Ελλάδας- Πελοποννήσου,  στα γραφεία  του Συλλόγου  με  θέματα:
 
1.    Αποκομιδή απορριμμάτων
2.    Διοργάνωση Προσυνεδριακής Επιστημονικής  Διημερίδας  του  14ου 
Παμπελοποννησιακού Ιατρικού Συνεδρίου.
 
 
              Για  το Δ.Σ. του Ι.Σ.Π.Ο.
 
 
                  Ο  Πρόεδρος                                            
                                                                 Ο Γεν. Γραμματέας
 
                Νίκος  Κατσαρός                                          
                                                             Χρήστος  Γιαννικούλης

Ξεκινά η θερινή κατασκήνωση του ΚΕΦΙΑΠ Γ. Ν. Ηλείας

Υγεία

Ξεκινά την Κυριακή 7 Ιουλίου 2019 τη λειτουργία της, με μεγαλύτερη συμμετοχή από κάθε άλλη φορά, η θερινή κατασκήνωση του ΚΕΦΙΑΠ Γ.Ν. Ηλείας , στις Κατασκηνώσεις της Ιεράς Μητρόπολης Ηλείας στη Σκαφιδιά, έπειτα από την ευγενική παραχώρηση, φιλοξενία και κάλυψη των εξόδων από τον Σεβασμιότατο Μητροπολίτη κ.κ. Γερμανό.

Η 8η θερινή κατασκήνωση του ΚΕΦΙΑΠ Γ.Ν. Ηλείας πραγματοποιείται στο πλαίσιο των προγραμμάτων ψυχοκοινωνικής στήριξης των ατόμων με αναπηρία και των οικογενειών τους, από 7 έως 14 Ιουλίου 2019 και σε αυτήν θα συμμετέχουν 58 συνολικά άτομα, συμπεριλαμβανομένων παιδιών, νέων, συνοδών τους και εργαζομένων του ΚΕΦΙΑΠ.

Το πρόγραμμα της κατασκήνωσης επιμελούνται εργαζόμενοι του ΚΕΦΙΑΠ Γ.Ν. Ηλείας.

Το πρόγραμμα της κατασκήνωσης ξεκινάει το απόγευμα της 7ης Ιουλίου 2019, ενώ στις 7:00 το απόγευμα θα πραγματοποιηθεί η επίσημη έναρξη με τον καθιερωμένο αγιασμό.

Το Σάββατο 13 Ιουλίου 2019 και ώρα 7:00 το απόγευμα θα πραγματοποιηθεί η γιορτή λήξης της κατασκήνωσης.

Το πρόγραμμα ολοκληρώνεται την Κυριακή 14 Ιουλίου 2019 με τον εκκλησιασμό στην Ιερά Μονή Σκαφιδιάς και την αναχώρηση των κατασκηνωτών.

Η 8η θερινή κατασκήνωση του ΚΕΦΙΑΠ διακρίνεται για τον πολιτιστικό , ψυχαγωγικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα της και γι’ αυτό το λόγο το πρόγραμμα έχει εμπλουτιστεί με ποικίλες δραστηριότητες τέτοιου χαρακτήρα, όπως εργαστήρια τέχνης, προβολές ταινιών κ.τ.λ.

 

 

 

 

 

Επισημαίνεται ότι στην κατασκήνωση εκτός από τα παιδιά με αναπηρία συμμετέχουν και παιδιά χωρίς αναπηρία ώστε να ενισχυθεί το μήνυμα της συνεργασίας και της συνύπαρξης όλων των μελών μιας κοινότητας .

 

Δήλωση Διοικητή ΓΝ Ηλείας

Η θερινή κατασκήνωση του ΚΕΦΙΑΠ αποτελεί οργανικό τμήμα των δραστηριοτήτων του και εντάσσεται στην προσπάθεια αναβάθμισής του τόσο στα πεδία της λειτουργικής και ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης όσο και στο πεδίο της δημιουργικής απασχόλησης των ΑΜΕΑ. Μετά από τέσσερα χρόνια σε αδράνεια {2013-2016) «επανεκκινήσαμε» την κατασκήνωση χάρη στην καθοριστική συμβολή του Σεβασμιότατου Μητροπολίτη κ.κ. Γερμανού.

Συνέντευξη τύπου από την ΄Ενωση Ιατρών Ν.Μ. Πύργου και το Προεδρείο του Ι.Σ.Π.Ο., Πέμπτη 20 Ιουνίου ώρα 14:30

Υγεία

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
 
ΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΥΡΓΟΥ- ΟΛΥΜΠΙΑΣ
 
                                Ν.Π.Δ.Δ.
 
Γρηγορίου Ε΄ 1 - Τ.Κ. 27131 -  Πύργος Ηλείας
 
Τηλ: 2621022311  Φαξ: 2621020044
 
e-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.  website: www.ispyrgou.gr
 
                                                   
                                  Πύργος    19-06-2018
                                                                          
                                                                          
                                  Α.Π.: 827
                                                                          
                                                                          
                                                    Προς:  ΜΜΕ
 
      ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ  ΤΥΠΟΥ
 
Συνέντευξη  τύπου θα δοθεί  την  Πέμπτη  20  Ιουνίου  2019  και ώρα  
14:30  το μεσημέρι  από την ΄Ενωση Ιατρών της Νοσηλευτικής Μονάδας 
Πύργου  και το Προεδρείο του Ιατρικού Συλλόγου Πύργου-Ολυμπίας στο χώρο 
της βιβλιοθήκης (ισόγειο) στη Νοσηλευτική Μονάδα Πύργου –Γ.Ν. Ηλείας,  
για  θέματα  που αφορούν  τη  λειτουργία  του  Νοσοκομείου.
 
 
                                         Για  το Δ.Σ. του Ι.Σ.Π.Ο.
 
 
                  Ο  Πρόεδρος                                            
                                                   Ο Γεν. Γραμματέας
 
                Νίκος  Κατσαρός                                          
                                                Χρήστος  Γιαννικούλης

Ο Ι.Σ.Π.Ο. συμπαρίσταται στις κινητοποιήσεις του ιδιωτικού διαγνωστικού τομέα

Υγεία

                                ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΥΡΓΟΥ- ΟΛΥΜΠΙΑΣ
Ν.Π.Δ.Δ.
Γρηγορίου Ε΄ 1 - Τ.Κ. 27131 -  Πύργος Ηλείας
Τηλ: 2621022311  Φαξ: 2621020044
e-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.  website: www.ispyrgou.gr
                                                                                                                                         
 
Πύργος  21-05-2019
                                                                                                                                                  
                                    Α.Π.:  659
 
                                                         
              ΔΕΛΤΙΟ  ΤΥΠΟΥ
 
Ο  Ι.Σ.Π.Ο.  συμπαρίσταται στις κινητοποιήσεις  του ιδιωτικού διαγνωστικού τομέα
 
Ο  Ιατρικός Σύλλογος  Πύργου-Ολυμπίας συμπαρίσταται  στους συμβεβλημένους με τον ΕΟΠΥΥ  συναδέλφους (κλινικοεργαστηριακούς ιατρούς, Ιδιωτικά Διαγνωστικά Εργαστήρια, Ιδιωτικά Πολυιατρεία  κ.λ.π.),  και στην απόφαση των συνδικαλιστικών τους οργάνων όπως  απέχουν από την παροχή υπηρεσιών  από 23/5/2019 έως 25/5/2019 λόγω του απαράδεκτα υψηλού claw back.
 
Καλούμε επίσης τον ΕΟΠΥΥ να αναθεωρήσει την απόφαση επιβολής τέτοιου ύψους clawback  και το Υπουργείο Υγείας να αυξήσει την χρηματοδότηση για τις εξωνοσοκομειακές  παρακλινικές εξετάσεις καθώς είναι ανήθικο και παράνομο τόσο  το clawback  και το rebate  όσο και το  να  επωμίζονται επί της ουσίας  οι ιατροί ένα  δυσβάσταχτο οικονομικό κόστος που το 
Υπουργείο Υγείας  ακολουθώντας μνημονιακές  προσταγές τους έχει  επιβάλλει.
 
                                              Για  το  Δ.Σ.
 
 
    Ο  Πρόεδρος                                                          
  Ο  Γεν.  Γραμματέας
 
  Νίκος  Κατσαρός                                                      
Χρήστος  Γιαννικούλης
 

Συνέντευξη τύπου του προεδρείου του Ιατρικού Συλλόγου Πύργου - Ολυμπίας

Υγεία

                                          
                                ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ  ΤΥΠΟΥ
 
 
Συνέντευξη  τύπου θα δοθεί  την  Δευτέρα  13  Μαϊου  2019  και ώρα  
14:00  το μεσημέρι στα γραφεία  του Ιατρικού Συλλόγου Πύργου-Ολυμπίας  
από το Προεδρείο του Ι.Σ.Π.Ο.,  και τον ΄Ομιλο Εθελοντών κατά του 
Καρκίνου ΑγκαλιάΖΩ, Ν. Αχαίας, σχετικά  με  την ενημερωτική 
επιστημονική  εκδήλωση  της  15ης Μαίου 2019  με θέμα  το μελάνωμα και 
τον  καρκίνο του πνεύμονα.
 
                                                      Για  το Δ.Σ.  του 
Ι.Σ.Π.Ο.
 
 
                            Ο  Πρόεδρος                                  
                    Ο Γεν. Γραμματέας
 
                          Νίκος  Κατσαρός                                
            Χρήστος  Γιαννικούλης

Στήλη Ἅλατος ... Ἡ μνήμη τῶν 600 Θεοφόρων Πατέρων τῶν συγκροτησάντων τήν Δ΄ ἐν Χαλκιδόνι Οἰκουμενικήν Σύνοδον, τό 451 μ.χ.

Κοινωνια

Ὁ Ἐπίσκοπος Ὠλένης

Α Θ Α Ν Α Σ Ι Ο Σ Κυριακή 14 Ἰουλίου 2019

Στήλη Ἅλατος ...

 

 

Σήμερα ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία , ἀγαπητοί μου ἀναγνῶστες, ἑορτάζει τήν μνήμη τῶν 600 Θεοφόρων Πατέρων τῶν συγκροτησάντων τήν Δ΄ ἐν Χαλκιδόνι Οἰκουμενικήν Σύνοδον, τό 451 μ.χ., γιά νά ἀντιμετωπίσουν τήν κακοδοξία τοῦ Εὐτυχοῦς καί τῶν ὁμοφρόνων του, πού ἐπίστευαν ὅτι ὁ Χριστός ἔχει μία φύση, τήν θείαν, ἡ δέ ἀνθρώπινη φύση ἀπερροφήθη ἀπό τήν θείαν. Οἱ Ἅγιοι Πατέρες τῆς Συνόδου μέ τήν θεολογική τους συγκρότηση ἀντιμετώπισαν ἀποτελεσματικά τήν κακοδοξία καί διεκήρυξαν ὅτι ὁ Χριστός ἔχει δύο φύσεις, τήν θεία καί τήν ἀνθρώπινη, οἱ ὁποῖες ἡνώθησαν ἄτρεπτα, ἀσύγχυτα, ἀδιαίρετα καί ἀχώριστα.

Οἱ Ἅγιοι Πατέρες εἶναι ἐκεῖνοι πού μέ τό ὀρθόδοξο φρόνημά τους ἀναμόρφωσαν τήν Κοινωνία, μᾶς εἰσήγαγαν εἰς τήν κοινωνία τῆς Ἐκκλησίας γιά νά ζήσουμε τήν ἐν Χριστῷ ζωή. Οἱ Θεοφόροι Πατέρες εἶχαν ὡς πρότυπον τήν ζωή τοῦ Ἀποστόλου Παύλου, ὁ ὁποῖος γιά τούς Κορινθίους δέν ἦταν ἁπλῶς ὁ παιδαγωγός καί ὁ Διδάσκαλος ἐν Χριστῷ, ἀλλά καί ὀ Πατέρας, πού τοῦ ἀναγέννησε πνευματικά, πού τούς εἰσήγαγε εἰς τήν οἰκογένεια τῶν λυτρωμένων. Ἀγωνιζόταν μέ πόνο νά μορφώσει μέσα τους τόν Χριστόν (Γαλ. Δ΄, 19).

Γιά τήν κατανόηση τοῦ ρόλου τοῦ Πνευματικοῦ Πατέρα ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία μᾶς παρουσιάζει δύο διδακτκές εἰκόνες μέσα ἀπό τήν ζωή μας.

Ἡ μία εἰκόνα εἶναι αὐτή τῆς ἀναβάσεως σέ δύσβατο καί ὑψηλό βουνό. Αὐτός πού ἐπιχειρεῖ γιά πρώτη φορά νά ἀνέβη τό βουνό, χρειάζεται νά ἀκολουθήσει ἕνα συγκεκριμένο μονομάτι καί μέ ἔμπειρο ὁδηγό καί γνώστη τῆς περιοχῆς.

Ἡ δεύτερη εἰκόνα εἶναι ἀπό τόν χῶρον τῆς φυσικῆς ἀσκήσεως τοῦ σώματος καί τῆς ἀθλήσεως. Ὅλοι ὅσοι ἀθλοῦνται σέ ὁποιοδήποτε ἄθλημα ἔχουν ἀνάγκη ἀπό ἔνα ἔμπειρο ὁδηγό, τόν προπο-νητή, πού τούς εἰσαγάγει στά μυστικά τοῦ ἀθλήματος καί τούς κατευθύνει σωστά κατά τήν διάρκεια τῶν προπονήσεων.

Ἀνάλογη εἶναι καί ἡ ἀποστολή τῶν Ἁγίων πατέρων μέ τά συγγράμματά τους. Γνῶστες οἱ ἴδιοι τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς ἀναλάμβάνουν νά μυήσουν σ’αὐτήν τούς πιστούς.

Ἡ ὀρθόδοξη πίστη εἶναι ἡ ἀποκεκαλυμμένη πίστη τοῦ ἐνανθρω-πήσαντος Σωτῆρος καί Λυτρωτοῦ. Ὀρθοδοξία εἶναι κανόνας πίστεως καί τρόπος ζωῆς. Ἡ ἄρνηση τῶν δογματικῶν ἀληθειῶν τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας ἀφαιρεῖ ἀπό τόν ἄνθρωπο τήν ἰδιότητα τοῦ ὀρθοδόξου. Tό μέλλον τοῦ ἀνθρώπου ἐξαρτάται ἀπό τήν Πρόνοια τοῦ Θεοῦ. Τοῦτο τό γνωρίζει μόνον ὁ Θεός καί δέν μπορεῖ νά τό ἐξιχνιάσει ἡ μάντισσα, ὁ ἀστρολόγος καί ἡ χαρτορίχτρα. Ἡ πίστη αὐτή καταρρίπτει τήν ἔννοια τῆς ἐλευθερίας τῆς βουλήσεως καί τήν εὐθύνη τοῦ ἀνθρώπου γιά τόν τρόπο τῆς ζωῆς του.

Ἰδού μερικά βασικά στοιχεῖα μέ τά ὁποῖα μπορεῖ κανείς νά ἐρευνήσει τή συνείδησή του καί νά δεῖ ἄν εἶναι ὄντως ὀρθόδοξος χριστιανός.

Πρῶτον. Ἡ Ὀρθοδοξία εἶναι πίστη ἀποκεκαλυμμένη σέ προσωπικό Tριαδικό Θεό καί ὄχι ἀόριστα σέ κάποιο Θεό.Tά τρία Πρόσωπα τῆς Ἁγίας Tριάδος ἑνωμένα πλήρως μεταξύ τους, ἀχώριστα καί ἀδι-αίρετα, εἶναι ὁ ἕνας καί ἀληθινός Tριαδικός Θεός τῆς πίστεώς μας.

Δεύτερον. Ὀρθοδοξία εἶναι πίστη σωστή στήν ἐν χρόνῳ ἐνανθρώπηση τοῦ δευτέρου προσώπου τῆς Ἁγίας Tριάδος,. Πίστη στό ἀπολυτρωτικό ἔργο Του, στόν Σταυρό καί στήν Ἀνάστασή Tου.

Tρίτον. Ὀρθοδοξία εἶναι πίστη στήν Ἁγία Ἐκκλησία, τήν ὁποία ἵδρυσε ὁ ἐνανθρωπήσας Kύριος καί τήν ὁποία κατευθύνει καί συγκροτεῖ τό Πανάγιον Πνεῦμα. Ὁ Ὀρθόδοξος πιστός εἶναι ζωντανό μέλος τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, βαπτισμένος στό ὄνομα τῆς Ἁγίας

Tριάδος, ἐμπνέεταις ἀπό τό ὀρθόδοξο χριστιανικό πνεῦμα, ἀγωνίζεται νά ζεῖ τόν ὀρθόδοξο χριστιανικό τρόπο τῆς ζωῆς.

Ὀρθόδοξος πιστός εἶναι αὐτός πού ἔχει στενό δεσμό μέ τήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, ζεῖ τή λατρευτική της ζωή, ἁγιάζεται ὑπό τῶν μυστηρίων καί τῶν ἱερῶν ἀκολουθιῶν της, ξεπλένει τίς ἁμαρτίες του μέ τό μυστήριο τῆς ἐξομολογήσεως, μετέχει στό μυστήριο τῆς Θείας Eὐχαριστίας, κοινωνεῖ μέ εὐλάβεια τό σῶμα καί τό αἷμα τοῦ Xριστοῦ καί ἐνσωματοῦται στό μυστικό σῶμα τοῦ Xριστοῦ.

Αὐτό ῆτο τό βίωμα τῶν Θεοφόρων Πατέρων τῆς Δ΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου καί τῶν Ἁγίων μας γενικά, μᾶς καλοῦν νά τούς μιμηθοῦμε, γιά νά ἐπιτευχθεῖ ἡ θέωσή μας καί νά καταστοῦμε κληρονόμοι τῆς Ἐπουρανίου Βασιλείας. ΑΜΗΝ.

 

Προέλευση εικόνας: http://www.saint.gr

Η Ρωσία και η ενεργειακή κρίση του Κυπριακού

Διεθνή

Δρ. Ευάγγελος Βενέτης , CNN Greece

Πηγή φωτογραφίας: AP Photo

 

Η ενημέρωση και ανάλυση για τις κρίσιμες γεωπολιτικές εξελίξεις στην ΑΟΖ της Κύπρου στην Ελλάδα συνήθως παρουσιάζει τα γεγονότα μέσα από το πρίσμα της διεκδικητικής πολιτικής της Τουρκίας αλλά παραλείπει να αναλύσει μία βασική παράμετρο που καθορίζει το γεωπολιτικό παιγνίδι στην Αν. Μεσόγειο σε περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο. Η παράμετρος αυτή ταυτίζεται με την εξωτερική πολιτικής της Ρωσίας στον τομέα της ενέργειας και των γεωπολιτικών εξελίξεων στην Αν. Μεσόγειο και την Μ. Ανατολή. Ο ρωσικός ρόλος είναι ολοένα αυξανόμενος και επηρεάζει άμεσα την στρατηγική της Άγκυρας στο Κυπριακό.

Στην μετασοβιετική περίοδο και τη Νέα Τάξη Πραγμάτων παρατηρήθηκε στην Μ. Ανατολή ένα αυξανόμενο κενό ισχύος το οποίο δεν μπόρεσε να καλύψει πλήρως η Ουάσινγκτον. Η αποτυχία των ΗΠΑ και του Ισραήλ στον συριακό εμφύλιο αποτελεί τη συνέχεια των λανθασμένων τους ενεργειών στο Ιράκ, το Αφγανιστάν και τη Λιβύη. Η αποτυχία των ΗΠΑ-Ισραήλ στην Συρία οφείλεται στην επιτυχία της Ρωσίας και των συμμάχων της στην περιοχή. Η Μόσχα δεν βλέπει την επιτυχία της στρατηγικής της στην Συρία ως ευκαιριακή αλλά ως εφαλτήριο για την αύξηση της γεωπολιτικής της επιρροής σε κάθε επίπεδο τόσο στην Συρία όσο και ευρύτερα στην Μ. Ανατολή και την Αν. Μεσόγειο.

Η αύξηση της στρατιωτικής παρουσίας των Ρώσων στην Συρία συνδυάζεται με έντονη διπλωματία στις ενεργειακές επιδιώξεις της Μόσχας στην περιοχή. Κοινώς οι Ρώσοι διεκδικούν κεκαλυμένα μεν, μέσω των συμμάχων τους στην περιοχή, αλλά επί ίσοις όροις έναντι των ΗΠΑ και του Ισραήλ την εκμετάλλευση των ενεργειακών κοιτασμάτων χερσαίων και υποθαλάσσιων. Η Μόσχα έχει υπογράψει συμφωνίες για την εκμετάλλευση των ενεργειακών κοιτασμάτων της Συρίας και του Λιβάνου. Τα ενεργειακά αποθέματα της Κύπρου σαφώς και δεν αφήνουν ασυγκίνητη την Ρωσία, στόχος της οποίας είναι η μοιρασιά με τις ΗΠΑ όλων των κοιτασμάτων στην περιοχή. Η εν λόγω αναθεωρητική στάση της Ρωσίας έχει ριζοσπαστικό χαρακτήρα στην γεωπολιτική της διαπάλη με τις ΗΠΑ σε μια περιοχή η οποία παραδοσιακά βρισκόταν υπό βρετανική και κατόπιν αμερικανική επιρροή. Οι καιροί αλλάζουν όμως…

Για την Κύπρο το ρωσικό ενδιαφέρον είναι ιδιαίτερα έντονο αλλά επί του παρόντος διακριτικό και εκφραζόμενο, αλλά όχι και ταυτιζόμενο, με την τουρκική πολιτική. Η εν λόγω στάση της Μόσχας απορρέει από την ακμαία σχέση Άγκυρας και Μόσχας λόγω κουρδικού στην Συρία αλλά και από το ότι η Λευκωσία με την Αθήνα έχουν υπερατλαντικές συμμαχικές υποχρεώσεις που εκφράζονται με συγκεκριμένες και επιλεκτικές τριμερείς και τετράγωνες συνεργασίες στην Αν. Μεσόγειο. Με άλλα λόγια η στάση της Μόσχας δεν είναι ανθελληνική αλλά πραγματιστική στο Κυπριακό και αποσκοπεί στην περαιτέρω διείσδυση της Ρωσίας σε μια περιοχή άγνωστη και αδιαπέραστη μέχρι πρότινος για τα ρωσικά συμφέροντα.

Η Μόσχα επιδιώκει την αλλαγή του status quo στην Αν. Μεσόγειο και η Κύπρος είναι το πιο ευαίσθητο και στρατηγικό τμήμα της περιοχής. Η Άγκυρα δεν είναι σε θέση μόνη της να αντιπαρατεθεί στις ΗΠΑ στην περιοχή. Οι ενέργειες της Τουρκίας θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως αντανάκλαση της ρωσικής διείσδυσης στην περιοχή, μιας διείσδυσης που είναι από άποψη τακτικής υπέρ της Τουρκίας αλλά όχι και στρατηγικής. Οι Ρώσοι γνωρίζουν ότι η εποχή της 60χρονης τουρκο-ισραηλινής συμμαχίας έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί και επενδύουν σε αυτή την έλλειψη. Η απώλεια της Τουρκίας για τα αμερικανο-ισραηλινά συμφέροντα είναι πλέον πραγματικότητα και ωθεί εκείνους που επέτρεψαν την τουρκική εισβολή του 1974 να επιζητούν τώρα με πρεμούρα την συνεργασία της Λευκωσίας και της Αθήνας. Προφανώς το Κυπριακό εισέρχεται σε νέα φάση με τα λιμνάζοντα ύδατά του επιτέλους να ανακινούνται προς όφελος του Διεθνούς Δικαίου…

 

*Ο Δρ. Ευάγγελος Βενέτης είναι ειδικός σε Θέματα Ισλάμ και Μέσης Ανατολής

 
Πηγή: https://www.cnn.gr

Ποιοι Έλληνες ευρωβουλευτές δεν ψήφισαν Δημήτρη Παπαδημούλη

Διεθνή

Βασίλης Σκουρής

Μεγάλη επιτυχία για τη χώρα η εκ νέου ανάδειξη του επικεφαλής των ευρωβουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ στη θέση του αντιπροέδρου του Ευρωκοινοβουλίου

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον εμφανίζει το πώς ψήφισαν οι Έλληνες ευρωβουλευτές στην ανάδειξη του Δημήτρη Παπαδημούλη για τη θέση του αντιπροέδρου του Ευρωκοινοβουλίου.

Η ψηφοφορία ήταν μυστική, αλλά ενδείξεις φυσικά υπήρξαν για τη στάση των Ελλήνων, ενώ εξ αρχής ήταν δεδομένο ότι δεν τον ψήφισαν οι ευρωβουλευτές του ΚΚΕ, η Χρυσή Αυγή και η Ελληνική Λύση.

Το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα δεν ψήφιζε Δημήτρη Παπαδημούλη, καθώς ο Μ. Βέμπερ είχε φροντίσει στη λίστα που εξέδωσε να μην συμπεριλαμβάνεται ο Έλληνας ευρωβουλευτής, καθώς τον είχε προτείνει η Ευρωπαϊκή Αριστερά που θεωρείται “ακραία δύναμη” στις Βρυξέλλες, ενώ δεν αποκλείεται να υπήρξαν και προσωπικοί λόγοι, καθώς ο επικεφαλής των ευρωβουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ υπήρξε εκ των βασικών πολέμιων του Βέμπερ που υπήρξε υποψήφιος για τη θέση του Γιουνκέρ.

Ο Ευάγγελος Μεϊμαράκης, όμως, συνεχίζοντας την υπεύθυνη πολιτική που τον “σφραγίζει” χρόνια τώρα, ζήτησε από τους ευρωβουλευτές της ΝΔ να υπερψηφίσουν την υποψηφιότητα Παπαδημούλη, παρά την αντίθετη “γραμμή” του ΕΛΚ. Στη συνεδρίαση της Ομάδας της ΝΔ αντιρρήσεις φέρεται να έφερε η Άννα Ασημακοπούλου, στο τέλος όμως-και σύμφωνα πάντα με τις πληροφορίες- φέρεται να είπε πως τελικά θα δώσει θετική ψήφο.

Υπέρ του Δ. Παπαδημούλη ψήφισε και ο Νίκος Ανδρουλάκης, που εδώ και καιρό έχει ταχθεί υπέρ της συμμαχίας σοσιαλιστών, πράσινων, φιλελεύθερων και αριστεράς στο Ευρωκοινοβούλιο, προοίμιο ίσως για τη στάση που θα κρατήσει στη χώρα μας στις επικείμενες διεργασίες στο Κίνημα Αλλαγής.

Αντιθέτως, οι πληροφορίες επιμένουν πως η Εύα Καϊλή όχι απλώς δεν ψήφισε τον Δημήτρη Παπαδημούλη για αντιπρόεδρο του Ευρωκοινοβουλίου, αλλά -για να το γράψουμε κομψά- δεν είπε ούτε καν καλό λόγο για αυτόν- ίσως το σωστότερο είναι “έκανε και αγώνα εναντίον του”.

Η εκλογή Παπαδημούλη, πάντως, στη θέση του αντιπροέδρου του Ευρωκοινοβουλίου για δεύτερη συνεχόμενη φορά, αποτελεί σαφώς ένα άθλο. Η ευρωομάδα της Αριστεράς σημείωσε στις ευρωεκλογές μειωμένη απόδοση (41 ευρωβουλευτές έναντι 52) και ο έλληνας ευρωβουλευτής παραλίγο να εκλεγεί με την πρώτη ψηφοφορία, αφού έλαβε 303 ψήφους και απαιτούνταν 331! είναι δε χαρακτηριστικό πως έλαβε περίπου 70 ψήφους παραπάνω από τον υποψήφιο των Πρασίνων για το προεδρείο του Ευρωκοινοβουλίου. Στον Β΄ Γύρο, ο Δημήτρης Παπαδημούλης έλαβε 401 ψήφους, 165 παραπάνω από το σύνολο των κομμάτων που έδωσαν γραμμή για την υπερψήφισή του, γεγονός που δείχνει και την προσωπική απήχηση που έχει ο ίδιος σε Βρυξέλλες και Στρασβούργο.

Πηγή: https://www.news247.gr

 

Δεν είναι ο Καπιταλισμός των γονιών σου

Κοινωνια

Βρισκόμαστε σε μια βαθιά αντιφατική πολιτική συγκυρία. Είναι η στιγμή με τις καλύτερες προοπτικές για την εργατική τάξη και τις λαϊκές δυνάμεις από τη δεκαετία του 1960, η οποία όμως κρύβει σημαντικούς κινδύνους. Το καπιταλιστικό σύστημα, εδώ και καιρό, έχει χάσει την ικανότητά του να υλοποιεί το φαινομενικό ιστορικό συγκριτικό πλεονέκτημά του από το οποίο αντλεί και την νομιμοποίησή του –να οδηγεί στην ασταμάτητη συσσώρευση κεφαλαίου, που δημιουργεί την αυτοσυντηρούμενη οικονομική ανάπτυξη και δίνει τη δυνατότητα για την άνοδο των επιπέδων διαβίωσης. Αντιδρώντας, οι παγκόσμιες πολιτικές και οικονομικές ελίτ, μικροσκοπικές στο μέγεθος, επικέντρωσαν ξανά τις προσπάθειές τους, στο επίπεδο τόσο των εταιρειών όσο και των κυβερνήσεων, όχι στις επενδύσεις και στην ανάπτυξη, αλλά στην αναδιανομή του οικονομικού προϊόντος προς τα πάνω. Έτσι, στο 1% του πληθυσμού των ΗΠΑ ανήκει το 40% του αμερικανικού πλούτου, ενώ στο 1% του παγκόσμιου πληθυσμού ανήκει το 50% του παγκόσμιου πλούτου, την ίδια στιγμή στο 50% του παγκόσμιου πληθυσμού ανήκει τόσος πλούτος όσος ανήκει στους οκτώ πλουσιότερους ανθρώπους. Για να διατηρήσουν την κοινωνική συνοχή, οι νεοφιλελεύθερες ελίτ δεν προσπαθούν πια να ευνοούν ή να εξαγοράζουν σημαντικά κομμάτια του πληθυσμού. Αντί γι’ αυτό,  ετοιμάζονται για τα αναμενόμενα ξεσπάσματα της λαϊκής αντίδρασης ενισχύοντας τον μηχανισμό καταστολής –από τη στενή παρακολούθηση του πληθυσμού ως τη στρατιωτικοποίηση της αστυνομίας, και την κτηνώδη καταστολή μικρών, μη απειλητικών, εκδηλώσεων αντίστασης.

Το αποτέλεσμα είναι ότι η σημερινή εργατική τάξη, αν και ορίζεται ασαφώς και έχει πολλές διαστάσεις, πολύ λίγο έλκεται από τη νεοφιλελεύθερη κοσμοθεωρία που καθιστά ομόφωνη και αναμφισβήτητη την ιδεολογία των ελίτ και των ΜΜΕ τους, μια ιδεολογία που, την εργατική τάξη, δεν την ωφελεί σε τίποτα. Αντιθέτως, είναι ανοιχτή σε ένα πλήθος αντιθετικών πολιτικών απόψεων που θα μπορούσαν να την κινητοποιήσουν ενάντια στους νεοφιλελεύθερους, παγκοσμιοποιητικούς της βασανιστές. Αρχίζοντας από τη Μεγάλη Ύφεση το 2007-2009, γίναμε μάρτυρες μιας εντυπωσιακής σειράς μαχητικών, ριζοσπαστικών, πολιτικών εκρήξεων ενάντια στην κατεστημένη τάξη στο μεγαλύτερο μέρος του κόσμου: στην Αραβική Άνοιξη, στις απεργίες των δημοσίων υπαλλήλων στο Ουισκόνσιν, στο Occupy Wall Street, στα κινήματα των πλατειών στην Ελλάδα, την Ισπανία και την Τουρκία, και στις μαζικές απεργίες και διαδηλώσεις τον χειμώνα και την άνοιξη του 2016 στη Γαλλία.

Δυστυχώς όμως, μέχρι τώρα, στο μεγαλύτερο μέρος του κόσμου, δεξιές, εθνικιστικές, λαϊκιστικές δυνάμεις, έχουν καταφέρει να κεφαλαιοποιήσουν πάνω στη βαθιά δυστυχία και δυσαρέσκεια των εργαζομένων, πολύ πιο αποτελεσματικά από τη ριζοσπαστική αριστερά. Τα κατάφεραν προσελκύοντας διάφορους ψηφοφόρους-μέλη της εργατικής τάξης –κυρίως εργαζόμενους σε εργοστάσια και σε ορυχεία που χτυπήθηκαν σκληρά από την οικονομική στασιμότητα, την τεχνολογική εξέλιξη, και την παγκοσμιοποίηση. Αυτούς που κάποτε αποτελούσαν την κύρια κοινωνική βάση των κεντροαριστερών κομμάτων, αλλά αυτά τους αγνοούσαν εδώ και καιρό. Ειδικά μετά τη Μεγάλη Ύφεση που προκάλεσε βουτιά στα λαϊκά επίπεδα διαβίωσης σε σημείο χωρίς προηγούμενο από την εποχή του Κραχ, αυτές οι εθνικιστικές δυνάμεις έχουν εκμεταλλευτεί τα βάσανα πλατιών μαζών του πληθυσμού για να πετύχουν μεγάλες νίκες στις χώρες που πρωτοπορούν στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο, τη λιτότητα και την αναδιανομή του εισοδήματος προς τα πάνω –το Brexit στο ΗΒ και φυσικά ο Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ.

Μέχρι τώρα, οι δυνάμεις της ριζοσπαστικής αριστεράς έχουν επιδείξει στην καλύτερη περίπτωση σύγχυση και στη χειρότερη αδιαφορία, μπροστά στο καθήκον να αντιμετωπιστεί η άκρα δεξιά καθώς προσπαθεί να προσεταιριστεί την οικονομικά καθημαγμένη και βαθιά αποξενωμένη εργατική τάξη. Η υιοθέτηση της πολυπολιτισμικότητας και της κοινωνικής ένταξης από τα νεοφιλελεύθερα κόμματα, σε συνδυασμό με την άρνησή τους να αναγνωρίσουν τόσο την ταξικότητα όσο και την ταξική εκμετάλλευση, έχει αποπροσανατολίσει όχι μόνο πολλούς από τους οπαδούς αυτών των κομμάτων, αλλά και αριστερές δυνάμεις, που δεν ασχολούνται με την καταστροφική μακροχρόνια υποχώρηση των επιπέδων διαβίωσης και κινητικότητας προς τα κάτω για τους εργαζόμενους. Οι εργαζόμενοι έχουν συντριβεί από τη νεοφιλελεύθερη μορφή του καπιταλισμού. Το θέμα είναι αν θα ακολουθήσουν μια αυτοσχέδια, αντι-νεοφιλελεύθερη λαϊκιστική άκρα δεξιά που δεν θα κάνει τίποτα γι’ αυτούς, εκτός κι αν η Αριστερά μπορέσει να προσφέρει μια πιο βιώσιμη εκδοχή αυτού του αγώνα κατά του νεοφιλελευθερισμού.

Δεν υπάρχει λόγος να προβλέψει κανείς ότι στο προσεχές μέλλον, οι κυρίαρχες πολιτικές ελίτ μπορούν να εξασφαλίσουν πολιτική σταθερότητα, αλλά ότι έχουν κάθε λόγο να περιμένουν αντίσταση από πλατιές μάζες του πληθυσμού. Το ερώτημα είναι κατά πόσο μια ριζοσπαστική αριστερά, που βρίσκεται ακόμα σε εμβρυακό στάδιο, έχει αναπτύξει την ικανότητα να ανταποκριθεί τις άμεσες και έμμεσες ανάγκες παρέμβασής της που σίγουρα θα εμφανιστούν στο επόμενο χρονικό διάστημα.

Δεν είναι ο Καπιταλισμός των γονιών σου

Το απαραίτητο σημείο αναφοράς για να αντιληφθεί κανείς τη σημερινή πολιτική κατάσταση είναι η οικονομική πτώση τα τελευταία περίπου σαράντα χρόνια, που σηματοδοτεί την είσοδο σε μια άλλη εποχή. Αυτή η διαδικασία άλλαξε εντελώς την καπιταλιστική τάξη στον κόσμο, σε όλες της τις πολλαπλές μορφές και τομείς, όπως επίσης και τους περιορισμούς κάτω από τους οποίους λειτουργεί, και τις πολιτικοοικονομικές απόψεις που προωθεί. Επέβαλε στους εργαζόμενους, στα μαζικά κινήματα, και στις πολιτικές οργανώσεις στον κόσμο την ανάγκη να ξανασκεφτούν σε βάθος τις στρατηγικές τους για αντίσταση, μια διαδικασία που ουσιαστικά δεν έχει αρχίσει ακόμα.

Από το 1973, οι οικονομίες των ανεπτυγμένων καπιταλιστικών χωρών έχουν πολύ φτωχή απόδοση. Η άνοδος του ΑΕΠ, των επενδύσεων, της παραγωγικότητας, των θέσεων εργασίας, των πραγματικών μισθών και της πραγματικής κατανάλωσης έχουν όλα υποστεί μια ιστορική επιβράδυνση, που έχει προχωρήσει χωρίς διακοπή, δεκαετία τη δεκαετία, επιχειρηματικό κύκλο τον επιχειρηματικό κύκλο, ως τα σήμερα. Πηγή αυτής της απώλειας δυναμισμού είναι η μεγάλη πτώση, και η αποτυχία να ανακάμψει, του ποσοστού κέρδους οριζόντια στην οικονομία. Αυτή η διαδικασία έλαβε χώρα από το τέλος της δεκαετίας του 1960 ως τις αρχές του 1980 και οφειλόταν σε μεγάλο βαθμό στη συνεχή συσσώρευση πλεονασμάτων στον τομέα της μεταποίησης παγκοσμίως. Αυτή η αυξανόμενη υπερσυσσώρευση ήταν αποτέλεσμα μιας διαδικασίας οικονομικής ανάπτυξης που διέλυσε αυτό που οι ορθόδοξοι οικονομολόγοι αντιλαμβάνονταν ως παγκόσμιο εμπόριο. Αντί να βαθύνει ο παγκόσμιος καταμερισμός εργασίας με βάση το πλαίσιο που είχε περιγράψει ο Σμιθ, με ολοένα μεγαλύτερη εξειδίκευση και συμπληρωματικότητα, οι πιο δυναμικοί νέοι ανταγωνιστές στην παγκόσμια οικονομία έφεραν αυξανόμενες απολύσεις και έντονο ανταγωνισμό.

Οι μεταποιητές στις αναδυόμενες οικονομικές δυνάμεις χρησιμοποίησαν νέα τεχνολογία, που ως επί το πλείστον δανείστηκαν από τους οικονομικούς ηγέτες, σε συνδυασμό με σχετικά χαμηλούς μισθούς, για να εξάγουν αγαθά που ήδη παράγονταν για την παγκόσμια αγορά, αλλά σε χαμηλότερη τιμή: η Γερμανία και η Ιαπωνία κατά τις δεκαετίες του 1960 και 1970, οι άρτι εκβιομηχανισμένες χώρες της Ανατολικής Ασίας και οι τίγρεις της ΝΑ Ασίας κατά τις δεκαετίες του 1970, του 1980 και του 1990, και τελικά το κινεζικό μεγαθήριο κατά τις δεκαετίες του 1990 και του 2000 με την καταστροφική «Κινέζικη τιμή». Το αποτέλεσμα ήταν, η πάρα πολύ μεγάλη προσφορά σε σχέση με τη ζήτηση στη μία βιομηχανία μετά την άλλη, να συμπιέζει προς τα κάτω τις τιμές κι ως εκ τούτου τα ποσοστά κέρδους, σε έναν αέναο κύκλο που τελικά κατάπιε και τις δεσπόζουσες δυνάμεις, και πάνω από όλες την Κίνα.

Η πτώση του ποσοστού κέρδους λόγω της αυξανόμενα πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας, έχει φέρει πτώση στα διαθέσιμα πλεονασματικά κεφάλαια των εταιρειών, ενώ χειροτερεύουν και οι επενδυτικές προοπτικές. Το αποτέλεσμα είναι μια ιστορική εξασθένηση της συσσώρευσης κεφαλαίου. Η μείωση του ποσοστού απόδοσης έχει επίσης προκαλέσει μια συνεχιζόμενη επίθεση στους μισθούς των εργαζομένων, στα επιδόματα, στις συνθήκες εργασίας. Αναδιανέμοντας τα εισοδήματα προς τα πάνω από την εργασία στο κεφάλαιο, η επίθεση στα εργασιακά δικαιώματα, έχει επιδοτήσει τα κέρδη και απέτρεψε μια ακόμα μεγαλύτερη πτώση στην κερδοφορία. Αυτός ο συνδυασμός ασθενών επενδύσεων και μειωμένων μισθών έχει επιδεινώσει τη κρίση της συνολικής ζήτησης, που είναι το άμεσο αίτιο της μακράς ύφεσης που επικρέμεται σαν σκοτεινό σύννεφο πάνω από την παγκόσμια οικονομία. Με άλλα λόγια, οι ίδιες οι διαδικασίες με τις οποίες σταθεροποιήθηκε το ποσοστό κέρδους είναι αυτές που αποτρέπουν αυτή την σταθεροποίηση από το να αυξήσει τη ζωτικότητα της οικονομίας.

Η μακροπρόθεσμη εξασθένηση της συνολικής ζήτησης έφερε μια τάση για βαθύτερες και πιο μακρόχρονες κυκλικές επιβραδύνσεις και πιο ρηχές επεκτάσεις, οι οποίες θα πυροδοτούσαν αργότερα ή νωρίτερα υφέσεις ή και κραχ, αν δεν συνέβαινε η ιστορική αύξηση του δανεισμού, τόσο του δημόσιου όσο και του ιδιωτικού, τον οποίο υποβοήθησαν, άμεσα ή έμμεσα, οι κυβερνήσεις. Η στροφή προς τα Κεϊνσιανά ελλείμματα και στον εύκολο δανεισμό σε μια ακόμα μεγαλύτερη κλίμακα, ήταν λοιπόν ένα νέο και καθοριστικό χαρακτηριστικό της εποχής –μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, δημιούργησαν μια κάποια σταθερότητα, που θα ήταν αδύνατη αν δεν είχαν εφαρμοστεί. Παρ’ όλα αυτά, διαιώνισαν την αδυναμία της οικονομίας, αποτρέποντας παραγωγούς μεγάλου κόστους και μικρού κέρδους να φύγουν από τη μέση και να πάρουν τη θέση τους άλλοι, πιο παραγωγικοί και δυναμικοί. Το αποτέλεσμα ήταν ότι αυξήσεις στις Κεϊνσιανικές επιδοτήσεις στη ζήτηση, απέφεραν ακόμα μικρότερες αυξήσεις στην προσφορά. Η μεγαλύτερη σταθερότητα λοιπόν αγοράστηκε με τίμημα την πτώση στη απόδοση. Κατά το πρώτο μισό της δεκαετίας του 1990, αυτή η διαδικασία έφτασε ένα αρχικό σημείο κορύφωσης, με την παγκόσμια οικονομία να αποδίδει χειρότερα από οποιαδήποτε άλλη πενταετία από το 1950. Ο Κεϊνσιανισμός είχε αποτύχει, και το επακόλουθο σύντομο πείραμα, με την αναζωογόνηση της οικονομίας μέσω ισοσκελισμένων προϋπολογισμών τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ευρώπη, μόνο χειροτέρεψε την ατονία.

Από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 ως τα μέσα της δεκαετίας του 2000, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ προσπάθησε να κινητοποιήσει την οικονομία στρεφόμενη σε πάρα πολύ χαμηλά επιτόκια για προκειμένου να οδηγήσει ψηλά τις τιμές των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων – κεφάλαια και τιμές κατοικιών. Το έκανε για να αυξήσει τον χρηματικό πλούτο των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών, όπως και την πιστοληπτική τους ικανότητα ως προς τις τράπεζες, επιτρέποντάς τους να δανειστούν περισσότερο και να ξοδεύουν περισσότερο, με στόχο να φουσκώσουν τη ζήτηση. Αυτή η διαδικασία σε δύο στάδια ενός Κεϊνσιανού μοντέλου αύξησης των τιμών των περιουσιακών στοιχείων ή «οικονομικών της φούσκας», συνεχίστηκε μέχρι που έσκασε η φούσκα των τιμών μετοχών (1995-2000) και μετά των τιμών των κατοικιών (2001-2007). Οι διαδοχικές φούσκες κατέστησαν δυνατές διαδοχικές εξάρσεις –πρώτα σε επενδύσεις μετά σε καταναλωτικές δαπάνες- δημιουργώντας την εντύπωση ότι η οικονομία είχε με κάποιον τρόπο ανακτήσει τη ζωντάνια της.

Αυτή η εντύπωση ήταν ακόμα πιο ζωηρή στον αναπτυσσόμενο κόσμο, που βίωσε μια χωρίς προηγούμενο, αν και σύντομη, επιτάχυνση οικονομικής μεγέθυνσης, οδηγημένης κυρίως από την άνοδο της Κίνας στη θέση του εργοστάσιου του κόσμου. Η Κίνα στήριξε την άνοδό της κυρίως στις τεράστιες εξαγωγές της στις ΗΠΑ, οι οποίες με τη σειρά τους οφείλονταν σε μια υπερκατανάλωση φουσκωμένη από δάνεια. Η εκρηκτική αύξηση των κινεζικών εξαγωγών οδήγησε με τη σειρά της σε μαζικές εισαγωγές πρώτων υλών και ημι-κατεργασμένων προϊόντων εκ μέρους της Κίνας, από χώρες όπως η Βραζιλία, η Νότια Αφρική -και άλλα μέρη της Αφρικής-, όπως και από την Ανατολική και Νοτιοανατολική Ασία. Ακόμα και οικονομολόγοι από την κατά τα άλλα συντηρητική Τράπεζα των Διεθνών Διακανονισμών συμπέραναν, αν και με κάποια επιφύλαξη, ότι οι λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, ίσως για πρώτη φορά να κλείνουν το χάσμα ανάμεσα σε αυτές και στις ανεπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες που άνοιγε εδώ και μισή χιλιετία. Την ίδια στιγμή, η μεγάλη μεγέθυνση της Κινεζικής βιομηχανικής εργατικής τάξης έδειχνε να αντισταθμίζει τη συρρίκνωση της εργατικής τάξης στον Βορρά, και η ιλιγγιώδης αύξηση των απεργιών έδειχνε να καταδεικνύει μια παγκόσμια μεταφορά της πρωταρχικής ταξικής πάλης στην Κίνα.

Όλα αυτά ήταν όμως, ως επί το πλείστον, μια ψευδαίσθηση. Οι διαδοχικές οικονομικές επεκτάσεις που βασίζονταν σε φούσκες, απέτυχαν να φέρουν αυξήσεις σε έσοδα και εισοδήματα (κέρδη ή μισθούς) που θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν τις αντίστοιχες αυξήσεις-ρεκόρ στις τιμές των μετοχών και των ακινήτων. Όταν λοιπόν η φούσκα στις τιμές των ακινήτων έσκασε, το 2006 και το 2007, ο πλούτος των νοικοκυριών εξατμίστηκε, οι νέοι δανεισμοί αντικαταστάθηκαν από αυξανόμενα χρέη και πληρωμές, και η κατανάλωση κατέρρευσε. Η συνολική ζήτηση κλονίστηκε, βυθίζοντας την αμερικανική οικονομία –και μια παγκόσμια οικονομία άρρηκτα εξαρτημένη από την αμερικανική- σε Μεγάλη Ύφεση. Η χειρότερη βουτιά από τη δεκαετία του 1930 χειροτέρεψε την καθοδική τροχιά του καπιταλιστικού πυρήνα που είχε ξεκινήσει το 1973 και υποχρέωσε τις αναπτυσσόμενες οικονομίες σε ένα τεράστιο πισωγύρισμα, αφήνοντάς τες σε ένα μέλλον αβέβαιο.

Η ανάκαμψη που επήλθε, κατ’ όνομα μόνο, ήταν μακράν η πιο αδύναμη από την εποχή της Μεγάλης Ύφεσης του Μεσοπολέμου. Κατά τη διάρκεια του αμερικανικού οικονομικού κύκλου που άρχισε το 2008, οι μέσες ετήσιες αυξήσεις του ΑΕΠ, επενδύσεων κεφαλαίου και παραγωγικότητας, ήταν μισές σε μέγεθος σε σχέση με τις μέσες αυξήσεις της μακράς καθοδικής περιόδου από το 1973 ως το 2007, και λιγότερο από ένα τέταρτο των μέσων αυξήσεων της μεταπολεμικής οικονομικής άνθησης ανάμεσα στο 1948 και στο 1973. Η αύξηση των θέσεων εργασίας κατά την ίδια περίοδο μείωσε τη συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό ως ποσοστό επί του ενεργού πληθυσμού από τα 18 ως τα 65 στο 59%, πολύ χαμηλότερα από το 63% του 2007 ή το μέσο 61,7% μεταξύ 1990 και 2007. Το δε πραγματικό διάμεσο εισόδημα των νοικοκυριών δεν έχει ακόμα επιστρέψει στο επίπεδο του 2007, που κι αυτό ήταν αισθητά χαμηλότερο από τα υψηλά του 1999 και του 2000. Το 95% των νοικοκυριών έχουν ακόμα μικρότερα εισοδήματα από αυτά του 2007.

Ο Καπιταλισμός στα υψηλά της μεταπολεμικής μεγάλης ακμής, στα μέσα προς τα τέλη της δεκαετίας του 1960, υποσχόταν ένα μέλλον αυξανόμενης ευημερίας για όλο και μεγαλύτερο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού. Μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού βρισκόταν ακόμα εν πολλοίς αποκλεισμένο από τα οφέλη του συστήματος, περιλαμβανομένων των αφροαμερικανών αλλά και άλλων μειονοτήτων στις ΗΠΑ, μαζί με τους περισσότερους από τους πολίτες στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες. Λίγοι όμως, ακόμα και ανάμεσα στους πιο ριζοσπαστικούς κριτικούς του Μαρξισμού, μπορούσαν να πείσουν τους εαυτούς τους να επιχειρηματολογήσουν υπέρ της κατάργησης του καπιταλισμού εξαιτίας της ανικανότητάς του να εγγυηθεί αυτοσυντηρούμενη ανάπτυξη και αυξανόμενα επίπεδα διαβίωσης. Για να στηρίξουν την κριτική τους, έπρεπε να καταφύγουν στην αποξένωση που βρίσκεται στον πυρήνα του καπιταλισμού, μαζί με δευτερεύοντα χαρακτηριστικά όπως ο καταναλωτισμός, η προαστιοποίηση, η καταπιεστική ανοχή.

Σήμερα, όλα αυτά έχουν αποδειχτεί χιμαιρικά. Μετά από τέσσερις δεκαετίες συνεχούς οικονομικής παρακμής και επιπέδων διαβίωσης που φθίνουν, οι υποσχέσεις της Χρυσής Εποχής του καπιταλισμού έχουν διασυρθεί βίαια. Το αίτημα για την κατάργηση του καπιταλισμού που εδώ και όχι και τόσο πολύ καιρό απορριπτόταν ως μη ρεαλιστικό και ουτοπικό, θα πρέπει σήμερα να είναι η αφετηρία για κάθε ρεαλιστική Αριστερά. Επανασύλληψη του σοσιαλιστικού στόχου σε μορφή που να μιλάει στη σημερινή αναμορφωμένη κοινωνική οικονομία και εμπλουτισμένες τεχνολογικές δυνατότητες θα πρέπει να είναι η ψηλότερη προοπτική.

Τι είναι ο Νεοφιλελευθερισμός;

Η ανικανότητα του καπιταλιστικού συστήματος να δώσει κάτι παραπάνω από ψήγματα από την αυξανόμενη πίτα ώθησε σχεδόν όλους τους οικονομικούς και πολιτικούς ηγεμόνες (το εισοδηματικά ανώτερο 1% και πάνω) και τα παράσιτά τους (μια περιφέρεια που φτάνει το πολύ το 10%) να ακολουθήσουν τη ριζοσπαστική πολιτική παρέκκλιση που σήμερα είναι γνωστή ως νεοφιλελευθερισμός. Στην αρχή της δεκαετίας του 1970, οι αμερικανικές επιχειρήσεις και το κράτος εξαπέλυσαν μια μαζική αντεπίθεση με σκοπό να αναζωογονήσουν την οικονομία βοηθώντας τη ζήτηση Κεϊνσιανικά με βάση το Κεϊνσιανό μοντέλο, κόβοντας κόστη για να επαναφέρουν την ανταγωνιστικότητα στη μεταποίηση. Αυτό όμως χειροτέρεψε τα διαρθρωτικά πλεονάσματα που είχαν περιορίσει την κερδοφορία αρχικά. Τα επόμενα χρόνια, η βελτιωμένη ανταγωνιστικότητα, σε σχέση με το κόστος, των παραγωγών από την ανατολική Ασία, τους επέτρεψε να αποσπάσουν ολοένα και μεγαλύτερο μερίδιο από την παγκόσμια αγορά της μεταποίησης, γεγονός που μείωσε κάθετα τις ευκαιρίες για κερδοφόρες επενδύσεις στις ΗΠΑ, εκτός από τα κορυφαία προϊόντα. Η τάση αυτή αυξήθηκε από την άνοδο των παγκόσμιων εκπτωτικών αλυσίδων που έσπασαν τη βιομηχανική παραγωγή στα εξ ων συνετέθη, και τη διέσπειρε σε τόπους που μπορούσε να γίνει φτηνότερα.

Το αποτέλεσμα ήταν ότι οι καπιταλιστικές τάξεις και οι κυβερνήσεις τους, όχι μόνο στις ΗΠΑ αλλά και γενικότερα, έχουν ως επί το πλείστον σταματήσει να προσπαθούν να τονώσουν ένα νέο κύμα επενδύσεων και ανάπτυξης, μέσω Κεϊνσιανικών ελλειμμάτων, στρατηγικών πολιτικών, ή ανακατασκευής υποδομών όπως για παράδειγμα σχολεία, νοσοκομεία, ή γέφυρες. Δεν πιστεύουν πια στην πιθανότητα να αναβιώσει η κερδοφόρα παραγωγή σε μεγάλη κλίμακα, με κανένα τρόπο. Αντί γι’ αυτό, στράφηκαν σε ένα μεγάλης εμβέλειας πρόγραμμα αναδιανομής προς τα πάνω με πολιτική βάση, με την κάλυψη χρηματοπιστωτικών και μη χρηματοπιστωτικών εταιρειών και των κυβερνήσεων. Πέτυχαν ένα εντυπωσιακό αποτέλεσμα που τους επέτρεψε τις τελευταίες δεκαετίες να ιδιοποιηθούν το συντριπτικό μερίδιο των αυξήσεων στα ετήσια εισοδήματα που παράγει η οικονομία, ενώ οικειοποιούνται όλο και μεγαλύτερα κομμάτια του ήδη υπάρχοντος πλούτου που ανήκει στην εργατική τάξη.

Αναλύοντας εκ των υστέρων, η μετάβαση στο νεοφιλελευθερισμό είχε δύο θεμελιώδη χαρακτηριστικά –η λιτότητα είναι το ένα και η αναδιανομή προς τα πάνω είναι το άλλο. Η ουσία της νεοφιλελεύθερης λιτότητας είναι να επιτρέψει την είσοδο στην αγορά σε κάθε οικονομικό φορέα και να του τον υποβάλλει στο σκοτσέζικο ντους του αχαλίνωτου ανταγωνισμού, επιβάλλοντας την επιβίωση του δυνατότερου ως βασική αξία, με προσχηματικό όφελος τις χαμηλότερες τιμές για τα προϊόντα, και πάνω από όλα για το εργατικό δυναμικό. Η αγοραιοποίηση έχει αποδυναμώσει, αν δεν έχει εκμηδενίσει, όλες τις δικλείδες ασφαλείας από τις παρενέργειες του ανταγωνισμού, όπως τα συνδικάτα, το κράτος πρόνοιας, τα εργασιακά δικαιώματα, και την προστασία των καταναλωτών. Έχει επίσης επιφέρει χαμηλότερα εμπόδια στο διεθνές εμπόριο και στις επενδύσεις όπως και την de facto κατάργηση αντιμονοπωλιακών νόμων, για να μην αναφέρω τις κυβερνητικές μακροοικονομικές πολιτικές που επιτρέπουν τον πληθωρισμό.

Ο νεοφιλελευθερισμός έχει επίσης απαιτήσει την αύξηση του αριθμού και της ποιότητας των παικτών σε κάθε αγορά. Αυτό σημαίνει πρόσβαση σε όσους προηγουμένως ήταν αποκλεισμένοι λόγω της γεωγραφικής ή εθνικής τους θέσης (παγκοσμιοποίηση). Σημαίνει επίσης πρόσβαση σε όσους είχαν αποκλειστεί λόγω φυλής, εθνικής ταυτότητας, φύλου, ώστε να αντιπροσωπεύεται κάθε ομάδα σε όλα τα εισοδηματικά επίπεδα και επαγγέλματα, αναλογικά προς τον πληθυσμό (πολυπολιτισμικότητα). Η εμπορευματοποίηση στο μεταξύ επέστρεψε στον ιδιωτικό τομέα δραστηριότητες που από καιρό είχε αναλάβει το κράτος, όπως η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, η εκπαίδευση και οι υποδομές.

Οι διαφημιστές του νεοφιλελευθερισμού αρέσκονται να μιλάνε για αυξανόμενη ελευθερία και την προώθηση των ίσων ευκαιριών για όλους. Θέλουν να εξισώσουν νομικά τη θέση των παικτών στην αγορά, χωρίς να αναφέρονται στην εξίσωση των αρχικών περιουσιακών στοιχείων που κατέχουν (δε θα είχε νόημα προφανώς). Το ποιοι θα ήταν οι ωφελούμενοι της αυξημένης ελευθερίας ήταν λοιπόν προβλέψιμο. Αυτοί που μπαίνουν στην αγορά κατέχοντας τα περισσότερα περιουσιακά στοιχεία, δηλαδή κεφάλαιο (μέσα παραγωγής), τεχνολογική ικανότητα, δυνατότητα για καινοτομία, γνώση, απέσπασαν όλο και περισσότερο εισόδημα. Για να το πούμε διαφορετικά, όλο και περισσότερο εισόδημα και πλούτος πηγαίνουν στις οικονομικές δραστηριότητες στις οποίες είναι πιο εύκολο να μπει κανείς, όπου ο ανταγωνισμός είναι λιγότερο έντονος εξαιτίας των επιπέδων της δυνατότητας για καινοτομία, τεχνολογία, μέσα παραγωγής, και ανθρώπινου κεφαλαίου που απαιτούνται. Ολιγοπώλια όπως οι Apple, Facebook, Google, Microsoft, είναι εμβληματικά από αυτή την άποψη. Αντίστοιχα, όλο και λιγότερο εισόδημα και πλούτος πάνε σε δραστηριότητες στις οποίες είναι εύκολο να μπει κανείς, και λιγότερο από όλα στο ανειδίκευτο εργατικό δυναμικό. Ενώ η νεοφιλελεύθερη πολυπολιτισμικότητα ζητάει θεωρητικά την ίση εκπροσώπηση μαύρων, ισπανόφωνων και γυναικών, το γεγονός ότι τα μέλη αυτών των ομάδων τείνουν να εισέρχονται στην αγορά με τα χαμηλότερα επίπεδα κεφαλαίου, εκπαίδευσης, προσόντων, και δυνατότητας να καινοτομήσουν, τους εξασφαλίζει το αντίθετο.

Η δεύτερη πλευρά του νεοφιλελευθερισμού ήταν μάλλον ακόμα πιο σημαντική. Όμως οι φιλοκαπιταλιστές διαφημιστές έχουν «παραλείψει» να διαφημίσουν την επιδραστικότητα που ασκεί προκειμένου να επιφέρει την αναδιανομή εισοδήματος και πλούτου προς τα πάνω, αφού κάτι τέτοιο είναι αντίθετο στις υποτιθέμενες νεοφιλελεύθερες και καπιταλιστικές αξίες. Αυτό έχει συμβεί μέσω της απόδοσης, εκ μέρους των κυβερνήσεων και των εταιρειών, αποκλειστικής πρόσβασης σε πολιτικά δημιουργημένες ευκαιρίες που αποφέρουν τεράστιες ποσότητες χρήματος σε ένα μικροσκοπικό αριθμό ευνοημένων ατόμων. Αυτοί που ωφελούνται περισσότερο είναι οι σύμμαχοι, αρχηγοί των κομμάτων και κορυφαίοι μάνατζερ εταιρειών, που είναι βασικοί υπεύθυνοι για την εγκατάσταση της νεοφιλελεύθερης πολιτικής οικονομίας στον καπιταλιστικό κόσμο, απαλλάσσοντάς τους από τη μπελαλίδικη και αβέβαιη διαδικασία να παράγουν για να αποκομίσουν κέρδος σε ανταγωνιστικές αγορές ή να επενδύουν με μεγάλο ρίσκο στις χρηματαγορές.

Κατά τις πρόσφατες δεκαετίες, οι μηχανισμοί πολιτικά κατεστημένης κλοπής έχουν περιλάβει: τεράστιες φοροαπαλλαγές για τους πλούσιους και τις εταιρείες, διευκόλυνση των πλουσίων για επενδύσεις σε κρατικά ομόλογα με πολύ υψηλά επιτόκια, ιδιωτικοποίηση δημόσιων περιουσιακών στοιχείων σε πολύ χαμηλές τιμές, πληρωμή εξωφρενικά υψηλών μισθών σε διευθύνοντες συμβούλους εταιρειών, οι κεντρικές τράπεζες πιέζουν συμπιέζουν τα επιτόκια προκειμένου να ανεβάσουν την αξία μετοχών και ομολόγων που ανήκουν σχεδόν αποκλειστικά σε πλούσιους. Ίσως οι πιο προκλητικές κλοπές κατόπιν πολιτικής πρωτοβουλίας, έγιναν μέσω της ανόδου του χρηματοπιστωτικού κλάδου, όπου ιδιωτικοποιήσεις κερδών που προκαλούν ίλιγγο έγιναν δυνατές για μια μικροσκοπική μερίδα κορυφαίων μάνατζερ επειδή κυβερνήσεις κοινωνικοποίησαν ζημιές τρισεκατομμυρίων.

Η απολύτως πολιτική φύση της εξουσίας και των προνομίων που δόθηκαν σε μάνατζερ εταιρειών και στους πολιτικούς τους συμμάχους στον πυρήνα του νεοφιλελευθερισμού, γίνεται σαφέστερη από αυτό που θα μπορούσε να ειδωθεί ως reductio ad absurdum της όλης διαδικασίας την πολιτικά υποκινούμενη αναστολή των δικαστικών διώξεων των πολύ πλουσίων του χρηματοοικονομικού κλάδου. Η αμερικανική κυβέρνηση (και άλλες) ανέχεται όλο και περισσότερο την ανοιχτή εγκληματικότητα των τραπεζών, όπως δείχνει ο ολοένα μειούμενος αριθμός συλλήψεων σε σχέση με το μέγεθος των κλοπιμαίων που οικειοποιούνται. Τα μεγάλα τραπεζικά σκάνδαλα των τελών της δεκαετίας του ’80 και των αρχών της δεκαετίας του ’90, έφεραν εκατοντάδες συλλήψεις μικροαπατεώνων, που είχαν κλέψει ποσά που σήμερα μας φαίνονται ψίχουλα. Στη συνέχεια, έγιναν γύρω στις 20 συλλήψεις πολύ πιο εντυπωσιακών εγκληματιών, μάνατζερ-επιχειρηματιών, που έκλεψαν εκατοντάδες εκατομμύρια από τεχνολογικούς γίγαντες όπως η Enron, η WorldCom και η Global Crossing στα σκάνδαλα της Νέας Οικονομίας των τελών της δεκαετίας του ’90 και των αρχών της δεκαετίας του 2000. Μηδέν είναι οι συλλήψεις που έχουν γίνει μέχρι τώρα για τους κορυφαίους τραπεζίτες των μεγαλύτερων διεθνών τραπεζών, που σχεδίασαν και κέρδισαν από τη ληστεία που έφερε στα ιδρύματά τους περισσότερα από εκατό δισεκατομμύρια δολάρια μέσα από το LIBOR, την ανταλλαγή συναλλάγματος, τα ξεπλύματα ναρκοδολαρίων βαρόνων ναρκωτικών, σκάνδαλα της τελευταίας δεκαετίας. Δεν είναι υπερβολή αν πούμε ότι αυτοί οι πολύ πλούσιοι λειτουργούν πάνω από το νόμο, και η κυβέρνηση Ομπάμα το αναγνώρισε αυτό σαφώς, με δηλώσεις όπως του πρώην γενικού εισαγγελέα Έρικ Χόλντερ και του Λάνι Μπρούερ, τότε επικεφαλής του τομέα δίωξης εγκλήματος του υπουργείου Δικαιοσύνης.

Μια παράλληλη διαδικασία, ολοένα αυξανόμενης διαφθοράς και αποδοχής της, μπορεί να καταγραφεί για πολλούς από τους πολιτικούς παγκοσμίως, αποκαλύπτοντας τη στενή σχέση ανάμεσα στο ύψος του εισοδήματος ή της δωροληψίας, το μέγεθος της ισχύος και του πρεστίζ του πολιτικού, και του βαθμού λατρείας του από τα ΜΜΕ. Η λίστα θα περιείχε όχι μόνο γνωστούς όπως τους Κλίντον, τους Μπλερ, και τον Σίλβιο Μπερλουσκόνι, αλλά και πιο παραδοσιακούς Ευρωπαίους ομολόγους τους όπως ο Χέλμουτ Κολ και ο Γκέρχαρτ Σρέντερ στη Γερμανία, ο Ζακ Σιράκ και ο Νικολά Σαρκοζί στη Γαλλία, των οποίων οι θητείες περιλάμβαναν μυστικά μαύρα ταμεία, κατάχρηση δημοσίου χρήματος, και επικερδείς συμφωνίες με υψηλούς φίλους. Αυτά τα σκανδαλώδη πρόσωπα αποτέλεσαν την εμπροσθοφυλακή του νεοφιλελευθερισμού σε παγκόσμιο επίπεδο, κι έχουν εισπράξει ξανά και ξανά όλο και πιο ηχηρές επιδοκιμασίες από ένα μικρό αριθμό γιγαντιαίων ομίλων ΜΜΕ –των συνεργών τους, των οποίων τα ολιγοπώλια ανέθρεψαν. Όσο εξωφρενικό κι αν ήταν το θράσος της Χίλαρι Κλίντον που πήρε 21,5 εκατομμύρια δολάρια από τις μεγαλύτερες τράπεζες της Γουόλ Στριτ για 92 ομιλίες που έδωσε μέσα σε δύο χρόνια, από το 2013 ως το 2015, ακόμα πιο εντυπωσιακό ήταν το γλείψιμο με το οποίο χειρίστηκαν αυτή την αποκάλυψη τα διεφθαρμένα ΜΜΕ. Μόνο η άβολη εμφάνιση του Μπέρνι Σάντερς στη σκηνή χάλασε το πανηγύρι.

Οι Ρεπουμπλικάνοι και ο Ρόναλντ Ρέιγκαν είχαν πρωτοπορήσει εισάγοντας το νεοφιλελευθερισμό το 1980 και το 1981. Έφεραν ξαφνικά, με την πλήρη αποδοχή των Δημοκρατικών, με πολιτικά μέσα που χαρακτήρισαν το νέο καθεστώς, μέτρα που διένειμαν ευθέως εισόδημα στους επικεφαλής των εταιρειών και στους πλούσιους. Το αποτέλεσμα ήταν ότι εγκαινίασαν την ιστορική μετάβαση της διανομής εισοδήματος προς το 1% που συνεχίζεται ως τα σήμερα. Το πρόβλημα για τους Ρεπουμπλικάνους ήταν ότι αφού οι αποδέκτες αυτής της γενναιοδωρίας ήταν τόσο λίγοι, οι πολιτικές τους δεν απέφεραν πολλά στους λευκούς εργαζόμενους τους οποίους προσπαθούσαν να προσελκύσουν: εργαζόμενοι που, όχι τυχαία, υπέφεραν τις μεγαλύτερες μειώσεις στο επίπεδο διαβίωσής τους από την εποχή της Μεγάλης Ύφεσης, χάρη στην αύξηση των συνταξιοδοτικών εισφορών και τη μείωση των δημόσιων υπηρεσιών, τη μείωση των μισθών και την αύξηση της ανεργίας. Η λύση που σκέφτηκαν οι Ρεπουμπλικάνοι ήταν -πολύ επιφανειακή φαινομενικά- να ενισχύσουν την, υποτίθεται κρυφή αν και ηλίου φαεινότερη, ρατσιστική δέσμευσή τους να ευνοήσουν τους λευκούς, τη σιωπηλή πλειοψηφία, έναντι των μαύρων, στρεφόμενοι στα «κοινωνικά ζητήματα»: από στο έγκλημα, στην αντίθεση στα δικαιώματα των ομοφυλοφίλων και στην έκτρωση κ.λπ. Παρ’ όλα αυτά η επιδίωξη των Ρεπουμπλικάνων να συμπεριφερθεί πολιτικά η εκλογική τους βάση ενάντια στο υλικό της συμφέρον δεν ήταν μια σίγουρη λύση.

Ο Μπιλ Κλίντον πήρε τη σκυτάλη του νεοφιλελευθερισμού από τους Ρεπουμπλικάνους και εδραίωσε το σχέδιο που είχαν αρχίσει, μια απαραίτητη στροφή για τους Δημοκρατικούς αν ήθελαν να συνεχίσουν να ανταγωνίζονται με επιτυχία στο πεδίο των κομματικών εισφορών. Πιο συγκεκριμένα, ο Κλίντον πήρε με το μέρος του μια εντυπωσιακή φάλαγγα κορυφαίων τραπεζιτών, ψηφίζοντας μια σειρά από νόμους που ευνοούσαν το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο και θα διαμόρφωναν την οικονομία για την επόμενη δεκαετία και πιο πέρα. Αυτή η στροφή όμως των Δημοκρατικών προς τη Γουόλ Στριτ άφησε ξεκρέμαστη την εργατική τάξη και τους μαύρους που ακολουθούσαν τους Δημοκρατικούς. Σε μια προσπάθεια αντισταθμίσματος και αποπροσνατολισμού, οι δημοκρατικοί στράφηκαν στη διάδοση της πολυπολιτισμικότητας, ελπίζοντας να προσελκύσουν και να καλοπιάσουν μια ολοένα αυξανόμενη βάση υποστηρικτών σε ψηλότερη εισοδηματική κλίμακα. Όπως όμως και με τους Ρεπουμπλικάνους, η στροφή προς το νεοφιλελευθερισμό άφησε πίσω τους παραδοσιακούς υποστηρικτές τους που προέρχονταν από χαμηλότερες τάξεις, μια προβληματική στρατηγική μεσομακροπρόθεσμα.

Το αποτέλεσμα που φάνηκε γρήγορα ήταν ότι οι Δημοκρατικοί και οι Ρεπουμπλικάνοι, δίδυμοι αδερφοί, άρχισαν να μοιάζουν όλο και περισσότερο ταξικά. Πιο συγκεκριμένα, οι Δημοκρατικοί έφτασαν να αντιπροσωπεύουν τους πλούσιους ουσιαστικά στο ίδιο σημείο με τους Ρεπουμπλικάνους. Αυτό που τους διαφοροποιούσε ήταν πολιτικο-πολιτισμικοί προσδιορισμοί: πολυπολιτισμικότητα για τους Δημοκρατικούς και «κοινωνικά θέματα» για τους Ρεπουμπλικάνους. Τα πολιτικά κόμματα που εξυπηρετούν στο πεδίο των υλικών μόνο τους πλούσιους δε θα μπορούσαν να έχουν σταθερές πολιτικές θέσεις. Από αυτή, όπως και από πολλές άλλες απόψεις, δώδεκα χρόνια οικονομικά της φούσκας πρόσφεραν μια προσωρινή απόδραση από την πραγματικότητα, επιτρέποντας στα δύο κόμματα να αποφύγουν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα να μιλούν για τα υλικά συμφέροντα των πολύ μεγάλων ομάδων ψηφοφόρων των χαμηλών τάξεων που ήταν πολύ σημαντικές και για τα δύο. Δε θα μπορούσαν να το αναβάλουν για πολύ πάντως.

Για την ώρα, η στροφή προς τον νεοφιλελευθερισμό ήταν μια πάρα πολύ μεγάλη επιτυχία για τη μικροσκοπική ελίτ των εταιρειών και της πολιτικής που απολάμβαναν την κορυφή της κλίμακας των εισοδημάτων και του πλούτου. Έφερε, ιδιαίτερα μέσα από τις διάφορες μορφές πολιτικά θεσμοθετημένης λεηλασίας, μια άλλως αδιανόητη –και ιστορική- αναδιανομή εισοδήματος προς τα πάνω στο κορυφαίο 1%, από το 10% του 1980, στο 23,5% το 2007, ποσοστό που είχαν φτάσει μόνο στα τέλη της δεκαετίας του 1920 στις παραμονές του χρηματιστηριακού κραχ. Το κορυφαίο 1% ενθυλάκωσε 95% της ολικής αύξησης εισοδήματος, από τη Μεγάλη Ύφεση ως το 2013. Από την άλλη, οι πραγματικοί μισθοί των εργαζομένων, που είναι το 80%, δεν αυξήθηκαν από το 1972 ως το 2012 (πέφτοντας στην πραγματικότητα σχεδόν 10%). Αυτό σήμαινε ότι η αμερικανική εργατική τάξη δεν μπόρεσε να πάρει αύξηση στο βασικό μισθό για 40 χρόνια.

Από τη συναίνεση στον εξαναγκασμό: Η κρίση νομιμοποίησης

Με την αποτυχία τους να προκαλέσουν ανάπτυξη, την επιβολή ακόμα πιο ακραίας λιτότητας στους εργαζόμενους, και την εξόφθαλμη ληστεία του υποβιβασμένου 90% προς όφελος του κορυφαίου 1%, οι νεοφιλελεύθερες ελίτ έχουν εν πολλοίς παραιτηθεί από την πολιτική νομιμοποίηση που απολάμβανε η καπιταλιστική εξουσιαστική τάξη της προηγούμενης εποχής, που κέρδισε την αρχηγική της θέση συσσωρεύοντας κεφάλαιο και προκαλώντας ανάπτυξη, φέρνοντας γρήγορη αύξηση στις θέσεις εργασίας και στους πραγματικούς μισθούς. Με την πολιτικοϊδεολογική τους ηγεμονία εν αμφιβόλω, τα σημερινά επίσημα κόμματα εξουσίας, από τα δεξιά προς τα αριστερά, έχουν αρχίσει τις προετοιμασίες ώστε να χρησιμοποιήσουν απάτη και ισχύ σε περίπτωση που θα συναντήσουν αντίσταση. Θα πρέπει να αποφεύγει κανείς να υπερβάλλει ως προς τον βαθμό που αυτή η τάση προς την καταπίεση έχει ήδη πραγματοποιηθεί στον καπιταλιστικό πυρήνα, όπου οι βασικές ελευθερίες είναι ακόμα βασικά άθικτες (αν και ήταν πάντα περιορισμένες, στην καλύτερη περίπτωση, για τους αφροαμερικάνους). Για την ώρα, είχε πάντα να κάνει με το να εντοπίζονται και να παρακολουθούνται πιθανοί αντιδραστικοί. Αυτό έδειξε το πρόγραμμα της αμερικανικής κυβέρνησης, όπως το αποκάλυψε ο Έντουαρντ Σνόουντεν, να παρακολουθεί ουσιαστικά όλο τον πληθυσμό, να εκφοβίζει, ενώ ετοιμάζεται να καταπιέσει, ριζοσπαστικούς ακτιβιστές, όπως με τη στρατιωτικοποίηση της αστυνομίας σε όλο τον κόσμο, και με τη χρήση της πολιτικής καταπίεσης για να καταστείλει μαχητικά κινήματα αντίστασης, όπως η διάλυση του Occupy.

Γεγονός παραμένει ότι είμαστε ήδη μάρτυρες σημαντικών επεισοδίων πολύ πιο σοβαρής καταπίεσης, που περιλαμβάνουν επιβολή κατάστασης έκτακτης ανάγκης, αναστολή ελευθεριών, και τη διάλυση της επίσημης δημοκρατίας. Αυτά έχουν εμφανιστεί κυρίως στην περιφέρεια –όπως για παράδειγμα η καταστάση έκτακτης ανάγκης που συνοδεύει πολιτικο-στρατιωτικά πραξικοπήματα στην Αίγυπτο και στην Τουρκία (αν και η Γαλλία παραμένει επίσης σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης αρκετό χρόνο μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι). Όμως, οι μεγάλης κλίμακας εκρήξεις αντίστασης από τα κάτω, δε διασάλευσαν μόνο τη δημόσια τάξη, αλλά απείλησαν να αποσπάσουν μεγάλα κέρδη από τις εταιρείες, ο πυρήνας της κοινωνίας είχε επηρεαστεί πολύ από την πολιτική καταπίεση. Κατά το πρώτο μισό του 2016, η κυβέρνηση του Φρανσουά Ολάντ δεν μπόρεσε να περάσει ένα νέο νόμο που θα απορρύθμιζε τη Γαλλική αγορά εργασίας, γιατί βρήκε απέναντί του ένα μαχητικό, μαζικό κίνημα που έφερε μαζί ομάδες εργαζομένων, μαθητών, και νεολαία της μεσαίας τάξης που συμμάχησαν, ένα κίνημα που απολάμβανε υποστήριξη από τη μεγάλη πλειοψηφία του λαού. Όμως ο Ολάντ προχώρησε στην ψήφιση του νόμου εντελώς αντιδημοκρατικά, χρησιμοποιώντας μια πρόβλεψη του συντάγματος που υπήρχε ακριβώς για τέτοιες περιπτώσεις. Σε μια άλλη περίπτωση, η Γερμανία και οι συνεργαζόμενες με αυτήν χώρες της βόρειας Ευρώπης επέβαλαν στον Ελληνικό πληθυσμό μαζικά βασανιστήρια, ακραία μέτρα λιτότητας με σαφή στόχο να φέρουν τη φτωχοποίηση και να επιδείξουν σε ποιο σημείο τα εν λόγω κράτη θα φτάσουν για να τσακίσουν την αντίσταση και να δώσουν ένα παράδειγμα σε όσους αντιστέκονται. Θα ήταν ανόητο να πιστέψει κανείς ότι δεν θα μπορούσε να συμβεί αυτό αλλού στον πυρήνα του καπιταλισμού.

Η κατάρρευση της Σοσιαλδημοκρατίας στον Νεοφιλελευθερισμό.

Τα σοσιαλδημοκρατικά και τα αριστερά φιλελεύθερα κόμματα γνώρισαν μεγάλη αποδοχή κατά τη διάρκεια της μακράς μεταπολεμικής οικονομικής ανάπτυξης στον κόσμο. Παρ’ όλα αυτά, οι δυνατότητές τους, ακόμα και τότε, περιορίζονταν σημαντικά από τις πολιτικές προτεραιότητες των στελεχών του κόμματος και των επί κεφαλής των συνδικάτων που ηγούνταν μεγάλων μηχανισμών καλοπληρωμένων στελεχών. Οι τελευταίοι θεωρούσαν ως θεμελιώδες τους συμφέρον το να στηρίζουν τα κόμματα και τα συνδικάτα που τους στήριζαν υλικά –που πλήρωναν τους μισθούς τους, είχαν τις καριέρες τους, και είχαν τη ζωή τους εκεί. Η βασική τους δέσμευση για την προστασία των οργανισμών τους από απειλές, και από πάνω και από κάτω, τους οδήγησε να υιοθετήσουν μια πολιτική στρατηγική που προσπαθούσε να αυξάνει τους μισθούς, τα επιδόματα και την κοινωνική πρόνοια σταδιακά, για να μπορούν να εξυπηρετήσουν τις οικονομικές και πολιτικές ανάγκες του κεφαλαίου ενώ ικανοποιούσαν οριακά τα μέλη τους. Αυτό σήμαινε να έχουν προτεραιότητα τα καπιταλιστικά κέρδη, ως προϋπόθεση για την κεφαλαιακή συσσώρευση και την ανάπτυξη της εργασίας και των μισθών, ενώ αποφεύγονταν με κάθε κόστος ευθείες συγκρούσεις με τους εργοδότες και το κράτος. Αυτές οι συγκρούσεις μπορούσαν εύκολα να θέσουν σε κίνδυνο το κόμμα τους και τα συνδικάτα τους. Αυτή η στρατηγική προϋπέθετε, από την άποψη της τακτικής, συλλογικές διαπραγματεύσεις ελεγχόμενες από το κράτος, κορπορατιστικές μορφές κρατικών ρυθμίσεων για σχέσεις ανάμεσα σε κεφάλαιο και εργαζόμενους, και εκλογές, που συμπλήρωναν από καιρού εις καιρό περιορισμένες απεργιακές κινητοποιήσεις- αντί για όλο και ευρύτερες μορφές κινητοποίησης από τα σωματεία και τα μέλη του κόμματος. Η εξάρτηση από αυτές τις μεθόδους είναι αυτό που χαρακτηρίζει τους σοσιαλδημοκράτες και τους συνδικαλιστές ρεφορμιστές, και όχι ο αγώνας για μεταρρυθμίσεις, που απασχολεί όλους τους οργανισμούς που θεωρούν ότι αντιπροσωπεύουν εργαζομένους.

Αυτή η στρατηγική λειτουργούσε αρκετά καλά κατά τη μακρά περίοδο ανάπτυξης, όταν τα υψηλά κέρδη και η γρήγορη συσσώρευση κεφαλαίου επέτρεπε στις σοσιαλδημοκρατικές οργανώσεις και στα σωματεία, να εξασφαλίσουν υλικά οφέλη για τα μέλη τους και τους πολίτες γενικότερα. Όταν όμως η κερδοφορία άρχισε να πέφτει από τα μέσα του 1960 ως τα μέσα του 1970, οι σοσιαλδημοκράτες ηγέτες και τα στελέχη των συνδικάτων σταδιακά αφοπλίστηκαν. Αρχικά υποχρέωσαν τα μέλη τους να δεχτούν περιορισμούς σε μισθούς και επιδόματα, και να συγκρατήσουν τους αγώνες τους για την υπεράσπιση του Κράτους Πρόνοιας, ελπίζοντας ότι αυτό θα επέτρεπε στους εργοδότες τους να αποκαταστήσουν τα ποσοστά κέρδους τους, να αποκαταστήσουν τα προηγούμενα επίπεδα επένδυσης και ανάπτυξης, έτσι ώστε να επαναποδίδουν σταθερές βελτιώσεις στα επίπεδα διαβίωσης. Καθώς όμως γινόταν όλο και πιο σαφές ότι οι παραχωρήσεις δεν ωθούσαν τους εργοδότες να αυξήσουν τα ποσοστά συσσώρευσης κεφαλαίου, ότι η οικονομία θα συνέχιζε να είναι στάσιμη κι ότι η λιτότητα θα ήταν μόνιμη, οι ηγεσίες των κομμάτων μαζί με τους συνδικαλιστές βρέθηκαν περιθωριοποιημένοι, περιμένοντας η οικονομία να ανακτήσει το δυναμισμό της.

Όταν οι άρχουσες τάξεις παντού αγκάλιασαν το νεοφιλελευθερισμό, οι σοσιαλδημοκράτες και οι σύμμαχοί τους συνδικαλιστές δεν είχαν επιλογές. Έχοντας από καιρό εγκαταλείψει τη μαχητική ταξική πάλη, δεν είχαν άλλο τρόπο να κερδίσουν οικονομικά ανταλλάγματα για τους υποστηρικτές τους. Η ακραία πολιτική θέση που υιοθέτησαν τα μεγάλα καπιταλιστικά κόμματα τους πρόσφερε μια διέξοδο. Χαρακτηρίζονταν ως μικρότερο κακό, στην πραγματικότητα πήγαν στο στρατόπεδο των αντιπάλων τους εφαρμόζοντας νεοφιλελεύθερες πολιτικές ελπίζοντας ότι θα κέρδιζαν κάποιες μικρές παραχωρήσεις για τους εργαζόμενους, που όμως οι αντίπαλοί τους δεν έδιναν.

Τα τελευταία περισσότερα από τριάντα χρόνια, σοσιαλδημοκρατικά κόμματα διεθνώς έχουν λειτουργήσει ως η αριστερή πτέρυγα του νεοφιλελευθερισμού, εναλλασσόμενα στην εξουσία με τους κεντροδεξιούς τους αντιπάλους. Τα δημοκρατικά και τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα συχνά πήραν τις σημαντικές αποφάσεις αν όχι για να σπρώξουν μπροστά το νεοφιλελευθερισμό, όπως στην Αυστραλία και στη Νέα Ζηλανδία, τουλάχιστον να τον καταστήσουν αμετάκλητο και να παγιώσουν την πορεία προς αυτή την κατεύθυνση. Παραδείγματα ο Μπιλ Κλίντον στις ΗΠΑ, ο Τόνι Μπλερ στο ΗΒ, ο Γκέρχαρτ Σρέντερ στη Γερμανία. Η τάση έχει βαθύνει από τη Μεγάλη Ύφεση, με έμφαση στην απότομη στροφή προς τα δεξιά του Ολάντ με το που πήρε την εξουσία, παρουσιάζοντας ένα πρόγραμμα φυγής από το νεοφιλελευθερισμό. Αλλά και το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης ακολούθησε τον ίδιο δρόμο, όπως και το Δημοκρατικό κόμμα των ΗΠΑ, όπου ο Μπαράκ Ομπάμα ακολούθησε το νεοφιλελευθερισμό ακόμα πιο πιστά από ό,τι ο Μπιλ Κλίντον και ο Τζορτζ Μπους, και κέρδισε δύο εκλογικές αναμετρήσεις επειδή οι ρεπουμπλικάνοι βυθίστηκαν όλο και πιο βαθιά στα δεξιά.

Η παγκόσμια αποστασία των σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων στις τάξεις των νεοφιλελεύθερων, αφαίρεσε από τους εργαζόμενους όλα τα μαζικά κόμματα που έστω θα υποδύονταν ότι τους εκπροσωπούν, αφήνοντάς τους χωρίς πολιτική φωνή. Το αποτέλεσμα είναι ένα τεράστιο πολιτικό κενό, χωρίς προηγούμενο, τουλάχιστον από τις αρχές του 20ού αιώνα. Το ερώτημα είναι αν υπάρχει κάποιος νέος πολιτικός σχηματισμός στην αριστερά, που μπορεί να οργανώσει μια αξιόπιστη εναλλακτική, με στόχο να σταματήσει τη βουτιά των επιπέδων διαβίωσης του λαού, να προσφέρει μια αντικαπιταλιστική αφετηρία, και να αρχίσει να σχεδιάζει μια πειστική εκδοχή του σοσιαλισμού που να είναι σύγχρονη. Αυτός ο σχηματισμός θα πρέπει να λειτουργήσει ενάντια στην επίθεση που θα δεχτεί από τα νεοφιλελευθεροποιημένα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα, και, ως επί το πλείστον, χωρίς τη στήριξη, προς το παρόν τουλάχιστον, των συνδικαλιστικών οργανώσεων που συνδέονται έμμεσα ή άμεσα με αυτά τα κόμματα. Παρ’ όλα αυτά, θα έχουν αρκετές ευκαιρίες να επιτεθούν.

Εξέλιξη της Αντίστασης: Μια Διαδικασία Μάθησης;

Η μεγάλη κρίση της στεγαστικής και πιστωτικής αγοράς του 2007 και του 2008, και η Μεγάλη Ύφεση που ήρθε ως αποτέλεσμα, έριξε τους εργαζόμενους ανά τον κόσμο σε μια νέα εποχή των πάγων, στην οποία δεν έχουν ακόμα εγκλιματιστεί. Δεκάδες εκατομμύρια έχασαν τις δουλειές τους και υποχρεώθηκαν, αν ήταν τυχεροί, να δεχτούν πολύ χειρότερες. Σχεδόν άλλοι τόσοι έχασαν τα σπίτια τους και μαζί ένα μεγάλο μέρος του συσσωρευμένου τους πλούτου. Η δυνατότητά τους να δανείζονται και να καταναλώνουν καταβαραθρώθηκε, και η “τροφική ανασφάλεια” ο κίνδυνος της πείνας, απείλησε τεράστιο αριθμό οικογενειών.

Η χαριστική βολή όμως δόθηκε από τις κυβερνήσεις. Με μια καταφανώς στρεβλή, αλλά απολύτως αναμενόμενη αντίδραση στην κατάρρευση, τα δύο νεοφιλελεύθερα αμερικανικά κόμματα προχώρησαν σε μια συντονισμένη και ακριβή διάσωση του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού τομέα, διατηρώντας τις τράπεζες που είχαν φουσκώσει και σκάσει το χρηματιστήριο μετοχών, και τις τιμές κατοικιών, μαζί με τον πλούτο του 1%. Δεν είδαν κανέναν ηθικό κίνδυνο στην ιδιωτικοποίηση των κερδών και στην κοινωνικοποίηση των ζημιών του χρηματοπιστωτικού τομέα. Το ίδιο αναμενόμενη ήταν η άρνησή τους να διασώσουν τις υποθήκες που βρίσκονται στο κόκκινο και ανήκουν σε συνηθισμένους πολίτες, ηθικολογώντας εναντίον της σπατάλης τους, παρ’ ότι η διάσωσή τους θα ήταν πολύ φθηνότερη και καλύτερη για την οικονομία. Επιδεικνύοντας υποκρισία, οι φιλελεύθεροι ηγέτες σε μεγάλο μέρος του ανεπτυγμένου καπιταλιστικού κόσμου, κυρίως στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης, βρήκαν την ευκαιρία να προσπαθήσουν να καταστρέψουν τους θεσμούς που έχουν απομείνει να προστατεύουν τους εργαζόμενους, τα επίπεδα διαβίωσής τους, και την ισχύ τους στην αγορά εργασίας, τα συνδικάτα και κυρίως το κράτος πρόνοιας. Διασώσεις για την τάξη των καπιταλιστών και βάρβαρη λιτότητα για τους εργαζόμενους ήταν ο κανόνας παντού, και τον στήριζαν και τα δύο νεοφιλελεύθερα κόμματα.

Στην αρχή, κυβερνήσεις, με προεξάρχουσες τις ΗΠΑ, εφάρμοσαν μια σύντομη και μικρή δέσμη από κεϊνσιανές ελλειμματικές δαπάνες/επιδοτήσεις στη ζήτηση, που τουλάχιστον απέτρεψαν την ολική κατάρρευση. Σύντομα όμως, νεοφιλελεύθεροι και από τις δύο πλευρές του Ατλαντικού επέστρεψαν στις συνήθειές τους –λιτότητα και πολιτικά καθοδηγούμενες αρπαγές. Αντί να δώσουν κίνητρα στην κατανάλωση και στις επενδύσεις για να βοηθήσουν την συσσώρευση κεφαλαίου, στράφηκαν στη χορήγηση πολύ φτηνών δανείων για να αυξήσουν τις αποδόσεις των μετοχών και των ομολόγων, τα οφέλη από τα οποία μονοπώλησε το εισοδηματικά ανώτερο 1%. Το κύμα λαϊκής αγανάκτησης, που ήρθε ως αποτέλεσμα, παρέσυρε ακόμα μεγαλύτερες ομάδες πολιτών και προκάλεσε ένα ρεύμα έντονης πολιτικής αντίστασης και στη δεξιά και στην αριστερά.

Η εξέγερση της Δεξιάς

Συμπτωματικά, ήταν η δεξιά που ξεκίνησε τη λαϊκή αντίδραση στις ΗΠΑ. Μεγάλες διαμαρτυρίες από τα κάτω που προέρχονταν κατά κύριο λόγο από μια εξαγριωμένη Ρεπουμπλικανική βάση, χτύπησαν το πρόγραμμα διάσωσης των τραπεζών του υπουργού Οικονομικών Χένρι Πόλσον το οποίο καταψηφίστηκε την πρώτη φορά που έγινε προσπάθεια να περάσει από το Κονγκρέσο. Χρειάστηκαν οι Δημοκρατικοί βουλευτές υπό τον γερουσιαστή Τσακ Σούμερ, απόστολο της Γουόλ Στριτ (παρά τις φιλελεύθερες περγαμηνές του), για να διασωθεί το παντεσπάνι του Πόλσον και των τραπεζών.

Καθώς η Μεγάλη Ύφεση έφτασε στο τέλος της, επίσημα τουλάχιστον, ένα σημαντικό κομμάτι της Ρεπουμπλικανικής βάσης έφυγε προς την άκρα δεξιά οδηγημένο από ένα φιλοεπιχειρηματικό δίκτυο του οποίου ηγούνταν οι δισεκατομμυριούχοι αδελφοί Κοχ. Αυτοί οι ρεπουμπλικάνοι του Κόμματος του Τσαγιού ήθελαν να μειωθούν οι φόροι, να εκμηδενιστούν οι κανονισμοί που έχουν σχέση με τη βιομηχανία και την προστασία του περιβάλλοντος, και να διαλυθούν τα συνδικάτα. Στις τακτικές τους περιλαμβανόταν η παράλυση του κράτους, μέσω του μπλοκαρίσματος των προϋπολογισμών και της άρνησης να επεκταθεί το όριο δανεισμού. Αν και έβγαλαν από τη μέση Ρεπουμπλικάνους του συστήματος σε τοπικές εκλογές, στο τέλος αντιπροσώπευσαν τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές του κόμματος, σε μια υπερ-ριζοσπαστική εκδοχή.

Δύο εξελίξεις άλλαξαν την κατάσταση. Πρώτον, η τεράστια πτώση των επιπέδων διαβίωσης που προκάλεσε η Μεγάλη Ύφεση, με αλλεπάλληλες διαδικασίες πτώσης που πάνε πίσω περισσότερο από μια δεκαετία, βασάνισε ιδιαίτερα τους λευκούς εργαζόμενους, και ειδικά τους λιγότερο μορφωμένους στους οποίους οφείλονταν για μεγάλο χρονικό διάστημα οι επιτυχίες του Ρεπουμπλικανικού κόμματος. Αυτοί οι εργαζόμενοι, και ειδικά οι μεσήλικες, εμφανίζουν τεράστια ποσοστά εθισμού στα ναρκωτικά, αλκοολισμού, αυτοκτονιών, και γενικευμένης απελπισίας, που αυξάνονται από τις αρχές της χιλιετίας. Το αποτέλεσμα ήταν ότι το ποσοστό θνησιμότητας των λευκών Αμερικανών, ενώ έπεφτε 2% κάθε χρόνο από το 1978 ως το 1998, άρχισε να ανεβαίνει κατά 0,5% κάθε χρόνο ως το 2013. Τα ποσοστά θνησιμότητας για μαύρους, Ισπανόφωνους, και κάθε άλλη φυλετική ομάδα εργαζομένων στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ, συνέχισαν να πέφτουν με τον ίδιο περίπου ρυθμό, όπως πριν. Το ίδιο χρονικό διάστημα, ο αριθμός των θανάτων μεσήλικων Αμερικανών με απολυτήριο λυκείου, ή λιγότερο, αυξήθηκε κατά 134 στους 1000 θανάτους, ένα άλμα 20%. Αυτή η βαθιά κοινωνικοοικονομική κατάρρευση άνοιξε το δρόμο για ένα νέο μήνυμα που θα μιλούσε απευθείας για την κατάσταση των λευκών εργαζομένων.

Η δεύτερη εξέλιξη ήταν η εμφάνιση μιας αξιόπιστης πολιτικής δύναμης ευαίσθητης σε αυτές τις ανάγκες: ο Ντόναλντ Τραμπ. Από την αρχή, έβαλε στο τραπέζι μια λίστα από λαϊκιστικά και εθνικιστικά αιτήματα που ήταν σχεδιασμένα, υποτίθεται, για να υπερασπιστούν τους Αμερικανούς εργαζόμενους. Αυτά περιλάμβαναν την εναντίωση στη μετανάστευση και στις συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου, επιθέσεις στον χρηματοπιστωτικό τομέα, κι από καιρού εις καιρό απειλές να μειωθούν οι στρατιωτικές δαπάνες και να τιμωρηθούν οι εταιρείες που εξάγουν θέσεις εργασίας. Ο Τραμπ ανακάτεψε αυτό τον οικονομικό, εθνικιστικό λαϊκισμό, με ένα παραληρηματικό μείγμα ρατσισμού κατά των Ισπανόφωνων, ισλαμοφοβίας και μισογυνισμού. Ο ρατσισμός και ο μισογυνισμός αύξανε τον οικονομικό εθνικισμό και ο οικονομικός εθνικισμός ενέτεινε το ρατσισμό, αυξάνοντας την αποτελεσματικότητα του μηνύματός του.

Αυτός ο συνδυασμός αντιπροσώπευε έστω και μόνο ρητορικά- μια σαφή ρήξη με τον νεοφιλελευθερισμό, δίνοντας στους λευκούς εργαζόμενους ένα εναλλακτικό πολιτικό όχημα. Αυτή η ρήξη κατέστη ακόμα πιο ισχυρή, επειδή η ικανότητα του Τραμπ να κερδίσει λευκούς εργαζόμενους αντιπαραβλήθηκε με την απόλυτη αποτυχία της Χίλαρι Κλίντον –την ενσάρκωση του νεοφιλελευθερισμού- να εμπνεύσει τους εργαζόμενους ανεξάρτητα από χρώμα, σε όλη τη χώρα. Παρόμοιες δυναμικές είχαν φέρει τη νίκη σε μια παρόμοια συμμαχία δυνάμεων, με ντόπιους εργαζόμενους και χαμηλή συμμετοχή στις εκλογές να παίζουν σημαντικό ρόλο: για τη νίκη του Brexit στο ΗΒ, στις εκστρατείες της Μαρίν Λε Πεν και του Εθνικού Μετώπου στη Γαλλία, και σε μικρότερο βαθμό στη νίκη στο δημοψήφισμα ενάντια στις φιλοευρωπαϊκές, φιλελεύθερες συνταγματικές μεταρρυθμίσεις που προώθησε ο Ματέο Ρέντσι στην Ιταλία.

Η πρόοδος της Αριστεράς

Την ίδια στιγμή η αντίσταση της αριστεράς μετά τη Μεγάλη Ύφεση έχει περάσει από τρεις χαρακτηριστικές και αλληλοεπικαλυπτόμενες φάσεις.

1. Δρόμοι και πλατείες: Αυτόνομα Αντιπολιτικά

Μια σειρά από μεγάλες διαδηλώσεις και καταλήψεις δημόσιων χώρων που σημάδεψαν την Αραβική Άνοιξη έδωσαν το παράδειγμα για την αρχική φάση της εξέγερσης από τα κάτω κι από τα αριστερά. Ακολούθησε η κατάληψη του πολιτειακού μεγάρου στο Ουισκόνσιν από συνδικαλιστές και απλούς ανθρώπους που υπερασπίζονταν τους δημόσιους υπαλλήλους απέναντι στην εκτεταμένη επίθεση στην εργασία που εξαπέλυσε ο δεξιός κυβερνήτης. Τα επόμενα 2-3 χρόνια ακολούθησαν ανάλογες μακρές καταλήψεις, με ριζοσπαστικές πολιτικές, με εξέχοντα τα κινήματα των αγανακτισμένων που κατέλαβαν την Πουέρτα ντελ Σολ στη Μαδρίτη, την πλατεία Συντάγματος στην Αθήνα και την πλατεία Τακσίμ στην Ιστανμπούλ.

Οι πολιτικές των κινημάτων ήταν παρόμοιες παντού, τουλάχιστον στις μεγάλες καταλήψεις. Τα προγράμματά τους στοχοποιούσαν τα νεοφιλελεύθερα καθεστώτα παντού, με κοινά αιτήματα την αντίθεση στη λιτότητα και στο χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο, και την υποστήριξη στους άστεγους και στους πεινασμένους. Η στρατηγική, η πολιτική τους μέθοδος, ήταν δημοκρατία από τα κάτω προς τα πάνω, και αυτονομία των κινημάτων, δηλαδή ανεξαρτησία από όλα τα παραδοσιακά κόμματα και τον γραφειοκρατικοποιημένο συνδικαλισμό: μια αυτοσχέδια «αντιπολιτική».

Η απομόνωση αυτών των κινημάτων, η άλλη πλευρά της αυτονομίας τους, αποδείχτηκε καταστροφική γι’ αυτά. Δεν ήταν βέβαια μόνο δικό τους το λάθος, αφού είχαν πολύ μικρή υποστήριξη από τα αριστερά κόμματα και τις συνδικαλιστικές ενώσεις. Η αποτυχία τους όμως να δημιουργήσουν οργανώσεις, όσο στοιχειώδες κι αν είναι αυτό, και πολιτικά προγράμματα, όσο άβολο κι αν είναι, το κατέστησε αδύνατο να μακροημερεύσουν και να φροντίσουν να υπάρξει συνέχεια στην πολιτική ώθηση των καταλήψεων, μιας και η ενέργεια που τις συντηρούσε αναπόφευκτα τελείωσε.

2. Εκλογές: Αξιώματα χωρίς Εξουσία

Μετά τη διάλυση των κινημάτων, πίσω από τις αντιπολιτικές καταλήψεις προέκυψε ένα πολύ διαφορετικό πολιτικό κύμα που εστίασε στον εκλογικό αγώνα. Οι υποστηρικτές του ενίοτε υποστηρίζουν ότι προσδίδουν την πολιτική και την οργάνωση που έλλειπε στην προηγούμενη φάση της μαχητικής αυτο-οργάνωσης και πολιτικής αυτονομίας που όμως χρειάζονται προκειμένου να πραγματοποιήσουν τους πολιτικούς τους στόχους. Κινητοποιούνται κυρίως από την ελπίδα να γεμίσουν το χάσμα που αφήνει η υποχώρηση των σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων, τα οποία έχουν καταστήσει σαφή την απόλυτη υποταγή τους στους βορειοευρωπαίους ηγεμόνες τους, ειδικά σε σχέση με την αναγνώριση των εξωτερικών χρεών τους και εφαρμόζοντας προγράμματα λιτότητας για να τα πληρώσουν.

Τόσο ο ΣΥΡΙΖΑ στην Ελλάδα όσο και το Podemos στην Ισπανία, προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν την σχεδόν ολοκληρωτική αηδία των ψηφοφόρων τους προς τις τρέχουσες πολιτικές αντιλήψεις και την ακραία διαφθορά των νεοφιλελεύθερων πολιτικών κατεστημένων στις χώρες τους.

Ο ΣΥΡΙΖΑ ταυτίστηκε με τους ισχυρούς μαζικούς αγώνες που ξεκίνησαν με τη δολοφονία, τον Δεκέμβρη του 2008, του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου από την αστυνομία, με την κατάληψη της πλατείας Συντάγματος το 2010, κι με το δυναμικό κίνημα κατά της λιτότητας που ξεσηκώθηκε εξαιτίας των οικονομικών συνθηκών που χειροτέρευαν και της δύναμης της Τρόικας. Καθώς τα κύματα των αγώνων καταλάγιαζαν, ο ΣΥΡΙΖΑ εστίασε σχεδόν εντελώς στις εκλογικές εκστρατείες. Αν κινητοποιούσε περαιτέρω μαζικά κινήματα, ρίσκαρε την καταστροφική σύγκρουση με τις Ελληνικές και Ευρωπαϊκές πολιτικές ελίτ.

Η εμπειρία του Podemos μέχρι τώρα είναι μια αχνή φωτοτυπία αυτής του ΣΥΡΙΖΑ. Το Podemos απέκτησε ξαφνικό δυναμισμό όταν μια χούφτα καθηγητών πανεπιστημίου γνωστών από μια σειρά τηλεοπτικών εκπομπών, αποφάσισε, μετά το κίνημα των αγανακτισμένων, να δημιουργήσει ένα κόμμα σαν τον ΣΥΡΙΖΑ, στα αριστερά του ανυπόληπτου Ισπανικού Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος (PSOE). Το πρόγραμμα που παρουσίασαν ήταν εξαιρετικά αμφιλεγόμενο, εστιάζοντας στη διαφθορά ως ελάχιστο κοινό παρονομαστή και υποτιμώντας την ταξική κυριαρχία αλλά και τον ταξικό διαχωρισμό στην Ισπανία. Παρ’ όλα αυτά αρχικά ήταν πολύ πετυχημένοι.

Όμως, η εκλογική άνοδος και κυριαρχία του Podemos ανακόπηκε από την άνοδο ενός επίσης ασαφώς περιγεγραμμένου κόμματος, αυτή τη φορά από τα δεξιά. Το Podemos μπορούσε τώρα να προχωρήσει μόνο αν αποκτούσε πιο σαφές πολιτικό περιεχόμενο. Για να αποκτήσει πραγματικό βάρος οποιαδήποτε μεταρρύθμιση πρότεινε, θα έπρεπε να βοηθάει τους μαζικούς αγώνες στο δρόμο και στις επιχειρήσεις, τη μόνη πραγματική πηγή δύναμης για την αριστερά. Θα υπήρχε το ρίσκο των αντιποίνων απέναντι στο κόμμα, από το κράτος και τους βορειοευρωπαίους εταίρους. Το αν το Podemos θα θελήσει να προβεί σε αυτό το διάβημα, παραμένει να αποδειχθεί.

3. Προς τη σύνθεση;

Το Γαλλικό Μαζικό Κίνημα απέναντι στον Μεταρρυθμιστικό Εργατικό Νόμο του Ολάντ.

Όταν το 2016 η κυβέρνηση Ολάντ ανακοίνωσε μια ευρεία μεταρρύθμιση του Γαλλικού εργατικού νόμου με σκοπό να αποδυναμώσει την προστασία των εργαζομένων, προκάλεσε μεγάλη λαϊκή αντίδραση που δυνάμωνε με την υποστήριξη πλειοψηφιών ανάμεσα στους Γάλλους πολίτες, όπως τουλάχιστον καταγράφονταν στις δημοσκοπήσεις. Το κίνημα επέδειξε από την αρχή αυξανόμενη μαχητικότητα και ραγδαία εξάπλωση, με απεργίες, διαδηλώσεις και καταλήψεις σε όλη τη χώρα. Η αιτία πίσω από αυτή την εντυπωσιακή επίδειξη δύναμης ήταν διαδοχικές συμμαχίες ανάμεσα σε κοινωνικές ομάδες που ως τότε ήταν χωρισμένες, αλλά ενώθηκαν. Στον αγώνα μπήκε και μια μεγάλη συνδικαλιστική οργάνωση, πράγμα που δε συνέβαινε αλλού από τη Μεγάλη Ύφεση και μετά. Η Γενική Συνομοσπονδία Εργασίας (CGT), που παραδοσιακά δεν στρεφόταν εναντίον των συμμάχων της στο Σοσιαλιστικό Κόμμα, προκήρυξε διαδοχικές απεργίες, αποκλεισμούς λιμανιών, διυλιστηρίων, και πυρηνικών σταθμών. Στο μεταξύ, ξεσηκώθηκαν παράλληλα μαχητικά κινήματα νέων: πρώτα καταλήψεις σχολείων, και στη συνέχεια διαδοχικές καταλήψεις της πλατείας Republique, που έγιναν γνωστές ως Nuit debout. Σε σχέση με τους προηγούμενους π.χ. τους Αγανακτισμένους στην Ισπανία, προήλθε από τα ίδια κοινωνικά στρώματα, αλλά το Nuit debout προσπάθησε να πετύχει την ευρύτερη δυνατή συμμαχία, περιλαμβάνοντας τις ομοσπονδίες εργαζομένων, ως κλειδί για την νίκη. Αν και δεν το πέτυχε, υποστηρίχτηκε και από την ηγεσία του CGT, την οποία πίεζαν τα όλο και πιο ανήσυχα μέλη προκειμένου να ενώσουν τις δυνάμεις τους με τους νέους. Αυτή η ένωση υλοποιήθηκε στις μεγαλύτερες μαζικές διαδηλώσεις, παρά τις αρχικές διαφωνίες ανάμεσα στα στελέχη της συνομοσπονδίας και τους ριζοσπάστες νέους. Αυτές κόπασαν όταν οι επικεφαλής συνδικαλιστές παραχώρησαν την ηγεσία των διαδηλώσεων στους νέους και η μάζα των συνδικαλιστών στάθηκε απέναντι σε μια όλο και πιο βίαιη αστυνομική καταστολή.

Αυτά τα ενωμένα κινήματα μπόρεσαν να πετύχουν, από μια σημαντική άποψη, τους μεγαλύτερους θριάμβους του μεγάλου κύκλου των αγώνων. Και είναι σαφές ότι οι συμμαχίες που δημιουργήθηκαν ανάμεσα σε οργανισμούς που αντιπροσωπεύουν διάφορα κοινωνικά στρώματα ήταν αυτές που τους επέτρεψαν να συγκεντρώσουν μεγαλύτερη δύναμη και πολιτική αποτελεσματικότητα από τους περισσότερους που αγωνίστηκαν ενάντια στη Μεγάλη Ύφεση. Η Γαλλική κυβέρνηση προσπάθησε να κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης εναντίον του κινήματος, προκειμένου να απαγορεύσει τις διαδηλώσεις, όμως υποχώρησε. Ούτε και μπόρεσε στο τέλος η κυβέρνηση να αποσπάσει μια σαφή νίκη για να περάσει τον νόμο. Η αντιπολίτευση, υποστηριζόμενη από τη μεγάλη πλειοψηφία του κόσμου, ήταν πολύ ισχυρή. Από μια άποψη παραδεχόμενη την πολιτική της ήττα, αλλά σε κάθε περίπτωση επιμένοντας να περάσει την αντεργατική μεταρρύθμιση, η κυβέρνηση υποχρεώθηκε να χρησιμοποιήσει έναν ειδικό νόμο, το Άρθρο 49.3 του Γαλλικού Συντάγματος, για να περάσει τον νόμο χωρίς να ψηφιστεί από τη Βουλή.

Αντί για Επίλογο

Κατά τη διάρκεια του μεγαλύτερου μέρους της ιστορίας του καπιταλισμού, οι παγκόσμιες καπιταλιστικές τάξεις δικαιολόγησαν την επιβολή τους με διάφορες εκδοχές του γνωστού σλόγκαν «ό,τι είναι καλό για τη General Motors είναι καλό για την Αμερική». Αυτό σημαίνει ότι είναι προς το συμφέρον όλων, της εργατικής τάξης περιλαμβανομένης, να δώσουν προτεραιότητα στα κέρδη των εργοδοτών, επειδή μόνο αν οι τελευταίοι μπορούν να εγγράψουν κέρδη θα θελήσουν να συσσωρεύσουν κεφάλαιο και, εφόσον επικρατούν οι καπιταλιστικές σχέσεις ιδιοκτησίας, μόνο αν οι εργοδότες συσσωρεύουν κεφάλαιο (αυξάνουν την επένδυση και τις θέσεις εργασίας) μπορούν να βελτιώνουν τα επίπεδα ζωής τους οι εργαζόμενοι. Για να το θέσω διαφορετικά, προκειμένου να εγγράψουν κέρδη, εκτός από το να αγοράζουν τα μέσα παραγωγής, οι καπιταλιστές γενικά δεν είχαν άλλη επιλογή από το να προσλαμβάνουν εργαζόμενους και να τους πληρώνουν.

Τα τελευταία τριάντα περίπου χρόνια όμως, αυτό το κλισέ έχει σταματήσει να πείθει –και οι καπιταλιστικές τάξεις δεν το χρησιμοποιούν. Σε αυτή την περίοδο, το μέγεθος του εισοδήματος που καταλήγει στην καπιταλιστική τάξη είναι ολοένα αυξανόμενο, εξαιτίας της αναδιανομής προς τα πάνω εισοδήματος και πλούτου, αντί για την επανεπένδυση στην παραγωγή. Η αναδιανομή συμβαίνει με δύο βασικά τρόπους: Πρώτον, μέσω της διαδικασίας της παραγωγής αλλά και παραλείποντας την παραγωγή εντελώς. Από την άλλη, οι εργοδότες, ενώ μειώνουν τις επενδύσεις σε όλο και πιο εξωφρενικά επίπεδα και απολαμβάνουν όλο και πιο μεγάλες αυξήσεις της παραγωγικότητας, παίρνουν εισόδημα/κέρδη πληρώνοντας τους εργαζόμενους όλο και μικρότερους μισθούς, είτε μειώνοντας τις αυξήσεις, είτε αυξάνοντας το φόρτο εργασίας. Δεύτερον, οι καπιταλιστές, και οι πλούσιοι γενικότερα, μεταφέρουν εισόδημα και πλούτο κατευθείαν από τους εργαζόμενους στους εαυτούς τους μέσω πολιτικά κατεστημένων αρπαγών: μειώνοντας τους φόρους στις εταιρείες και στους πλούσιους και ούτω καθεξής. Οι καπιταλιστικές τάξεις δεν μπορούν πια να δικαιολογήσουν την επιβολή τους, προκειμένου να πλουτίσουν, υποστηρίζοντας ότι θα πρέπει να φροντίσουν τους εργαζόμενους. Δεν μπορούν να ισχυρίζονται ότι «ό,τι είναι καλό για την Goldman Sachs ή τους ομολόγους της είναι καλό για την Αμερική», επειδή το να κερδίζει χρήματα η σημερινή άρχουσα τάξη δεν ωφελεί κανέναν εκτός από τους ίδιους.

Το αποτέλεσμα είναι καταστροφικό για τους εργαζόμενους σε όλο τον κόσμο, δημιούργησε όμως και ένα τεράστιο πολιτικό άνοιγμα. Ο Καπιταλισμός δεν μπορεί πια να εξασφαλίσει την προσκόλληση των εργαζομένων στο σύστημα επειδή δεν καλύπτει τις ανάγκες τους, κι όλοι το ξέρουν αυτό. Θα πρέπει συνεπώς να βασιστούν σε δύο αρνητικά κίνητρα προκειμένου να επιτύχουν την υποταγή: ο φόβος του κόσμου ότι θα χάσουν τις θέσεις εργασίας τους, ή ότι δε θα υπάρχουν καν, και ο φόβος του κόσμου απέναντι στην κτηνώδη καταστολή ή στην τιμωρία αν αποπειραθεί να αντιδράσει. Η εμφάνιση αυτών των κτηνωδών καταστάσεων επέφερε την επιτάχυνση της ταξικής πάλης που λαμβάνει χώρα από την αρχή της Μεγάλης Ύφεσης.

Έχοντας πει αυτά, μέχρι τώρα τα κινήματα αντίστασης έχουν αποτύχει οικτρά κι αυτό είναι σαφές για όλους. Ακόμα και οι πιο ενωμένοι και καλοστημένοι αγώνες δεν μπόρεσαν να αυτοσυντηρηθούν ώστε να συνεχίσουν στον επόμενο γύρο. Οι προηγούμενες γενιές δεν μπόρεσαν να βάλουν κάτω τα δεδομένα των αγώνων που έχουν δώσει, να βγάλουν τα κατάλληλα πολιτικά μαθήματα, και να προσπαθήσουν να καταλάβουν ποια συμπεράσματα να εξάγουν προκειμένου να προχωρήσουν τους αγώνες με μεγαλύτερη επιτυχία και αποτελεσματικότητα. Ούτε και έχουν καταφέρει να δημιουργήσουν πολιτικές συλλογικότητες που θα βοηθήσουν αυτούς που θέλουν να συνεχίσουν να αγωνίζονται, ακόμα κι αφού ο συγκεκριμένος αγώνας τελειώσει. Για να το θέσω πιο απλά και χονδρικά, αυτοί που έχουν συμμετάσχει στους οικονομικούς και πολιτικούς αγώνες που ξέσπασαν και εξελίχθηκαν σε ένα πλαίσιο συνεχιζόμενης οικονομικής πίεσης από το 2007, δεν έχουν προσπαθήσει σοβαρά να δημιουργήσουν πολιτικούς οργανισμούς ή να αναπτύξουν πολιτικά προγράμματα, παρά τη σαφή αναγκαιότητα για κάτι τέτοιο. Αυτό είναι απολύτως προφανές. Το να αντιμετωπίσει κανείς όμως το χάσμα ανάμεσα στην υποκειμενική προοπτική και στην αντικειμενική δυνατότητα, δεν είναι λιγότερο επείγον επειδή είναι καταφανές.

Robert Brenner

Μετάφραση – Επιμέλεια: Βάλια Δημοπούλου – Κώστας Ψιούρης

Πηγή: Catalyst

Αναδημοσίευση από το https://commonality.gr

Στήλη Ἅλατος ...Ἡ Ἁγία Κυριακή

Κοινωνια

Ὁ Ἐπίσκοπος Ὠλένης

Α Θ Α Ν Α Σ Ι Ο Σ                                                                    Κυριακή 7 Ἰουλίου 2019

Στήλη Ἅλατος ...

 

Σήμερα ἡ Αγία μας Ἐκκλησία, ἀγαπητοί μου ἀναγνῶστες, ἑορτάζει τό μαρτύριον τῆς Ἁγίας Μεγαλομάρτυρος Κυριακῆς, ἡ ὁποία ἔζησε τέλος τοῦ 3ου αἰῶνος μ.χ. .Γεννήθηκε ἀπό εὐσεβεῖς καί ἐναρέτους γονεῖς εἰς τήν Νικομήδεια τῆς Μ. Ἀσίας.

Τό Κοντάκιον τῆς ἑορτῆς μᾶς καθοδηγεῖ στήν οὐσία τῆς ἁγιό-τητός της. Φάνηκε Ἡ ἁγία λέγει φάνηκε « ἀνδρεία τῷ φρονήματι, κυρία νοός τε καί παθῶν ἀπρεπῶν». Μέ ἀνδρικό λοιπόν φρόνημα ἡ Ἁγία Κυριακή, μέ πίστη σταθε-ρή καί ἀκατάβλητη, ὑπῆρξε κυρία τοῦ νοῦ καί τῶν ἀπρεπῶν παθῶν τοῦ ἀνθρώπου.

Ὁ ἄνθρωπος ἀπό μόνος του δέν ἔχει τήν δυνατότητα νά ἀποκτή-σει ἀρετές, ἐάν δέν εἶναι μέλος Χριστοῦ. Ὁ βαπτισμένος καί χρισμέ-νος Χριστιανός, αὐτός νοιώθει τήν δύναμη τοῦ πνεὐματος τοῦ Θεοῦ, πού τόν ἐνισχύει νά ἀντιπαλαίει πρός ὅ,τι πονηρό πάει νά ἀλλοι-ώσει τήν ὕπαρξή του. Ὁ Χριστός μᾶς βεβαιώνει ὅτι: «χωρίς ἐμοῦ οὐ δύνασθε ποιεῖν οὐδέν», ἐνῶ γιά τήν Ἁγία ὁ Ὑμνογράφος τῆς Ἐκκλη-σίας μας σημειώνει ὅτι: «Αἴγλη τῇ σῇ φωτιζομένη ἡ ἔνδοξος Κυρια-κή, φιλάνθρωπε, σκότος διέφυγε πολυθέου ἀπάτης». Ἀπό τήν ἄπο-ψη αὐτή ἡ παρθένος ψυχή σώζεται, ὅταν γίνεται ταυτοχρόνως νύμ-φη τοῦ Χριστοῦ. Ἄν ὁ ἄνθρωπος δέν δεχθεῖ τόν Χριστό ὡς νυμφίο τῆς ψυχῆς του, τότε σωτηρία δέν ὑπάρχει, δέν σώζεται.. Τό ζητού-μενο λοιπόν γιά κάθε πιστό εἶναι ἡ ἀγάπη πρός τόν Χριστόν. Τό δοξαστικό τῶν στιχηρῶν τοῦ ἑσπερινοῦ τῆς ἑορτῆς τῆς Ἁγίας μᾶς ἀποκαλύπτει ὅτι : «Εἰς ὀσμήν μύρου σου ἔδραμον, Χριστέ ὁ Θεός, ὅτι τέτρωμαι τῆς σῆς ἀγάπης ἐγώ. Μή χωρίσῃς με Νυμφίε ἐπουράνιε».

Τό πρῶτο λεπτό σημεῖον πού ξεχωρίζουμε στήν ἄθληση καί τό μαρτύριο τῆς Ἁγίας Κυριακῆς εἶναι τό ἄκαμπτο θάρρος μίας νεαρῆς γυναῖκας μπροστά στόν εἰδωλολάτρη Ἡγεμόνα, πού τήν ἀνέκρινε καί τήν ἀπειλοῦσε. «Εἶμαι χριστιανή», ἔλεγε μέ σεμνή καύχηση ἡ Ἁγία, κι’ἦταν αὐτή ἡ φωνή καί ἡ ὁμολογία, πού καθώς ἀκουόταν ἀρωμάτιζε τόν ἀέρα, ἀλλά καί τόν ἀρωματίζει πάντα μέσα στίς τόσες ρυπαρές φωνές καί τίς βλασφημίες, πού τόν μολύνουν.

Τό δεύτερο σημεῖο, πού ξεχωρίζουμε στήν ἄθληση καί τό μαρτύριο τῆς Ἁγίας Κυριακῆς, εἶναι ἡ δήλωση καί ἡ ὁμολογία της μπροστά στόν ἀγριεμένο Ἡγεμόνα. «Μήν προσπαθεῖς νά μέ δελεά-σεις, τοῦ εἶπε, μή μέ ἀπειλεῖς, δέν θά μέ κερδίσεις οὔτε μέ τίς ὑπο-σχέσεις οὔτε μέ τό φόβο. Εἶμαι μία νέα γυναῖκα, μά εἶναι ὁ Θεός μαζί μου κι’αἰσθάνομαι τόν ἑαυτό μου ἀήττητο». Ἐδῶ φαίνεται ἡ πίστη καί τό φρόνημα τῶν Ἁγίων Μαρτύρων. Δέν πιστεύουν στόν ἑαυτό τους, δέν πηγαίνουν πρός τό θάνατο μέ τή δική τους δύναμη. Οἱ Ἅγιοι δίνουν τή μαρτυρία μέ τήν δύναμη τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ.

Οἱ Ἅγιοι δέν εἶναι ἥρωες, εἶναι μάρτυρες. Ἡ ἐποχή μας εἶναι μαρτυρική. Ὁ πιστός καθημερινῶς εἶναι ὑποχρεωμένος νά δίνει «τήν μαρτυρίαν Ἰησοῦ Χριστοῦ». Τό «χριστιανός» δέν εἶναι ἕνα ὄνομα καί ἕνας τίτλος κληρονομικός, χωρίς βάρος καί χωρίς εὐθύνη. «Εἶναι τρόπος σκέψεως καί κανών ζωῆς», εἶναι «αἵρεσις βίου». Ὁ Ἀπόστο-λος γράφει πώς πρέπει νά εἴμαστε ἕτοιμοι «διδόναι λόγον περί τῆς ἐν ἡμῖν ἐλπίδος». Αὐτό τό «διδόναι λόγον» δέν εἶναι μαρτυρία ἀνώ-δυνη. Σέ ὁρισμένες περιστάσεις καταντά διωγμός «ἕνεκεν δικαιοσύ-νης», μαρτύριο καί θάνατος «ἕνεκεν ἐμοῦ καί τοῦ εὐαγγελίου», καθώς τό εἶπε ὁ Χριστός. Ὁ πιστός ζεῖ μέ τήν ἔννοια τοῦ μαρτυρίου ριζωμένη καί δέεται μαζί μέ τήν Ἐκκλησία γιά τά τέλη τῆς ζωῆς του, νά εἶναι «ἀνώδυνα» καί «ἀνεπαίσχυντα».

Ἡ Ἐκκλησία σήμερα ἀπό κάθε ἄλλη ἐποχή διέρχεται περίοδο ὀργανωμένου διωγμοῦ. Σήμερα, πολύ περισσότερο ἴσως ἀπό χθες, ὁ πιστός εἶναι ἀθλητής τῆς πίστεως καί πρέπει νά εἶναι ἕτοιμος νά τήν ὁμολογήσει, νά τήν βεβαιώσει, καί ἄν τοῦ δωθεῖ ἡ εὐκαιρία νά σταυρωθεῖ γι’ αὐτήν, νά γίνει ἄξιος μιμητής τοῦ Χριστοῦ. Δέν εἶναι ἡ ἀνθρώπινη ἀντοχή πού βγάζει νικητή τον Μάρτυρα , πού φθάνει νά ἐπισφραγίσει μέ τό θάνατό του «τήν μαρτυρίαν Ἰησοῦ Χριστοῦ», ἀλλά εἶναι ἡ ὀρθή καί ἀκλόνητη πίστη καί ἡ Θεία Χάρης.

Μέ τή Θεία Χάρη «καταστέφονται μάρτυρες» καί αὐτήν θέλει ὁ πιστός ὡς ἐνισχυτή καί βοηθό του, προετοιμάζοντας τόν ἑαυτό του γιά τό μαρτύριο. Εἶναι οἱ δυνάμεις πού ἐνισχύουν κάθε ἀγωνιστή, ἐπιτυγχάνει τήν κάθαρση καί τήν τέλείωσή του καί καθίσταται, ὅπως οἱ Μάρτυρες, κληρονόμοι τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ .ΑΜΗΝ.

Προέλευση εικόνας: http://www.saint.gr

Αναταράξεις στην πορεία ένταξης σε ΕΕ και ΝΑΤΟ (σχετικά με την Αλβανία)

Διεθνή

 

Χαρακτηριστικό της έντασης είναι ότι στη πόλη Σκόδρα στον βορρά, οπαδοί της αντιπολίτευσης προξένησαν καταστροφές σε σχολείο που ετοιμαζόταν να μετατραπεί σε εκλογικό τμήμα.

 

Είναι πράγματι δύσκολο να διαπιστώσει κανείς, εάν η κωλυσιεργία των οργάνων της ΕΕ και του ΝΑΤΟ στην περίπτωση της Β. Μακεδονίας προξενεί την πολιτική αστάθεια στα Δυτικά Βαλκάνια, ή η πολιτική αστάθεια στις δύο χώρες, και κυρίως στην Αλβανία, προκαλεί τη διστακτικότητα στη λήψη αποφάσεων προσδιορισμού ημερομηνίας ένταξης. Αυτό περισσότερο αφορά την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση γιατί στο ΝΑΤΟ η Αλβανία ανήκει από το 2009 οπότε και κατέθεσε και το αίτημα ένταξης στην ΕΕ.

Σήμερα τα βλέμματα στραμμένα στην Αλβανία

Σήμερα, Κυριακή, διεξάγονται επίσημα οι δημοτικές εκλογές στην Αλβανία. Η κυβέρνηση του PSSH Σοσιαλιστικού Κόμματος του Εντι Ράμα προκήρυξε τις εκλογές μέσα στο χρόνο που ορίζει ο νόμος. Όμως, από την βουλή του 2017 των 140 εν συνόλω εκλεγμένων βουλευτών, είχαν αποχωρίσει οι 66 που ανήκαν στα κόμματα της αντιπολίτευσης και έμειναν 74 του PSSH. Όλα αυτά τον Φεβρουάριο του 2019. Οι 66 βουλευτές της αντιπολίτευσης στη συνέχεια παραιτήθηκαν και από βουλευτές. Τη θέση τους κατέλαβαν οι επόμενοι στα ψηφοδέλτια και από τις 66 έδρες οι 46 έχουν καλυφθεί. Η βουλή σήμερα αποτελείται από 120 μόνο βουλευτές και 20 κενές έδρες. Τα μεγάλα κόμματα της αντιπολίτευσης είναι το Δημοκρατικό Κόμμα PD τού Μπάσα που ηγείται των βίαιων διαδηλώσεων και των επιθέσεων στα δημόσια κτήρια με εμπρηστικούς μηχανισμούς και το Σοσιαλιστικό Κίνημα για ένταξη στην ΕΕ το LSI της Μονίκα Κριεμάδι, συζύγου του Προέδρου της Δημοκρατίας, Ιλίρ Μέτα.
Ο Πρόεδρος εκτός που δεν συμφωνεί με την ημερομηνία, δεν υπέγραψε το σχετικό Διάταγμα για την διεξαγωγή των εκλογών και προτείνει ύστερα από μεγάλη πίεση την 13η Οκτωβρίου. Η αντιπολίτευση, που τον ακολουθεί, στηρίζει την απόφασή της μη συμμετοχής, στον ισχυρισμό ότι οι εκλογές διεξάγονται από παράνομη κυβέρνηση διότι συνεργάζεται με το οργανωμένο έγκλημα, συνεπώς είναι παράνομες και οι εκλογές. Οι κατηγορίες αυτές βέβαια προέρχονται από τον πολιτικό χώρο του Μπερίσα, που άφησε ιστορία για τις τραπεζικές πυραμίδες, που «έφαγαν» τα λεφτά των Αλβανών και για τη διάλυση των στρατιωτικών αποθηκών πυρομαχικών και όπλων που μετέτρεψαν τη γείτονα σε μη ευνομούμενη πολιτεία για σειρά ετών. Και για τον Μέτα όμως έχουν ακουστεί πολλά και κυρίως για τη συμμετοχή του σε ακραία επικερδείς ποικίλες δραστηριότητες που δεν έχουν καμία σχέση με την νομιμότητα. Για τον Μπάσα η κατάσταση είναι κάπως διαφορετική. Έχει κληθεί για ανάκριση με την κατηγορία του ξεπλύματος ρωσικού χρήματος, έναντι σημαντικής αμοιβής, την οποία δαπανούσε στις πολιτικές του δραστηριότητες. Για τις ΗΠΑ οι σαββατιάτικες διαδηλώσεις της Αλβανίας θεωρήθηκαν αντίπαλες όχι μόνο στον Εντι Ράμα, αλλά και πως είναι ενάντια στις σαββατιάτικες διαδηλώσεις του Βουκ Γέρεμιτς και της εκεί σερβικής αντιπολίτευσης, που στρέφονται ενάντια στη κυβέρνηση Βούτσιτς
Στο μεταξύ, ο Μπερίσα, αφανής αρχηγός του PD με υποχείριο τον Μπάσα, και υποκινητής σύμφωνα με πολιτικούς παρατηρητές των επαναλαμβανόμενων σαββατιάτικων διαδηλώσεων και ταραχών στα Τίρανα, φημολογείται ότι έφυγε προς την Βιέννη, μια που οι ΗΠΑ του έχουν απαγορεύσει την είσοδο. Αυτό ανοίγει το δρόμο στην απόφαση της παρούσας Βουλής, για την διαδοχή του Ιλίρ Μέτα και έχουν ακουστεί ήδη τα δύο πρώτα ονόματα για την θέση του προέδρου. Πρόκειται για τον Παντελή Μάικο βουλευτή του PSSH και υπουργό Διασποράς καθώς και για την Ζοζεφίνα Τοπαλι μια από τους 66 βουλευτές που παραιτήθηκαν μέλος του PD.
Η πολιτική ένταση συνεχίζεται σε όλη την χώρα διότι στην πλειοψηφία των Δήμων, δηλαδή στους 31 από τους 61, εμφανίζεται μόνον ένας υποψήφιος συνδυασμός. Στην άρνηση της αντιπολίτευσης να συμμετάσχει στις εκλογές προστίθεται και η ακύρωση της απόφασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για αποστολή εκλογικών παρατηρητών, παρόλο που οι παρατηρητές του ΟΑΣΕ παραμένουν. Χαρακτηριστικό της έντασης είναι ότι στη πόλη Σκόδρα στον βορρά, οπαδοί της αντιπολίτευσης προξένησαν καταστροφές σε σχολείο που ετοιμαζόταν να μετατραπεί σε εκλογικό τμήμα. Tα ίδια και στο Μπουρρέλ ενώ στο Κούκες απειλούσαν να εισβάλουν με φορτηγό και να ισοπεδώσουν το σχολείο. Και ενώ κυβέρνηση και αντιπολίτευση συγκρούονται πολιτικά για το κατά πόσο οι εκλογές είναι νόμιμες ή παράνομες δύο είναι τα αντίπαλα συνθήματα : το «edheune» δηλαδή το me too στα αλβανικά που ερμηνεύεται ότι, βάλτε κι εμένα στη φυλακή και το «Une Votoj» δηλαδή εγώ ψηφίζω που δείχνει ότι στόχος της κυβέρνησης είναι να καταστήσει ως νόμιμες τις εκλογές μέσω της υψηλής συμμετοχής.

Επισκέψεις κορυφαίων αλβανών Σοσιαλιστών στην Θεσσαλονίκη

Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Νίκο Πελέσι, βρέθηκε στην Θεσσαλονίκη σε εκδήλωση οπαδών του σοσιαλιστικού κόμματος Αλβανίας, όπου μετέφερε και χαιρετισμό στον έλληνα πρωθυπουργό. Στην εκδήλωση μίλησε και ο δήμαρχος Κορυτσάς Σωτηράκης Φίλος, που επιδιώκει την επανεκλογή του. Στόχος ήταν να προτρέψουν τους αλβανούς ψηφοφόρους που ζουν στην Βόρεια Ελλάδα να μεταβούν στη χώρα τους και να ψηφίσουν. Στην εκδήλωση ήταν η υπουργός βόρειας Ελλάδας Ε. Χατζηγεωργίου και η υποψήφια βουλευτής Τεκτονίδου. Θερμά χειροκροτήματα απέσπασε ο βουλευτής και υποψήφιος του ΣΥΡΙΖΑ Τριαντάφυλλος Μηταφίδης που μίλησε για την ανάγκη δημοκρατίας στα Βαλκάνια και για τον συμφιλιωτικό ρόλο της συνθήκης των Πρεσπών. Ο Μηταφίδης προσκεκλημένος και σε προηγούμενη συνάντηση με τον βουλευτή γραμματέα της κοινοβουλευτικής ομάδας των σοσιαλιστών Ταουλάντ Μπάλλα, συζήτησαν για τα οφέλη της συνθήκης των Πρεσπών σε ολόκληρα τα Βαλκάνια παρά το πρόσκαιρο πολιτικό κόστος.

Βόρεια Μακεδονία: ανασχηματισμός ή μια τρύπα στο νερό;

Την κατάσταση αδράνειας στην οποία είχε περιέλθει η κυβέρνηση Ζάεφ κριτικάρουν οπαδοί, μέλη, ψηφοφόροι, αλλά και αντίπαλοι του κυβερνώντος σοσιαλιστικού κόμματος της Βόρειας Μακεδονίας. Μάλιστα, χαρακτηριστικά ανέφεραν την κατάσταση νιρβάνα του υπουργού Εξωτερικών Δημήτρωφ, ο οποίος επιχείρησε αρχικά να καταλάβει την θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας, που εν συνεχεία κατέλαβε ο κ Πεντέροφσκι. Ο υπουργός, πρωταγωνιστής τόσο της συμφωνίας των Πρεσπών αλλά και της προσέγγισης με την Βουλγαρία εκ μεταγραφής στον Ζάεφ από το VMRO, ίσως αισθάνθηκε περιθωριοποιημένος, και παρουσιάζει ένα πολιτικό σλόου μόσιον στις δραστηριότητές του. Όμως ο στόχος της δυσμενούς κριτικής δεν ήταν αυτός. Σε ομιλία του Ζάεφ πριν 3 μήνες, όταν πολιτικός του τον πλησίασε και του έδωσε ως συμβολικό δώρο μια σκούπα, ο πρωθυπουργός υποσχέθηκε να καθαρίσει την κυβέρνησή του. Όλοι ανέμεναν ως πρώτο και καλύτερο τον υπουργό Οικονομικών κ Τέντοφσκι. Και πράγματι εκτός από τους αλβανούς υπουργούς του DUI που απομακρύνθηκαν λόγω διαφωνιών με τον αλβανό συγκυβερνώντα επικεφαλής Αχμέτι, η σημαντικότερη απομάκρυνση ήταν αυτή του υπουργού Οικονομικών. Όταν όμως ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός την πρόθεσή, του να ασκήσει και καθήκοντα υπουργού Οικονομικών, προξένησε τέτοια κατακραυγή, που αμέσως απομακρύνθηκε. Το συμπέρασμα είναι ότι μέσα στο επόμενο εξάμηνο η χώρα θα οδηγηθεί σε εκλογές.
Στο μεταξύ τόσο η Βόρεια Μακεδονία όσο και η Αλβανία αναμένουν την ημερομηνία στην οποία θα προσδιοριστεί η ημερομηνία ένταξης στην ΕΕ. Όσο για το ΝΑΤΟ, η Τουρκία έχει φέρει αντιρρήσεις με την υποψία ότι τα Σκόπια αποτελούν θύλακα Γκιουλενιστών ενώ ο γγ Σόλτενμπερκ ούτε λίγο ούτε πολύ ευχήθηκε στην διάσκεψη του Λονδίνου τον Δεκέμβρη κάτι να γίνει. Δηλαδή άντε και «Καλά Χριστούγγεννα».

Γιώργος Βερβέρης, συντονιστής Τμήματος Ευρωπαϊκής Πολιτικής

Πηγή: http://epohi.gr

Σημαντική η ευφυής γεωργία στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής

Περιβαλλον

Τη συνεισφορά της εισαγωγής καινοτομίας (τεχνολογικής και μη) στη διαμόρφωση της ΚΑΠ εξετάζει η πρόσφατα εκδοθείσα έκθεση της Κομισιόν, με θέμα τον αντίκτυπο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Αξίζει να αναφερθεί ότι η έκθεση λαμβάνει υπόψη παραδείγματα από πρακτικές δέκα κρατών-μελών, στα οποία δεν συμπεριλαμβάνεται η Ελλάδα, ωστόσο αξιοποιεί και δεδομένα και από τα 28 κράτη-μέλη της ΕΕ. Αξίζει να διευκρινιστεί ότι η αξιολόγηση που γίνεται αφορά μέτρα της ΚΑΠ μετά από τη μεταρρύθμιση του 2013.

Oι κύριες κατηγορίες τεχνολογικών καινοτομιών που εξετάζονται στην έκθεση αφορούν:

 

1) Γενετική βελτίωση, 
2) Καινοτόμες εφαρμογές των βιοεπιστημών, 
3) Μηχανικές καινοτομίες, 
4) Καινοτομία βασισμένη στη γνώση, 
5) Συνθήκες ελεγχόμενου κλίματος όπως τα θερμοκήπια.

Μεταξύ των πρακτικών που αναφέρονται στην έκθεση περιλαμβάνεται η βελτίωση της ανθεκτικότητας των φυτών στο θερμό κλίμα, καθώς και η χρήση «αναστολέων νιτροποίησης» που συμβάλλουν στις μειωμένες εκπομπές διοξειδίου του αζώτου και στη μείωση διαρροών νιτρικών αλάτων στο περιβάλλον.

Μάλιστα, σύμφωνα με την έκθεση, «η τεχνολογία αυτή έχει τη δυνατότητα μείωσης των εκπομπών του διοξειδίου του αζώτου έως και 35%, ενώ συμβάλλει και στον περιορισμό της απαιτούμενης λίπανσης».

Η χρήση αισθητήρων στο έδαφος για αροτραίες καλλιέργειες και δενδροκομία επιτρέπουν την εξοικονόμηση νερού από 8% έως 41%, με τη μέση εξοικονόμηση να ανέρχεται από 20% έως 25%

Στην ενότητα των μηχανικών καινοτομιών γίνεται αναφορά στη βελτιστοποίηση της άρδευσης με τη μέθοδο της σταγόνας αντί για τον εκτοξευτή νερού. Σύμφωνα με την έκθεση, η άρδευση με σταγόνα μπορεί να εξοικονομήσει έως 35% στις αροτραίες καλλιέργειες, από 28% έως 46% στη δενδροκομία και από 17% έως 43% στην παραγωγή φρούτων και λαχανικών.

Εκτενής αναφορά γίνεται επίσης στον ισχυρό ρόλο των ψηφιακών τεχνολογιών για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, όπως η ευφυής λίπανση και η ευφυής άρδευση. Σύμφωνα με την έκθεση, «οι ψηφιακές τεχνολογίες μπορούν να βελτιστοποιήσουν τη λίπανση ή την κατανάλωση νερού.

Για παράδειγμα, είναι εφικτή η εξοικονόμηση λιπάσματος από 200 γρ. έως 2 κιλά ανά στρέμμα. Η χρήση αισθητήρων στο έδαφος για αροτραίες καλλιέργειες και δενδροκομία επιτρέπουν την εξοικονόμηση νερού από 8% έως 41%, με τη μέση εξοικονόμηση να ανέρχεται από 20% έως 25%. Στα οπωροκηπευτικά, η εξοικονόμηση εκτοξεύεται από 30% έως 89%, ενώ η μέση εξοικονόμηση φτάνει το 45%-50%».

Πηγή: https://www.ypaithros.gr

Νέοι κανόνες της ΕΕ για την επαναχρησιμοποίηση του νερού στη γεωργική άρδευση

Περιβαλλον

Η ΕΕ λαμβάνει νέα μέτρα προκειμένου να περιορίσει τον κίνδυνο έλλειψης νερού για την άρδευση καλλιεργειών. Το Συμβούλιο καθόρισε σήμερα τη θέση του (γενική προσέγγιση) σχετικά με έναν κανονισμό βάσει του οποίου διευκολύνεται η χρήση των αστικών λυμάτων για γεωργική άρδευση.

Με τους νέους κανόνες η Ευρώπη θα μπορέσει να προσαρμοστεί στις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής. Ο κανονισμός, ο οποίος συνάδει απόλυτα με την κυκλική οικονομία, θα βελτιώσει τη διαθεσιμότητα του νερού και θα ευνοήσει την αποδοτική χρήση τους. Η εξασφάλιση επαρκούς ποσότητας νερού για την άρδευση των αγρών, ιδίως σε περιόδους καύσωνα και σοβαρής ξηρασίας, μπορεί να συμβάλει στο να αποτρέπονται οι απώλειες συγκομιδής και η έλλειψη τροφίμων.

«Το νερό είναι πολύτιμος πόρος. Σήμερα έγινε ένα σημαντικό βήμα με τη θέσπιση νέων κανόνων χάρη στους οποίους θα μπορούμε να ανακτήσουμε το νερό κατά τρόπο ασφαλή για τους ανθρώπους και τα ζώα, καθώς και για το περιβάλλον. Είναι σκόπιμο να καθοριστούν εναρμονισμένα ελάχιστα πρότυπα για την ποιότητα του επαναχρησιμοποιούμενου νερού και για την παρακολούθηση της συμμόρφωσης, ούτως ώστε οι γεωργοί μας να μπορούν να χρησιμοποιούν το νερό αυτό. Μέρος της προσπάθειας αυτής είναι να αντληθούν διδάγματα από την εμπειρία ορισμένων κρατών μελών τα οποία εφαρμόζουν με επιτυχία τη διαδικασία επαναχρησιμοποίησης του νερού εδώ και δεκαετίες». Ioan Deneș, Υπουργός Υδάτων και Δασών

 

Πολλά κράτη μέλη έχουν μακρά και επιτυχή πείρα όσον αφορά την επαναχρησιμοποίηση του νερού για διάφορους σκοπούς, μεταξύ των οποίων η γεωργική άρδευση. Η επαναχρησιμοποίηση του νερού είναι ευνοϊκότερη για το περιβάλλον από τις εναλλακτικές μεθόδους παροχής νερού, όπως είναι η μεταφορά νερού ή η αφαλάτωση. Οι προτεινόμενοι νέοι κανόνες θα είναι ιδιαίτερα χρήσιμοι σε περιοχές όπου η ζήτηση νερού εξακολουθεί να υπερβαίνει την προσφορά, παρά τα προληπτικά μέτρα για τη μείωση της ζήτησης. Οι ισχύοντες κανόνες της ΕΕ για την υγιεινή των τροφίμων εξακολουθούν να ισχύουν και τηρούνται πλήρως.

Με τη θέση του, το Συμβούλιο παρέχει στα κράτη μέλη την ευελιξία να αποφασίζουν κατά πόσον επιθυμούν να χρησιμοποιήσουν τέτοιους υδάτινους πόρους για άρδευση, δεδομένου ότι οι γεωγραφικές και κλιματικές συνθήκες ποικίλλουν σε μεγάλο βαθμό μεταξύ των κρατών μελών. Ένα κράτος μέλος μπορεί να αποφασίσει ότι δεν ενδείκνυται η επαναχρησιμοποίηση νερού για γεωργική άρδευση σε τμήμα ή στο σύνολο της επικράτειάς του.

Η πρόταση περιλαμβάνει αυστηρές απαιτήσεις για την ποιότητα του επαναχρησιμοποιούμενου νερού και την παρακολούθησή του ώστε να εξασφαλίζεται η προστασία της υγείας των ανθρώπων και των ζώων καθώς και του περιβάλλοντος.

Τα κράτη μέλη θέλουν να είναι βέβαια ότι οι απαιτήσεις του κανονισμού θα βασίζονται συνεχώς στα πιο πρόσφατα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία. Για τον λόγο αυτόν, εισήγαγαν μια ρήτρα βάσει της οποίας η Επιτροπή οφείλει να αξιολογεί την ανάγκη επανεξέτασης των ελάχιστων απαιτήσεων ποιότητας του επαναχρησιμοποιούμενου νερού, με βάση τα αποτελέσματα αξιολόγησης της εφαρμογής του κανονισμού ή κάθε φορά που το απαιτούν οι νέες τεχνικές και επιστημονικές γνώσεις.

Ιστορικό και επόμενα στάδια

Στις 28 Μαΐου 2018, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε πρόταση κανονισμού σχετικά με τις ελάχιστες απαιτήσεις για την επαναχρησιμοποίηση του νερού, στο πλαίσιο της υλοποίησης του σχεδίου δράσης για την κυκλική οικονομία. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καθόρισε τη γνώμη του επί της πρότασης στις 12 Φεβρουαρίου 2019.

Η γενική προσέγγιση που καθορίστηκε σήμερα αποτελεί την εντολή του Συμβουλίου για τις μελλοντικές διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Οι τριμερείς διαπραγματεύσεις αναμένεται να αρχίσουν υπό φινλανδική προεδρία.

Πηγή: https://www.ypaithros.gr

Η λίμνη Μουριά δεν είναι σκουπιδότοπος!

Περιβαλλον

Με το σύνθημα «Αυτό το καλοκαίρι βάζουμε ένα τέλος στην ανεξέλεγκτη εναπόθεση απορριμμάτων στη λίμνη Μουριά» ο Φυσιολατρικός Σύλλογος φίλων λίμνης Μουριάς και ποταμού Αλφειού διοργάνωσε την Κυριακή 30 Ιουνίου την πρώτη δράση ευαισθητοποίησης για το μεγάλο πρόβλημα της ανεξέλεγκτης ρύπανσης. Η πόλη μας έχει γίνει ένας απέραντος σκουπιδότοπος και η λίμνη Μουριά χωματερή. Καλούμε τον Δήμο Πύργου να αναλάβει επιτέλους τις ευθύνες του και να σταματήσει αυτή η επικίνδυνη για τη δημόσια υγεία κατάσταση η οποία εγκυμονεί και τον κίνδυνο ανεξέλεγκτων πυρκαγιών που αποτελούν σχεδόν καθημερινό φαινόμενο στις εκτάσεις της λίμνης. Η κυριακάτικη δράση περιελάμβανε μάζεμα σκουπιδιών, καθάρισμα του δρόμου από τα χορτάρια, βάψιμο και συντήρηση του γεφυριού για τη βελτίωση της ορατότητας.

 

Η λίμνη Μουριά δεν είναι σκουπιδότοπος!

Περιβαλλον

Με το σύνθημα «Αυτό το καλοκαίρι βάζουμε ένα τέλος στην ανεξέλεγκτη εναπόθεση απορριμμάτων στη λίμνη Μουριά» ο Φυσιολατρικός Σύλλογος φίλων λίμνης Μουριάς και ποταμού Αλφειού διοργάνωσε την Κυριακή 30 Ιουνίου την πρώτη δράση ευαισθητοποίησης για το μεγάλο πρόβλημα της ανεξέλεγκτης ρύπανσης. Η πόλη μας έχει γίνει ένας απέραντος σκουπιδότοπος και η λίμνη Μουριά χωματερή. Καλούμε τον Δήμο Πύργου να αναλάβει επιτέλους τις ευθύνες του και να σταματήσει αυτή η επικίνδυνη για τη δημόσια υγεία κατάσταση η οποία εγκυμονεί και τον κίνδυνο ανεξέλεγκτων πυρκαγιών που αποτελούν σχεδόν καθημερινό φαινόμενο στις εκτάσεις της λίμνης. Η κυριακάτικη δράση περιελάμβανε μάζεμα σκουπιδιών, καθάρισμα του δρόμου από τα χορτάρια, βάψιμο και συντήρηση του γεφυριού για τη βελτίωση της ορατότητας.


Η χρήση του καλαμποκιού ως βιοκαύσιμο έχει μεγαλύτερο περιβαλλοντικό κόστος από ό,τι ως τρόφιμο

Περιβαλλον

Η σύγκριση των οικονομικών και περιβαλλοντικών οφελών της χρήσης του καλαμποκιού ως βιοκαυσίμου έδειξε ότι το φυτό έχει αποτελεσματικότερη χρήση ως τρόφιμο.

Καθώς εντείνονται οι προσπάθειες να βρεθούν ανανεώσιμες εναλλακτικές λύσεις για τα ορυκτά καύσιμα, τα βιοκαύσιμα, όπως από το καλαμπόκι και το ζαχαροκάλαμο, εξετάζονται ως τα πιθανά καύσιμα του μέλλοντος. Η καλλιέργεια αυτών των βιοκαυσίμων, ωστόσο, απαιτεί τεράστιες εκτάσεις και εδώ και πολλά χρόνια έχουν τεθεί ερωτήσεις σχετικά με το εάν η πρακτική αυτή είναι οικονομικά και περιβαλλοντικά αποτελεσματική.

Τώρα, μία μελέτη του Πανεπιστημίου του Ιλινόι στις ΗΠΑ για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις της αμερικανικής γεωργίας, έδειξε ότι η καλλιέργεια καλαμποκιού για καύσιμα έχει κρυφό, μεγαλύτερο οικονομικό και περιβαλλοντικό κόστος.

Οι ερευνητές εξέτασαν την ευρεία οικονομία της γεωργικής παραγωγής, εξετάζοντας την «υπηρεσία κρίσιμης ζώνης», η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να αναλύσει τις επιπτώσεις της καλλιέργειας καλαμποκιού στην οικονομία και το περιβάλλον.

Η κρίσιμη ζώνη είναι η διαπερατή στρώση στην επιφάνεια του εδάφους. Η σύνθεση αυτής της ζώνης επηρεάζεται από τη γεωργία. Χρησιμοποιώντας αυτό το κριτήριο, οι ερευνητές μπόρεσαν να μετατρέψουν αυτόν τον αντίκτυπο σε ένα απτό κοινωνικό κόστος.

«Υπάρχουν πολλές αφηρημένες έννοιες που πρέπει να αντιμετωπίσουμε όταν συζητάμε για τις ανθρώπινες επιπτώσεις στην κρίσιμη ζώνη στις γεωργικές περιοχές», δήλωσε η Μέρεντιθ Ρίτσαρντσον, μέλος της ερευνητικής ομάδας.

«Θέλαμε να το παρουσιάσουμε με τρόπο που να δείχνει την ισοδύναμη αξία σε δολάρια της ανθρώπινης ενέργειας που καταναλώνεται στη γεωργική παραγωγή, και πόσο κερδίζουμε όταν χρησιμοποιείται καλαμπόκι ως τροφή έναντι ως βιοκαύσιμο».

Οι ερευνητές ξεκίνησαν με την απογραφή των πόρων που καταναλώνονται στην παραγωγή καλαμποκιού και του οικονομικού και περιβαλλοντικού κόστους τους σε ό,τι αφορά την διαθέσιμη και δαπανημένη ενέργεια. Στη συνέχεια ποσοτικοποίησαν τα οφέλη και το κόστος, όπως τις επιπτώσεις στην ποιότητα του αέρα και των υδάτων, για τη χρήση καλαμποκιού ως καύσιμο και ως τρόφιμο, σε ό,τι αφορά τις υπηρεσίες κρίσιμης ζώνης.

Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι η κοινωνική και οικονομική αξία της παραγωγής τροφίμων είναι 1.492 δολάρια ανά εκτάριο, ενώ σημειώνεται απώλεια 10 δολαρίων ανά εκτάριο όταν η καλλιέργεια χρησιμοποιείται για βιοκαύσιμα.

Η χρήση του καλαμποκιού ως πηγή καυσίμων φαίνεται να είναι μια εύκολη διαδρομή προς την ανανεώσιμη ενέργεια, ωστόσο, αυτή η μελέτη δείχνει ότι το περιβαλλοντικό κόστος είναι πολύ μεγαλύτερο, και τα οφέλη λιγότερα από τη χρήση καλαμποκιού ως τρόφιμο, καταλήγει η έρευνα.

Πηγή: https://www.naftemporiki.gr

Σε λίγες μέρες ανοίγει ο δεύτερος κύκλος του «Εξοικονόμηση Κατ΄Οίκον ΙΙ»

Περιβαλλον

Αρχίζει μέσα στον Ιούλιο η δεύτερη φάση του Προγράμματος «Εξοικονόμηση Κατ’ Οίκον ΙΙ».
Η επιλογή για ενεργοποίηση του προγράμματος στις αρχές του δεύτερου εξάμηνου έγινε για να δοθούν τα χρονικά περιθώρια ώστε να γίνουν οι φορολογικές δηλώσεις και να αξιοποιηθούν ως κριτήρια για την ένταξη στο Πρόγραμμα τα εισοδήματα του έτους 2018.
Στο νέο, δεύτερο κύκλο του Προγράμματος, έμφαση θα δοθεί στην ένταξη οικογενειών με παιδιά (αύξηση επιδότησης 5% για κάθε ανήλικο μέλος, έως και 2 παιδιά) αλλά και των νοικοκυριών με χαμηλά εισοδήματα. Ισχύει και σε αυτόν τον κύκλο η αποσύνδεση της υποχρέωσης λήψης δανείου από τη συμμετοχή στο πρόγραμμα, δηλαδή η λήψη δανείου δεν είναι υποχρεωτική. Ο προϋπολογισμός της κάθε αίτησης δεν θα υπερβαίνει τα 25.000 ευρώ.
Η υποβολή των αιτήσεων για το νέο κύκλο στην ηλεκτρονική πλατφόρμα θα ξεκινήσει διαδοχικά ανά ομάδα Περιφερειών από τις 15 Ιουλίου και θα γίνει με βάση τα εισοδηματικά κριτήρια του φορολογικού έτους 2018 (εκκαθαρισμένες δηλώσεις φορολογίας).
Κατά την πρώτη φάση υλοποίησης του «Εξοικονομώ Κατ’ Οίκον ΙΙ», χρηματοδοτήθηκαν παρεμβάσεις συνολικού προϋπολογισμού 640 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 362 εκατ. ευρώ χρηματοδοτήθηκαν μέσω επιδοτήσεων από πόρους του ΕΣΠΑ και του ΠΔΕ. Συνολικά αναβαθμίστηκαν ενεργειακά περί τις 43.000 κατοικίες.
Η δεύτερη φάση του προγράμματος, με πρόσθετο προϋπολογισμό 250 εκατ. ευρώ, θα καλύψει 25.000 κατοικίες. Μαζί με την συμμετοχή των ιδιωτών, το ύψος των παρεμβάσεων αναμένεται να υπερβεί τα 400 εκατ. ευρώ, με αποτέλεσμα να κλείνει ο κύκλος του Προγράμματος «Εξοικονόμηση Κατ’ Οίκον ΙΙ» με έργα ενεργειακής αναβάθμισης αξίας άνω του 1 δισ. ευρώ.

Προέλευση εικόνας: https://www.in.gr

Το Μεγάλο Σχίσμα

Ιστορία

Με τον όρο Σχίσμα εννοούμε τη διάσπαση της αδιαίρετης κατά την πρώτη χιλιετία Χριστιανικής Εκκλησίας, που συνέβη συμβατικά το 1054. Το Σχίσμα επηρεάστηκε από πολιτικούς, πολιτιστικούς και οικονομικούς παράγοντες, αλλά η βασική του αιτία δεν ήταν κοσμική, αλλά θεολογική. Οι Χριστιανοί της Ανατολής και της Δύσης διαφωνούσαν για τις Παπικές αξιώσεις και το Filioque.

Πολλούς αιώνες πριν από το Σχίσμα προέκυψαν ορισμένες διαφορές ανάμεσά τους, που σταδιακά τους αποξένωσαν. Αφορούσαν τον τρόπο της εκκλησιαστικής διοίκησης (Συνοδικό σύστημα στην Ανατολή, μονοκρατορία του Πάπα στη Δύση), τον τρόπο ερμηνείας της Παράδοσης (Filioque) και κυρίως τον τρόπο τέλεσης της Λατρείας (Εικονομαχία, διαφορές στη νηστεία και την τέλεση των μυστηρίων, χρήση αγαλμάτων στους ναούς της Δύσης, υποχρεωτική αγαμία για όλο τον κλήρο στη Δύση κ.ά).

Ωστόσο, η επιδείνωση των σχέσεων της Ορθόδοξης Ανατολής και της Λατινική Δύσης επιταχύνθηκε από τις γενικότερες πολιτικές εξελίξεις, που σημειώθηκαν κυρίως τον 8ο αιώνα, αποτέλεσμα των οποίων υπήρξε η ανασύσταση της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας από τους Φράγκους, ως ανταγωνίστριας δύναμης της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Η Ρώμη, που μέχρι τότε ήταν τμήμα του Βυζαντινού Κόσμου, περνούσε προοδευτικά στην επιρροή των Φράγκων, ιδιαίτερα από την εποχή του Καρλομάγνου. Από την περίοδο εκείνη υπήρχαν όλες οι προϋποθέσεις για το λεγόμενο Μεγάλο Σχίσμα και έλλειπαν μόνο οι αφορμές που δεν άργησαν να έλθουν.

Τα δύο μεγάλα «αγκάθια» που οδήγησαν στο Σχίσμα ήταν οι Παπικές Αξιώσεις και το Filioque. Οι Παπικές Αξιώσεις συνοψίζονται στο Πρωτείο του Ποντίφικα, έναντι των άλλων τεσσάρων Πατριαρχών της Ανατολής (Κωνσταντινουπόλεως, Αλεξανδρείας Αντιοχείας και Ιεροσολύμων). Στη Δύση υπήρχε μόνο μία μεγάλη επισκοπική έδρα που προέβαλε το προνόμιο της ίδρυσής της από τον Απόστολο Πέτρο. Η Ορθόδοξη Ανατολή δεν αρνείται το Πρωτείο της Εκκλησίας της Ρώμης, αλλά το εντάσσει στο πλαίσιο της Συνοδικότητας.

Η άλλη μεγάλη δυσκολία ήταν το Filioque. H διαμάχη είχε σχέση με τη διατύπωση του Συμβόλου της Πίστεως («Πιστεύω») για το Άγιο Πνεύμα. Το επίμαχο σημείο, όπως διαμορφώθηκε από τις Συνόδους Νικαίας και Κωνσταντινουπόλεως και ισχύει έως σήμερα στην Ορθόδοξη Εκκλησίας, είχε ως εξής: «…και εις το πνεύμα το Άγιον, το Κύριον, το Ζωοποιόν, το εκ του Πατρός εκπορευόμενον, το συν Πατρί και Υιώ συμπροσκυνούμενον…». Η Δυτική Εκκλησία παρενέβαλε μια πρόσθετη φράση «Και εκ του Υιού» (Filioque στα Λατινικά), έτσι ώστε το Σύμβολο της Πίστεως να διαβάζεται στο συγκεκριμένο σημείο: «…και εις το πνεύμα το Άγιον, το Κύριον, το Ζωοποιόν, το εκ του Πατρός και εκ του Υιού εκπορευόμενον, το συν Πατρί και Υιώ συμπροσκυνούμενον …».

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Αθηναγόρας και ο Πάπας Παύλος ΣΤ ανακάλεσαν τους αφορισμούς το 1965.

 

Δεν υπάρχει βεβαιότητα για το πότε παρενεβλήθη η προσθήκη, φαίνεται όμως ότι κατάγεται από την Ισπανία και χρησιμοποιήθηκε από τους εκεί Χριστιανούς ως προστασία κατά της αίρεσης του Αρειανισμού. Οι Ορθόδοξοι αποκρούουν την προσθήκη του Filioque για δύο λόγους. Τη θεωρούν θεολογικό λάθος και υποστηρίζουν ότι η όποια αλλαγή στο Σύμβολο της Πίστεως θα πρέπει να γίνει μόνο με τη σύγκληση Οικουμενικής Σύνοδος.

Η πρώτη μεγάλη αντιπαράθεση μεταξύ Ανατολικής και Δυτικής Εκκλησίας σημειώθηκε το 857 με τη διαμάχη Ιγνατίου και Φωτίου για τον Θρόνο του Οικουμενικού Πατριαρχείου της Κωνσταντινούπολης. Στη διαμάχη επενέβη ο Πάπας Νικόλαος Β', ο οποίος έθεσε το θέμα των Πρωτείων του και αξίωσε να έχει λόγο στην εκλογή του Πατριάρχη. Η αντιπαράθεση έληξε το 869 με αμοιβαίες υποχωρήσεις και αφού ο αυτοκράτορας Βασίλειος Α' ο Μακεδών είχε χρίσει Πατριάρχη τον εκλεκτό του Πάπα, Ιγνάτιο, στοχεύοντας στην υποστήριξή του, προκειμένου να κατοχυρώσει τα συμφέροντα του Βυζαντίου στην Ιταλία, που απειλούνταν από τους Φράγκους.

Η νέα διαμάχη, που έφθασε τα πράγματα στα άκρα και τη ρήξη, σημειώθηκε επί πατριαρχίας του Μιχαήλ Κηρουλάριου (1043-1059), ο οποίος θέλησε να αντιμετωπίσει αποφασιστικά την προσπάθεια του Πάπα Λέοντος Θ' (1049-1054) να επιβάλλει εκκλησιαστικές καινοτομίες στις βυζαντινές επαρχίες της Νότιας Ιταλίας. Ο Πάπας, περνώντας στην αντεπίθεση, αμφισβήτησε τον τίτλο του Οικουμενικού Πατριάρχη στον Μιχαήλ και ζήτησε να υπαχθούν στη δικαιοδοσία του οι Εκκλησίες της Βουλγαρίας και της Ιλλυρίας (σημερινής Αλβανίας).

Το επόμενο βήμα ήταν ο αφορισμός του Πατριάρχη από τον Πάπα. Ο απεσταλμένος του Πάπα στην Κωνσταντινούπολη καρδινάλιος Ουμβέρτος επέθεσε επιδεικτικά τη Βούλα Αφορισμού στην Αγία Τράπεζα της Αγίας Σοφίας στις 16 Ιουλίου 1054, πριν από την έναρξη της Θείας Λειτουργίας, παρόντων του Αυτοκράτορα και του Πατριάρχη. Αμέσως μετά, ο Ουμβέρτος και η ακολουθία του αναχώρησαν από την Κωνσταντινούπολη με προορισμό τη Ρώμη, έχοντας πληροφορηθεί τον θάνατο του Νικόλαου Β'. Καθώς περνούσαν από τη δυτική πύλη της Βασιλεύουσας, ο καρδινάλιος ακούστηκε να λέει «Ο Θεός ας δει και ας κρίνει». Μάταια ένας διάκονος έτρεξε πίσω του, παρακαλώντας τον να πάρει πίσω το έγγραφο του Αφορισμού. Ο Ουμβέρτος αρνήθηκε και πέταξε το έγγραφο στον δρόμο.

Η αντίδραση του Μιχαήλ ήταν άμεση. Παρά τις επιφυλάξεις του Αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Θ' του Μονομάχου, συγκάλεσε την ενδημούσα σύνοδο στις 24 Ιουλίουκαι ανταφόρισε όσους Παπικούς είχαν συντάξει τον αφορισμό ή συμφωνούσαν με το περιεχόμενό του. Επιπλέον, ζήτησε από τους υπόλοιπους Πατριάρχες να αποδεχθούν την απόφαση αυτή της ενδημούσας Συνόδου. Έτσι, οριστικοποιήθηκε το Μεγάλο Σχίσμα Ανατολικής και Δυτικής Χριστιανοσύνης, το οποίο επισφραγίστηκε με την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους (1204).

Μέχρι την Άλωση της Πόλης από τους Οθωμανούς Τούρκους (1453) έγιναν κάποιες προσπάθειες για την επανένωση των Εκκλησιών. Προσέκρουσαν, όμως, στις αξιώσεις του Πάπα και στο ανθενωτικό κλίμα που επικρατούσε στο Βυζάντιο. Οι σημαντικότερες ήταν οι Σύνοδοι της Λυόν (1274) και της Φεράρας - Φλωρεντίας (1438-1445). Το Σχίσμα υφίσταται και σήμερα, παρά το γεγονός ότι στις 7 Δεκεμβρίου του 1965 ο Πάπας Παύλος ΣΤ' και ο Οικουμενικός Πατριάρχης Αθηναγόρας ανακάλεσαν τους αφορισμούς του Πάπα Λέοντα Θ' και του Πατριάρχη Μιχαήλ Κηρουλάριου, με τους οποίους είχε επέλθει η ρήξη του 1054.

Πηγή: https://www.sansimera.gr

 

Το Πραξικόπημα κατά του Μακαρίου

Ιστορία

Στις 15 Ιουλίου του 1974 η Χούντα των Αθηνών δια των οργάνων της στη Μεγαλόνησο (Εθνική Φρουρά, ΕΛΔΥΚ, ΕΟΚΑ Β') ανατρέπει τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας αρχιεπίσκοπο Μακάριο και εγκαθιστά κυβέρνηση «μαριονετών» υπό τον δημοσιογράφο Νίκο Σαμψών. Πέντε ημέρα αργότερα, οι Τούρκοι θα εισβάλουν στην Κύπρο...

Οι σχέσεις της ελληνικής χούντας και ιδιαίτερα του ισχυρού άνδρα της ταξιάρχου Δημητρίου Ιωαννίδη με τον αρχιεπίσκοπο Μακάριο ήταν ιδιαίτερα τεταμένες. Ο Ιωαννίδης πίστευε ότι ο Μακάριος είχε απεμπολήσει την «Ένωση», ήταν φιλοκομμουνιστής και φοβόταν το πνεύμα ανεξαρτησίας του. Από τον Απρίλιο του 1974 εξύφαινε σχέδιο για την ανατροπή του. «Πρέπει να τελειώνουμε με τον Μούσκο» φέρεται να είπε σε συγκέντρωση αξιωματικών στο σπίτι του πρωθυπουργού Αδαμάντιου Ανδρουτσόπουλου (Μιχαήλ Μούσκος ήταν το κοσμικό όνομα του Μακαρίου).

Ο Μακάριος είχε προειδοποιηθεί για τα σχέδια του Ιωαννίδη από τον Ευάγγελο Αβέρωφ και άλλους Ελλαδίτες πολιτικούς παράγοντες, αλλά δεν φαίνεται να έδινε ιδιαίτερη σημασία. Τους φόβους τους για το ενδεχόμενο ενός πραξικοπήματος στη μεγαλόνησο είχαν εκφράσει από το εξωτερικό ο Κωνσταντίνος Καραμανλής και ο Ανδρέας Παπανδρέου. Στην Κύπρο, απλώς είχαν ληφθεί έκτακτα μέτρα για την προστασία παραγόντων της δημόσιας ζωής, λόγω και της δραστηριότητας της ΕΟΚΑ Β'.

Η αφορμή για την επιτάχυνση των εξελίξεων δόθηκε την 1η Ιουλίου 1974, όταν το Υπουργικό Συμβούλιο της Κύπρου αποφάσισε τη μείωση της στρατιωτικής θητείας σε 14 μήνες και του περιορισμού των ελλαδιτών αξιωματικών της Εθνικής Φρουράς. Την επομένη, 2 Ιουλίου, ο Μακάριος με επιστολή του προς τον Έλληνα ομόλογό του στρατηγό Φαίδωνα Γκιζίκη κατηγόρησε την ελληνική κυβέρνηση για ανάμιξη στις εναντίον του συνωμοσίες και αξίωνε να ανακληθούν στην Ελλάδα 650 ελλαδίτες αξιωματικοί, που υπηρετούσαν στην Εθνική Φρουρά της Κύπρου.

Στην επιστολή του επισήμαινε στον Γκιζίκη:

…Θλίβομαι κύριε πρόεδρε, διότι ευρέθην εις την ανάγκην να είπω πολλά δυσάρεστα δια να περιγράψω εις αδράς γραμμάς με γλώσσα ωμής ειλικρινείας την από μακρού εν Κύπρω υφιστάμενην κατάστασιν . Τούτο όμως επιβάλλει το εθνικόν συμφέρον , το οποίον έχω πάντοτε γνώμονα όλων των ενεργειών και δεν επιθυμώ διακοπήν της συνεργασίας μου μετά της ελληνικής κυβερνήσεως. Δέον, όμως, να ληφθεί υπόψιν,ότι δεν είμαι διορισμένος νομάρχης ή τοποτηρητής εν Κύπρω της ελληνικής κυβερνήσεως αλλά εκλεγμένος ηγέτης μεγάλου τμήματος του ελληνισμού και απαιτώ ανάλογον προς εμέ συμπεριφοράν του εθνικού κέντρου…

Την ίδια ημέρα, σε σύσκεψη στο γραφείο του Αρχηγού των Ενόπλων Δυνάμεων, στρατηγού Μπονάνου, με τη συμμετοχή του Ιωαννίδη, αποφασίστηκε ότι το πραξικόπημα εναντίον του Μακαρίου θα γινόταν τη Δευτέρα 15 Ιουλίου 1974. Ο Μπονάνος ανέθεσε την αρχηγία του πραξικοπήματος στον ταξίαρχο Μιχαήλ Γεωργίτση, με υπαρχηγό τον καταδρομέα συνταγματάρχη Κωνσταντίνο Κομπόκη. Και οι δύο αξιωματικοί υπηρετούσαν στην Εθνική Φρουρά.

Στις 11 Ιουλίου συνήλθε στην Αθήνα το υπουργικό συμβούλιο για να συζητήσει την επιστολή Μακαρίου και αποφασίστηκε να συγκληθεί ευρεία σύσκεψη το Σάββατο 13 Ιουλίου, για να εκτιμηθούν οι επιπτώσεις από την επαπειλούμενη μείωση της στρατιωτικής θητείας στην Κύπρο. Στη σύσκεψη αυτή συμμετείχαν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας στρατηγός Φαίδων Γκιζίκης, ο πρωθυπουργός Αδαμάντιος Ανδρουτσόπουλος, ο αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων στρατηγός Μπονάνος και ο διοικητής της Εθνικής Φρουράς αντιστράτηγος Γεώργιος Ντενίσης (θείος της γνωστής ηθοποιού Μιμής Ντενίση). Η σύσκεψη, που κράτησε μόλις λίγα λεπτά της ώρα έγινε για το θεαθήναι, για να παραπλανηθεί ο στρατηγός Ντενίσης, ο οποίος ήταν αντίθετος σε ενδεχόμενο πραξικόπημα στην Κύπρο και να αφεθεί ελεύθερο το έδαφος στους δύο υφισταμένους του Γεωργίτση και Κομπόκη να δράσουν ανενόχλητοι στο νησί.

Νωρίς το πρωί της Δευτέρας, 15 Ιουλίου 1974, ο Μακάριος πήρε τον δρόμο της επιστροφής στο Προεδρικό Μέγαρο στη Λευκωσία από την εξοχική του κατοικία στο όρος Τρόοδος, όπου είχε περάσει το Σαββατοκύριακο. Η πομπή του Μακαρίου πέρασε μπροστά από το στρατόπεδο της Εθνικής Φρουράς στην Κοκκινοτριμιθιά, όπου τα τανκς ζέσταιναν ήδη τις μηχανές τους για το επικείμενο πραξικόπημα. Η πομπή του Μακαρίου πέρασε ανενόχλητη από το σημείο εκείνο, χωρίς κάποιο από τα μέλη της συνοδείας του να παρατηρήσει κάτι το ύποπτο.

Στις 8.15 πμ, τα πρώτα τεθωρακισμένα άρχισαν να βγαίνουν από τη βάση τους, με κατεύθυνση το Προεδρικό Μέγαρο. Παράλληλα, μία μοίρα καταδρομών διατάχθηκε να καταλάβει όλα τα επίκαιρα σημεία και τα δημόσια κτίρια. Το πολυαναμενόμενο πραξικόπημα είχε εκδηλωθεί με το σύνθημα «Ο Αλέξανδρος εισήλθε εις το νοσοκομείο».

Την ώρα εκδήλωσης του πραξικοπήματος, ο Μακάριος δεχόταν μια ομάδα ελληνοπαίδων από την Αίγυπτο. Κάποιο από τα παιδιά άκουσε τους πυροβολισμούς, αλλά ο Μακάριος τα καθησύχασε. Όταν τα πυρά πύκνωσαν και το Προεδρικό Μέγαρο άρχισε να κανονιοβολείται από τα τεθωρακισμένα της Εθνικής Φρουράς, ο Μακάριος, αφού προστάτευσε πρώτα τους μικρούς του επισκέπτες, στη συνέχεια διέφυγε από τη μοναδική αφύλακτη δίοδο, που υπήρχε στα δυτικά του Προεδρικού Μεγάρου.

Με τη βοήθεια τριών σωματοφυλάκων του και ντυμένος με πολιτικά ρούχα, ακολούθησε την κοίτη ενός παρακείμενου χειμάρρου και κάτω από μυθιστορηματικές συνθήκες έφθασε στη Μονή Κύκκου. Εκεί, ξεκουράστηκε για λίγο και στη συνέχεια πήρε τον δρόμο για την Πάφο. Το ερώτημα που πλανάται από τότε είναι γιατί οι πραξικοπηματίες δεν απέκλεισαν ολοκληρωτικά το Προεδρικό Μέγαρο, αλλά άφησαν αφύλακτη μία δίοδο, από την οποία διέφυγε ο Μακάριος. Ο συνταγματάρχης Κομπόκης, που είχε το γενικό πρόσταγμα της επίθεσης, ισχυρίζεται ότι είχε εντολές να αφήσει ελεύθερη μία δίοδο για τη διαφυγή του Μακαρίου, ενώ ο επικεφαλής του πραξικοπήματος ταξίαρχος Γεωργίτσης επικαλέστηκε την έλλειψη δυνάμεων.

Μέχρι το μεσημέρι, οι πραξικοπηματίες είχαν θέσει υπό τον έλεγχό τους σχεδόν ολόκληρη τη Λευκωσία, παρά την αντίδραση των πολιτοφυλάκων της ΕΔΕΚ του Βάσου Λυσαρίδη και του Εφεδρικού Στρατού, που αποτελούνταν αποκλειστικά από Ελληνοκυπρίους. Αμέσως άρχισαν να αναζητούν το πρόσωπο που θα αναλάμβανε την Προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Βολιδοσκοπήθηκαν τρεις ανώτατοι δικαστικοί και ο Γλαύκος Κληρίδης, οι οποίοι αρνήθηκαν. Τελικά, ο Γεωργίτσης κατέληξε στον δημοσιογράφο και παλαιό αγωνιστή της ΕΟΚΑ Νίκο Σαμψών, μία από τις πλέον αμφιλεγόμενες προσωπικότητες στην ιστορία του Κύπρου. Όταν το πληροφορήθηκε ο Ιωαννίδης φέρεται να είπε με αγανάκτηση: «500.000 Έλληνες υπάρχουν στην Κύπρο, αυτόν βρήκατε να κάνετε πρόεδρο».

Κι ενώ οι πραξικοπηματίες θεωρούσαν τον Μακάριο νεκρό και το ανακοίνωναν συνεχώς μέσω του ΡΙΚ, αυτός ήταν ζωντανός και απηύθυνε μήνυμα μέσω ενός αυτοσχέδιου ραδιοσταθμού της Πάφου:

Ελληνικέ Κυπριακέ Λαέ! Γνώριμη είναι η φωνή που ακούεις. Γνωρίζεις, ποιος σου ομιλεί. Είμαι ο Μακάριος. Είμαι εκείνος, τον οποίο συ εξέλεξες δια να είναι ο ηγέτης σου. Δεν είμαι νεκρός. Είμαι ζωντανός. Και είμαι μαζί σου, συναγωνιστής και σημαιοφόρος εις τον κοινόν αγώνα. Το πραξικόπημα της χούντας απέτυχε. Εγώ ήμουν ο στόχος της και εγώ, εφόσον ζω, η Χούντα εις την Κύπρον δεν θα περάση. Η Χούντα απεφάσισε να καταστρέψη την Κύπρο.Να την διχοτομήση.Αλλά δεν θα το κατορθώση.Πρόβαλε παντοιοτρόπως αντίστασιν εις την Χούντα. Μη φοβηθής. Ενταχθήτε όλοι εις τα νομίμους δυνάμεις του κράτους. Η Χούντα δεν πρέπει να περάση και δεν θα περάση. Νυν υπέρ πάντων ο αγών!

Μέχρι το πρωί της 16ης Ιουλίου όλη η Κύπρος βρισκόταν υπό τον έλεγχο των πραξικοπηματιών. Το τίμημα του πραξικοπήματος ήταν βαρύ. Οι νεκροί από την αδελφοκτόνα διαμάχη έφθασαν τους 450. Ο Μακάριος, αφού διανυκτέρευσε στο στρατόπεδο της ειρηνευτικής δύναμης του ΟΗΕ στην Πάφο, επιβιβάστηκε σε αγγλικό στρατιωτικό αεροπλάνο και δια μέσου της Μάλτας έφθασε στο Λονδίνο, όπου την επομένη, 17 Ιουλίου, συναντήθηκε με τον Βρετανό πρωθυπουργό Χάρολντ Ουίλσον και τον Υπουργό Εξωτερικών Τζέιμς Κάλαχαν.

Όσον αφορά τις διεθνείς αντιδράσεις για το πραξικόπημα, η Μεγάλη Βρετανία τήρησε επιφυλακτική στάση και συνέστησε «αυτοσυγκράτηση». Οι Ηνωμένες Πολιτείες ζήτησαν την υποστήριξη της ανεξαρτησίας της Κύπρου και κάλεσαν όλα τα κράτη να πράξουν το ίδιο, ενώ ο Υπουργός Εξωτερικών Χένρι Κίσιγκερ απέρριψε πρόταση για υποστήριξη του ανατραπέντος καθεστώτος Μακαρίου. Στην Αθήνα, ο Υπουργός Εξωτερικών Κωνσταντίνος Κυπραίος δήλωσε, μεταξύ άλλων, ότι «αι πρόσφατοι εξελίξεις εν Κύπρω αποτελούν υπόθεσιν ανεξαρτήτου κράτους, μέλους των Ηνωμένων Εθνών».

Οι Τουρκοκύπριοι παρέμειναν απαθείς, καθώς θεώρησαν ότι το πραξικόπημα ήταν καθαρά υπόθεση των Ελληνοκυπρίων. Την ίδια ημέρα με την εκδήλωση του πραξικοπήματος, η Τουρκία έθεσε τις στρατιωτικές δυνάμεις της σε επιφυλακή, γιατί όπως δηλώθηκε ανετράπη η συνταγματική τάξη στο νησί. Στην Άγκυρα συνήλθε το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας με αφορμή την κατάσταση στην Κύπρο. Οι στρατιωτικοί διαβεβαίωσαν τον πρωθυπουργό Μπουλέντ Ετσεβίτ ότι θα είναι έτοιμοι για απόβαση στην Κύπρο μέσα σε πέντε ημέρες.

 

Η Άλωση της Βαστίλης

Ιστορία

Η Άλωση της Βαστίλης είναι ένα από τα σημαντικότερα επεισόδια στην πορεία επικράτησης της Γαλλικής Επανάστασης, αν και συμβολικού χαρακτήρα. Συνέβη στις 14 Ιουλίου του 1789 στο Παρίσι και τιμάται ως Εθνική Εορτή της Γαλλίας.

Στα μέσα του 1789 η Γαλλία δονείται από επαναστατικό ενθουσιασμό. Το αριστοκρατικό και φεουδαρχικό καθεστώς της χώρας βρίσκεται υπό κατάρρευση και η λεγόμενη Τρίτη Τάξη (αστοί, αγρότες και λαϊκές τάξεις των πόλεων) διεκδικεί μερίδιο στην εξουσία.

Στις 9 Ιουλίου η Εθνοσυνέλευση, στην οποία πλειοψηφούν οι αστοί και οι φιλελεύθεροι ευγενείς, μετατρέπεται σε Συντακτική Συνέλευση και απαιτεί Σύνταγμα από τον βασιλιά. Η απόλυτη μοναρχία του Λουδοβίκου ΙΣΤ' έχει καταργηθεί. Ο μονάρχης αντιδρά και συγκεντρώνει στρατό στο Παρίσι για να χτυπήσει τους επαναστάτες και παράλληλα απολύει τον δημοφιλή υπουργό οικονομικών Ζακ Νεκέρ, που έχαιρε της εμπιστοσύνης της εθνοσυνέλευσης (11 Ιουλίου).

Οι βουλευτές δεν έχουν τη δύναμη να αντιπαρατεθούν με τη στρατιωτική δύναμη του μονάρχη. Η αντεπανάσταση καραδοκεί. Την κρίσιμη στιγμή αναλαμβάνει δράση ο λαός του Παρισιού, που εισέρχεται για πρώτη φορά στο προσκήνιο της επανάστασης. Καθοδηγούμενος από φλογερούς δημοκρατικούς ρήτορες, όπως ο Καμίλ Ντεμουλέν, καταλαμβάνει το Δημαρχείο και οργανώνει πολιτοφυλακή.

Για τον εξοπλισμό της πολιτοφυλακής, οι εξεγερμένοι Παριζιάνοι αρπάζουν χιλιάδες τουφέκια από το Μέγαρο των Απομάχων το πρωί της 14ης Ιουλίου. Την ίδια ημέρα πολιορκούν τη Βαστίλη, το φρούριο στην ανατολική πλευρά του Παρισιού, που χρησίμευε ως φυλακή των αντιφρονούντων του παλαιού καθεστώτος.

Το εξεγερμένο πλήθος ζητάει από τον διοικητή της Βαστίλης μαρκήσιο Ντε Λονέ να παραδώσει το φρούριο. Αυτός αρνείται και διατάσσει τους λιγοστούς άνδρες του να ανοίξουν πυρ εναντίον τους. Αυτοί δεν διστάζουν και πραγματοποιήσουν έφοδο κατά του φρουρίου, με βαρύ φόρο αίματος και άνευ αποτελέσματος. Όταν, όμως, οι πολιτοφύλακες, με επικεφαλής τον λοχαγό Ελί, μεταφέρουν κανόνια για να παραβιάσουν τις πύλες της Βαστίλης, ο Ντε Λονέ παραδίδεται, αλλά εκτελείται επί τόπου, μαζί με τρεις αξιωματικούς του.

Στα κελιά του φρουρίου δεν βρίσκουν παρά μόνο επτά ποινικούς κρατούμενους, όμως η κατάληψη της Βαστίλης γιορτάζεται ξέφρενα από τους Παριζιάνους, καθώς συμβολίζει τη μοναρχική καταπίεση αιώνων. Μπροστά στη διογκούμενη λαϊκή πίεση, ο Λουδοβίκος υποχωρεί. Επαναφέρει τον δημοφιλή Νέκερ στο Υπουργείο Οικονομικών και διατάσσει την αποχώρηση των στρατευμάτων του από το Παρίσι. Ο λαός βρίσκεται για πρώτη φορά στο προσκήνιο της ιστορίας και η Γαλλική Επανάσταση, με το σύνθημα «Ελευθερία - Ισότητα - Αδελφότητα», μάχεται για την επικράτησή της και εμπνέει τους καταπιεσμένους λαούς του κόσμου.

Μεταγενέστερα, η Άλωση της Βαστίλης χαιρετίστηκε ως θρίαμβος των λαϊκών δυνάμεων κατά της τυραννίας και της μοναρχίας. Γι’ αυτό και η 14η Ιουλίου είχε παγκόσμια απήχηση και καθιερώθηκε το 1880 ως εθνική εορτή της Γαλλίας. Οι εορταστικές εκδηλώσεις της ημέρας κορυφώνονται με τη μεγάλη στρατιωτική παρέλαση στα Ηλύσια Πεδία, ενώπιον του Προέδρου της Γαλλικής Δημοκρατίας.

Το πρόγραμμα του 8ου Διεθνούς Φεστιβάλ του Δήμου Ανδραβίδας - Κυλλήνης 2019

Πολιτισμος

ΔΗΜΟΣ ΑΝΔΡΑΒΙΔΑΣ - ΚΥΛΛΗΝΗΣ
Πολυτεχνείου 2 - Λεχαινά
Κιν 6977348528
Email Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
http://festival-andravidaskillinis.weebly.com/
Καλλιτεχνικός Διευθυντής – Γιώργος Βούκανος

10 / 7 /2019
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αξιότιμοι Κυρίες και Κύριοι
Το Διεθνές Φεστιβάλ του Δήμου Ανδραβίδας – Κυλλήνης διανύοντας την 8η χρονιά παρουσίας του στον πολιτισμό, έχει την ιδιαίτερη χαρά να σας προσκαλέσει στις εκδηλώσεις του για αυτό το καλοκαίρι. Μια ιδιαίτερη χρονιά δυσκολιών για την ομαλή λειτουργία του, αφού δεν είχε την οικονομική υποστήριξη από τον ίδιο φορέα που ανήκει. Όμως με την αγάπη σας και το ενδιαφέρον κάποιων φίλων του Φεστιβάλ που μας υποστήριξαν με την δωρεάν παροχή υπηρεσιών, συνεχίζει το ταξίδι του πιο δυνατό με ένα πρόγραμμα που και φέτος το καθιστά στα κορυφαία Φεστιβάλ της Ελλάδας και του εξωτερικού. Άλλωστε το ευχάριστο πολιτιστικό γεγονός του 2019, η πολύ σημαντική διάκριση για το Διεθνές Φεστιβάλ, ότι ανήκει και επίσημα πλέον στην Ευρωπαϊκή Οικογένεια των Φεστιβάλ στο Europian Festival Association και θα φέρει πλέον και το επίσημο Λογότυπο, μας έδωσε τη δύναμη να μην εγκαταλείψουμε την προσπάθεια. Μια προσπάθεια που δικαιώνεται στον χρόνο αφού κρίθηκε το περσινό μας πρόγραμμα, από ειδική επιτροπή για την αρτιότητα και πρωτοτυπία του και ιδιαίτερα για την δημιουργία και επιτυχημένη παρουσίαση της οπτικοακουστικής παράστασης «Το Μυστικό Τραγούδι του Κάστρου – Μεσαιωνικές Νύχτες Κάστρου» κατατάσσοντάς μας στα επίσημα μέλη των μεγάλων Ευρωπαϊκών Φεστιβάλ.
Το Καλοκαιρινό μας Ταξίδι στον Πολιτισμό έχει ξεκινήσει και σας περιμένουμε να απολαύσουμε την ομορφιά των τοπίων μας, τα ιστορικά μας μνημεία και την φιλοξενία που προσφέρει ο Δήμος μας! Μια πολιτιστική εμπειρία που θα συντροφεύει την καρδιά μας και αυτό το καλοκαίρι
Γιώργος Βούκανος
Μουσικοσυνθέτης - Καλλιτεχνικός Διευθυντής
8ου Διεθνούς Φεστιβάλ Δήμου Ανδραβίδας - Κυλλήνης

Το Πρόγραμμα μας περιλαμβάνει συναυλίες με αγαπημένους καλλιτέχνες, Συμφωνικές Ορχήστρες και σχήματα από το εξωτερικό που ερμηνεύουν κλασσικά θέματα, soundtracks και κομμάτια από την μουσική σκηνή της Jazz. Επίσης θεσμικές συνεργασίες με άλλους Δήμους, την ΕΡΤ, την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας και το Υπουργείο Πολιτισμού και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ηλείας.


Τρίτη 16 Ιουλίου και ώρα 18.00 - Ζωντανή μετάδοση συναυλίας από το ιστορικό Γ Πρόγραμμα της ΕΡΤ με την Συμφωνική Ορχήστρα του Bobblingen 100 μουσικών στο πλαίσιο του Πολιτισμός Ενώνει, υπό τη διεύθυνση του Stephan Berdolt

Σάββατο 20 Ιουλίου (ΕΝΑΡΞΗ ΦΕΣΤΙΒΑΛ), 27 Ιουλίου, 3 Αυγούστου
Ώρα Έναρξης 19.45 – ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ
«Το Μυστικό Τραγούδι του Κάστρου – Μεσαιωνικές Νύχτες» του Γιώργου Βούκανου
Η πολιτιστική ναυαρχίδα του Φεστιβάλ ξεκινά με τις Μεσαιωνικές Νύχτες Κάστρου- και το Μυστικό Τραγούδι του Κάστρου που πραγματοποιούνται στο Κάστρο Χλεμούτσι τα οποία και αυτό το καλοκαίρι θα συνεχίσουν την δημοφιλή και επιτυχημένη πορεία τους, για 3 παραστάσεις με την ονειρική φωνή της Άντας Αθανασοπούλου!
Σκηνοθεσία - Μουσική Γιώργος Βούκανος, Κείμενα Μαίρη Βούκανου, Σκηνικά Christo Defrim Hasa, Video Art Έφη Παναγοπούλου, Φωτισμοί Σάκης Μαράκας. Επιστημονική Επιμέλεια Νάνσυ Ράλλη. Τραγούδι Άντα Αθανασοπούλου, αφήγηση Χρύσα Ρόμα. Με την φιλική συμμετοχή του Συλλόγου αναβιώσεων Γκιόστρα της Ζακύνθου και της Αθλητικής Ένωσης Λεχαινών ομάδα Τοξοβολίας και Ιταλική Γυναικεία Χορωδία σε διεύθυνση & επεξεργασία Richard J. Sigmund, Μουσικοί Γιώργος Βούκανος Πιάνο - Synths, Σταύρος Παργινός Βιολοντσέλλο, Ιωάννης Κοψίνης Ντραμς, Τρύφωνας Τρυφωνόπουλος Ηλεκτρική Κιθάρα, Κώστας Καούρης Ηλ. Κιθάρα - Ηλ. Μπάσο. Υπό την Αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού, της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας και της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ηλείας.


Κυριακή 4 Αυγούστου – ΛΙΜΑΝΙ ΚΥΛΛΗΝΗΣ

Γλυκερία - Μελίνα Ασλανίδου «Όπου με πας, σε πάω...»
Οι δύο σπουδαίες και χαρισματικές ερμηνεύτριες Γλυκερία & Μελίνα Ασλανίδου, σε μία κορυφαία μουσική συνάντηση επί σκηνής! Θα παρουσιάσουν ένα ξεχωριστό, αυθεντικό, και ιδιαίτερα ψυχαγωγικό πρόγραμμα, με τις μεγαλύτερες επιτυχίες τους, αλλά και αγαπημένα τραγούδια – σταθμούς σημαντικών Ελλήνων δημιουργών, πλαισιωμένες από πολυμελή ορχήστρα, αποτελούμενη από εξαίρετους μουσικούς! Η Γλυκερία, αυτή η τόσο σημαντική ερμηνεύτρια με αξιοσημείωτη πορεία και εκτός συνόρων, θεωρείται από πολλούς η πιο γνήσια λαϊκή τραγουδίστρια της γενιάς της. Η Μελίνα Ασλανίδου είναι μια από τις πιο γνωστές και αγαπημένες ερμηνεύτριες του λαϊκού και έντεχνου τραγουδιού. Η μοναδική χροιά της φωνής της μαγεύει το κοινό.

Δευτέρα 12 Αυγούστου – ΚΑΣΤΡΟ ΧΛΕΜΟΥΤΣΙ
Σωκράτης Μάλαμας
Ο Σωκράτης επιστρέφει στους ανοιχτούς χώρους, σε διαφορετικές πόλεις της Ελλάδας, κατακαλόκαιρο και υπόσχεται να «φοράει» τα καλύτερά του: τα πιο αγαπημένα του (σας) τραγούδια, τα πιο σκοτεινά, τα φωτεινά και τα χιλιοτραγουδισμένα ή μία απρόβλεπτη ροή που σίγουρα θα συγκινήσει και θα μας ενώσει πάλι. Παρέα με την εκλεκτή μπάντα του και το χαμογελαστό ταλαντούχο κορίτσι που τον συνοδεύει τα δύο τελευταία χρόνια, την Ιουλία Καραπατάκη. Μαζί του επί σκηνής: Ιουλία Καραπατάκη: τραγούδι, Δημήτρης Λάππας: Κιθάρες, τζουράς, μπουζούκι, Νίκος Μαγνήσαλης: Τύμπανα, Γιάννης Παπατριανταφύλλου: Μπάσο, Φώτης Σιώτας: Βιολί, βιόλα, τραγούδι, Κυριάκος Ταπάκης: Λαούτο, μπουζούκι, Νίκος Παραουλάκης: Νέυ, Τίτος Καργιωτάκης & Παναγιώτης Ηλιόπουλος: Ηχοληψία, Χρήστος Λαζαρίδης: Σχεδιασμός φώτων, Δημήτρης Κατέβας: Τεχνικός σκηνής

Παρασκευή 16 Αυγούστου – ΚΑΣΤΡΟ ΧΛΕΜΟΥΤΣΙ
Βασίλης Λέκκας
Ο αγαπημένος και εμβληματικός ερμηνευτής Βασίλης Λέκκας, τραγουδώντας όλες τις γνωστές του επιτυχίες, θα μας ταξιδέψει με φόντο την Πανσέληνο. Ο Μάνος Χατζηδάκης, ο Μίκης Θεοδωράκης και άλλοι γνωστοί συνθέτες έχουν αφιερώσει τα τραγούδια τους, και ο Βασίλης τα ερμηνεύει με τον μοναδικό του τρόπο ζωντανεύοντας κάθε μας μνήμη και αγαπημένη στιγμή. Μια αξέχαστη και μοναδική μουσική εμπειρία στο Κάστρο Χλεμούτσι!

Τρίτη 20 Αυγούστου – ΚΑΣΤΡΟ ΧΛΕΜΟΥΤΣΙ
Σταμάτης Κραουνάκης – Σπείρα «Φίλα με…στο Κάστρο»
Το ωραιότερο λαϊκό πρόγραμμα της Αθήνας που λάτρεψε και χειροκρότησε σύμπας ο καλλιτεχνικός κόσμος, τα Μ.Μ.Ε., οι δημοσιογράφοι, γλέντησαν οικογένειες και μοναχικοί...παρέες και ερωτευμένοι, που ταξίδεψε σε Ελλάδα και Κύπρο σε κατάμεστους χώρους, έρχεται τώρα να μοιράσει για ακόμα μία φορά τα αισθήματά του στο μαγευτικό Κάστρο Χλεμούτσι. Η μεγάλη λαϊκή γιορτή του Σταμάτη Κραουνάκη και της Σπείρας στο 8ο Διεθνές Φεστιβάλ Δήμου Ανδραβίδας - Κυλλήνης.
Η ομάδα που άλλαξε τη νύχτα : Χρήστος Γεροντίδης: φωνή, καχόνε,Σάκης Καραθανάσης: φωνή, κιθαρόνι, καχόνε, Σταμάτης Κραουνάκης: φωνή, πιάνο, Κώστας Μπουγιώτης: φωνή, καχόνε, Βασίλης Ντρουμπoγιάννης: πιάνο, Βάιος Πράπας: φωνή, κιθάρες, μπουζούκι, Νίκος Σταδιάτης: φωνή, ακορντεόν, Γιώργος Στιβανάκης: φωνή, μαράκες, ντέφι, Γιώργος Ταμιωλάκης – τσέλλο, Κοστούμια Θοδωρής Καραγκούνης, L'A Pro atelier, Ενορχηστρώσεις η ομάδα μουσικών, Στον ήχο ο Δημήτρης Γιάλας, Σχεδιασμός φωτισμού o Κώστας Μπλουγουράς, Φωτογραφίες Γιώργος Γκινάτης, Φωτογραφία αφίσας Σταμάτη Κραουνάκη Παναγής Χρυσοβέργης, ArtworkProweb, Υπεύθυνη προβολής δημοσιότητας Δέσποινα Κραουνάκη, Παραγωγή GIONIK

Ευχαριστούμε το Υπουργείο Πολιτισμού, την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ηλείας και την Προϊσταμένες κα Ερωφύλλη Ίρις Κόλια και την κα Νάνσυ Ράλλη, το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο, την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας και τον κ. Λαυρέντη Βασιλειάδη καθώς και τον ΕΟΤ και τον κ. Πέτρο Σαγάνα και Ελευθερία Φίλη για την προβολή στο VisitGreece, την ΕΡΤ και τον κ Πανταζή Τσάρα - Διευθυντή Γ΄ Προγράμματος, το Πολιτιστικό Φορέα Ελληνικό Ειδύλλιο και τον κ. Ανδρέα Ντρέκη, το Melody Spirit Institute, τη Φάρμα Ηλείας και τον κ. Σάκη Μαρίνο, τις ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις Grecotel και τον κ. Στράτο Μαυραλεξάκη, το Robbinson Club και τους κ. Joerg Schwille και κ. Γιώργο Αγγελόπουλο, το Olympia Golden Beach Resort και τον κ. Ανδρέα Μπράτη, το Vigla Village και τον κ. Δημήτρη Χάρδα, το Hotel Taxiarhis και τον κ. Φώτη Μπακογιάννη, την Πυξίδα και τον κ. Αρίστο Χατζηπαπά, την Αθλητική ‘Ενωση Λεχαινών και τον Αλέξη Παναγόπουλο, την Ομάδα Αναβιώσεων Γκιόστρα Ζακύνθου και την κα Μαύρα Καρδάρη, το Ναυτικό Όμιλο Κυλλήνης και τον κ. Αντώνη Σοφιανό και στον Πρόεδρο του Εμπορικού Συλλόγου Κυλλήνης κ. Τρυφωνα Κόλλια και την Πρόεδρο της Τοπικής Κοινότητας Κυλλήνης κα Δήμητρα Φιτσάλου. Ένα ιδιαίτερο ευχαριστώ στα τοπικά Μέσα Ενημέρωσης που προβάλλουν τις εκδηλώσεις μας και τους χορηγούς επικοινωνίας μας, στους εθελοντές καθώς και στους αγαπημένους φίλους μου που πάντα είναι κοντά μου στα δύσκολα τον κ. Σωτήρη Νικολουτσόπουλο και κ. Στάθη Αρβανίτη.

Κώστας Ουράνης και Υπερρεαλισμός (της Σταυρούλας Τσούπρου)

Πολιτισμος

Στην φωτογραφία: Ο Κώστας Ουράνης με τη σύζυγό του Ελένη Νεγρεπόντη (την κριτικό, γνωστή με το ψευδώνυμο Αλκης Θρύλος)

Της Σταυρούλας Τσούπρου.

Ο ποιητής (γνωστός για την ταξιδιωτική λογοτεχνία του) Κώστας Ουράνης, «ένας από τους πρώτους χρονολογικά και τους πιο χαρακτηριστικούς εκπροσώπους τής σχολής του νεορομαντισμού και του νεοσυμβολισμού στον τόπο μας», σύμφωνα με τον Κώστα Στεργιόπουλο,[1] δέχτηκε επιδράσεις (μέσω και των αντίστοιχων μεταφράσεων που έκανε), αρχικά σε νεαρή ηλικία, από τους E. A. Poe και A. C. Swinburne, τους Γάλλους Charles Baudelaire, Villiers de l’ Isle-Adam, κυρίως όμως από τους αφανέστερους J. Laforgue, A. Spire και G. Rodenbach και αργότερα, μετά το 1920, από την «καθαρή» ποίηση των Paul Valéry και T. S. Eliot. Αναμφίβολα, ωστόσο, άσκησε επίδραση και ο ίδιος, αφ’ ενός, στην γενιά των νεοσυμβολιστών τού 1920 (ιδίως στον κύκλο του περιοδικού Μούσα – Τέλλος Άγρας, Ναπολέων Λαπαθιώτης, Μιλτιάδης Μαλακάσης, Κλέων Παράσχος, Λάμπρος Πορφύρας, Ι. Μ. Παναγιωτόπουλος) και, αφ’ ετέρου, σε ορισμένους πεζογράφους, όπως τον Ζαχαρία Παπαντωνίου, τον Πάνο Καραβία, τον Αντώνη Βουσβούνη, αλλά και τον Νίκο Καββαδία.[2]

Από αυτούς τους τελευταίους, ο Πάνος Καραβίας ασχολήθηκε περισσότερο με το έργο του Κώστα Ουράνη, παραδίδοντάς μας και το εκτενές δοκίμιο με τον τίτλο «Ο Ουράνης, το πρόσωπο, το προσωπείο και η σκιά», ενώ εξέδωσε και κάποιες από τις επιστολές που του είχε αποστείλει ο ποιητής και πεζογράφος κατά τα έτη 1924-1932.[3]

Ο βραβευμένος πεζογράφος και δοκιμιογράφος Πάνος Καραβίας ανατέμνει εμπνευσμένα το εκλεκτικά συγγενές, έως έναν βαθμό, έργο τού Ουράνη, παραδεχόμενος, από την μια, ότι «δεν ήταν μείζων ποιητής»[4] αλλά υποστηρίζοντας, από την άλλη, ότι «μας χάρισε μερικά εξαιρετικά ποιήματα». Ως «κυριότερα χαρακτηριστικά της πολλαπλής ποιητικής προσωπικότητας αυτού του λυρικού των μεγάλων πόλεων» ο Καραβίας εντοπίζει πρώτα την πλήξη και την νοσταλγία, «σαν δεμένες μαζί, πλήξη για το παρόν, νοσταλγία για κάτι άλλο», με την πλήξη, επιπλέον, να «είναι ανησυχία, κι όχι απάθεια»[5] και, παράλληλα με αυτά, αλλά και με τον τρόμο τού θανάτου, ο μελετητής εντοπίζει επίσης, ως θεματικά χαρακτηριστικά τού Ουράνη, «το πλήρες δόσιμο στον έρωτα και στη σαρκική ηδονή, τη δίψα τής αποδημίας και της περιπέτειας, της περιπέτειας που περιέχει και τον έρωτα και την αποδημία», καθώς και «κάποιες έντονες εκδηλώσεις νεκροφιλίας ερωτικού χαρακτήρα». «Αυτά είναι τα αισθήματα που τραγούδησεν ο Ουράνης», γράφει ο Καραβίας, ζώντας «ολόκληρος, με το αίμα του και με τη σκέψη του», στην ευρωπαϊκή περίοδο του 1880-1890, αναπνέοντας «τον φαρμακωμένο αέρα των décadents» και σε αυτήν την ατμόσφαιρα σχηματίζοντας «την έκφραση και τη μορφή της ποίησής του, προσθέτοντας κάτι από την ουσία της «φυγής» τού Rimbaud και κάτι από τον αψύ πυρετό τού Maurice Barrès για έρωτα και για ωραία τοπία, για syllabes chantantes και terrasses parfumées. Μέσα σ’ αυτή την ατμόσφαιρα έμεινε, περισσότερο ή λιγότερο σ’ όλη τη ζωή του, αυτήν αγαπούσε κι αυτή ήταν το φιλολογικό κλίμα του[6]», παρόλο που όταν πρωτοπήγε να ζήσει στο Παρίσι, από το 1910 και ύστερα, «τα ζωντανά, νέα τότε, πνευματικά και καλλιτεχνικά κινήματα της εποχής […] είχαν αρχίσει κιόλας να εκτοπίζουν τον ξεπερασμένο συμβολισμό, τους Décadents, και τον καλλιτεχνικό εμπρεσιονισμό».

Στην συνέχεια θα εμπιστευθούμε την ερμηνευτική κατάθεση του Πάνου Καραβία, για να μας οδηγήσει και στο κύριο αντικείμενό μας εδώ, την Εισαγωγή, δηλαδή, που θα επιχειρήσουμε στην σχέση τού Kώστα Ουράνη με τον Υπερρεαλισμό, μιας και στην περίπτωση του Καραβία ο υπερρεαλισμός περιλαμβανόταν στα ενδιαφέροντά του από τα νεανικά του χρόνια, καθώς, ως φοιτητής στο Παρίσι, είχε παρακολουθήσει από κοντά δράσεις και εκδηλώσεις τής ενδοξότερης περιόδου τού κινήματος και είχε γνωριστεί προσωπικά με τους Αντρέ Μπρετόν, Φιλίπ Σουπώ, Μαν Ραίη.[7] Λίγο πριν την κήρυξη του πολέμου, μάλιστα, ο Πάνος Καραβίας, «εμπλουτισμένος με ειδικές γνώσεις και υπερβαίνοντας τις συμβάσεις των δοκιμίων τού γραπτού τύπου», ενημερώνει τους αναγνώστες τής εφημερίδας Ασύρματος σχετικά με «τα βασικά σημεία της υπερρεαλιστικής ποιητικής», αποδίδοντάς τα «στις σωστές τους αναλογίες».[8] Ο Πάνος Καραβίας, λοιπόν, λειτουργεί εδώ ως συνδετικός κρίκος, μιας και ασχολήθηκε διεξοδικά τόσο με τον Υπερρεαλισμό όσο και με το έργο του Κώστα Ουράνη.

 

α) Πριν αναφερθούμε πιο συγκεκριμένα στην Ενότητα «Παιχνίδια», η οποία μάλλον έχει περάσει απαρατήρητη, αν και εντάχθηκε εξαρχής στον τόμο των Ποιημάτων τού Κώστα Ουράνη, θα παραθέσουμε εδώ την θεωρητική άποψη – κριτική αντιμετώπιση του τελευταίου ως προς το θέμα «Υπερρεαλισμός», έτσι όπως αυτή βρίσκεται διατυπωμένη στο φερώνυμο άρθρο του, αντλημένο από τον συγκεντρωτικό τόμο Αποχρώσεις. Ας έχουμε, δε, επιπλέον, υπ’ όψιν ότι, γενικά: «[…] η θεωρητική υποστήριξη του κινήματος [του Υπερρεαλισμού] στην χώρα μας υπήρξε σπασμωδική· ενισχυόταν, υποχωρούσε ή μετατοπιζόταν ανάλογα με τους πολιτικούς προσανατολισμούς τής ηγετικής ομάδας στο Παρίσι». Εξάλλου, και η «φύση τού κινήματος» ήταν «ιδιαιτέρως δεκτική σε παρερμηνείες, απλοποιήσεις και αυθαιρεσίες», με αποτέλεσμα, στην «θεωρητική αμηχανία τής εποχής τού μεσοπολέμου» να προστεθούν «η χλεύη και η αντίδραση που ξεσήκωσε ο υπερρεαλισμός. Ενδεικτικό γραφής είναι το αμφίθυμο ύφος τού Σκαρίμπα, όταν ενσωματώνει ένα θεωρητικό περί τον υπερρεαλισμό κείμενο στο Σόλο του Φίγκαρω».[9]

Έγραφε, λοιπόν, ο Κώστας Ουράνης στο άρθρο του με τον τίτλο «Υπερρεαλισμός» :

«Στο υπερρεαλιστικό μανιφέστο που εξέδωσε το 1924 ο Αντρέ Μπρετόν, ένας από τους κυριότερους αρχηγούς τού υπερρεαλισμού, προσδιόριζε τον υπερρεαλισμό σαν ένα «ψυχικό αυτοματισμό που αποσκοπεί να εκφράσει την πραγματική λειτουργία τής σκέψης χωρίς τον έλεγχο της λογικής κ’ έξω από κάθε αισθητική ή ηθική μέριμνα». Μ’ άλλα λόγια, ο υπερρεαλισμός εγκαθιστούσε τη βασιλεία ή, ακριβέστερα, την απόλυτη μοναρχία του αυθόρμητου. Μετέστρεφε το ρόλο τού συγγραφέα: από δημιουργό τον ήθελε Πυθία, από πατέρα τού έργου του τον περιόριζε σ’ απλό παθητικό θεατή – και μεταδότη – της αυτόματης γένεσής του.

»Δεν πρόκειται να εξετάσω εδώ τον υπερρεαλισμό σαν θεωρία. Εκείνο όμως που διεπίστωσα παρακολουθώντας τα υπερρεαλιστικά (ποιητικά προ πάντων) έργα, που έβλεπαν περιοδικά το φως στη Γαλλία, είναι ότι οι υπερρεαλιστές δεν τήρησαν ποτέ τη θεωρία τους και πάντα την καταπάτησαν με τον πιο κατάφωρο τρόπο.

»Επαγγέλθηκαν τον αυτοματισμό – κι ο αυτοματισμός λείπει εντελώς από τα ποιήματά τους. Επαγγέλθηκαν το αυθόρμητο – και δεν εμφανίζουν παρά το αυθαίρετο, που δεν είναι βέβαια το ίδιο. Τέλος, αντί να καταργήσουν εντελώς τη λογική, την αντικατέστησαν μόνο με μιαν άλλη, πολύ πιο άκαμπτη και απαιτητική: τη λογική… του παραλογισμού.

»Διαβάστε π.χ. τα ποιήματα που εξέδωσε τελευταία, με τον τίτλο «Υψικάμινος», ο πρώτος και γνησιότερος αντιπρόσωπος του υπερρεαλισμού στην Ελλάδα κ. Α. Εμπειρίκος, και πέστε μου αν δεν υπάρχει έκδηλη σ’ αυτά η συστηματική, η κοπιώδης, η σ υ ν ε ι δ η τ ή προσπάθεια ενός λογικού ν’ αποφύγει κάθε διατύπωση με λογικό ειρμό, αν δεν τα χαρακτηρίζει μια μαθηματική συνοχή στην έλλειψη κάθε συνοχής, αν δε φέρνουν τη σφραγίδα μιας «οργανωμένης» αναρχίας, αν κάθε φράση και κάθε λέξη στη φράση δεν έχουν αποστειρωθεί υπομονετικά και αμείλικτα μέσα στο χημικό εργαστήριο του λογικού, έτσι που η σύζευξή τους να μη γεννάει κανένα συναίσθημα…

»«Εκεί που ανθούσε το διασημότερο χρωματουργείον – γράφει ο κ. Εμπειρίκος – σήμερα πουλούν παιδιά και αντί δυο δοντιών μπορεί κανείς να μεταβάλει την ατομικότητα μιας ερωτευμένης αγελάδας σε τρόπαιο ανδρογύνου συγκροτήματος χωρίς άφεσιν αμαρτιών χωρίς λυπομανίαν χωρίς μεταβολήν προς τα δεξιά ή τ’ αριστερά μα μόνον με τ’ απαλά χαϊδολογήματα στοργικής ηλεκτροπυξίδος.»

»Μια τέτοια φράση – κι όλο το βιβλίο τού κ. Εμπειρίκου δεν είναι παρά μια παράταξη τέτοιων και μόνο φράσεων – δ ε ν  μ π ο ρ ε ί να προέρχεται από το υποσυνείδητο, να είναι μια αυθόρμητη υπαγόρευση της σκέψης. Όταν βρισκόμαστε «μεταξύ ύπνου και εγρηγόρσεως», οπότε ο έλεγχος της λογικής πέφτει σε χαύνωση, ή όταν ονειρευόμαστε στον ύπνο μας, οπότε ο έλεγχος αυτός έχει εντελώς καταργηθεί, συμβαίνει, βέβαια, να προφέρουμε ξεκάρφωτα λόγια, περνάν, βέβαια, από το νου μας ασύνδετες μεταξύ τους εικόνες κι ασυνάρτητες σκέψεις, αλλά μια τόσο π ε ρ ί τ ε  χ ν η ασυναρτησία ή, ακριβέστερα, μια τέτοια αναγωγή τής ασυναρτησίας σε σύστημα, μια τέτοια συγκρότηση απροσδόκητων και γριφωδών για το λογικό μας φράσεων, δεν μπορεί παρά να είναι έργο του λογικού – ένα ψυχρό, υπομονετικό, εσκεμμένο[10] κατασκεύασμα γραφείου. Η ίδια εργασία που κάνει το λογικό για τη συναρμολόγηση (association) εννοιών έχει γίνει και τώρα – αλλά για τη διάσπασή τους (dissociation). Τι λέω; Πολύ αυστηρότερη. Γιατί, ενώ στην πρώτη περίπτωση συμβαίνει να ξεφεύγει κάποτε τον έλεγχό του κάτι το αόριστο, το σκοτεινό ή και το παράλογο, στην περίπτωση των υπερρεαλιστικών ποιημάτων του κ. Εμπειρίκου ο έλεγχος του λογικού στάθηκε απηνής: δεν άφησε να εισχωρήσει μέσα στην «Υψικάμινο» ούτε μια σύντομη φράση με κάποιον ειρμό…

»Η διαπίστωση της βασικής αυτής παράβασης της ίδιας τους της θεωρίας από τους υπερρεαλιστές δεν ενέχει, από μέρος μου, την έννοια εξόφλησης με τα δημιουργήματά τους, την έννοια ότι τα δημιουργήματά τους αυτά είναι «για γέλια» ή ανάξια προσοχής. Διαβάζοντας π.χ. τα ποιήματα του κ. Εμπειρίκου, δεν αισθάνθηκα το νυγμό του γέλιου, όπως άλλοι. Ό,τι αισθάνθηκα είναι κάτι ανάλογο μ’ ό,τι θα αισθανόταν ένας άνθρωπος μπαίνοντας σ’ ένα εργοστάσιο παράδοξου τύπου και βλέποντας ένα πολύπλοκο συγκρότημα ακόμα πιο παράδοξων μηχανών να κινούνται αδιάκοπα χωρίς άλλο σκοπό από το να κινούνται. Τα ποιήματα αυτά έχουν, για να θυμηθώ τον Μπωντλαίρ, την «παγερή λαμπρότητα» του στείρου και του ανώφελου…».[11]

Ως γνήσιος διανοούμενος και ποιητής, ο Κώστας Ουράνης δεν ήταν δυνατόν να μείνει αδιάφορος μπροστά σε ένα συνταρακτικό καλλιτεχνικό, αλλά και υπαρξιακό γεγονός όπως ήταν τότε το κίνημα του Υπερρεαλισμού. Επιπλέον, η στάση του, αν και αρνητική, δεν υπήρξε επιπόλαιη, όπως διαπιστώνεται, κατά πρώτο λόγο, από τα παραπάνω, αλλά, κατά δεύτερον, επιβεβαιώνεται και από ένα άλλο κριτικό κείμενό του και, συγκεκριμένα, το κείμενο που αναφερόταν στο βραβευθέν τότε από τον Γυναικείο Σύλλογο Γραμμάτων και Τεχνών βιβλίο τής Μέλπως Αξιώτη (τα έργα τής οποίας «υποχρέωσαν την κριτική να μιλήσει «για υπερρεαλιστική τεχνική σύνθεσης»», όπως γράφει ο Mario Vitti[12]Δύσκολες νύχτες. Σε εκείνο το κείμενό του, με τον τίτλο «Γύρω από ένα βραβείο», ο Ουράνης επικροτούσε «αδίσταχτα τη βράβευση» του βιβλίου, «παρά τα ελαττώματά του», κυρίως επειδή επρόκειτο για «ένα βιβλίο γυναίκας που δε θα μπορούσε να είχε γραφτεί κι από άντρα»· αποτελεί, δηλαδή, «έργο – ντοκουμέντο της γυναικείας φύσης» και είναι «αποκαλυπτικό της γυναικείας ψυχής». Βλέπουμε, λοιπόν, μέσω των παραπάνω, ότι ο συγγραφέας, ποιητής και κριτικός Κώστας Ουράνης διέθετε ανοιχτούς ορίζοντες υποδοχής καθετί πνευματικού, χωρίς αυτό, βέβαια, να σημαίνει ότι θα μπορούσε να αποδεχτεί και κάτι το οποίο δεν θα ταίριαζε στην ιδιοσυγκρασία του, την ιδιοσυγκρασία ενός νικημένου επαναστάτη. Έτσι, δεν είναι παράξενο που δεν μπορούσε να ακούσει καθαρά, στις πραγματικές της διαστάσεις, την υπερρεαλιστική φωνή, «αυτήν που συνεχίζει να κηρύττει την παραμονή τού θανάτου και πάνω απ’ τις θύελλες»[13].

β) Περνώντας, τώρα, στην “έμπρακτη αντιμετώπιση” του υπερρεαλιστικού φαινομένου από τον Ουράνη, στεκόμαστε πρώτα στο επιγραμματικό προλόγισμα της Ενότητας «Παιχνίδια» των Ποιημάτων από τον Άλκη Θρύλο, προλόγισμα το οποίο έπεται της, αναμενόμενης σε τέτοιες περιπτώσεις, σημείωσης του ίδιου τού ποιητή: «À la manière de…». Ο Άλκης Θρύλος, λοιπόν, γράφει, ερμηνεύοντας, παράλληλα, και τον τίτλο της Ενότητας:

«Τα pastiches αυτά τα συνέθεσε παίζοντας. Πίστευε ότι δεν είναι δύσκολο να γραφούν «μοντέρνα ποιήματα»».

Η Ενότητα «Παιχνίδια» των Ποιημάτων περιλαμβάνει τέσσερα (I-IV) διαφορετικά ποιήματα, συνοδευόμενα όλα από μία υπογραφή – κατακλείδα, που δηλώνει, κάθε φορά, το αντικείμενο της μίμησης που προηγήθηκε: στο πρώτο, πρόκειται για την Υψικάμινο του Α. Εμπειρίκου, στο δεύτερο, για το Μην ομιλείτε εις τον οδηγόν του Ν. Εγγονόπουλου, στο τρίτο, για την Αμοργό του Ν. Γκάτσου και στο τέταρτο, για το Τα κλειδοκύμβαλα της σιωπήςκαι πάλι του Ν. Εγγονόπουλου. Ας ακούσουμε/ διαβάσουμε τα τρία από αυτά[14], που μας αφορούν και στα οποία γίνεται φανερή η διαφορά η οποία τα ξεχωρίζει από τον γνήσιο υπερρεαλισμό τού Εμπειρίκου και του Εγγονόπουλου· οι δύο αυτοί έγραφαν δοξάζοντας το παράλογο πριν το αποτυπώσουν, ο Ουράνης, μιμούμενος, έγραφε ρηχά, κατασκευάζοντας το παράλογο στην άκρη της πένας και, ταυτόχρονα, αρνούμενος ότι αυτό το παράλογο έχει δικαίωμα, ή έστω λόγο, ύπαρξης:

Ι

Διεσχίσαμεν τας αποδοκιμασίας των αστυφυλάκων και εκτοξεύσαμεν τα βλέμ-/ ματα προς τας συναλλαγάς των διαττόντων, αλλά τα κυδώνια επέπεσαν/ εγκαρσίως κατά του κιγκλιδώματος και οι κομψοί κύριοι διέτρησαν τους/ καρχαρίας. Επειδή ήτο νύκτα και οι τηλεβόες των οπλοστασίων περιέφεραν/ τον αόμματον δασοφύλακα προς χάριν μας, οι φασιανοί ηρεύνων τας πυγολα-/ μπίδας και αι μοιχαλίδες εσπάθιζαν τις πτυχές των δεξαμενών. Και έως εδώ/ καλά. Πέραν τούτου όμως εβόα ο συρφετός των σωματοφυλάκων και τα/ ιπποφορβεία εγαλουχούσαν τας εκ δευτέρου τοκετού δεσποινίδας. Ο διαγώνιος/ δρόμος ήτο μεστός από αλαβουργίδας και το επανωφόρι της δενδροστοιχίας/ προωθούσε την πολίχνην μέχρις ότου περιεπλάκη εις τους μαστούς τής/ αγελάδος. Πολλοί διηρωτώντο εάν το κλειδί τού περιφερειακού συγκροτήματος/ θα ανελάμβανε την εξουσίαν ή εάν η διασκέδασις των ζητιάνων θα συνωδεύετο/ από ελιγμούς αναμνήσεων και παραστρατημένας ηλεκτροπυξίδας. Επήλθεν/ όμως το πρωΐ και το προαύλιον της οπτασίας περιεπλάκη με τους θυσάνους/ των χρεωπιστώσεων έως ότου απέκαμαν να γελούν αι στρουθοκάμηλοι και/ εσταμάτησαν να συνουσιάζωνται επιχαρίτως οι δολιχοκέφαλοι.

«Υψικάμινος» του Α. ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΥ

 

II

Όταν ο Γεδεών, τον οποίον υποκοριστικώς ωνόμαζον Ζαρζαβάτην, περιεπλέ-/ χθη στα δίχτυα της βροχής και οι λαβίδες του ασυρμάτου διήνοιξαν την/ πορεία τους διά μέσου μιας εφοδιοπομπής αποτελουμένης από δεκαέξ κυλίβα-/ ντας και πέντε (αριθμός 5) αργίτικα πεπόνια, τότε εννόησα καλώς ότι επέστη/ η τελευταία στιγμή μου. Εσυγχώρησα νοερώς τους δολοφόνους μου και/ αφέθηκα να πέσω στον πυθμένα του μεταλλείου, το οποίον κατασκευάζει/ λεκάνες από πορσελάνην και άλλα είδη τυροκομίας. Επηκολούθησε σύγχυσις/ μεταξύ των ψαριών και ηνοίχθη κατάλογος εράνων υπέρ της φθισιώσης/ φοιτητρίας της Νομικής, της καλουμένης Ευαγγελίτσας. Εγώ όμως, ο/ οποίος είχα πεθάνει εκ της πτώσεως, μετεφέρθην διά της αεραντλίας εις το/ δωμάτιόν μου και επέθεσα κρύο νερό στο μέτωπό μου μέχρις ότου ανεκάλυψα/ ότι ο Γεδεών, ο επικαλούμενος Ζαρζαβάτης, περιεφέρετο εις τον προθάλαμον/ και κατέγραφε τους σταλακτίτας – έ ν α  π ρ ο ς  έ ν α.

«Μην ομιλείτε εις τον οδηγόν» του Ν. ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟΥ

 

IV

Ουδόλως μ’ ενδιαφέρει/ αν/ αύριον/ ή και μεθαύριον/ η σεμνή Κοραλία/ – κατόπιν ειδικής/ αδείας των αρχών –/ περιέλθη την πόλιν/ συνοδεία ενός/ πρωταθλητού βαρών/ και/ δύο πινάκων/ ζωγραφικής.// Ο/ Ισίδωρος Ducasse/ κ’ εγώ/ εκρατήσαμεν θέσεις/ στο θωρηκτόν «Ξιφολόγχη»/ και φεύγομεν αύριον/ διά/ το/ Βαλπαραΐζο/ όπερ στην αρχαιότητα/ εκαλείτο Σινώπη.// Εκεί μας αναμένουν/ τα σείστρα της σιωπής/ και δύο/ ξανθαί στρουθοκάμηλοι/ των οποίων τα μάτια/ είναι παράθυρα/ χωρίς τζάμια.// Εκεί μέσα σε γλάστρες/ υάλινες/ ανθίζουν/ τα πράσινα ψάρια/ ανεμίζουν σεντόνια/ στις καπνοδόχους/ και/ ρόδινες, γαλάζιες φλόγες/ συργιανούνε στους κήπους/ δύο με δύο…// Εμείς/ – όμως –/ με μία ανεμόσκαλα/ δύο ποδήλατα/ και μία προβοσκίδα/ θα κατεβούμε/ στο ΣΠΗΛΑΙΟ/ όπου/ μας αναμένει/ η Μπέλλα Ντόννα.// Και/ τότε/ θα γίνουμε μικρά παιδιά/ θ’ απολύσουμε χαρταετούς/ και θα ξυπνήσουμε/ μέσ’ στην κοιλιά/ ΤΗΣ/ ενώ πάνω μας/ και γύρω μας/ θα κυματίζουνε/ οι ρομφαίες του ήλιου/ και θα ηχούν/ ακατάπαυστα/ τα κλειδοκύμβαλα/ των εγκεφάλων.

«Τα κλειδοκύμβαλα της σιωπής» του Ν. ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟΥ

 

  Εκτός των παραπάνω ποιημάτων, ο Ουράνης συνέθεσε ένα, τουλάχιστον, ακόμη «υπερρεαλιστικό – και άχρηστο –», σύμφωνα με την διατύπωσή του, «κατασκεύασμα», στο πλαίσιο ενός κειμένου του με τον ενδεικτικό τίτλο: «Ζητώντας ένα θέμα…». Έγραφε εκεί, μεταξύ άλλων, ο Κώστας Ουράνης:

«Πετάω αγαναχτισμένος την πέννα μου κι αναστενάζω:

»― Α, αυτή η τυραννία του θέματος!… Τι καλά που έκαναν οι μοντέρνοι ζωγράφοι, που το εξοστράκισαν από τους πίνακές τους! Τι καλά που κάνει ο Τζόϋς, να γράφει ό,τι του περνάει από το κεφάλι! Τι καλά που κάνουν οι υπερρεαλιστές γράφοντας χωρίς κανέναν ειρμό! Γιατί να μην έχει καθιερωθεί αυτός ο τρόπος τού γραψίματος! Τι εύκολα, τι γρήγορα που θα τελείωνα τη σημερινή αυτή αγγαρεία! Θα ’παιρνα έναν οποιοδήποτε τίτλο – ας πούμε «Εμποροπανήγυρις» – και θ’ άφηνα το χέρι μου να γράφει, όπως ο Εμπειρίκος στην «Υψικάμινό» του:

»«Τα πεζούλια της ακακίας άνοιξαν τις ομπρέλες τους και οι ήχοι των μοτέρ ανάγκασαν τον ουρανόν να τραπεί προς άγνωστον διεύθυνσιν. Μία δεσποινίς εκάθησε κατά γης και η γάτα τής αντικρυνής κατοικίας επέδωκε τελεσίγραφον διά του οποίου ανεκλήθησαν εις τα ψυγεία οι διαφυγόντες αιώνες και ήνοιξαν τα κατάστιχα των λατομείων. Εις το έρεβος που διεχύθη, τα νήματα της υφαντουργίας παρεξετράπησαν και καμμία ηχώ συγκεκριμένης καταγωγής δεν άνθισε από τα ανοιχτά κιβώτια των τραυματιοφορέων. Μόνον ότι οι λαιμοδέτες άργησαν να συνέλθουν από την κόπωσιν και ότι το ψύχος υπέστη σοβαράς ζημίας εις το χρηματιστήριον. Άναυδοι τότε οι προσκεκλημένοι επέβησαν της διερχομένης οδοντογλυφίδος, ενώ ο ψίθυρος των τηλεβόλων μετέβαλλε την ουσίαν των λίκνων εις κάτι το φαιόν και το ρόδινον – παραλλήλως και διαγωνίως…».

»Μια νέα ματιά στο ρολόϊ με κάνει να σταματήσω το υπερρεαλιστικό – και άχρηστο – αυτό κατασκεύασμά μου και να ξαναγυρίσω… στην απόγνωσή μου:

»― Τι να γράψω! Τι διάβολο να γράψω!…

»Άξαφνα μου έρχεται μια ιδέα: Αφού δεν μπορώ να γράψω τίποτα σήμερα, γιατί να μη γράψω γι’ αυτό ακριβώς; Γιατί, δηλαδή, να μην κάνω θέμα την ακεφιά μου, την αδυναμία μου να συγκεντρωθώ, ό,τι μου πέρασε από το μυαλό ώς αυτή τη στιγμή; Θα γέμιζα, έτσι, χωρίς στίψιμο του κεφαλιού μου, τα τρία χειρόγραφα που περιμένει το τυπογραφείο και, αν όχι τίποτ’ άλλο, θα ’δινα στους αναγνώστες μου κάτι που θα ’χε την αξία ενός «ντοκουμέντου»…

»Κι αυτό έκανα – όπως βλέπετε…».[15]

 

Ίσως αυτό το τελευταίο δείγμα τής στάσης τού Ουράνη απέναντι στον υπερρεαλισμό, ως συνδυασμός θεωρητικής, έστω και υπαινικτικής, κριτικής αντιμετώπισης και pastiche, να συμπυκνώνει την άποψή του, την οποία, πέρα από το αν συμφωνούμε ή διαφωνούμε, οφείλουμε, πάντως, να σεβαστούμε. Για τον ποιητή του ελληνικού Spleen, ο υπερρεαλισμός δεν θα μπορούσε, όπως και τίποτε άλλο δεν θα μπορούσε, να είναι κίνημα απελευθερωτικό και δημιουργικό. Οι άλυτοι συναισθηματικοί κόμποι στην ψυχή τού Κώστα Ουράνη μάταια αποζητούσαν Ουρανό[16]. Άλλοι, ανάμεσά τους και οι Εμπειρίκος – Εγγονόπουλος, ίσως να τον αξιώθηκαν μέσω της υπερρεαλιστικής οδού. Μια τέτοια συγκριτική έρευνα, όμως, θα μπορούσε να αποτελέσει το αντικείμενο μίας πολύ μεγαλύτερης εργασίας. Εδώ επιχειρήσαμε απλώς μία Εισαγωγή.

   

Σημειώσεις

[1] Βλ. στο άρθρο του Κώστα Στεργιόπουλου, «Κώστας Ουράνης. Ο ποιητής κι ο ταξιδιώτης», στο ένθετο Βιβλιοθήκη της εφημ. Ελευθεροτυπία, 1 Αυγούστου 2003, σσ. 12-15.

[2] Για τα παραπάνω βλ. στο λήμμα «Κώστας Ουράνης», υπογεγραμμένο από τον Αλέξη Ζήρα, στο Λεξικό Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Πρόσωπα – Έργα – Ρεύματα – Όροι, Πατάκης, Αθήνα, 2007.

[3] Τόσο το δοκίμιο όσο και οι επιστολές, τα οποία είχαν αρχικά εκδοθεί από τον Δίφρο (1958), περιλαμβάνονται στην έκδοση: Πάνου Καραβία, Οκτώ Μορφές. Σολωμός, Καβάφης, Ουράνης, Καρυωτάκης, Δραγούμης – Καζαντζάκης, Παράσχος, Θρύλος. Επίμετρο: 19 γράμματα του Κ. Ουράνη, Ίκαρος, 1979 – το δοκίμιο εκτείνεται στις σσ. 89-119 (και οι Σημειώσεις του στις σσ. 235-239) και οι επιστολές (ως «Επίμετρο») εκτείνονται στις σσ. 181-226 (και οι Σημειώσεις τους στις σσ. 241-245).

[4] Για όσα παρατίθενται εδώ βλ. στο Οκτώ Μορφές, ό.π., σσ. 98-102.

[5] Πρόκειται για μία φράση τής Marie Léneru, «L’ ennui est une inquiétude, et non pas une apathie», την οποία ο Καραβίας, κατά την ανάλυσή του (ό.π., σ. 99), αντλεί από μία επιστολή του Ουράνη (ό.π., σ. 196).

[6] Σε σημείωση εδώ ο Καραβίας αναφέρει και την επίδραση, κυρίως μετά το 1930, από την «καθαρή ποίηση» των Valéry και Eliot, όπως και ο Ζήρας τον οποίο παραθέσαμε νωρίτερα εδώ, προσθέτοντας, πάντως, το όνομα του «τελευταίου μεγάλου συμβολιστή, του Mallarmé»· βλ. στο Οκτώ Μορφές, ό.π., σ. 236/ σημ. 4.

[7] Βλ. σχετικά στο Πάνος Καραβίας, Η Διάρκεια του Υπερρεαλισμού, Σειρά: Μονόκερως, Γαβριηλίδης, 2006.

[8] Βλ. στο Η Διάρκεια του Υπερρεαλισμού, ό.π., στην Εισαγωγή εκεί του Ζ. Ι. Σιαφλέκη, σ. 14. Αξίζει, πάντως, να αναφερθεί ότι στο αφιερωματικό 4ο τεύχος τού περιοδικού Ηριδανός(Φεβρ. – Μάρτιος 1976) για τον Υπερρεαλισμό, δεν έχουν συμπεριληφθεί τα κείμενα του Πάνου Καραβία μεταξύ αυτών που συναπαρτίζουν την ενότητα «Υποδοχή του Υπερρεαλισμού και κριτική διαμάχη (1931 – 1945)».

[9] Για όσα παρετέθησαν εδώ βλ. στο Συμεών Γρ. Σταμπουλού, Πηγές της πεζογραφίας του Γιάννη Σκαρίμπα, Σύλλογος προς Διάδοσιν Ωφελίμων Βιβλίων, Αθήναι, 2006, σ. 101. Bλ. επίσης σχετικά και στο Σταυρούλα Γ. Τσούπρου, «Γιάννης Σκαρίμπας και υπερρεαλισμός: αμφιθυμία ή στοιχεία υπερπεζογραφίας; Εισαγωγή σε μία παράλληλη εξέταση με τον Νίκο Εγγονόπουλο», Τετράδια Πολιτισμού, τχ. 3–4, Δεκέμβριος 2008, Υπουργείο Πολιτισμού, σσ. 329-347.

[10] Σχετικά με τις συγκεκριμένες αντιρρήσεις/ παρατηρήσεις τού Κώστα Ουράνη βλ. και το δοκίμιό μου «Ο εσκεμμένος υπερρεαλισμός», περ. Διαβάζω, τχ. 478, Οκτώβριος 2007/ Αφιέρωμα: Νίκος Εγγονόπουλος, σσ. 96-100 [= Σταυρούλα Γ. Τσούπρου, Δοκιμές Ανάγνωσης, Πρόλογος Μ.Γ. Μερακλής, Εκδόσεις Γρηγόρη, 2013, σσ. 43-50].

[11] Για τα παραπάνω βλ. στο Κώστα Ουράνη, Αποχρώσεις, Βιβλιοπωλείον της “Εστίας” Ιωάννου Δ. Κολλάρου και ΣΙΑΣ Α.Ε., Β′ τόμος (1933-1939, 1950), σσ. 230-232.

[12] Βλ. στο Mario Vitti, Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, εκδόσεις Οδυσσέας, 2003, σ. 399.

[13] Βλ. στο Αντρέ Μπρετόν, Μανιφέστα του Σουρρεαλισμού, Εισαγωγή – μετάφραση – σημειώσεις: Ελένης Μοσχονά, εκδόσεις «Δωδώνη», Αθήνα – Γιάννινα, 1983, σ. 31. Αυτήν την τη φράση από το πρώτο Μανιφέστο είχαν διαλέξει, παρεμπιπτόντως, τόσο ο Εμπειρίκος όσο και ο Εγγονόπουλος ως μότο των πρώτων ποιητικών συλλογών τους.

[14] Για τα ποιήματα που παρατίθενται στην συνέχεια εδώ βλ. στο Κώστας Ουράνης, Ποιήματα, Βιβλιοπωλείον της “Εστίας” Ι. Δ. Κολλάρου & Σιασ Α. Ε., Αθήνα, 2009, σσ. 197-8 και 200-202 – για το προαναφερθέν «προλόγισμα» βλ. σ. 195. Η ως άνω έκδοση ακολουθεί πιστά την πρώτη, μεταθανάτια, συγκεντρωτική έκδοση των Ποιημάτων, την οποία είχε επιμεληθεί ο Άλκης Θρύλος (Βιβλιοπωλείον της “Εστίας” [1953]). Για κάποιες επιφυλάξεις σχετικά με την μέθοδο της συγκεκριμένης παρουσίασης των Ποιημάτων τού Ουράνη από τον Άλκη Θρύλο βλ. στο Κώστας Στεργιόπουλος, «Κώστας Ουράνης. Ο ποιητής κι ο ταξιδιώτης», ό.π., σ. 12.

[15] Βλ. στο Κώστα Ουράνη, Αποχρώσεις, ό.π., σσ. 296-297.

[16] Ο Πάνος Καραβίας, στο διεισδυτικό δοκίμιό του (βλ. στο Οκτώ Μορφές, ό.π.,/ σ. 116) φθάνει, περισσότερο ασυνείδητα παρά συνειδητά, πολύ κοντά στο να ερμηνεύσει την επιλογή τού ψευδώνυμου «Ουράνης» από τον Κώστα Νέαρχο ή Νιάρχο, βασιζόμενος στους στίχους εκείνους των Spleen: «τον ουρανό εγώ νοσταλγώ, που κάποτε είχα ζήσει,/ δίχως χαρές και συφορές κι ανθρώπους, πάντα Μόνος» (βλ. στο Κώστας Ουράνης, Ποιήματα, ό.π., σ. 30), βασιζόμενος, δηλαδή, στην, ήδη νεανική, νοσταλγία τού ποιητή για το «ύστατο καταφύγιο», την «μοναδική αγκαλιά της γης».

Πηγή: https://www.oanagnostis.gr

Φώτης Κόντογλου 1895 – 1965

Ιστορία

Μικρασιάτης λογοτέχνης, ζωγράφος και αγιογράφος, από τα επίλεκτα μέλη της γενιάς του '30, που αναζήτησε την ελληνικότητά της μέσα από την επιστροφή στις ρίζες. Μαθητές του υπήρξαν οι διακεκριμένοι ζωγράφοι Σπύρος Βασιλείου, Γιάννης Τσαρούχης και Νίκος Εγγονόπουλος.

Γεννήθηκε στο Αϊβαλί (τις αρχαίες Κυδωνίες) στις 8 Νοεμβρίου 1895 και ήταν γιος του Νικολάου Αποστολέλλη και της Δέσποινας Κόντογλου. Νήπιο ακόμη έχασε τον πατέρα του και ανατράφηκε από τη μητέρα του και τον θείο του ιερομόναχο Στέφανο Κόντογλου. Γι' αυτό και όταν μεγάλωσε υιοθέτησε το οικογενειακό επίθετο της μητέρας του. Το συγγραφικό και εικαστικό του τάλαντο άνθισε νωρίς. Όντας μαθητής Γυμνασίου, εξέδιδε το περιοδικό «Μέλισσα» με κείμενα δικά του και των συμμαθητών του, τα οποία εικονογραφούσε ο ίδιος.

Το 1913 άφησε τη γενέθλια πόλη του και μετέβη στην Αθήνα για να σπουδάσει στη Σχολή Καλών Τεχνών, παρότι προς στιγμήν σκέφθηκε να γίνει ναυτικός. Το κλίμα στη Σχολή δεν τον σήκωνε, αφού μεταξύ των καθηγητών του κυριαρχούσε το ακαδημαϊκό στυλ του Μονάχου, ενώ ο ίδιος ήταν φορέας άλλης αντίληψης, έχοντας γερά μέσα του ριζωμένο τον μικρασιατικό λαϊκό πολιτισμό. Το 1914 εγκατέλειψε τη Σχολή και έφυγε για την Ευρώπη. Μετά από μικρά παραμονή στη Μαδρίτη, εγκαταστάθηκε στο Παρίσι.

Γρήγορα έγινε γνωστός στους εικαστικούς κύκλους της γαλλικής πρωτεύουσας, όταν τον πρόσεξε ο διάσημος γλύπτης Ογκίστ Ροντέν. Το 1916 βραβεύτηκε για την εικονογράφηση του βιβλίου του Κνουτ Χάμσουν «Η πείνα». Στο Παρίσι συνάντησε τον φίλο του και συμφοιτητή του Σπύρο Παπαλουκά, τον μετέπειτα σπουδαίο ζωγράφο. Την εποχή εκείνη έγραψε και το πρώτο του λογοτεχνικό έργο, την ιστορία του φανταστικού κουρσάρου «Πέδρο Καζάς».

Το 1919 επιστρέφει στο Αϊβαλί. Διδάσκει γαλλικά και ιστορία της τέχνης στο τοπικό παρθεναγωγείο. Παράλληλα, ιδρύει τον πνευματικό σύλλογο «Νέοι Άνθρωποι» μαζί με τους Ηλία Βενέζη και Στρατή Δούκα. Το 1921 στρατεύεται και μετέχει στη Μικρασιατική Εκστρατεία. Μετά την κατάρρευση του μετώπου και την επακολουθήσασα Έξοδο του ελληνικού στοιχείου της Μικράς Ασίας, φθάνει πρόσφυγας στη Λέσβο και στη συνέχεια στην Αθήνα.

Η κυκλοφορία τού «Πέδρο Καζάς» στην Αθήνα τον επιβάλλει αμέσως στους λογοτεχνικούς κύκλους. Το βιβλίο είναι η ιστορία ενός ισπανού κουρσάρου, γραμμένη με ένα ασυνήθιστο δυναμισμό και σε μια γλώσσα γεμάτη νεύρο και παλμό, που αντλούσε άμεσα από τις λαϊκές ρίζες και τα λαϊκά βιβλία παλαιότερης εποχής. Το 1925 παντρεύεται τη συμπατριώτισσά του Μαρία Χατζηκαμπούρη και δύο χρόνια αργότερα γεννιέται η κόρη τους Δέσπω. Τα επόμενα χρόνια θα μοιράσει τον χρόνο του ανάμεσα στον χρωστήρα και τη γραφίδα, ενώ αξιόλογη είναι η θητεία του ως συντηρητή έργων τέχνης.

Το 1932 κτίζει το σπίτι του στην οδό Βιζυηνού 16 (περιοχή Πατησίων), όπου μαζί με τους μαθητές του Τσαρούχη και Εγγονόπουλο ζωγραφίζουν με νωπογραφίες ένα δωμάτιό του. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, θύμα του μαυραγοριτισμού, αναγκάζεται να το πουλήσει για ένα σακί αλεύρι και μετακομίζει με την οικογένειά του σε ένα γκαράζ. Την εποχή αυτή ο Χριστιανισμός τον απορροφά εντελώς και αποφασίζει να τον διακονήσει ολόψυχα ως λογοτέχνης και ζωγράφος.

Ο Κόντογλου εμπνέεται από την ελληνική παράδοση και προσηλώνεται με φανατισμό σε ό,τι θεωρεί καθαρά ελληνικό, βγαλμένο από την παράδοση του Βυζαντίου και της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Στις φορητές του εικόνες χρησιμοποίησε τη μέθοδο της ωογραφίας. Πολλές από αυτές έχουν εκδοθεί από τον «Αστέρα». Αγιογράφησε πολλές εκκλησίες (Καπνικαρέα, Αγία Βαρβάρα Αιγάλεω, Άγιος Ανδρέας Πατησίων, Ζωοδόχος Πηγή και Αγία Παρασκευή Παιανίας, Ευαγγελισμός Ρόδου, Άγιος ΧαράλαμποςΠολυγώνου, Άγιος Γεώργιος Κυψέλης κ.ά).

Φιλοτέχνησε τοπία, σχέδια βιβλίων, περιοδικών, ποιητικών συλλογών, πορτραίτα, ενώ το σημαντικότερο έργο στην κοσμική ζωγραφική είναι οι βυζαντινοπρεπείς νωπογραφίες του στο Δημαρχείο Αθηνών, με θέματα και πρόσωπα από την Ελληνική Ιστορία. Δούλεψε στο Βυζαντινό Μουσείο, το Κοπτικό Μουσείο του Καΐρου και δημιούργησε το Βυζαντινό τμήμα του Μουσείου της Κέρκυρας. Σημαντική ήταν η συμβολή του στην αποκατάσταση των τοιχογραφιών στον Μυστρά.

Ο Φώτιος Κόντογλου πέθανε στις 13 Ιουλίου 1965 στον «Ευαγγελισμό» από τις επιπλοκές που του είχε προκαλέσει ένα αυτοκινητιστικό δυστύχημα. Θεωρείται από τους σημαντικότερους εικαστικούς καλλιτέχνες, που άνοιξε νέους δρόμους στην ελληνική ζωγραφική. Το πλούσιο λογοτεχνικό του έργο παρέμεινε εν πολλοίς στρατευμένο στην υπόθεση του Χριστιανισμού, όμως τα πρώιμα έργα του και ιδιαίτερα το μυθιστόρημα «Πέδρο Καζάς» ανήκουν στις σημαντικές στιγμές της λογοτεχνίας μας.

Ενδεικτική Εργογραφία

  • «Πέδρο Καζάς» και «Βασάντα» («Παπαδημητρίου - Αστήρ»)
  • «Γιαβάς ο Θαλασσινός» («Παπαδημητρίου - Αστήρ»)
  • «Έκφρασις» Το εικαστικό μανιφέστο του Κόντογλου. («Παπαδημητρίου - Αστήρ»)
  • «Μυστικά Άνθη» («Παπαδημητρίου - Αστήρ»)

Είπαν για τον Κόντογλου...

  • Νίκος Ζίας: «Νίκος Κόντογλου» («Εμπορική Τράπεζα»)
  • Συλλογικό: «Κόντογλου, Σημείον Αντιλεγόμενον» («Αρμός»)
 

Οι μειώσεις φόρων του 2020 στο εισόδημα και στα ακίνητα

Οικονομία

ΠΡΟΚΟΠΗΣ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ

Ο υπουργός Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρας εντός της επόμενης χρονιάς θα καταθέσει δεύτερο φορολογικό νομοσχέδιο, που θα προβλέπει ριζικές αλλαγές στις ηλεκτρονικές συναλλαγές.

Μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 20% το 2020 και 10% το 2021, ανώτατο συντελεστή 42%, και χαμηλότερο φόρο κατά 60% για τους ελεύθερους επαγγελματίες με εισοδήματα έως 10.000 ευρώ, θα προβλέπει μεταξύ άλλων το φορολογικό νομοσχέδιο που κατατίθεται στα τέλη του μήνα στη Βουλή.

Ωστόσο, μετατίθεται χρονικά η μείωση του ΦΠΑ κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες (από το 24% στο 22% και από το 13% στο 11%) καθότι το κόστος είναι τεράστιο για τον προϋπολογισμό, ενώ εντός του 2020 θα κατατεθεί δεύτερο φορολογικό νομοσχέδιο που θα προβλέπει ριζικές αλλαγές στις ηλεκτρονικές συναλλαγές των φορολογουμένων με τις επιχειρήσεις, αλλά και των επιχειρήσεων με το κράτος. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι αλλαγές στη φορολογία που θα ξεκινήσουν από το 2020, είναι οι εξής:

ΕΝΦΙΑ: Το σχέδιο νόμου θα προβλέπει τη μείωση του φόρου επί των ακινήτων κατά 30% οριζόντια για όλους τους ιδιοκτήτες ακινήτων.

Το 2020 η μείωση θα είναι της τάξης του 20% και το 2021 κατά 10%. Αυτό σημαίνει ότι το κόστος για τον προϋπολογισμό τον πρώτο χρόνο θα φθάσει στα 565 εκατ. ευρώ και το 2021 στα 285 εκατ. ευρώ.

Με τη μείωση αυτή κάποιος ιδιοκτήτης ακινήτου που σήμερα πληρώνει ΕΝΦΙΑ 500 ευρώ, θα διαπιστώσει το 2020 ότι ο φόρος θα είναι μειωμένος κατά 100 ευρώ και θα διαμορφωθεί στα 400 ευρώ, ενώ το 2021 ο φόρος θα περιορισθεί περαιτέρω.

Αλλος ιδιοκτήτης ακινήτων που σήμερα πληρώνει 2.500 ευρώ, θα διαπιστώσει ότι ο φόρος περιορίζεται το 2020 κατά 500 ευρώ και συγκεκριμένα θα διαμορφωθεί στα 2.000 ευρώ. Το 2021 θα μειωθεί κατά 10%.

Φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων: Ο εισαγωγικός συντελεστής θα διαμορφωθεί στο 9%, ενώ ο ανώτατος στο 42%. Συγκεκριμένα, το σχέδιο νόμου θα προβλέπει διατήρηση του αφορολόγητου ορίου στα 8.636 ευρώ και εισαγωγικό συντελεστή 9% (από 22% σήμερα). Το αφορολόγητο θα προσαυξάνεται κατά 1.000 ευρώ για κάθε παιδί.

Ο ανώτατος συντελεστής θα διαμορφωθεί στο 42% από 45%. Ο εισαγωγικός συντελεστής 9% θα αφορά εισοδήματα έως 10.000 ευρώ, ενώ πάνω από αυτόν θα υπάρχουν τουλάχιστον 5 φορολογικά κλιμάκια. Αυτό σημαίνει ότι ο φόρος εισοδήματος για έναν μισθωτό χωρίς παιδιά με ετήσιο εισόδημα 10.000 ευρώ, από 300 ευρώ που ανέρχεται σήμερα, θα μειωθεί στα 122,76 ευρώ. Θα έχει δηλαδή φορολογικό όφελος 177,24 ευρώ.

Φόρος εισοδήματος ελευθέρων επαγγελματιών: Ο φόρος για τους έχοντες εισοδήματα έως 10.000 ευρώ θα μειωθεί κατά 60% με τον συντελεστή του 9%. Συγκεκριμένα, σήμερα κάποιος ελεύθερος επαγγελματίες φορολογείται για εισόδημα 10.000 ευρώ με συντελεστή 22% και πληρώνει στην εφορία 2.200 ευρώ. Με τις αλλαγές που προωθούνται, ο φόρος για τον ανώτερο επαγγελματία θα περιοριστεί στα 900 ευρώ. Δηλαδή όφελος 1.300 ευρώ.

Φορολογία επιχειρήσεων: Μείωση του φορολογικού συντελεστή στα επιχειρηματικά κέρδη στο 20% (σήμερα είναι 28%). Το σχέδιο προβλέπει τη μείωση του συντελεστή στο 24% το 2020 και στο 20% το 2021. Επίσης, προβλέπει τη μείωση της φορολογίας στα μερίσματα στο 5% από 10% από το 2020. Για παράδειγμα, μια μικρή επιχείρηση σήμερα, με φορολογητέο εισόδημα ύψους 30.000 ευρώ, πληρώνει στην εφορία 8.400 ευρώ (δεν συνυπολογίζεται προκαταβολή φόρου, τέλος επιτηδεύματος).

Μετά τη φορολόγηση, το ποσό που μπορεί να διανεμηθεί στους μετόχους ανέρχεται στις 21.600 ευρώ, ποσό από το οποίο το κράτος θα πάρει 2.160 ευρώ. Το 2020 με τη μείωση του συντελεστή στο 24% και του φόρου στα μερίσματα στο 5%, οι μέτοχοι θα μοιραστούν 21.660 ευρώ και το 2021 το ποσό των 22.800 ευρώ. Με βάση τα παραπάνω, ο μέσος συντελεστής φορολόγησης των επιχειρήσεων (φόρος εισοδήματος και φόρος επί των μερισμάτων) από 35,2% που είναι σήμερα, θα μειωθεί στο 27,8% το 2020 και το 2021 στο 24%.

Σχεδιάζονται αλλαγές στα όρια των ηλεκτρονικών συναλλαγών 

Προσπάθειες εξορθολογισμού της κλίμακας με την οποία φορολογούνται τα εισοδήματα από ακίνητα θα επιχειρήσει το οικονομικό επιτελείο. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η μέτρηση του κόστους των παρεμβάσεων, καθώς το πακέτο των μέτρων είναι περιορισμένο για τα επόμενα χρόνια. Αυτό που απασχολεί το νέο οικονομικό επιτελείο είναι ο δεύτερος φορολογικός συντελεστής, ο οποίος ανέρχεται στο 35%. Συγκεκριμένα, σήμερα, το εισόδημα από ακίνητη περιουσία φορολογείται αυτοτελώς, σύμφωνα με την παρακάτω κλίμακα:

•   0 - 12.000 ευρώ συντελεστής 15%.

• Από 12.001 έως 35.000 ευρώ συντελεστής 35%.

• Από 35.001 και πάνω συντελεστής 45%. Στις προθέσεις της κυβέρνησης είναι ο δεύτερος συντελεστής να περιοριστεί στο 20% ή 25%. Στην περίπτωση που το κόστος είναι απαγορευτικό, το σχέδιο θα μεταφερθεί για το 2021. 

Στο μεταξύ, εντός του 2020 αναμένεται η κατάθεση ακόμη ενός φορολογικού νομοσχεδίου, το οποίο θα αφορά τις ηλεκτρονικές συναλλαγές. Σύμφωνα με πληροφορίες, είναι εξαιρετικά πιθανό να αλλάξουν οι συντελεστές για το χτίσιμο του αφορολόγητου ορίου. Επίσης, σχεδιάζεται και η μείωση του ορίου χρήσης μετρητών. Το όριο των 500 ευρώ ενδεχομένως να διαφοροποιείται ανά κλάδο, ανάλογα με τον κίνδυνο για φοροδιαφυγή.

Πηγή: https://www.kathimerini.gr (Έντυπη έκδοση)

Κινεζική τεχνητή νοημοσύνη στην Ευρώπη μέσω Ελλάδας

Οικονομία

ΗΛΙΑΣ ΜΠΕΛΛΟΣ

Φωτογραφία: Ο Αντερσον Τσεν Χαϊμπό μιλώντας στην «Κ» τονίζει πως μέσω της Ελλάδας στοχεύει στην επέκταση της DeepBlue Technology στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου. Στο πλαίσιο αυτό υπέγραψε συμφωνία με το Τμήμα Πληροφορικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης στον τομέα της έρευνας.

Προτεραιότητες της κινεζικής DeepBlue Technology, η οποία προχώρησε πριν από μερικές μέρες στον σχηματισμό στρατηγικής συμμαχίας στην Ελλάδα, αποτελούν η μεταφορά τεχνογνωσίας, η ενίσχυση της έρευνας για την ανάπτυξη εφαρμογών και η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας στον κλάδο της τεχνητής νοημοσύνης (AI: Artificial Intelligence). Για τον σκοπό αυτό ο διευθύνων σύμβουλος του ομίλου DeepBlue Technology, Αντερσον Τσεν Χαϊμπό, βρέθηκε την προηγούμενη εβδομάδα στην Αθήνα και ανακοίνωσε την είσοδο του ομίλου στην ελληνική αγορά με εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ) που φιλοδοξεί να αλλάξουν τις δημόσιες μεταφορές, τις πληρωμές, το λιανικό εμπόριο αλλά και το αστικό περιβάλλον. Ο Αντερσον Τσεν Χαϊμπό, μιλώντας στην «Κ», τονίζει πως μέσω της Ελλάδας στοχεύει στην επέκταση της DeepBlue Technology στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου. Στο πλαίσιο αυτό υπέγραψε συμφωνία με το Τμήμα Πληροφορικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης στον τομέα της έρευνας. Οι επενδύσεις που σκοπεύει να υλοποιήσει, θα επικεντρωθούν στον τομέα των μεταφορών με την ανάπτυξη αυτοκινούμενου λεωφορείου και στις ΑΙ εφαρμογές για έξυπνες πόλεις. Η DeepBlue Technology εδρεύει στη Σαγκάη και δραστηριοποιείται διεθνώς, ενώ διαθέτει ερευνητικά κέντρα στο Λουξεμβούργο, στις ΗΠΑ και στην Αυστραλία.

– Γιατί επιλέξατε την Ελλάδα ως νέο σας κόμβο;

– Επιλέξαμε την Ελλάδα για τέσσερις βασικούς λόγους: Πρώτον, η Ελλάδα έχει μακρά ιστορία έρευνας και ανάπτυξης, που προέρχεται από τους αρχαίους χρόνους. Το μεράκι και ο πειραματισμός, αξίες υψίστης σημασίας για εμάς κατά την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης για χρήση από ευρύ κοινό, είναι στην κουλτούρα των Ελλήνων. Πιστεύουμε ότι αν υπάρχουν αυτές οι κοινές αξίες στο ξεκίνημα της έρευνας και της ανάπτυξης ενός νέου προϊόντος, θα οδηγηθούμε σε νέες προοπτικές και θα αυξηθούν τα προϊόντα και οι τεχνολογίες. Δεύτερον, η Ελλάδα είναι στρατηγικός κόμβος μεταξύ Ασίας και Ευρώπης, ενώ παράλληλα βρίσκεται και στον παραδοσιακό δρόμο του μεταξιού. Τούτο σημαίνει ότι η Ελλάδα ανέκαθεν προσέδιδε μια θετική αξία στους πολιτισμούς της Ευρώπης και της Ασίας, και πιστεύουμε ότι στο νέο οικονομικό περιβάλλον, αυτή η στρατηγική της θέση και η αξία της θα λάμψουν στην παγκόσμια σκηνή. Θέλουμε να είμαστε εδώ και να ανελιχθούμε μαζί με την ελληνική κοινωνία και οικονομία. Ηδη τα λιμάνια της Ελλάδας είναι τα πιο πολυσύχναστα στη Μεσόγειο, ενώ η ελληνική παραγωγή και η έρευνα και ανάπτυξη είναι πολλά υποσχόμενες και έχουν πολλή δυναμική για το μέλλον. Τρίτον, η Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει ένα καλό παράδειγμα μελέτης (case study) για τον μετασχηματισμό της κοινωνίας μέσω των τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης (AI), καθώς η χώρα παρουσιάζει ένα σαφώς μοναδικό συνδυασμό του παλιού και του καινούργιου. Η Ελλάδα είναι μια ανεπτυγμένη και παράλληλα παραδοσιακή κοινωνία. Εδώ συνυπάρχουν παλαιές πόλεις και ιστορίες που πρέπει να τις αναδείξουμε και να τις μετατρέψουμε προς χρήση στη νέα ψηφιακή εποχή. Η δημιουργία μιας κουλτούρας ψηφιοποίησης και έργα όπως το πλαίσιο ΑΙ CITY της DeepBlue, μπορεί να βοηθήσουν την Ελλάδα να αξιοποιήσει στο μέγιστο έργα αναβίωσης της πόλης. Τέλος, εδώ έχουμε καλούς συνεργάτες σε θέματα έρευνας, παραγωγής και επιχειρηματικής ανάπτυξης και πιστεύουμε ότι έχουμε τη σωστή ομάδα να αναλάβουμε αυτή την πρόκληση στη σωστή στιγμή. Ανυπομονούμε να φέρουμε εις πέρας την πρόκληση που ανοίγεται μπροστά μας μαζί με τους συνεργάτες μας, την τοπική κοινωνία και, φυσικά, τους πελάτες μας εδώ στην Ελλάδα.

– Τι πιστεύετε ότι θα σας αποφέρει αυτό το πρόγραμμα;

– Το έργο που μόλις ξεκινάμε, θα μας αποφέρει νέες δυνατότητες έρευνας, που άλλες κινεζικές εταιρείες ενδεχομένως να μην έχουν. Επίσης, θα μας τοποθετήσει σε πιο πλεονεκτική θέση, ενώ θα έχουμε συνεργάτες στην περιοχή της Μεσογείου, που θα μας επιτρέψουν να επεκταθούμε ραγδαία σε γειτονικές χώρες στο άμεσο μέλλον. Θέλουμε να καλλιεργήσουμε ανοιχτά κανάλια επικοινωνίας στις ερευνητικές και επιχειρηματικές κοινότητες Κίνας και Ελλάδας και να δημιουργήσουμε ένα ισχυρό δίκτυο συνεργατών, που θα μας επιτρέψουν να επιτύχουμε τον στόχο μας, να αξιοποιήσουμε τις συμπληρωματικές δυνάμεις μας και να μειώσουμε τις επιμέρους αδυναμίες μας. Ηδη το βλέπουμε να έρχεται, μια και μόλις ολοκληρώσαμε έναν διαγωνισμό που θα βοηθήσει ελληνικές νεοφυείς εταιρείες να καταλάβουν και πιθανόν να συνεργασθούν με κινεζικές εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης. Είναι ένα μικρό, αλλά πολύ σημαντικό βήμα, προς τον δρόμο ευρύτερων μελλοντικών συνεργασιών.

– Πιστεύετε πως η Ελλάδα μπορεί να αναπτύξει επιχειρήσεις τεχνητής νοημοσύνης;

– Ναι, το πιστεύω ακράδαντα. Η Ελλάδα όμως χρειάζεται ισχυρή δημόσια υποδομή που να υποστηρίζει την τεχνητή νοημοσύνη. Εννοώ υποδομές, όπως γρήγορη και αξιόπιστη σύνδεση στο internet, φθηνά προγράμματα δεδομένων, υψηλό ποσοστό διείσδυσης των κινητών και των laptop, εκμάθηση κωδικοποίησης και προγραμματισμού από το σχολείο κ.λπ. Είναι σημαντικό ο κλάδος να τύχει υποστήριξης τόσο από την κυβέρνηση όσο και από την κοινωνία. Μόνον έτσι θα ενθαρρύνουμε τους Ελληνες να τολμήσουν να αναπτύξουν έργα τεχνητής νοημοσύνης. Ποιος ξέρει; Μπορεί μια μέρα να χρησιμοποιούμε ένα κομμάτι της ελληνικής τεχνολογίας στην καθημερινότητά μας.

– Ποια είναι η άποψή σας για την έρευνα και την τεχνολογία των ελληνικών πανεπιστημίων επί του θέματος;

– Η ανώτατη βαθμίδα εκπαίδευσης πιστεύω ότι υποφέρει από θέματα υποδομών που οφείλονται στα πενιχρά οικονομικά της χώρας. Παρ’ όλα αυτά, θεωρώ ότι το δυναμικό για να γίνει κάτι καλό υπάρχει, παρόλο που είναι σε κατάσταση ύπνωσης. Αναλογικά με το μέγεθος του πληθυσμού οι Ελληνες μονίμως διακρίνονται μεταξύ άλλων χωρών σε διαγωνισμούς μαθηματικών και τεχνολογίας. Η κυβέρνηση πρέπει να βρει τρόπο να κινητοποιήσει αυτό το δυναμικό και να φέρει πίσω τα ταλέντα που χρειάζονται για να πραγματοποιήσουν έρευνα και ανάπτυξη υψηλής ποιότητας. Η έρευνα εξαρτάται επίσης από τα υποστηρικτικά δίκτυα, όπως τα εκπαιδευτικά συστήματα και κεφάλαια που επενδύουν σε νεοφυείς εταιρείες. Χρειάζεται να δημιουργηθεί ένα ολόκληρο δυναμικό οικοσύστημα για να ανθήσει και να αποδώσει η έρευνα. Σε θέματα τεχνητής νοημοσύνης, η Ελλάδα είναι ακόμα σε φάση εκμάθησης. Χρειάζεται να έχει μεγαλύτερη αλληλεπίδραση με άλλα διεθνή ιδρύματα και να δημιουργήσει ευκαιρίες για ταλέντα, που θα λάβουν καθοδήγηση σε θέματα τεχνολογιών αιχμής τεχνητής νοημοσύνης από το εξωτερικό.

Πηγή: https://www.kathimerini.gr Έντυπη έκδοση)

Το πακέτο των χρηματοδοτικών εργαλείων της νέας ΚΑΠ για τους νέους αγρότες

Ειδήσεις

Η ηλικιακή ανανέωση στη γεωργία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους στόχους της νέας ΚΑΠ, όπως δήλωσε ο Ευρωπαίος επίτροπος Γεωργίας, Φιλ Χόγκαν, κατά τη διάρκεια ομιλίας του στο προεδρείο της Πανευρωπαϊκής Ένωσης Νέων Αγροτών (Ceja). Μέσα από ένα ευρύ φάσμα υποχρεωτικών, αλλά και εθελοντικών μέτρων που προτείνει, η Κομισιόν επιδιώκει τη στήριξη των νέων, ώστε να εισέλθουν στο αγροτικό επάγγελμα, συμβάλλοντας έτσι στην ανανέωση των γενεών.

Σύμφωνα με τον Ευρωπαίο επίτροπο, τουλάχιστον το 2% των άμεσων ενισχύσεων προτείνεται να δοθεί για την ηλικιακή ανανέωση, υπερδιπλασιάζοντας το ποσοστό της προηγούμενης περιόδου. Το ποσό αυτό μπορεί να διατεθεί είτε υπό τη μορφή συμπληρωματικής εισοδηματικής ενίσχυσης από τον Πυλώνα Ι είτε ή και μέσω των κατ’ αποκοπή επιδοτήσεων εγκατάστασης από τα κονδύλια του Πυλώνα ΙΙ.

Πρόκειται για μία πολύ σημαντική καινοτομία, η οποία τίθεται στη διακριτική ευχέρεια των κρατών-μελών, εάν θα την αξιοποιήσουν ή θα τη χάσουν

σχολίασε ο κ. Χόγκαν, συμπληρώνοντας παράλληλα ότι αποτελεί επιλογή των κρατών-μελών να ενισχύσουν ακόμη περισσότερο αυτήν τη στήριξη, προσαρμόζοντάς τη στις εθνικές τους ανάγκες. Στην ίδια κατεύθυνση και το εθνικό απόθεμα θα χρησιμοποιηθεί, κατά προτεραιότητα, σε νέους αγρότες και νεοεισερχόμενους.

Έμφαση στις συνεργασίες
 

Παράλληλα, τα κράτη-μέλη θα έχουν τη δυνατότητα να υποστηρίξουν διάφορες μορφές συνεργασίας μεταξύ των γεωργών, αλλά και συνεργασίες μεταξύ διαφορετικών γενεών γεωργών, παρέχοντας κίνητρα και διευκολύνσεις για τη μεταβίβαση εκμετάλλευσης και την απόκτηση γης. Στο πλαίσιο αυτό, θα μπορούν να υποστηρίξουν καινοτόμους εθνικούς ή περιφερειακούς οργανισμούς που δραστηριοποιούνται στην προώθηση αυτής της διασύνδεσης μεταξύ των γενεών.

Και στο Erasmus οι νέοι γεωργοί

Ταυτόχρονα, οι νέοι αγρότες θα συνεχίσουν να επωφελούνται από την υποστήριξη επενδύσεων, καθώς και τη μεταφορά γνώσης και κατάρτισης στο πλαίσιο του EIP-Agri, μέσω της χρηματοδότησης των Leader, καθώς και άλλων παρεμβάσεων αγροτικής ανάπτυξης. Αξιοποιώντας ένα μερίδιο της χρηματοδότησης του ΕΓΤΑΑ, θα δίνεται η δυνατότητα στα κράτη-μέλη να προωθούν τη διακρατική εκπαιδευτική κινητικότητα που παρέχεται από τον κανονισμό Erasmus. Συμπληρωματικά, θα παρέχεται η δυνατότητα στα κράτη-μέλη να δημιουργήσουν χρηματοδοτικά μέσα για την υποστήριξη του κεφαλαίου κίνησης, κάτι που θεωρείται κρίσιμο κατά το ξεκίνημα ενός νέου.


Νέο πρόγραμμα δανειοδότησης από την ΕΤΕπ

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η πρωτοβουλία της Κομισιόν με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, για νέο πρόγραμμα δανειοδότησης, που προσφέρει επιπλέον δυνατότητες στους νέους γεωργούς. Ο συνολικός σχεδιασμός συνίσταται σε δάνειο ύψους 1 δισ. ευρώ, που θα χρηματοδοτείται πλήρως από την ΕΤΕπ, για νέους γεωργούς και βιοοικονομία. «Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες πράξεις χρηματοδότησης της ευρωπαϊκής γεωργίας από την ΕΤΕπ που, σε πραγματικούς όρους, θα σημαίνει δανειακή διευκόλυνση που δίνει προτεραιότητα στους νέους αγρότες, με μεγαλύτερη διάρκεια έως και τα 15 έτη και χαμηλότερο επιτόκιο από αυτά που ισχύουν στην αγορά», σχολίασε ο κ. Χόγκαν.

Ψηφιακός μετασχηματισμός του αγροτικού τομέα: Το μεγαλύτερο δημόσιο πρότζεκτ στην ΕΕ

Οικονομία

Οι άμεσα ενδιαφερόμενοι, οι οποίοι γνωρίζουν ή έχουν ήδη δει στις καλλιέργειές τους τα θετικά αποτελέσματα των συστημάτων ευφυούς γεωργίας, σχολιάζουν τον τρόπο με τον οποίο ο αγροτικός τομέας περνάει, πλέον, σε μία νέα εποχή.

Ενα έργο που βάζει τον ελληνικό αγροτικό τομέα στο επίκεντρο του ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος προκηρύχθηκε πριν από λίγο καιρό από το υπουργείο Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης. Το έργο του ψηφιακού μετασχηματισμού του αγροτικού τομέα πρόκειται να χρησιμοποιήσει σύγχρονες τεχνολογίες, με τις οποίες θα καλυφθούν εκατομμύρια στρέμματα και στις 13 περιφέρειες της Ελλάδας.

Συγκεκριμένα, το πρόγραμμα περιλαμβάνει την εγκατάσταση 6.500 επίγειων σταθμών σε 15.495.000 στρέμματα καλλιεργήσιμης γης.

Οι επίγειοι αυτοί σταθμοί θα δίνουν πληροφορίες σε σχέση με την ποιότητα του εδάφους, του νερού, την ευρωστία και τις ανάγκες του φυτού και τις ατμοσφαιρικές συνθήκες του μικροκλίματος, ενώ σύμφωνα με το Υπουργείο Ψηφιακής Πολιτικής θα έχει τα εξής κύρια οφέλη:

  1. Μείωση του κόστους παραγωγής έως 45%.
  2. Βελτίωση της ποιότητας και της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών προϊόντων.
  3. Αύξηση της απόδοσης των καλλιεργειών και μείωση των κινδύνων που απειλούν την παραγωγή.
  4. Μείωση του περιβαλλοντικού αντίκτυπου.
  5. Προστασία του καταναλωτή.
  6. Αξιοποίηση ανοιχτών γεωργικών δεδομένων από όλους.

Με το συγκεκριμένο έργο, δημιουργείται για πρώτη φορά μια εθνική δημόσια υποδομή συλλογής δεδομένων για τον πρωτογενή τομέα σε όλη την Ελλάδα, που αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες, όπως το διαδίκτυο των πραγμάτων (IoΤ), τη ανάλυση μεγάλων δεδομένων (BigData) και τη δορυφορική παρακολούθηση της γης. Ο αγρότης θα μπορεί, πλέον, να λαμβάνει, με ένα απλό sms στο κινητό του τηλέφωνο, γεωργικές προειδοποιήσεις για ακραία καιρικά φαινόμενα, συμβουλές άρδευσης και προστασίας της παραγωγής του. Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται στα 33,5 εκατ. ευρώ και χρηματοδοτείται από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ).

 

Η δράση για τον «Ψηφιακό Μετασχηματισμό του Γεωργικού Τομέα» δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην εκπαίδευση των ωφελούμενων, σύμφωνα με το υπουργείο, η οποία θα γίνει με πολλούς τρόπους, όπως ημερίδες, σε συνεργασία με τους κατά τόπους φορείς, αλλά και μέσω online επιμόρφωσης και διαρκούς υποστήριξης μέσω της πλατφόρμας.

Επιπλέον, το υπουργείο έχει ήδη συνάψει Μνημόνιο Συνεργασίας με το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ενώ επίκειται η υπογραφή αντίστοιχου μνημονίου με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, ώστε οι επιστήμονες γεωπόνοι να είναι άρτια εκπαιδευμένοι στη διαχείριση δεδομένων μέσα από ψηφιακές πλατφόρμες.

Οι άμεσα ενδιαφερόμενου, οι οποίοι γνωρίζουν ή έχουν ήδη δει στις καλλιέργειές τους τα θετικά αποτελέσματα των συστημάτων ευφυούς γεωργίας, σχολιάζουν τον τρόπο με τον οποίο ο αγροτικός τομέας περνάει, πλέον, σε μία νέα εποχή.

 

Γεώργιος Μαρκοπουλιώτης, επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην ΕλλάδαΓεώργιος Μαρκοπουλιώτης, επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα

Το κλειδί για την επιτυχία του γεωργού του 21ου αιώνα είναι περισσότερη και καλύτερη βοήθεια από την τεχνολογία και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλωσορίζει κάθε προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση.

Παράλληλα, σε επίπεδο ΕΕ συνδράμουμε τα κράτη-μέλη με σημαντικά κονδύλια από το ερευνητικό πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020», ενώ για την περίοδο 2021-2027 προτείνουμε τη διάθεση 10 δισ. ευρώ για έργα έρευνας και καινοτομίας στον τομέα των τροφίμων, της γεωργίας και της αγροτικής ανάπτυξης.

Θοδωρής Κοκιούσης, αγρότης, μέλος και συνυπεύθυνος ελέγχου λειτουργίας των συστημάτων ευφυούς γεωργίας στην Πήγασος Αγροδιατροφή

Επειδή, πλέον, οι τιμές των προϊόντων είναι διαμορφωμένες στον χώρο, είτε αφορά το εσωτερικό είτε το εξωτερικό, η ευφυής γεωργία μας βοηθάει στη μείωση του κόστους σε ό,τι αφορά τις καλλιέργειές μας, τη μείωση κόστους νερού άρδευσης, καθώς και τη μη άσκοπη χρήση φυτοφαρμάκων. Ο συνδυασμός αυτών των πραγμάτων ουσιαστικά επιτυγχάνει αυτήν τη μείωση κόστους που είναι άμεσο κέρδος στην τσέπη μας. Γιατί οι τιμές δεν μπορούν να αλλάξουν, άρα αυτός είναι ένας τρόπος να έχουμε ένα πρόσοδο από τη μείωση του κόστους παραγωγής.

Σίγουρα ο καταναλωτής θέλει να γνωρίζει ότι το προϊόν που πρόκειται να καταναλώσει δεν έχει προέλθει από μία αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων και από μία αλόγιστη χρήση νερού, όταν υπάρχουν ουσιαστικά προβλήματα ύδρευσης σε όλο τον πλανήτη. Έτσι, λοιπόν, ξέροντας ότι πρόκειται να καταναλώσει ένα προϊόν που έχει προέλθει από ορθή διαχείριση μέσω των συστημάτων ευφυούς γεωργίας, αυτομάτως το κάνει πιο θελκτικό.

Εύη Προδρόμου-Ψούνου, συνιδιοκτήτρια της αγροτικής εκμετάλλευσης Yanni’s Olive GroveΕύη Προδρόμου-Ψούνου, συνιδιοκτήτρια της αγροτικής εκμετάλλευσης Yanni’s Olive Grove

Ο αγροτικός τομέας στην Ελλάδα χρειάζεται υποβοήθηση. Για να μπορέσει να παράγει προϊόντα, τα οποία είναι ανταγωνιστικά, πρέπει να δοθεί πρώτα από όλα κύριο βάρος στην ποιότητα, αλλά και στην τιμή τους. Άρα, η αλλαγή στον τρόπο καλλιέργειας με τα συστήματα ευφυούς γεωργίας προσφέρει ακριβώς αυτό. Μειώνουμε, δηλαδή, πάρα πολύ τα καλλιεργητικά κόστη, με αποτέλεσμα τα προϊόντα να γίνονται ανταγωνιστικά σε τιμή και δεύτερον ο τρόπος της καλλιέργειας είναι τέτοιου είδους που αυξάνει πολύ την ποιότητα.

Οπότε για κάθε αγρότη, ο οποίος είτε θέλει το προϊόν του να το πουλάει χύμα είτε θέλει να δοκιμάσει το εξωτερικό, να δώσει δηλαδή υπεραξία στο δικό του προϊόν, πουλώντας το ο ίδιος ως τελικό τυποποιημένο προϊόν, του προσφέρει μια παντοδύναμη βάση. Η βάση της ποιότητας και της τιμής. Αυτά είναι αλληλένδετα. Χωρίς αυτά, ως Έλληνες παραγωγοί, η βάση μας είναι τιμή και ποιότητα. Εκεί μπορούμε μόνο να χτυπήσουμε, γιατί σε ποσότητες, δυστυχώς, η Ελλάδα δεν παράγει.

Θεόδωρος Βασιλόπουλος και Νικόλαος Παυλονάσιος, πρόεδρος και αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Νέων Αγροτών

Οι νέοι αγρότες της Ελλάδας και της Ευρώπης είμαστε αυτοί που θα προχωρήσουμε τη γεωργία και τη ζωή στην ύπαιθρο ένα βήμα παραπέρα με κάθε θεμιτό τρόπο. Είμαστε αυτοί που εγγυώνται μία βιώσιμη κοινωνία και οικονομία στην ύπαιθρο και αγωνίζονται για την παροχή τροφίμων και άλλων αγαθών σε όλους τους Ευρωπαίους πολίτες. Για να επιτύχουμε την άνοδο του οικονομικού και κοινωνικού επιπέδου των ανθρώπων της υπαίθρου είναι απαραίτητο πλέον να δούμε τις τεχνολογικές λύσεις που μπορούν να εφαρμοστούν στον γεωργικό τομέα με πιο φιλικό τρόπο.

Εμείς οι νέοι θέλουμε να εφαρμόσουμε κάθε τεχνολογική λύση που περιλαμβάνεται στον όρο Ευφυής Γεωργία, διότι η εφαρμογή τέτοιων λύσεων και μεθόδων θα βελτιώσει σημαντικά τόσο την παραγωγική διαδικασία όσο και τις συνθήκες εργασίας και διαβίωσης που όλοι βιώνουμε στην ύπαιθρο. Για αυτόν τον λόγο, θεωρούμε ότι κάθε προσπάθεια προς την κατεύθυνση της ενσωμάτωσης τεχνολογικών λύσεων στην παραγωγική διαδικασία είναι αξιέπαινη και ευπρόσδεκτη. Διεκδικούμε, δε, να είμαστε αυτοί που πρώτοι θα εφαρμόσουμε αυτές τις λύσεις, καθώς είμαστε οι άνθρωποι που έχουμε το ανοιχτό μυαλό και τα εκπαιδευτικά εφόδια που είναι απαραίτητα.

Σταμάτης Κουρούδης, πρόεδρος των Θρακικών Εκκοκκιστηρίων

Εάν υλοποιηθεί αυτό το έργο, πρόκειται για ένα πραγματικό άλμα για την ελληνική γεωργία. Το να καλλιεργεί κανείς όχι μόνο με την εμπειρία, αλλά με ακριβή δεδομένα δίνει άλλες δυνατότητες. Η χρησιμότητα της εφαρμογής της ευφυούς γεωργίας είναι πολλαπλή στη μείωση του κόστους παραγωγής, στη βελτίωση των αποδόσεων και των περιβαλλοντικών αποτελεσμάτων και σε άλλες παραμέτρους.

Είναι αυτό που έρχεται, είναι η εξέλιξη και κανείς δεν μπορεί να μένει έξω από αυτό το εγχείρημα. Βλέπουμε ότι έχει υιοθετηθεί από όλες τις ανεπτυγμένες χώρες και χαιρόμαστε που βρισκόμαστε στην αιχμή των εξελίξεων, καθώς στην Ελλάδα έχουμε ήδη εξαιρετικές τεχνολογίες ευφυούς γεωργίας. Όσοι παραγωγοί είχαν την τύχη να συνεργαστούν με τον ιδιωτικό τομέα, εφαρμόζοντας την ευφυή γεωργία σε ορισμένα στρέμματα για αρχή, θέλουν να επεκτείνουν την εφαρμογή της ευφυούς γεωργίας στο σύνολο των καλλιεργειών τους. Είναι πολύ θετικό, λοιπόν, που σε αυτό το εγχείρημα θα συμμετάσχει και το κράτος, καθώς όλα θα γίνουν πολύ πιο γρήγορα και τα αποτελέσματα θα είναι ορατά για πολλούς αγρότες».

Χρήστος Μπαρλιάς, πρόεδρος της ΕΑΣ Κορινθίας

Η παραγωγή ποιοτικότερου προϊόντος προκύπτει από την εφαρμογή του κανόνα της ευφυούς γεωργίας, ο οποίος αναφέρει ότι πρώτα γίνονται οι κατάλληλες μετρήσεις στο χωράφι και μετά ενεργούμε.

Για παράδειγμα, η σωστή εδαφοληψία, η οποία εξασφαλίζει την αντιπροσωπευτικότητα του αγροτεμαχίου, αλλά και η λήψη δειγμάτων φυτικού ιστού με συγκεκριμένη τεκμηριωμένη διαδικασία, επιτρέπουν τον ακριβή υπολογισμό των ποσοτήτων των θρεπτικών συστατικών που απαιτούνται για την υγιή ανάπτυξη της εκάστοτε καλλιέργειας.Αντίστοιχα, η συνεχής παρακολούθηση του υδατικού ισοζυγίου οδηγεί στην εφαρμογή των απαραίτητων αρδεύσεων, για την ικανοποίηση των αναγκών του φυτού, εφόσον κρίνεται σκόπιμο, βάσει μετρήσεων.

Σε κάθε περίπτωση, η αξιοποίηση των μετρήσεων στο χωράφι οδηγεί στην εφαρμογή των κατάλληλων και αναγκαίων επεμβάσεων με πολλαπλά οφέλη για την παραγωγή.

Ανδρέας Στρατάκης, πρόεδρος της ΕΑΣ Ηρακλείου

Επιτέλους βγήκε το έργο. Η ευφυής γεωργία ως εργαλείο υποστήριξης των παραγωγικών διαδικασιών βοηθάει στην αποδοτική ικανοποίηση των αναγκών της καλλιέργειας, με τη βοήθεια των συνεχών και ακριβών μετρήσεων που πραγματοποιούνται στο χωράφι.

Η συνεχής παρακολούθηση και η καταγραφή της αγροτικής δραστηριότητας, με τη βοήθεια των τεχνολογικών εργαλείων της πληροφορικής, μας επιτρέπουν την έγκαιρη και ακριβή επέμβαση εισροών και καλλιεργητικών πρακτικών στην αγροτική εκμετάλλευση, λαμβάνοντας πάντα υπόψη τις ανάγκες της εκμετάλλευσης, οι οποίες μετρώνται ακριβώς και όχι εμπειρικά.

Επιπρόσθετα, η συνεχής παρακολούθηση και καταγραφή της αγροτικής δραστηριότητας μάς επιτρέπει την εφαρμογή προληπτικών ενεργειών, εξαλείφοντας ή περιορίζοντας στον μέγιστο βαθμό τον επικείμενο κίνδυνο, προτού δημιουργήσει ανεπανόρθωτα προβλήματα.

Με αυτόν τον τρόπο, μέσω της ευφυούς γεωργίας, ο παραγωγός βελτιώνει την ανταγωνιστικότητα των προϊόντων του, τους προσδίδει προστιθέμενη αξία και επιτυγχάνει σημαντική αύξηση του εισοδήματός του.

Θανάσης Τσιοτίνας, πρόεδρος του Αγροτικού Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού Αρκαδίας «Η ΕΝΩΣΗ»

Η αξιοποίηση των δυνατοτήτων της ευφυούς γεωργίας αποφέρει μια σειρά από δυνατότητες στον παραγωγό και στο γεωργικό του εισόδημα. Η ολοκληρωμένη αντιμετώπιση καίριων ζητημάτων, που αφορούν την παραγωγική διαδικασία, δίνει τη δυνατότητα ο παραγωγός να παράξει περισσότερο και καλύτερο προϊόν, χωρίς να χρειάζεται να σπαταλήσει άσκοπα τα λεφτά του.

Αυτό σημαίνει ότι η ευφυής γεωργία τού εξασφαλίζει την ορθολογική χρήση των απαιτούμενων εισροών, όπως είναι τα λιπάσματα, τα φυτοφάρμακα αλλά και το νερό άρδευσης, τη στιγμή που πρέπει, ώστε να πετύχει το καλύτερο αποτέλεσμα.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να πραγματοποιούνται όλες οι ενέργειες, όταν και όπως πρέπει, με τη βοήθεια του γεωπόνου και να μην ξοδεύονται άσκοπα χρήματα και να παράγεται ένα ποιοτικό και ασφαλές προϊόν.

Γιώργος Κατσούλης, γενικός γραμματέας ΣΑΣΟΕΕ

Τα οφέλη που μπορεί να λάβει ένας παραγωγός από την εφαρμογή των πρακτικών της ευφυούς γεωργίας είναι πολλαπλά και μπορούν να του εξασφαλίσουν τη βιωσιμότητα της αγροτικής του εκμετάλλευσης.

Η εξασφάλιση της βιωσιμότητας προκύπτει μέσα από την αύξηση του κέρδους του παραγωγού, η οποία είναι αποτέλεσμα κυρίως της μείωσης του κόστους παραγωγής, εξαιτίας της ελεγχόμενης και συνήθως μειωμένης εφαρμογής εισροών.

Ωστόσο, η εξασφάλιση της βιωσιμό