748 New Articles

Κυριότερες Ειδήσεις

Grid List

Αναλυτικός οδηγός - Κτηματολόγιο : Παγώνουν τα πρόστιμα ως το τέλος του χρόνου

Ελλάδα

Πάγωμα των προστίμων για τις τελευταίες 105 μέρες (μέχρι το τέλος του χρόνου), έναρξη το καλοκαίρι του 2021 της συλλογής δηλώσεων σε Κυκλάδες, Κρήτη, Κέρκυρα, Θεσπρωτία (είναι οι περιοχές όπου δεν είχαν ανατεθεί οι μελέτες λόγω δικαστικών εμπλοκών) και κατάργηση όλων των υποθηκοφυλακείων έως τον Ιανουάριο του 2022 είναι οι τρεις άξονες που θα κινηθεί το επόμενο διάστημα το Κτηματολόγιο.

Πηγή, περισσότερα στα https://www.tanea.gr/2020/09/19/economy/ktimatologio-pagonoun-ta-prostima-os-to-telos-tou-xronou/ 

Δημόσιο : Αλλάζουν όλα στις προσλήψεις – Η μεταρρύθμιση που προωθεί η κυβέρνηση

Ελλάδα

Από την άνοιξη του 2022 όλα αλλάζουν στον τρόπο που θα γίνονται οι προσλήψεις στο Δημόσιο. Με μια μεταρρύθμιση που πρόκειται να φέρει στη Βουλή τον επόμενο μήνα το υπουργείο Εσωτερικών, το ΑΣΕΠ μεταμορφώνεται και ενισχύεται, με στόχο τις διαφανείς και γρήγορες διαδικασίες πρόσληψης τακτικού προσωπικού.

Τα «βουβά» κρούσματα και το τσουνάμι του χειμώνα

Ελλάδα

Τον έντονο φόβο ότι το δεύτερο κύμα του κορωνοϊού στη χώρα μας θα είναι ισχυρότερο από το πρώτο, και θα προκαλέσει περισσότερες νοσηλείες και θανάτους εκφράζουν οι ειδικοί επιστήμονες. 

Πηγή, περισσότερα στην https://www.kathimerini.gr/society/561085144/ta-voyva-kroysmata-kai-to-tsoynami-toy-cheimona/

Ο "ΑΡΙΩΝ" στο αθλητικό μητρώο της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού

Ηλεία

Μετά από άκρως απαιτητική και εξαντλητική διαδικασία , σύμφωνα με το νέο αθλητικό νόμο 4726/2020-ΦΕΚ 181/Α/18-9-2020 ο ΑΡΙΩΝ Αμαλιάδας που κατέχει ήδη την ειδική αθλητική αναγνώριση στη κολύμβηση και στην επιτραπέζια αντισφαίριση , ανήκει στο κατάλογο των σωματείων που κατέθεσαν πλήρη το φάκελο εγγραφής στο αθλητικό μητρώο της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού . Ο ΑΡΙΩΝ επιβεβαιώνεται όπως και τα μέλη του, κινούμενος σύμφωνα με τις διατάξεις του νέου αθλητικού νόμου και είναι ο μόνος κολυμβητικός σύλλογος στο νομό Ηλείας που ολοκλήρωσε τη δύσκολη αυτή διαδικασία .
Η ιστοσελίδα της Γ.Γ.Αθλητισμού (στο link ) https://gga.gov.gr/.../3099-eggegrammena-athlitika-swmateia δίνει τη δυνατότητα στους πολίτες να έχουν πραγματική και ασφαλή ενημέρωση χωρίς να παρασύρονται από ανακρίβειες και αναλήθειες . Ο ΑΡΙΩΝ δραστηριοποιείται στο κολυμβητήριο Ήλιδας με καθημερινή λειτουργία για όλες τις ηλικίες . Συνεργαζόμενος με προπονητές - αποφοίτους πανεπιστημίου με ειδικότητες κολύμβησης, σας καλεί να γνωρίσετε τα μυστικά του υγρού στίβου πάντα με σεβασμό , υπευθυνότητα και ασφάλεια . Πληροφορίες στο τηλέφωνο 6979846941 και στη Γραμματεία του Συλλόγου στο πρώτο γραφείο πίσω από τις κερκίδες του κολυμβητηρίου .

Ο κ. Τσίπρας ξεχνά τις ευθύνες του για την πορεία της χώρας;

Ηλεία

Ο κ.Τσίπρας στη Θεσσαλονίκη μίλησε σαν να μην κυβέρνησε ποτέ τη χώρα.

Η δήλωση του ότι η χώρα πλέον δεν υπάγεται σε δημοσιονομικούς περιορισμούς υποτιμά τη νοημοσύνη των πολιτών, αφού όλοι γνωρίζουν ότι η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ δέσμευσε τη χώρα σε υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα μέχρι το 2060 και εκχώρησε την δημόσια ακίνητη περιουσία στο Υπερταμείο για 99 χρόνια.

Ο πρώην Πρωθυπουργός πιστεύει ότι με την επανάληψη των ''εύκολων'' συνταγών και λύσεων της περιόδου 2010-2015 μπορεί να πείσει και πάλι τους πολίτες.

Με τη διαφορά όμως ότι οι συνταγές αυτές δοκιμάστηκαν και απέτυχαν στην πράξη.

Η έλλειψη ρευστότητας στην αγορά οφείλεται και στις αδυναμίες του τραπεζικού συστήματος, που η πολιτική της κυβέρνησης Τσίπρα οδήγησε σε αδιέξοδο και στον αφελληνισμό του.

Ο κ.Τσίπρας πρέπει να καταλάβει ότι δεν μπορεί να εκφράσει τη δημοκρατική παράταξη. Πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι αυτοί που διακρίθηκαν σε ύβρεις απέναντι σε στη δημοκρατική παράταξη δεν θα μπορέσουν ποτέ να την εκπροσωπήσουν.

Δεν μπορεί να δώσει όραμα για το μέλλον με τα ίδια πρόσωπα και τις ίδιες πολιτικές του χθες.

Δεν μπορεί να υπερασπίζεται μια κυβερνητική θητεία που υπονόμευσε την ανάπτυξη της χώρας με την υπερφορολόγηση και τις ιδεοληψίες και  απαξίωσε το τραπεζικό σύστημα με την εκχώρηση του έναντι 800 εκ.ευρώ σε ξένα funds μέσω της ανακεφαλαιοποίησης.

 

Υπηρεσίες Κοινωνικοποίησης Παιδιών –Δραστηριότητες «Γνωριμία με τον αθλητισμό».

Ηλεία

Στο πλαίσιο των δράσεων υλοποίησης των Συνοδευτικών Μέτρων, που στοχεύουν στην κοινωνική ενσωμάτωση των ωφελούμενων του ΤΕΒΑ (Ταμείο Ευρωπαϊκής Βοήθειας προς τους Απόρους), ο Δήμος Ανδραβίδας -Κυλλήνης ξεκινά την υλοποίηση της πρώτης δράσης με θέμα Υπηρεσίες Κοινωνικοποίησης Παιδιών –Δραστηριότητες «Γνωριμία με τον αθλητισμό».
Το συνοδευτικό μέτρο περιλαμβάνει συναντήσεις-δραστηριότητες (δημιουργικό παιχνίδι-γνωριμία αθλημάτων για παιδιά προσχολικής ηλικίας και συναντήσεις –δραστηριότητες (βασιλική αθλοπαιδεία-γνωριμία αθλημάτων)για παιδιά σχολικής ηλικίας 6-12 ετών
Η κίνηση είναι το πρώτο μέσο με το οποίο ο άνθρωπος προσεγγίζει, ερεύνα και γνωρίζει το περιβάλλον του. Αποτελεί τη βάση στην οποία αναπτύσσονται όλοι οι υπόλοιποι τομείς στην ζωή του. Η κίνηση στην βρεφική, νηπιακή και παιδική ηλικίας μέσο εξερεύνησης του φυσικού και κοινωνικού περιβάλλοντος, συντελεί στην απόκτηση γνώσεων καθώς και στην κοινωνική αλληλεπίδραση. Ακόμη συντελεί στην κατανόηση των περιορισμών του σώματος σε σχέση με το φυσικό περιβάλλον. Η δημιουργία μιας γνωστικής βάσης και ενός ρεπερτορίου κινήσεων αποτελούν αλληλένδετους παράγοντες που επιτρέπουν στο παιδί να πειραματίζεται με τις ικανότητες του.Μέσα από επαναληπτικές διαδικασίες επιτυγχάνει συνεχώς πιο σύνθετες δραστηριότητες τόσο στο παιχνίδι όσο και στην εξυπηρέτηση των αναγκών του.
Κάτωθι παρατίθεται το ολοκληρωμένο πρόγραμμα της δράσης :
Δευτέρα 21/09/2020- ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΝΕΟΧΩΡΙΟΥ ΚΥΛΛΗΝΗΣ
Τρίτη 22/09/2020 - ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΛΕΧΑΙΝΩΝ
Τετάρτη 23/09/2020 -ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ "ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΜΑΡΤΖΑΚΛΗΣ'' ΑΝΔΡΑΒΙΔΑ
Πέμπτη 24/09/2020 -ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΠΑΛΙΑΣ ΜΑΝΩΛΑΔΑΣ
Παρασκευή 25/09/2020- ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΝΕΟΧΩΡΙΟΥ ΚΥΛΛΗΝΗΣ
Δευτέρα 28/09/2020 ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΛΕΧΑΙΝΩΝ 
Τρίτη 29/09/2020 -ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ "ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΜΑΡΤΖΑΚΛΗΣ'' ΑΝΔΡΑΒΙΔΑ
Τετάρτη 30/09/2020 -ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΠΑΛΙΑΣ ΜΑΝΩΛΑΔΑΣ
Και ώρες
17.00-18.00 για παιδιά προσχολικής ηλικίας
18.00-19.00 για παιδιά χολικής ηλικίας 6-12 ετών
Η δράση θα πραγματοποιηθεί από την κα. Στεφανοπούλου Ρένα –Γυμνάστρια ,Απόφοιτο ΤΕΦΑ
Για πληροφορίες στα τηλέφωνα 2621030087-6985893923 και στο  email : Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Με σεβασμό στη δημόσια υγεία, θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε ότι  για τον περιορισμό της επιδημίας του Covid19 θα τηρηθούν τα μέτρα ασφάλειας και προφύλαξης που ισχύουν.
*Οι δράσεις είναι δωρεάν για όλους τους δημότες.
 
Υπεύθυνη των δράσεων 
 
Η Πρόεδρος του Δ.Σ. Ανδραβίδας- Κυλλήνης 
Κακάλετρη Γεωργία

Κώστας Χλωμούδης: Μέτωπο στους θιασώτες της, εν γένει, μείωσης της φορολογίας…

Απόψεις

Να το πούμε καθαρά όσο και αν ακόμη και στις σημερινές οικονομικές συνθήκες της χώρας μας, δύσκολα μπορείς να ακουστείς...

Το πρόβλημα δεν είναι το ύψος της φορολογίας αλλά η δίκαιη κατανομή του φορολογικού βάρους... και να εκφράσουμε τη διαφωνία μας με όσους υποστηρίζουν την απλουστευτική άποψη ότι μια δραστική μείωση των φόρων απριόρι θα συμβάλει στην οικονομική ανάπτυξη (προεκλογικά το λέγανε “απογείωση της οικονομίας”...).

Η άποψη που προβάλλεται συχνά, ότι το βασικό πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας είναι εν γένει η υψηλή φορολογία και ότι μια δραστική μείωσή της θα ήταν ικανή συνθήκη για να συμβάλει (εκτινάξει λέγανε πριν τον Covid-19) στους ρυθμούς ανάπτυξης, δεν μπορεί να τεκμηριωθεί από πουθενά…

Η διεθνής εμπειρία εφαρμογής τέτοιων πολιτικών έχει δείξει μόνο βραχυπρόθεσμα οφέλη και αυτά για επιμέρους κοινωνικές ομάδες. Μεσοπρόθεσμα, οι συνέπειες ήταν ιδιαίτερα αρνητικές, με διεύρυνση των ανισοτήτων και δημοσιονομική αστάθεια.

Υποστηρίζουμε ότι η όποια εφαρμογή προγραμμάτων για μείωση φόρων, εισφορών [και εν γένει μείωσης του Κράτους], υπό τις παρούσες συνθήκες ιδιαίτερα, δεν είναι απλώς δύσκολη υπόθεση αλλά υπονομευτική της κοινωνικής συνοχής…

Ας κάνουν πίσω λοιπόν οι ιδεοληπτικοί της μείωσης των φόρων και της μείωσης του κράτους, όχι γιατί είναι μια σύνθετη υπόθεση με πολλές παρενέργειες αλλά, γιατί εξαλείφονται οι όποιες ελπίδες για να διαχειριστεί μια κοινωνία αυτήν την πρωτοφανή παγκόσμια ύφεση.

Για να το πούμε καθαρότερα: Μπορεί να νοιώθουμε κάποια σχετική ασφάλεια από το μαξιλαράκι που άφησε η προηγούμενη κυβέρνηση στα διαθέσιμα για της ασφάλεια των δανειστών μας, αλλά “δημοσιονομικά” ακόμη “βαδίζουμε σε τεντωμένο σκοινί”…

Όταν μάλιστα όλο και περισσότερο οι σχέσεις μας με την Τουρκία οδηγούν σε κούρσα εξοπλισμών, που θα αποτελέσει ακόμη μια αιμορραγία για την οικονομία της χώρας…

Στόχος πρέπει να είναι: Να μαζέψει χρήματα το κράτος έτσι ώστε ότι μπορεί να το διοχετεύουμε στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, με προσανατολισμούς σε συγκεκριμένες τομεακές πολιτικές, που θα λειτουργήσουν πολλαπλασιαστικά με ενδυναμωμένο συντελεστή κινητοποίησης ιδιωτικών κεφαλαίων, καθώς και πολιτικές ενίσχυσης της εργασίας των νέων, με στόχο την επιστροφή όσο το δυνατόν περισσότερων από τους μεταναστεύσαντες τα τελευταία χρόνια...

Ήδη έχει αποδειχθεί πολλαπλώς και στη χώρα μας αλλά και σε άλλες χώρες, ότι δεν αρκεί η μείωση του φορολογικού συντελεστή επαγγελματιών και επιχειρήσεων για να υπάρξει ανάπτυξη, ενώ θα υπάρχει πάντα κίνδυνος κατάρρευσης εσόδων, όπως έγινε το 2006 επίσης με κυβέρνηση ΝΔ...

Αντιλαμβάνομαι ότι το πολιτικό σύστημα, στο σύνολό του, θα πρέπει να διαχειριστεί τις προσδοκίες που δημιούργησαν οι εξαγγελίες για την μείωση της φορολογίας και οι άμεσες επιδράσεις, εξ’αυτού του μέτρου, στην οικονομία, όπως και απλουστευτικές καταγγελίες και υποσχέσεις για τις παρεμβάσεις επί του ασφαλιστικού…

Η δεδομένη επιβεβαίωση ότι οι όποιες επιλογές, μετά την αντιμετώπιση της κρίσης που προκαλεί ο Κορωναϊός, δεν θα αφίστανται ή δεν θα επηρεάζονται από το πλαίσιο της δημοσιονομικής σταθερότητας και επιτήρησης και ότι οι τράπεζες, τότε, θα ενεργοποιήσουν δυνατότητες χρηματοδότησης επιχειρηματικών πρωτοβουλιών, σε μια εποχή που οι ίδιες δανείζονται με αρνητικά σχεδόν επιτόκια, είναι προφανώς όνειρα θερινής νυκτός…

Ας πάψουμε να ανησυχούμε για το πολιτικό κόστος της αλλαγής πολιτικής, μιας και δεν έχουμε την πολυτέλεια της στρεψοδικίας και του "χτισίματος" επιχειρηματολογίας αιτιολόγησης της kolotumba του επόμενου εξαμήνου…

Ας χρησιμοποιηθεί το αντικειμενικό, της επίδρασης της πανδημίας ή αντίστοιχων αιτιολογιών για αναπροσαρμογή όπως "...δεν υλοποιούμε ότι υποσχεθήκαμε γιατί περπατάμε σε ναρκοπέδιο που δημιούργησε η κρίση από αυτήν την πρωτόγνωρη περίπτωση…", για να αλλάξουμε ως χώρα γραμμή πλεύσης…

Μικρή επιστολή στους μαθητές μου

Απόψεις

του Κωνσταντίνου Λύγκα*
 
          Η προσπάθειά σας, έγινε πόλη και Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα. Χωρίς να το καταλάβετε η αγωνία και η πίεση μεταλλάχθηκαν σε άνεση και σιγουριά. Οχτώ και τέταρτο, φροντιστήρια, βροχές, φάε είσαι νηστικός, διάβασμα, κρυφό φλερτ, ζωή στην πρίζα.
          Είστε πλέον ακαδημαϊκοί πολίτες. Μπράβο σας, εσείς το κάνατε αυτό. 100 χιλιόμετρα, 300 χιλιόμετρα, 700 χιλιόμετρα. Ξεκινήστε το ταξίδι σας. Φορτώστε την ψυχή σας με ελπίδες και όνειρα, με αισιοδοξία και τόλμη. Η εμπειρία σας είναι μικρή. Όμως αυτό μη σας φοβίζει, γιατί είναι προικισμένη να ξεχωρίζει το σωστό απ’ το λάθος.
          Το σχολείο έγινε πλέον μνήμη. Ήταν όμορφο και κάποιες φορές σπαστικό. Μη νοσταλγείτε τα χρόνια του. Το Πανεπιστήμιο είναι η σοφότερη συνέχειά του, αφού εκτός από τις γνώσεις που παρέχει, θα σας μάθει να ζείτε ως ανεξάρτητοι, αυτόνομοι και ολοκληρωμένοι άνθρωποι. Μην ξεχνάτε πως το αμφιθέατρο είναι το μισό πανεπιστήμιο. Το άλλο μισό βρίσκεται στους διαδρόμους, στα καφέ που το περιβάλλουν, στα σπίτια που θα βρείτε και στις βόλτες που θα κάνετε. ΚΤΕΛ, ΙΧ και λιμάνια, θα είναι πλέον το φοιτητικό σας πάνω-κάτω.            Κι’ αν σε κάθε ταξίδι το «φύγε» είναι δυνατότερο από το «επέστρεφε» δεν είναι πρόβλημα. Εσείς είστε οι ρυθμιστές της ζωής σας. Με έναν όρο: να την σέβεστε. Δεχθείτε λοιπόν την επιτυχία σας και χαρείτε μαζί της. Είναι δικαίωμά σας. Η καβαφική προσπάθεια του καθενός δεν τελείωσε εδώ. Το αντίθετο. Μόλις άρχισε. Αν η σχολή δεν σας ικανοποιεί και δεν είναι ακριβώς αυτό που ζητάτε, μπορείτε μετά το τέλος της να συνεχίσετε ή να αλλάξετε πορεία, αρκεί πραγματικά να το θελήσετε. Εξαρτάται από τη δύναμη που η κάθε μία και ο κάθε ένας έχει στο μυαλό και στο στήθος.
          Υπάρχει όμως και η σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού. Το ψεύτικο γόητρο, η κάλπικη προβολή, το ρίξιμο και η δολιότητα κάθε είδους. Το φίλτρο του μυαλού σας, οφείλει να εμποδίσει τη μόστρα και το «δήθεν» που καλύπτουν την αλήθεια. Αν η γνησιότητα έχει αξία στα προϊόντα, σκεφτείτε τη σημασία της για την ψυχή σας. Δεν τα λέω αυτά από μία ηθικοπλαστική διάθεση. Αλλά γιατί ακριβώς, αυτή την αξία χάσαμε εμείς και καταστρέψαμε τη χώρα. Αλλοιώσαμε και προσβάλλαμε τους ανθρώπους που είναι η ψυχή της. Πιστέψαμε στην κολακεία και στην ατιμία της εξουσίας. Και η μεγαλύτερη προσβολή είναι εκείνη, όπου ένα εσωτερικό σε προχωρημένη σήψη, ωθεί τα παιδιά του στο εξωτερικό αναζητώντας την οικονομική αξιοπρέπεια. Καλείστε από τη θέση σας να γίνεται δημιουργοί ανθρώπων και όχι τα κέρινων ομοιωμάτων.
          Προχωρήστε! Το μοναχικό δάκρυ της μαμάς και του μπαμπά, δεν είναι για να σας κρατήσει πίσω. Είναι για να σας θυμίζει την άπειρη στοργή τους. Ανοίξτε τα φώτα της καρδιάς σας.
 
*Ο Κωνσταντίνος Λύγκας έχει διδακτορικό στην κοινωνιολογία

Για τον Ιερό Αυγουστίνο - Μια σύντομη μελέτη για μια κορυφαία προσωπικότητα

Τραμπαδώρος Δ.

του Διονύση Τραμπαδώρου

 

 

Προέλευση εικόνας:https://www.sostis.gr

 

Αυγουστίνος Ιππώνος (Aurelius Augustinus Hipponensis)

Ο βίος του

Οι σπουδαιότερες χρονολογίες του βίου του συνοπτικά:

Γεννήθηκε στην Ταγάστη της Νουμιδίας (Β. Αφρική) στις 13 Νοεμβρίου 354, 373-382 Μανιχαϊστής, από το 375 διδάσκαλος ρητορικής, 384 άφιξη στα Μεδιόλανα, 386 επιστροφή στην Εκκλησία, βαπτίζεται το Πάσχα του 387, το φθινόπωρο του 387 θάνατος της μητέρας του Μόννικας, φθινόπωρο 388 επιστροφή στην Αφρική, 391 πρεσβύτερος, 395 επίσκοπος, από το 395 πολέμιος του Μανιχαϊσμού, από το 400 πολέμιος του Δονατισμού και από το 412 πολέμιος του Πελαγιανισμού. Πέθανε στις 28 Αυγούστου του 430, στην Ιππώνα.

Ο Αυγουστίνος Ιππώνος (στα λατινικά, Aurelius Augustinus Hipponensis), γνωστός και ως Άγιος Αυγουστίνος ή Ιερός Αυγουστίνος, ήταν χριστιανός θεολόγος, του οποίου τα γραπτά είχαν πολύ μεγάλη επιρροή στην ανάπτυξη του Δυτικού Χριστιανισμού και της Δυτικής φιλοσοφίας.

Ως προσωπικότητα αποτελεί το σύνορο ανάμεσα στον αρχαίο ελληνορωμαϊκό κόσμο και τον μεσαιωνικό, τον χριστιανικό.

Είναι στραμμένος και προς το παρελθόν, τον κλασικό κόσμο και την Αγία Γραφή, αλλά και προς το μέλλον, προς το Μεσαίωνα.

Η Αγία γραφή και ο Πλωτίνος,ο τελευταίος μεγάλος Έλληνας φιλόσοφος της αρχαιότητας, είναι οι δύο πηγές από τις οποίες αντλεί ο Αυγουστίνος[i].

Η παρουσία του Αυγουστίνου σηματοδοτεί το γλυκοχάραμα του νεώτερου δυτικού (ή ευρωπαϊκού τύπου ανθρώπου. Και δεν είναι μόνον αυτό το χαρακτηριστικό που τον ξεχωρίζει.

Ο Αυγουστίνος πολεμώντας το αρχαίο πνεύμα το ζει, το βιώνει.

Πολεμώντας την εγκόσμια πολιτεία δεν καταφεύγει σαν ασκητής στην έρημο, αλλά ζητάει να εξασφαλίσει για την Εκκλησία την πολιτειακή κληρονομιά και τον οικουμενισμό της Ρώμης.

Τέλος, πολεμώντας τον εαυτόν του δεν κρύβει από τα μάτια μας τον αγώνα του, δεν αφανίζει τα ατομικά ψυχικά του παθήματα για να αφήσει να ισχύσουν, όπως θα έκανε ο κλασσικός Έλληνας, οι υπερπροσωπικές μονάχα λύσεις και εκβάσεις των εσωτερικών του αγώνων, αλλά ανοίγει την ψυχή του με τις εσωτερικές της αντιφάσεις και τα δυο της «Εγώ», τραγουδάει και κλαίει λυρικά τον ίδιο τον εαυτόν του και γίνεται έτσι ο πρώτος μουσικός λυρικός[ii].

Γεννήθηκε στις 13 Νοεμβρίου 354 στην ορεινή πόλη Ταγάστη, της Νουμιδίας (σημερινό Σουκ Αράς της Αλγερίας) και απεβίωσε στις 28 Αυγούστου 430 στην Ιππώνα της Νουμιδίας (σημερινό Ανάμπα της Αλγερίας), από υψηλό πυρετό, κατά τη διάρκεια της πολιορκίας της πόλης από τους Βανδάλους[iii].Ήταν ο μεγαλύτερος γιος της Αγίας Μόν(ν)ικας[iv] - όνομα Βερβέρικο - και του Πατρικίου, Ρωμαίου πολίτη, ειδωλολάτρη ως προς τις θρησκευτικές πεποιθήσεις. Ο πατέρας του, μάλιστα,  βαφτίστηκε χριστιανός λίγο πριν πεθάνει[v], το 371.

 

Ο Αυγουστίνος ήταν επίσκοπος Ιππώνος για το χρονικό διάστημα από το 396 μέχρι το 430 και θεωρείται ένας από Λατίνους Πατέρες της Εκκλησίας και, ίσως, ο σημαντικότερος Χριστιανός στοχαστής μετά τον Απόστολο Παύλο[vi].

Την πρώτη μόρφωσή του την έλαβε στην Ταγάστη, και ήταν λατινική αποκλειστικά, τα Μάδαυρα, και εν συνεχεία σπούδασε ρητορική στην Καρχηδόνα[vii], ακολουθώντας τις πατρικές επιθυμίες για ρητορικές σπουδές. Όταν πέθανε ο πατέρας του, διέκοψε τις σπουδές του και επέστρεψε στην ιδιαίτερη πατρίδα του. Ένας όμως συντοπίτης του, ο Ρωμανιανός[viii], θέλησε να τον ενισχύσει οικονομικά για να συνεχίσει τις σπουδές του. Σε αυτόν θα αφιερώσει αργότερα το πρώτο του σύγγραμμα ο Αυγουστίνος.

Ο Ιερός Αυγουστίνος σε μικρή ηλικία (19 ετών) ακολούθησε το φιλοσοφικό ρεύμα του Ορτενσίου΄(Hortensius), του Μάρκου Τύλλιου Κικέρωνος Και τούτο γιατί ενθουσιάστηκε από το έργο αυτό του Κικέρωνα που του ενέπνευσε την έννοια όχι απλώς της αφοσίωσης στην αναζήτηση της αλήθειας, αλλά την πεποίθηση για πραγματική αφιέρωση σε αυτή την αναζήτηση έναντι της επιδίωξης εγκόσμιων φιλοδοξιών[ix].

Εξαιτίας αυτής της στροφής του προς τη φιλοσοφία και λόγω του ότι θεωρούσε  πως η Ρωμαϊκή Εκκλησία ήταν απελπιστικά κενή από φιλοσοφικές έννοιες, σε σημείο που κανείς καλλιεργημένος άνθρωπος να μην μπορεί να την ακολουθήσει, στράφηκε προς το Μανιχαϊσμό[x] που διακήρυττε ότι απευθυνόταν στον ορθό λόγο παρά στην αυθεντία[xi].

Το  ρεύμα του Μανιχαϊσμού, ήταν σε ιδιαίτερη έξαρση τον 4ο αιώνα και παρέμεινε ακόλουθός του για 7 έτη (ή 9 κατά τη γνώμη άλλων). Σε ηλικία δεκαέξι ετών γνωρίζεται και με μία χριστιανή, με την οποία ζει εκτός γάμου για δεκαπέντε χρόνια και αποκτά μαζί της έναν γιο, τον Αδεοδάτο. Θα την εγκαταλείψει μετά από σχετική προτροπή της μητέρας του, αργότερα στο Μιλάνο, επειδή τον εμπόδιζε στην σταδιοδρομία του. Στο ίδιο διάστημα δρα ως διδάσκαλος της ρητορικής στην Ταγάστη και την Καρχηδόνα. Το 383 μεταβαίνει στη Ρώμη, όπου και συνεχίζει το διδακτικό του έργο. Στη Ρώμη και μετά από έντονη εσωτερική αναζήτηση, καθώς πλέον η διδασκαλία του Μανιχαϊσμού δεν κάλυπτε τις πνευματικές ανησυχίες και αναζητήσεις του, θέλγεται από τη διδασκαλία του Αμβροσίου, επισκόπου Μεδιολάνων, και σε συνδυασμό με την έντονη ενασχόλησή του με τον Πλάτωνα προσέρχεται στο χριστιανισμό.

Συγκεκριμένα, όταν μετέβη στη Ρώμη απέκτησε γνωριμίες, χάρη στις οποίες διορίστηκε σε μια δημόσια διδακτική θέση στα Μεδιόλανα (Μιλάνο), που ήταν τότε τόπος διαμονής του Αυτοκράτορα της Δύσης.

Εκεί γνώρισε τον Αμβρόσιο[xii], τον επίσκοπο Μεδιολάνων, τον επιφανέστερο εκκλησιαστικό άνδρα της εποχής, και παρά το γεγονός ότι ουδέποτε ανέπτυξε πραγματική φιλία μαζί του, το κήρυγμα του Αμβροσίουήταν αρκετό για να κλονίσει την προκατάληψή του έναντι της διδασκαλίας της Εκκλησίας[xiii].

Μολονότι είχε εγκαταλείψει τα δόγματα του Μανιχαϊσμού,  διατηρούσε το υλιστικό υπόβαθρο της σκέψης του, με αποτέλεσμα να μη βρίσκει ικανοποιητικές απαντήσεις στις μανιχαϊστικές αντιλήψεις για την τελική πραγματικότητα[xiv].

Η ουσία του Θεού, η φύση και η προέλευση του Κακού, παρέμεναν για αυτόν άλυτα προβλήματα[xv].

Σε αυτά τα ζητήματα ο Αυγουστίνος έλαβε την απάντηση μέσω μιας τυχαίας γνωριμίας με τον Νεοπλατωνισμό, απαντήσεις για τις οποίες ενδεχομένως να είχε προϊδεαστεί από τον Αμβρόσιο.

Ο Νεοπλατωνισμός του 3ου μ.Χ. αιώνα, έτσι όπως παρουσιάστηκε από τον φιλόσοφο και μυστικό Πλωτίνο, ήταν ένας πνευματικός μονισμός, όπου όλα ανάγονται σε μια και μόνη αρχή και όπου ο κόσμος της υπαρκτής πραγματικότητας υπάρχει ως μια όλο και ατελέστερη σειρά εκπορεύσεων από το απόλυτο «Εν».

Το εσωστρεφές είναι ανώτερο από το εξωστρεφές, και για να φθάσει κανείς στο Αγαθό, που είναι το πραγματικό, πρέπει να επανέλθει στον εαυτόν του, στο Νου, που βρίσκεται στον εσώτερο εαυτόν του και τον συνδέει με το πρωταρχικό «Εν»[xvi].

Δεν είναι οπωσδήποτε τυχαία η αναφορά του Αυγουστίνου, στις Εξομολογήσεις, στη μυστική εμπειρία που είχε όταν σε μια τέτοια πράξη ενδοσκόπησης βρήκε το Θεό[xvii].

Δεν ήταν απλώς η κατάληξη μιας έλλογης διαδικασίας, αλλά ένα άγγιγμα που ήλθε και παρήλθε, που όμως άφησε ως αποτέλεσμα την απάντηση που ο Αυγουστίνος έψαχνε να βρει στα ζητήματα που τον απασχολούσαν.

Πράγματι ο Θεός είναι φως και το κακό είναι σκότος, όπως έλεγαν οι Μανιχαίοι, όμως το φως και το σκότος δεν είναι υλικές ουσίες.

Το αμετάβλητο φως του Θεού είναι απολύτως πνευματικό ον και το κακό είναι ανυπαρξία, «μη ον», όπως το σκότος είναι απλώς η απουσία φωτός[xviii].

Ο Νεοπλατωνισμός είχε ενισχύσει στον εσωτερικό του κόσμο την μανιχαϊσική πεποίθηση ότι η πορεία της επιστροφής στο Θεό γίνεται μέσω της φυγής από το σώμα και επομένως τη φυγή από τη σεξουαλικότητα[xix].

Στο όγδοο βιβλίο των Εξομολογήσεων περιγράφεται η αυτοπεριφρόνηση που ένιωσε όταν έμαθε τα κατορθώματα των ασκητών στη Δύσης και την Ανατολή.

Η πάλη του Αυγουστίνου για να κατανικήσει τη σεξουαλική του φύση μπορεί να θεωρηθεί και ως η τελική φάση της πορείας του προς την επιδίωξη του φιλοσοφικού βίου, όπως τον είχε γνωρίσει από τον Ορτένσιο του Κικέρωνα.

Δεν μπορούμε όμως να αμφισβητήσουμε το ό,τι η πρόθεσή του ήταν πραγματικά χριστιανική όταν δέχθηκε το βάπτισμα  την άνοιξη του 387, από τον Αμβρόσιο[xx].

Παρόλα αυτά όταν 3-4 χρόνια αργότερα έγραφε το Περί της Αληθούς θρησκείας (Deverareligione), ο τρόπος που σκεφτόταν και ανέλυε ήταν νεοπλατωνικός και η επίδραση του πλωτίνειου Νου, ο οποίος φωτίζει το Λόγο μέσω του οποίου η ψυχή του ανθρώπου μπορεί να προσεγγίσει την υπερβατική θεότητα ήταν φανερή.

Αμέσως μετά την βάπτισή του, το 388, ο Αυγουστίνος αποφασίζει μαζί με τη μητέρα του και μια ομάδα από φίλους του να εγκαταλείψει τα Μεδιόλανα και να επιστρέψει στην Αφρική[xxi].

Στο ταξίδι της επιστροφής, στην Όστια, το επίνειο της Ρώμης, πεθαίνει η μητέρα του.

Όταν φτάνουν στην Αφρική, ο Αυγουστίνος και οι φίλοι του εγκαθίστανται στην Ταγάστη, δημιουργώντας μια ομάδα αφοσιωμένη στην περισυλλογή και στην μελέτη.

Η ήσυχη ζωή διακόπηκε το 391, όταν σε μια επίσκεψή του στην Ιππώνα αναγκάζεται να χειροτονηθεί ιερέας για να γίνει βοηθός του ηλικιωμένου επισκόπου Βαλερίου. Το 395 εκλέγεται επίσκοπος Βασιλικού Ιππώνος (Hippo Regio), της Νουμιδίας, σε αντικατάσταση του Βαλερίου, ο οποίος πέθανε.

Εκεί θα ξεχωρίσει για την ποιμαντική του δραστηριότητα αλλά και ως ιεροκήρυκας και δικαστής, και, επίσης, για την έντονη αντι-αιρετική του δράση[xxii].

Ο Αυγουστίνος δεν διακρινόταν για την ευρωστία της υγείας του, και το μεγάλο σε  όγκο έργο του οφείλεται στις υπηρεσίες των ταχυγράφων, αλλά και στην δική του δεινότητα στην αυτοσχέδια διατύπωση ολοκληρωμένης σκέψης.

Δεν υπήρξε συστηματικός θεολόγος.

Έγραψε πολλά έργα κατόπιν εκκλήσεων από άλλους, χάρη στην αυξανόμενη φήμη του στον χριστιανικό κόσμο, για την επίλυση διαφόρων προβλημάτων.

Υπήρξε ακαταπόνητος στις έριδες με τους αιρετικούς Μανιχαίους, Δονατιστές και Πελαγιανούς, όπως άλλωστε φαίνεται και από την εργογραφία του που παρατίθεται στην παρούσα εργασία.

Η βαθύτερη σκέψη του όμως βρίσκεται στα υπομνήματά του στην Αγία Γραφή και στις Ομιλίες του, ιδιαίτερα στα κείμενά του για τους Ψαλμούς, τα Ευαγγέλια και την Α’ Επιστολή του Ιωάννη[xxiii].

Η σφραγίδα που έθεσε στην χριστιανική θεολογία δεν ήταν προϊόν δογματικών διενέξεων.

Η αποφασιστική καμπή στη ζωή του ήταν η ακούσια χειροτονία του στην ιεροσύνη, που σήμανε και την μεταστροφή του από το θεωρητικό βίο στον κόσμο, και από τη φιλοσοφία στην Αγία Γραφή[xxiv].

Η θεολογία του Αυγουστίνου

Από την εποχή της βάπτισής του αυτό που αναζητούσε ήταν η γνώση του Θεού και της ψυχής.

Ακολουθώντας τον Πλωτίνο αναζήτησε το Θεό μέσα στον ίδιο του τον εαυτό, γεγονός που δεν είναι ασύμβατο με την Βίβλο, που αναφέρεται στο ομοίωμα του Θεού που είναι αποτυπωμένο στην ψυχή.

Για τις σχέσεις Πλατωνισμού και Χριστιανισμού ο Μπέρτραντ Ράσσελ στην Ιστορία της Δυτικής Φιλοσοφίας αναφέρει τα λόγια του πρωθιερέα Ίνγκ: «Ο Πλατωνισμός είναι μέρος της ζωτικής δομής της χριστιανικής θεολογίας, με την οποία, τολμώ να ειπώ, καμιά άλλη φιλοσοφία δεν μπορεί να συνυπάρξει δίχως προστριβές». Και συνεχίζει, «Είναι εντελώς αδύνατο να αποκόψει κανείς τον Πλατωνισμό από το Χριστιανισμό χωρίς να κατακερματίσει το Χριστιανισμό». Τονίζει δε, ότι ο Αυγουστίνος είχε χαρακτηρίσει το πλατωνικό σύστημα «ως το καθαρότερο και λαμπρότερο σ’ ολόκληρη την φιλοσοφία», ενώ χαρακτηρίζει τον Πλωτίνο σαν έναν άνθρωπο στον οποίο ο «Πλάτων ανέζησε»[xxv].

Ενώ όμως στον Νεοπλατωνισμό η «ομοίωση» της ψυχής προς τον θεό είναι ελαττωμένης θεότητας, για τον χριστιανισμό είναι μια προσωρινή και μεταβλητή εικόνα του «αιώνιου» και αμετάβλητου.

Έτσι, κατά τον Αυγουστίνο, χρέος χριστιανικής φιλοσοφίας είναι να προσπαθήσει, καθοδηγούμενη από τη βιβλική αποκάλυψη, να γνωρίσει το Θεό, μέσω της εικόνας του που υπάρχει στην ανθρώπινη ψυχή.

Αυτό ακολούθησε στο Περί Τριάδος.

Κατά τη γνώμη του, η αληθινή γνώση για τη φύση της ψυχής μπορεί να βασίζεται μόνο στην άμεση αυτογνωσία της συνείδησης.

Και η αυτεπίγνωση της ψυχής είναι εκείνη μιας τριαδικής ενότητας που ανακλά την ουσία του Πλάστη της.

Δεν αγνοεί την ύπαρξη του «εγώ» που «είναι, γνωρίζει, βούλεται», αλλά πιστεύει ότι αυτό το «εγώ» δεν είναι ανεξάρτητο ή αυτοδύναμο.

Άλλωστε είναι εμφανής σε αυτό το σημείο η επίδραση των Πλατωνιστών γύρω από το ότι ο Θεός δημιουργεί κάθε ύπαρξη, αποκαλύπτει κάθε αλήθεια και χαρίζει κάθε ευδαιμονία (Η πολιτεία του Θεού, DecivitateDei)[xxvi].

Ο χρόνος είναι μια κοσμολογική κατηγορία. Ο Θεός κείται πέρα από κάθε χρόνο.

Η αιωνιότητα του Θεού είναι απαλλαγμένη από τη σχέση του χρόνου. Κάθε χρόνος είναι σ’ Εκείνον παρόν αμέσως.

Ο Θεός ίσταται αιωνίως, εκτός της ροής του χρόνου.

Στον Αυγουστίνο έχουμε τρεις χρόνους: το παρών των παρόντων, το παρόν των παρελθόντων και το παρόν των μελλόντων [ενόραση (intuition), μνήμη, προσδοκία][xxvii].

Ο χρόνος δεν είναι παρά στιγμή δίχως διάρκεια, και συνείδηση του χρόνου σημαίνει ότι το πνεύμα είναι εκείνο που εκτείνεται ως μνήμη προς το παρελθόν και ως αναμονή προς το μέλλον[xxviii].

Η καλύτερη καθαρά φιλοσοφική εργασία του Αυγουστίνου είναι το ενδέκατο βιβλίο των Εξομολογήσεων το οποίο δεν είναι βιογραφικό όπως τα βιβλία μέχρι το 10ο.

Σε αυτό το βιβλίο κυρίαρχο ζήτημα είναι το ζήτημα της δημιουργίας και επομένως το σημαντικό ζήτημα του χρόνου[xxix].

Στον Αυγουστίνο, λόγος και πίστη συνυπάρχουν, όμως η δεύτερη  προηγείται χρονικά του πρώτου. Και ο ένας όρος προϋποθέτει τον άλλο. Τα μη ορατά και τα ορατά μπορούν να γίνουν αντιληπτά μόνο και δια της πίστεως.

Η πίστη βασίζεται στην Αγία Γραφή, η αυθεντικότητα της οποίας στηρίζεται στην ενέργεια του Αγίου Πνεύματος. Όσα περιέχονται σε αυτήν είναι προσλήψιμα δια της πίστεως κι όχι μόνο μέσω του νου[xxx].

Ο Αυγουστίνος παρ΄ ό,τι θεωρεί την πίστη απαραίτητη δεν απορρίπτει τη γνώση.

Μέσω της φιλοσοφίας μπορεί να προσδιορισθεί ο σκοπός, αλλά όχι και η οδός. Η οδός είναι ο ενανθρωπήσας θείος λόγος, δια του οποίου ο άνθρωπος καθίσταται σοφός και ευδαίμων[xxxi].

Η κοσμολογία του Αυγουστίνου

Κατά τον Πλωτίνο, η δημιουργία δεν έχει κίνητρο ούτε σκοπό και είναι αυτόματο παράγωγό της θεϊκής ενδοσκόπησης.

Κατά τον Αυγουστίνο, πηγή της δημιουργίας είναι «η βούληση ενός αγαθού Θεού να υπάρξουν αγαθά πράγματα» (Η πολιτεία του Θεού).

Η ενέργεια της αγάπης που πηγάζει από τον Δημιουργό είναι η βασική αρχή της θεολογίας του.

Ό,τι υπάρχει είναι αγαθό εφόσον είναι αποτέλεσμα της ενέργειας του Δημιουργού.

Και επειδή υπάρχουν διαβαθμίσεις αγαθότητας υπάρχουν και διαβαθμίσεις ύπαρξης.

Ακόμα όμως και ότι βρίσκεται κοντά στην ανυπαρξία στο «μη ον» είναι κατά βάση αγαθό αφού δημιουργήθηκε από τον Θεό[xxxii].

Ως πλατωνιστής θεωρεί το Θεό ως κορύφωμα της πραγματικότητας, ουσιαστικά ασύλληπτο από τη δική μας περιορισμένη νόηση.

Ο Θεός δεν προσδιορίζεται από ανθρώπινες (κατηγορίες ποσότητα, χώρο ποιότητα, χρόνο) και το μόνο που ταιριάζει σε αυτόν δεν είναι παρά το «είναι».

Όπως και στον Πλάτωνα έτσι και στον Αυγουστίνο το πρωταρχικό και ανώτατο ον είναι και το ύψιστο αγαθό.

Κάθε τι που είναι καλό το οφείλει στη μετοχή του στο Θεό, όπου υπάρχουν τα αιώνια πρότυπα των πραγμάτων.

Ο Αυγουστίνος μεταμορφώνει τον απρόσωπο κόσμο του Πλάτωνα σε ιδέες ενός προσωπικού Θεού.

Ο κόσμος μπορεί να μας παραπέμψει στο Θεό που τα «παραδείγματά» του απεικονίζει.

Ο άνθρωπος είναι η κορωνίδα της δημιουργίας και ο συνδετικός αρμός ανάμεσα στον ορατό και τον αόρατο κόσμο.

Η σύνθεση σώματος και ψυχής έχει περιορισμένη διάρκεια γιατί το σώμα είναι από τη φύση του κοντά στο μηδέν και υπόκειται στο θάνατο.

Η ψυχή είναι ανώτερη και χαρακτηρίζεται από την αγάπη, που διακρίνεται στην αληθινή  αγάπη, που σημαίνει αγάπη του Θεού, και την αγάπη του κόσμου που σημαίνει επιθυμία χρονικών πραγμάτων.

Ο άνθρωπος δημιουργήθηκε κατ’ εικόνα όλης της Τριάδος κι όχι μόνο του Υιού, διότι τότε τα τρία πρόσωπα θα ήταν ανόμοια ως προς την ουσία τους (ουσιοκρατική αντίληψη)[xxxiii].

Η ύπαρξη του κακού δεν πρέπει να αναζητείται στον υλικό κόσμο.

Ο Αυγουστίνος αρνείται να αποδώσει την ανθρώπινη κακία στις υλικές συνθήκες της ανθρώπινης ζωής.

Η γνωσιολογία του Αυγουστίνου

Ακολουθώντας τον Πλάτωνα υποστηρίζει ότι η ικανότητα της ορθής κρίσης δεν έρχεται στον εσωτερικό κόσμο του κάθε ανθρώπου από τα έξω.

Η ατομική διάνοια ασυνείδητα γνωρίζει και ο άνθρωπος, ο δάσκαλος, αυτό που μπορεί να κάνει είναι να βοηθήσει τον μαθητή να αντιληφθεί αυτό που ασυνείδητα γνωρίζει.

Ο στοχαστής δεν κατασκευάζει την αλήθεια αλλά την ανακαλύπτει.

Και μπορεί να την αποκαλύψει γιατί ο Χριστός, ως αποκαλυπτικός λόγος του Θεού, είναι ο εσωτερικός δάσκαλος, ο «magisterinterior» που καθιστά κάθε άνθρωπο ικανό να αντιλαμβάνεται την αλήθεια όταν αυτός τον ακούει.

Η γνωσιολογία του Αυγουστίνου συνδέεται με την οντολογία και την κοσμολογία του[xxxiv].

Η ηθική του Αυγουστίνου

Ο Αυγουστίνος δεχόταν την βασική υπόθεση της αρχαίας ηθικής θεωρίας ότι η συμπεριφορά ορθώς κατευθύνεται προς την επίτευξη της ευδαιμονίας, που θεωρείται η κοινή επιδίωξη όλων των ανθρώπων.

Για τον Αυγουστίνο η διαβάθμιση των όντων είναι ταυτοχρόνως και διαβάθμιση των αξιών. Τα κατώτερα υποτάσσονται στα ανώτερα: το σώμα στο πνεύμα και το πνεύμα στο Θεό.

Ο Άνθρωπος θα πρέπει να αποδίδει στον εαυτό του την πρέπουσα σχετική αξία[xxxv].

Ονομάζει την ηθική αξία που επιδρά στη διαγωγή amor (ανθρώπινη αγάπη).

Είναι η ηθική δυναμική που ωθεί τον άνθρωπο στην πράξη.

Αν ο άνθρωπος κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, τότε ποτέ δεν θα προσδώσει μεγαλύτερη αξία στα κατώτερα απ’ ό,τι στα ανώτερα.

Τα κατώτερα θα πρέπει να χρησιμοποιούνται ως βοηθήματα για τα ανώτερα (πλατωνισμός).

Μόνο το ύψιστο αγαθό θα πρέπει να απολαμβάνεται ως ο τελικός σκοπός προς τον οποίο προσβλέπει η καρδιά.

Και υπέρτατο αγαθό είναι ο Θεός που φύση του είναι η αγάπη (agape).

Αν λοιπόν η ανθρώπινη αγάπη μπορεί να ανυψωθεί στην απόλαυση του Θεού, θα μετέχει της θείας αγάπης, της αγάπης αυτής καθαυτής.

Έτσι, ο Θεός θα προσφέρει την αγάπη του στους ανθρώπους και έτσι οι άνθρωποι μετέχοντας στην αγάπη του θα αγαπούν αλλήλους, όπως ο Θεός αγαπά τους ανθρώπους, αντλώντας από το Θεό τη δύναμη να προσφέρουν τον εαυτόν τους στους άλλους

Η φιλοσοφία της Ιστορίας του Αυγουστίνου-Η πολιτική του θεωρία

Διακρίνοντας ανάμεσα στην πολιτεία του Θεού και στην πολιτεία του κόσμου, ήθελε να εξηγήσει την παγκόσμια ιστορία σαν πορεία που εξελίσσεται με βάση δυο αρχές[xxxvi].

Την κοσμική αρχή, όπου μια πολιτεία μπορεί να είναι καλά οργανωμένη και επιτυχημένη, αλλά είναι πρόσκαιρη και με αξίες που δεν είναι παρά σκιές, και που, επίσης, της λείπει η τάση προς τον έσχατο σκοπό που βρίσκεται στο Θεό.

Αντίθετα, η θεϊκή πολιτεία διέπετε από την αιώνια τάξη και την αγάπη του Θεού, που συνενώνει όλα τα μέλη της[xxxvii].

Έτσι σχηματικά περνά σε μια αντιπαράθεση ανάμεσα στην κοσμική πολιτεία και την πολιτεία του Θεού που είναι ο πόλεμος ανάμεσα στη δύναμη του καλού και του κακού αντίστοιχα, και όπου στο τέλος θα θριαμβεύσει το καλό[xxxviii].

Στην Πολιτεία του Θεού είναι ο πρώτος στον κόσμο που επιχειρεί την αναγωγή της ιστορίας σε «σύστημα», την αναγωγή του άπειρου ιστορικού γίγνεσθαι σε αντικείμενο φιλοσοφικής θέας[xxxix].

Ο Αυγουστίνος αντέκρουσε και τους ειδωλολάτρες στοχαστές του καιρού του, όπως τον νεοπλατωνιστή Πορφύριο, που υποστήριζε ότι τα γεγονότα του καιρού εκείνου όπως οι επιδρομές και οι καταστροφές από την πλευρά των Βαρβάρων δεν ήταν συμβατές με την κηρυγμένη χριστιανική πεποίθηση για την οικουμενική οδό της σωτηρίας.

Σχετικές ήταν και οι απορίες των χριστιανών σχετικά με το πώς συμβιβάζεται η σοφή διακυβέρνηση με τις καταστροφές[xl].

Στην αντίθεση της πολιτείας του Θεού και την πολιτεία του κόσμου βασίζεται και η πολιτική του θεωρία

Ο Αυγουστίνος ήρθε σε αντίθεση με τους των ειδωλολάτρες διανοούμενους, όπως τον Κικέρωνα, οι οποίοι ισχυρίζονταν πως σκοπός μιας οργανωμένης πολιτείας ήταν η απονομή δικαιοσύνης. Όμως αυτό δεν μπορούσε να το κάνει μια ειδωλολατρική κοινότητα, έλεγε ο Αυγουστίνος. Ένα κράτος είναι δίκαιο, μόνο αν είναι χριστιανικό τελικά[xli].

Σχετικά με το καλό και το κακό

Το κακό είναι κάτι που δεν υπάρχει, είναι «μη-ον», στέρηση του όντος-αγαθού ή και ελάττωσή του. Το κακό είναι έτσι δυνατό στο αγαθό, μέσα στο οποίο εμφανίζεται.

Δεν μπορεί να το δει κανείς αποκομμένο από το γενικό σχέδιο του κόσμου[xlii].

Δεν υπάρχει τίποτα που να μην έχει κάποιο ποσοστό αγαθότητας.

Δεν δέχεται μίξη καλού και κακού.

Στην πραγματικότητα πρόκειται για βαθμίδες αγαθότητας.

Το κακό συνδέεται με το ιεραρχημένο σύστημα του Αυγουστίνου και κατά το ό,τι τα ανώτερα πράγματα πρέπει να άρχουν των κατώτερων πραγμάτων.

Αν ισχύει το αντίστροφο, δηλαδή τα κατώτερα εξουσιάζουν τα ανώτερα, τότε έχουμε το κακό, δηλαδή μια αντεστραμμένη ταξινόμηση[xliii].

Συγγραφικό έργο

Ο Αυγουστίνος ήταν ένας από τους πιο παραγωγικούς Λατίνους συγγραφείς, όσον αφορά την σωζόμενα έργα, και ο κατάλογος των έργων του αποτελείται από περισσότερους από εκατό ξεχωριστούς τίτλους. Στους τόμους αυτούς περιλαμβάνονται απολογητικά έργα εναντίον των αιρέσεων των Αρειανών, Δονατιστών, Μανιχαίων και Πελαγιανών[xliv].

Κατά τον καθηγητή θεολογίας Στυλιανό Γ. Παπαδόπουλο που έχει ασχοληθεί, μεταξύ άλλων, και με τους εκκλησιαστικούς πατέρες η έκταση του έργου του Αυγουστίνου και η ποικιλία της θεματολογίας του είναι μια από τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο μελετητής σχετικά με την κατανόηση του έργου αυτού[xlv].

Επίσης, κείμενα σχετικά με το χριστιανικό δόγμα, κυρίως το De Doctrina Christiana (Από το χριστιανικό δόγμα, σε 4 βιβλία), ερμηνευτικά έργα όπως σχόλια επί της Γένεσης, τους Ψαλμούς και την Προς Ρωμαίους του Παύλου επιστολή.

Ακόμα, έγραψε πολλά κηρύγματα και επιστολές, και τις Retractationes, μια αναθεώρηση των προηγούμενων έργων του που έγραψε κοντά στο τέλος της ζωής του.

Εκτός από αυτά, ο Αυγουστίνος είναι ίσως περισσότερο γνωστός για τις Εξομολογήσεις του (Confessiones, σε 13 βιβλία), που αποτελούν έναν προσωπικό λογαριασμό της προηγούμενης ζωής του, καθώς και για το De civitate Dei (Πόλη του Θεού, που αποτελείται από 22 βιβλία), που έγραψε για να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των συντρόφων του Χριστιανών, η οποία είχε κλονίστηκε από τη λεηλασία της Ρώμης, από τους Βησιγότθους, το 410. Το έργο του για την Αγία Τριάδα, (Περί Τριάδος, De Trinitate, σε 15 βιβλία), στο οποίο αναπτύχθηκε αυτό που έχει γίνει γνωστό ως η «ψυχολογική αναλογία» της Αγίας Τριάδας, θεωρείται, επίσης, ότι είναι ένα από τα  αριστουργήματά του, και αναμφισβήτητα ένα από τα μεγαλύτερα θεολογικά έργα όλων των εποχών.

Επίσης, έγραψε για την ελεύθερη επιλογή της βούλησης (De libero arbitrio), για να αντιμετωπίσει το ερώτημα γιατί ο Θεός δίνει τον άνθρωπο την ελεύθερη βούληση που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για κακό[xlvi].

Το έργο του, στην παλαιά έκδοση των Βενεδικτίνων, καταλαμβάνουν 11 τόμους, ενώ στην έκδοση του Migne και στην έκδοση των CSEL (Corpus Scriptorum Ecclesiasticorum Latinorum) πολύ μεγάλη έκταση.

Ο μαθητής, φίλος του και επί πολύ χρόνο σύνοικος του Αυγουστίνου Ποσσίδιος, ανα- φέρει ότι ο Αυγουστίνος συνέταξε 1030 συγγράμματα, συμπεριλαμβανομένων των επιστολών, των ομιλιών, και των μικρότερων δοκιμίων.

Ο ίδιος ο Αυγουστίνος, στις Αναθεωρήσεις αναφέρει ότι μέχρι το 427 είχε συγγράψει 93 συγγράμματα σε 232 βιβλία. Από αυτά μόνον 10 χάθηκαν.

Τα έργα του Αυγουστίνου θα μπορούσαν να διαιρεθούν στις εξής τρεις κατηγορίες.

Τα αυτοβιογραφικά, τα φιλοσοφικά, και τα θεολογικά.

Α. Αυτοβιογραφικά έργα

  1. Αναθεωρήσεις (Retractationes)

Συντάχθηκαν περί τα τέλη της ζωής του Αυγουστίνου, δηλαδή το 427.

Διαιρείται σε δύο βιβλία. Σε αυτά αναλύει και κρίνει τα συγγράμματά του, ενώ τα κατατάσσει κατά χρονολογική σειρά δημοσιεύσεως.

Στο πρώτο βιβλίο αναλύει τα έργα του από το 386, όταν έγινε χριστιανός, ενώ στο δεύτερο τα έργα του από τα Χριστούγεννα του 395, όταν χειροτονήθηκε επίσκοπος Ιππώνος και μέχρι το 427.

Απαριθμεί 94 έργα, δίδοντας αξιόλογες πληροφορίες σχετικά με την αφορμή και τον σκοπό σύνταξης κάθε έργου, σύντομες περιλήψεις αυτών, τις κεντρικές ιδέες, διορθώνει τυχούσες ελλείψεις και σφάλματα, κάνει αυτοκριτική, γεγονός που είναι μοναδικό για αρχαίο συγγραφέα και μάλιστα αυτοκριτική όχι μόνον επί των αυτοτελών συγγραφών του, αλλά και επί των ομιλιών του και επιστολών του.

Το έργο παρέμεινε ημιτελές.

  1. Εξομολογήσεις (Confessiones), Όπως και οι Αναθεωρήσεις έτσι και οι Εξομολογήσεις αποτελούν μοναδικό φιλολογικό είδος χριστιανικής αυτοβιογραφίας.

Συντάχθηκε  μεταξύ των ετών 397 και 401 και αποτελούνται από 13 βιβλία.

Στις Εξομολογήσεις ο Αυγουστίνος ασκεί οξεία αυτοκριτική και αυτοέλεγχο όλου του βίου.

Στο 10ο βιβλίο περιλαμβάνεται μια λεπτή ψυχολογική ανάλυση και ηθικοθρησκευτική περιγραφή, κατά την εποχή που συνέτασσε το έργο, όντας επίσκοπος.

Στα βιβλία 11-13 αναπτύσσεται το κεφάλαιο της Γενέσεως, της δημιουργίας του κόσμου και του ανθρώπου και δίδονται βαθυστόχαστες απαντήσεις σε ζητήματα θεολογικά και φιλοσοφικά περί του άχρονου Θεού, περί του χρόνου δημιουργίας του κόσμου, περί του χρόνου και της αιωνιότητας[xlvii],περί του τρισυπόστατου της Θεότητας, περί του τρισυνθέτου του ανθρώπου κ.ά.

Ο Αυγουστίνος ζητεί να αποδείξει την άπειρη φιλανθρωπία του Θεού και να εμφανίσει τη θεία χάρη, τη σωτηρία του ανθρώπου με κάθε τρόπο και πάντοτε.

Ο συγγραφέας ζητεί να διδάξει, να οικοδομήσει, να ποδηγετήσει, να κηρύξει να φιλοσοφήσει, να αντικρούσει, να απολογηθεί να καταπείσει, να ικανοποιήσει, να ηρεμήσει, να αναπαύσει κάθε βεβαρυμμένη ψυχή[xlviii].

 

Β. Φιλοσοφικά έργα

  1. Περί του ωραίου και του προσήκοντος (Del pulchro et apto).

2.Κατά των Ακαδειμικών (Contra Academicos), στο οποίο εναντιώνεται στην αρχή των σκεπτικών Νέο-Ακαδειμικών ότι τίποτα δεν μπορεί να γνωρισθεί με ασφάλεια.

  1. Περί της μακαρίας ζωής (De beata vita) αποτελούμενο από 4 βιβλία στο οποίο υποστηρίζει ότι η ευτυχία της ζωής και η μακαριότητα έγκεινται στη γνώση του Θεού
  2. Περί της τάξεως (De ordine), σε 2 βιβλία.
  3. Μονόλογοι (Soliloquia), σε 2 βιβλία.
  4. Περί της αθανασίας της ψυχής (de immortalitate animae), ατελές, επειδή ο Αυγουστίνος παραπονείται ότι ήρθε στη δημοσιότητα παρά τη θέλησή του.
  5. Εγκυκλοπαιδικά έργα, δηλαδή εγχειρίδια των διαφόρων επιστημών και τεχνών υπό τον τίτλο Disciplinarum libri (De grammatica, De musica (De rhythmo), De dialectica, De rhetorica, De geometrica, De arithmetica, De philosophia. Εκτός των δύο πρώτων τα υπόλοιπα ουδέποτε αποπερατώθηκαν, ενώ από το De grammatica διασώθηκαν 2 αποσπάσματα

Πλήρες διασώθηκε το De music libis ex.

Από το σύγγραμμα αυτό διασώθηκαν αποσπασματικά το Principia dialecticae και Principia rhetorices, ενώ οι Categoria edecem ex Aristotele decerptae θεωρούνται νόθες.

  1. Περί ποσότητος της ψυχής (De quantitat e animae).
  2. Περί του Δασκάλου (De magistro).

Όλα τα φιλοσοφικά έργα του Αυγουστίνου είναι γραμμένα με τη μορφή διαλόγου, ενώ όχι μόνο αυτό το λογοτεχνικό είδος, αλλά και το ύφος και τα νοήματα και οι ιδέες είναι πλατωνικά.

Γ. Θεολογικά έργα

Α. Απολογητικά

  1. Περί της πολιτείας του Θεού (De civitate Dei).

To εκτενέστερο, σπουδαιότερο απ’ όλα τα έργα του Αυγουστίνου.

Συντάχθηκε στην Ιππώνα μεταξύ των ετών 413-426 και αποτελείται από 22 βιβλία.

Με το έργο επιζητείται να αποδειχθεί ότι τα συμβαίνοντα στις ανθρώπινες κοινωνίες βρίσκονται πάντοτε εντός του σχεδίου της Θείας Πρόνοιας, ο οποία λειτουργεί χωρίς την άρση ή τη δέσμευση της ανθρώπινης βούλησης[xlix].

  1. Περί της μαντείας των δαιμόνων (De divinatione daemonum). Μικρό εγχειρίδιο που συντάχθηκε μεταξύ 406 και 411 ή 414.
  2. Πραγματεία κατά των Ιουδαίων (Tractatusad versus Judaeos).

 

Β. Δογματικά έργα

1.Εγχειρίδιον προς Λαυρέντιον είτε περί της πίστεως, ελπίδος, και αγάπης (Enchiridion ad Laurentium sive De fide, spe et caritate liber unus). Γράφτηκε το 423 κατά παράκληση του Ρωμαίου φίλου του Λαυρεντίου που του ζήτησε συνοπτική έκθεση της χριστιανικής Δογματικής και Ηθικής.

  1. Περί πίστεως και συμβόλου (De fide et symbol). Ουσιαστικά περιλαμβάνει τον υπό τον Αυγουστίνο λόγο στην σύνοδο της Ιππώνος στις 8 Οκτωβρίου 393.

Είναι περιληπτική ερμηνεία του αποστολικού συμβόλου.

  1. Λόγοι περί συμβόλου προς κατηχούμενους (Sermones de symbol ad catechumenos), των οποίων η γνησιότητα αμφισβητείται.
  2. Περί πίστεως εις τα μη ορώμενα (De fide rerum quae non videntur). Ομιλία του 399-400 για την ανάγκη πίστης στις υπερφυσικές αλήθειες.
  3. Περί πίστεως και έργων (De fide et operibus). Γραμμένο το 413. Σχετικά με το ότι δεν αρκεί η πίστη, αλλά υπάρχει ανάγκη και αγαθοεργιών.
  4. Περί Τριάδος (Detrinitate). To σπουδαιότερο δογματικό έργο του Αυγουστίνου, το οποίο συντάχθηκε σε διάστημα 17 ετών (399-416). Αποτελείται από 15 βιβλία, εκ των οποίων τα 8 πρώτα αναπτύσσουν το τριαδικό δόγμα στη βάση της Αγίας Γραφής, τα δε επόμενα διασαφηνίζουν το τριαδικό δόγμα δι’ αναλογιών από τον ψυχικό κόσμο.

 

Η Τριαδολογία του Αυγουστίνου

Ο Τριαδικός Θεός είναι απλός και άτρεπτος, και είναι απλός επειδή ταυτίζεται το έχειν με το είναι του. Αντίθετα ο κτιστός κόσμος είναι τρεπτός και σύνθετος και μπορεί να χάσει ότι έχει. Υπάρχει χαώδης διαφορά ανάμεσα στον Θεό και τον κόσμο, κι ο άνθρωπος δεν γνωρίζει επί της ουσίας τον Θεό. Το χάσμα αυτό όμως δεν είναι και αγεφύρωτο επειδή υπάρχει ένας μεσίτης ο Υιός του Θεού. Ο Τριαδικός θεός είναι συγχρόνως ενότητα και διάκριση των θείων προσώπων[l]. Η ενότητα ξεκινά από την κοινή θεία ουσία και φύση και επεκτείνεται και στην κοινή θέληση, πράξη ή ενέργεια. Μέχρις εδώ ο Αυγουστίνος ακολουθεί την σκέψη των Καππαδοκών πατέρων, την οποία γνωρίζει έμμεσα μόνο, αφού αγνοεί την ελληνική γλώσσα, δια μέσου άλλων θεολόγων που την γνωρίζουν όπως ο Ιλάριος Πικταβίου και ο Αμβρόσιος Μεδιολάνων.

Επί του ζητήματος της γνώσης ης ελληνικής γλώσσας και γραφής[li] από τον Αυγουστίνο υπάρχει και η άποψη ότι ίσως να μπορούσε να διαβάσει ελληνικά κείμενα με τη βοήθεια λεξικού, αν και η γνώση της ελληνικής την οποία είχε δεν ήταν καλή[lii].

Επίσης, αγνοούσε την εβραϊκή γλώσσα και το εβραϊκό αλφάβητο[liii].

Ο Αυγουστίνος επιχειρεί να περιγράψει τις ενδοτριαδικές σχέσεις με εικόνες ειλημμένες από τις λειτουργίες της ανθρώπινης ψυχής: όπως είμαστε ,λέει, μια αδιαίρετη ενότητα, αλλά αποτελούμαστε από 

«μνήμη», «νου» και «θέληση» (μνήμη, νόηση, άμεση και έμμεση και βούληση)[liv] έτσι συμβαίνει και με τα τρία πρόσωπα της Αγίας Τριάδος.

Αποκλίνει από την Καππαδοκική θεολογία κατά το ό,τι δίνει έμφαση στη ενότητα του τριαδικού Θεού παρά στις υποστατικές διακρίσεις, εκκινώντας από την «φύση» ή «ουσία» του Θεού κι όχι από τα «Πρόσωπα». Αντίθετα οι Καππαδόκες εκκινούν από τα «Πρόσωπα» και στη συνέχεια επιχειρούν κατά το δυνατόν να μιλήσουν για τη θεία φύση.

Ο Αυγουστίνος αναπτύσσει την περί σχέσεων θεολογία του για να απαντήσει στον Αρειανισμό, ο οποίος θεωρούσε πως στον Θεό δεν υπάρχει συμβεβηκός, δηλαδή αλλαγή ή ποιότητα, κάτι που συνεπαγόταν πως ο Υιός ήταν ετερούσιος.

Ο Αυγουστίνος απαντούσε πως, η μεταξύ του Υιού και του Πατρός σχέση είναι σχέση ουσίας. Και οι δύο είναι ομοούσιοι.

Ένα μειονέκτημα της θεολογίας του ήταν η ανυπαρξία στην λατινική γλώσσα όρων επαρκών να αποδώσουν της θεολογικές έννοιες. Έτσι για τον όρο «Υπόστασις» χρησιμοποιεί τον όρο «Πρόσωπο» και αποδίδει στην λατινική τον όρο «Υπόστασις» ως substantia, ο οποίος χρησιμοποιείται για να αποδοθεί η ουσία και το θείο είναι.

Ανεξάρτητα από αυτό ο λόγος που ο Αυγουστίνος δεν αναπτύσσει εκτενώς μία τριαδική θεολογία έχει να κάνει με το ενδεχόμενο να οδηγηθεί στην παραδοχή τριών θεοτήτων ή μιας τριπλής θεότητας.

Η περί των σχέσεων των τριών προσώπων της θεότητας θεολογία του έχει αριστοτελική φιλοσοφική ρίζα[lv].

Το De trinitate μεταφράστηκε, αρχικά, στα ελληνικά, από τον Μάξιμο Πλανούδη το 13ο αιώνα.

  1. Περί των μοιχικών γάμων προς Πολλέντινον (De conjugiis ad ulterinis ad Pollentium). Γράφτηκε περί το 419, αποτελείται από 2 βιβλία και αναφέρει ότι ο χριστιανικός γάμος είναι αδιάλυτος.
  2. Περί των νεκρών καταβλητέας μερίμνης (De cura gerenda pro mortuis. Γράφτηκε περί το 421, ως απάντηση σε ερώτημα περί του ζητήματος που τέθηκε από τον άγιο Παυλίνο Νώλης.

9.Περί 83 διαφορετικών ζητημάτων (De diversis quaestionibus octoginta tribus liber unus). Το πρώτο ήμισυ των ερωτημάτων είναι δογματικού περιεχομένου, τα δε υπόλοιπα ερμηνευτικού.

10 Περί διαφόρων ζητημάτων προς τον Σιμπλικιανό (De diversis quaestionibus ad Simplicanum libri duo). Περί το  379, για να απαντήσει σε ρωτήματα του διαδόχου του Αμβροσίου Μεδιολάνων, Σιμπλικιανού, σχετικά με το νόημα ορισμένων θέσεων της προς Ρωμαίους επιστολής και των Βασιλειών.

  1. Περί 8 ζητημάτων του Δουλκιτίου (De octo Dulcitii quaestionibus liber unus). Γράφτηκε, μάλλον, μεταξύ του 422 και 425 και απαντά σε ερμηνευτικά και δογματικά ζητήματα που έθεσε ο αυτοκρατορικός νοτάριος στην Καρθαγένη Δουλκίτιος.

Γ. Αντιρρητικά έργα και δογματοπολεμικά

-Περί των αιρέσεων προς τον Quodvultdeum (De haeresibus ad Quodvultdeum).

Το έργο αυτό θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί ως εισαγωγή στα ειδικά αντιρρητικά και πολεμικά έργα του τα οποία στρέφονται κατά των αιρέσεων του Μανιχαϊσμού, του Πρισκιλλιανισμού, του Δονατισμού και του Πελαγιανισμού.

Συντάχθηκε το 428-429 κατά παράκληση του διακόνου από την Καρχιδόνα Quodvultdeus.

  1. Κατά Μανιχαίων
  2. Περί των ηθώ της καθολικής εκκλησία ςκαι των ηθών των Μανιχαίων (De moribus ecclesiae catholicae et de moribus Manichaeorum). Σε δύο βιβλία, γραμμένο το 388-389.
  3. Περί της ελευθέρας βουλήσεως βιβλία τρία (De libero arbitrio libri tres). Το έργο άρχισε να συντάσσεται στη Ρώμη το 388, αλλά ολοκληρώθηκε στην Αφρική το 395. Αποτελεί διάλογο μεταξύ του Αυγουστίνου και του Αλυπίου.
  4. Περί της Γενέσεως κατά των Μανιχαίων (De Genesi contra Manichaeos libri duo. Υπεραμύνεται των τριών πρώτων κεφαλαίων της Γενέσεως κατά των Μανιχαίων. Έχει γραφτεί το 389.
  5. Περί της Αληθούς θρησκείας (De verareligione liber unus), σχετικά με το ότι η μοναδική αλήθεια βρίσκεται στην Καθολική Εκκλησία.
  6. Περί της ωφελείας του πιστεύειν προς τον Ονωράτον(DeutitlitatecredendiadHonoratum). Εγράφη στην Ιππώνα, όταν ήταν πρεσβύτερος περί το 391.
  7. Περί των δύο ψυχών κατά Μανιχαίων (DeduabusanimabuscontraManichaeos). Έργο του391 περίπου.
  8. Πρακτικά ή συζήτησις κατά του Μανιχαίου Φορτουνάτου (AetaseudisputatiocontraFortunatumManichaeum). Με βάση τις συζητήσεις της 28ης και 29ης Αυγούστου 392 στην Ιππώνα.
  9. Κατά του Μανιχαίου Αδειμάντου (ContraAdimantumManichaeidiscipulum). Περί το Σχετικά με την εγκυρότητα της Παλαιάς Διαθήκης.
  10. Κατά της επιστολής Μανιχαίου, ην λέγουσι θεμελιώδη (ContraepistolamManichaeiquamvocantfundamenti). Περί το 397. Εδώ συναντούμε την περίφημη ρήση του Αυγουστίνου «Egoveroevangeliononcrederem, nisimecatholicaeecclesiaecommoveretauctoritas» που σημαίνει ότι εγώ δεν θα πίστευα στο αληθές ευαγγέλιο αν η αυθεντία της καθολικής Εκκλησίας δεν με παρακινούσε.
  11. ΚατάτουΜανιχαίουΦαύστου(Contra Faustum Manichaeum libri triginta tres).Περί το 400.Τριάντα τρία βιβλία που περιέχουν την συνδιάλεξη του Αυγουστίνου με τον κορυφαίο των Μανιχαίων Φαύστου, επισκόπου Μιλεύης στη Βόρεια Αφρική. Είναι το σπουδαιότερο και εκτενέστερο έργο του Αυγουστίνου κατά του μανιχαϊσμού.
  12. Περί των πρακτικών των συζητήσεων μετά του Μανιχαίου Φήλικος (DeactisFeliceManichaeolibriduo). Αφορά τη συζήτηση περί της ελευθερίας της βουλήσεως.
  13. Περί της φύσεως του αγαθού κατά Μανιχαίων (DenaturabonicontraManichaeos). Περί το 404, για την συνύπαρξηκαλού και κακού.
  14. Κατά του Μανιχαίου Σεκουνδίνου (ContraSecundinumManichaeum). Γράφτηκε περί το405 . Απαντά στον Σεκουνδίνο που τον παρότρυνε τον Αυγουστίνο να γυρίσει στον Μανιχαϊσμό.
  15. Κατά του πολεμίου του νόμου και των προφητών (Contraadversariumlegisetprophetarum) και Προς Ορώσιον κατά των Πρισκιλλιανιστών και Ωριγενιστών (AdOrosiumcontraPriscillianistasetOrigenistas).

Οι Πρισκιλλιανιστές ήταν συγγενής αίρεση των Μανιχαίων, στην Ισπανία. Το πρώτο από αυτά τα έργα γράφτηκε περί το 420 και είχε να κάνει με την αντίκρουση της κακόδοξης αντίληψης ότι η Παλαιά Διαθήκη είναι έργο πονηρού δαίμονος. Το δεύτερο απαντά σε ερώτημα του Ισπανού πρεσβυτέρου Ορωσίου περί Πρισκιλλιανισμού και Ωριγενισμού.

ΙΙ. Κατά Δονατιστών.

  1. Ψαλμός κατά της μερίδος του Δονάτου (PsalmuscontrapartemDonati). Περί το 393.Δημώδες ποίημα ή ψαλμός για λαϊκή χρήση.
  2. Κατά της επιστολής του Δονάτου (ContraepistolamDonati), (απολεσθέν).
  3. Κατά της μερίδος του Δονάτου, σε δύο βιβλία. Συνταχθέν το 399, (απολεσθέν).
  4. Κατά της επιστολής του Παρμενιανού (ContraepistolamParmenianilibritres). Γραμμένοπερί το 400.
  5. Περί βαπτίσματος κατά των Δονατιστών (DebaptismocontraDonatistaslibriseptem) Έργο περίπου του 400 στο οποίοαποκρούει τη θεωρία του αναβαπτισμού.
  6. Κατά του Δονατιστού Κεντουρίου (ContraquodattulitCenturiusaDonatistisliberunus), γραμμένο μετά το 400 (απολεσθέν).
  7. Κατά των γραμμάτων του Πετιλιανού δονατιστού επισκόπου Σύρτεως (ContralitteraPetilianiDonatistasCirtrnsisepiscopilibritres. Γραμμένο μεταξύ του 401 και 403.
  8. Επιστολή προς τους Καθολικούς κατά των Δονατιστών είτε περί της ενότητος της Εκκλησίας (AdCatholicosepistolacontraDonatistas, vulgoDeunitateecclesiaeunus). Αμφισβητείται η γνησιότητά του.
  9. Κατά του γραμματικού Κρεσκονίου, οπαδού του Δονάτου (ContraCresconiumgrammaticumpartisDonatilibriquator). Έργο που γράφτηκε το 406.
  10. Μία Συλλογή μαρτυριών και αποδείξεων των ετών 406-407 υπό τον τίτλο“ProbationumettestimoniorumcontraDonatistasliberunus,απολεσθέν.
  11. Επίσης απολεσθέντα θεωρούνται τα έργα ContranascioquemDonatistamliberunus , Κατά του ον αγνοώ Δονατιστού (406/7) και AdmonitioDonatistarumdeMaximianistis (Υπόμνησις Δονατιστών περί Μαξιμιανιστών), έργο των ετών 406/407.
  12. Περί του ενός βαπτίσματος κατά του Πελιτιανού προς τον Κωνσταντίνον (DeunicobaptismcontraPetilianum, adConstantinum,liberunus).
  13. De Maximianistis contra Donatistas liber unus. Συντάχθηκε το 410-411 και είναι απολεσθέν.
  14. Βραχεία είδησις περί της μετά των Δονατιστών διαπραγματεύσεως (BreviculuscollationiscumDonatistis). Περίληψη συνδιάλεξης που έγινε στην Καρθαγένη το 411.
  15. Συμπλήρωση του προηγούμενου έργου είναι το έργο:Προς τους Δονατιστάς μετά την διαπραγμάτευση (AdDonatistaspostcollationemlibrunus,του 412.
  16. Προς τον Εμέριτον, επίσκοπον των Δονατιστών μετά την διαπραγμάτευση.(Ad Emeritum Donatistarum episcopum post collationem liber unus . Περίτο 417, απολεσθέν.
  17. ΛόγοςπροςτονλαόντηςενΚαισαρείαΕκκλησίας, παρόντοςΕμερίτου(Sermo ad Caesarieensis ecclesiae plebem Emerito praesente habitus). Εννοεί την Καισαρεία της Μαυριτανίας στη Β. Αφρική και είναι ο λόγος που εξεφώνησε την 18η Σεπτεμβρίου 418 για την ανάγκη συμφιλίωσης Καθολικών και Δονατιστών.
  18. Βιβλίον περί των διαπραγματεύσεων μετά του Εμερίτου, του εν Καισαρεία Δονατιστού επισκόπου (LiberdegestiscumEmerito, CaesareensiDonatistarumepiscopo). Στενογραφημένη απόδοση των συζητήσεων της 18ης-20ης Σεπτεμβρίου 418, στην Καισαρεία.
  19. Κατά του Γκαουδεντίου επισκόπου των Δονατιστών (ContraGaudentiumDonatistarumepiscopumlibriduo. Περί το 420.

Ο Γκαουδέντιος ήταν κατά το 411 ένας από τους αρχηγούς των Δονατιστών στην Καρθαγένη.

Μηγνήσιαθεωρούνταιταέργα Sermo de Rusticiano subdiacono a Donatistis rebaptizato et in diaconum ordinate και  Contra Fulgentium Donatistam.

 

 

Η . Ποιήματα

  1. Psalmus contra partem Donati. Εναντίον των Δονατιστών.
  2. Deanima (αποδίδεται).
  3. Exsultet (προεόρτιο της Αναστάσεως, ψαλλόμενο το Μ. Σάββατο), αποδιδόμενο το οποίο, όμως, δεν του ανήκει.
  4. Στην Anthologia Latina βρίσκονται πολλά δίστιχα (ρητά, αποφθέγματα ) που αποδίδονται στον Αυγουστίνο.
  5. Επιτάφειον Επίγραμμα εις τον διάκονον Nabor, που δολοφονήθηκε από τους Δονατιστές.

Ελληνικές μεταφράσεις του έργου του Αυγουστίνου

  1. Μάξιμου Πλανούδη (1310), ο οποίος μετέφρασε το De trinitate και το ψευδο-Αυγουστίνειο Dedecemabusionumgradibus.
  2. Δημητρίου Κυδώνη (1324-1397/8), ο οποίος μετέφρασε τους Μονολόγους (Soliloquia), το Defideseuderegulaveraefidei, του Πρόσπερου Ακυιτανίας Augustinidelibatarumliber,  το αποδιδόμενο στον Αυγουστίνο έργο του  Fulgentius von Ruspe, De fide ad Petrum), και επίσης πολλές επιστολές όπως και μέρος της Ερμηνείας του Αυγουστίνου εις τον Ευαγγελιστή Ιωάννη που κατά κάποιους αποδίδεται στον Βησσαρίωνα.
  3. Αυγουστίνεια και ψευδο-Αυγουστίνια έργα επίσης μετέφρασαν και οι Πρόχορος Κυδώνης \(1330-1368/9), Ιωάννης Κασσομάτης, Νεόφυτος Ροδινός (1669, θάνατος), Αυγουστίνος Χαλκός, Ευγένειος Βούλγαρης (θάνατος 1806), Δ. Σ. Μενάγιας, ο Πενταπόλεως Νεκτάριος Κεφαλάς, ο Ανδρέας Δαλέζιος κ.ά.
  4. Δημοσίευση περί των ελληνικών μεταφράσεων του Αυγουστίνου έκανε ο Mich. Ranckl, Die griechischen Augustinusubersetzungen, στο Miscellanea Francesco Ehrle. Srcitti di storia et paleografia, I (Roma 1929), 1-38[lviii].

Βιβλιογραφία

Μελέτες

Walter Berscihn,, Ελληνικά γράμματα και λατινικός μεσαίωνας.Από τον Ιερώνυμο ως τον Νικόλαο Κουσανό, Μτφρ:  Δ. Ζ. Νικήτας, University Studio Press, Θεσσαλονίκη 1998.

Ι. Ν. Θεοδωρακόπουλου, Χριστιανικά και φιλοσοφικά μελετήματα, Βιβλιοθήκη Αποστολικής Διακονίας, Αθήναι 1949.

Παναγιώτη Κανελλόπουλου, Ιστορία του ευρωπαϊκού πνεύματος. Από τον Αυγουστίνο ως τον Γκαίτε, τόμος, Α’, Αετός, Αθήνα 1942.

Κωνστ. Γ. Μπόνη, Ο Άγιος Αυγουστίνος Επίσκοπος Ιππώνος, [13 Ν/βρίου 354 – 28 Αυγ. 430].Βίος και συγγράμματα, Ανάτυπον εκ της Επιστημονικής Επετηρίδος της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Τόμος ΙΕ’, τιμητικόν αφιέρωμα εις Νικόλαον Λούβαριν, Αθήναι 1964.

Μπέρτραντ Ράσσελ, Ιστορία της δυτικής φιλοσοφίας Α. Η αρχαία φιλοσοφία.Η καθολική φιλοσοφία, τόμος Α’, μτφρ.-σημειώσεις: Αιμ. Χουρμούζιου, Ι. Δ. Αρσενίδης & Σία, Αθήνα, χχ.

 

Εγκυκλοπαίδειες

Θ. Βέικος, «Ο Αυγουστίνος ως στοχαστής», Πάπυρος-Λαρούς-Μπριττάνικα, τόμος 12, Εκδοτικός Οργανισμός Πάπυρος, Αθήνα 1996.

Χ.Ο., «Αυγουστίνος», Πάπυρος-Λαρούς-Μπριττάνικα, τόμος 12, Εκδοτικός Οργανισμός Πάπυρος, Αθήνα 1996

Άρθρα

Πέτρος Βασιλειάδης, Ο ιερός Αυγουστίνος ως ερμηνευτής του αποστόλου Παύλου και το πρόβλημα της ανθρώπινης σεξουαλικότητας, προέλευση academia.edu.

 

Γεώργιος Μαρτζέλος, Νους και βούληση κατά τον Ιερό Αυγουστίνο και την ελληνική πατερική παράδοση, προέλευση academia.edu.

Πανεπιστημιακές σημειώσεις

Γεώργιος Στείρης, Σημειώσεις ΦΣ 105 «Μεσαιωνική Φιλοσοφία», Πανεπιστήμιο Αθηνών, Φιλοσοφική Σχολή, Τομέας Φιλοσοφίας, Αθήνα, χ.χ, προέλευση academia.edu.

Ιστοσελίδες

 

To 1821 και οι αποδομητές του

Απόψεις

Γράφει ο Θεόδωρος Λάμπρος (Ιστορικός και Δημιουργός του Συλλόγου Φίλων Ιστορίας «Χαράλαμπος Βιλαέτης»)

 

 

 

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

 

To επόμενο έτος που πρόκειται να μπει σε λίγους μήνες πρόκειται να πραγματοποιηθούν – Κορωνοϊού πάντα επιτρέποντος εκδηλώσεις με αφορμή τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση του 1821 – το κορυφαίο κατά τον γράφοντα γεγονός της Νεότερης Ιστορίας μας.

  Ο εορτασμός αυτός έρχεται σε μια εξαιρετικά κρίσιμη περίοδο που διάγει η χώρα αναφορικά με τα εθνικά της θέματα. Η συνεχιζόμενη Τουρκική προκλητικότητα η οποία συνεχώς δυναμιτίζει τις σχέσεις μεταξύ των δυο χωρών – πάντα βέβαια αυτό έπραττε και θα συνεχίσει να το πράττει επιβάλουν ψυχραιμία και ουσιαστικές κινήσεις από την πλευρά της Ελλάδας ώστε να μην οδηγηθούμε σε θερμό επεισόδιο με ότι αυτό συνεπάγεται για την χώρα μας.

  Βεβαίως η συνεχιζόμενη υποχωρητικότητα από την πλευρά της Ελλάδας δεν βελτιώνει την ήδη τεταμένη κατάσταση στο Αιγαίο, μάλιστα ενισχύει την γείτονα χώρα αφού δεν υπάρχει και το παραμικρό ίχνος υποστήριξης από τις «Μεγάλες Δυνάμεις» όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία, η Γερμανία, κ.α.

  Βλέπετε η ιστορία επαναλαμβάνεται και δυστυχώς δυσάρεστα.

Και το 1821 οι τρεις μεγάλες δυνάμεις Αγγλία, Γαλλία και Ρωσία με την πρώτη να κρατά εχθρική στάση απέναντι στην Επαναστατημένη Ελλάδα προσπαθούσαν η κάθε μία για τα δικά της γεωπολιτικά συμφέροντα να βάλουν την Ελλάδα στην δική της ζώνη επιρροής.

  Ο Μεγάλος Γέρος του Μοριά Θεόδωρος Κολοκοτρώνης είχε προφητικά πει ότι οι επαναστατημένοι ‘Έλληνες δεν πρέπει να περιμένουν βοήθεια από τους ξένους παρά μόνο από τις δικές του δυνάμεις. Τα αποτελέσματα της πολιτικής των τριών Μεγάλων Δυνάμεων είναι γνωστά κατά την περίοδο της Ελληνικής Επανάστασης.

  Οφείλουμε όμως σήμερα να μελετήσουμε το 1821 και να το αγαπήσουμε καθότι έχουν αρχίσει να εμφανίζονται διάφοροι αποδομητές που περιλαμβάνουν «έγκριτους» κατ΄ πολλούς και πολλές ιστορικούς, πανεπιστημιακούς, ερευνητές, «αναλυτές» και λοιπούς που προσπαθούν και το επιτυγχάνουν σε μεγάλο βαθμό να εστιάσουν στα αποδομητικά στοιχεία της Ελληνικής Επανάσταση και όχι στα πολλά θετικά.

  Ακούσαμε και ακούμε την περιβόητη «καραμέλα» από τους αποδομητές για την ‘Άλωση της Τριπολιτσάς και την σφαγή αμάχων, Οθωμανών και Εβραίων της πόλης, ακούσαμε και διαβάσαμε για τον δικτάτορα Ιωάννη Καποδίστρια καθώς και για τις ερωμένες του μεγάλου και αγνού αγωνιστή Γεωργίου Καραϊσκάκη.

  Η λίστα συνεχίζεται και με άλλα παραδείγματα όπως η αρμονική συνύπαρξη μεταξύ Ελλήνων και Οθωμανών κατά το 1821, για το Ολοκαύτωμα στο Κούγκι και πιο παλιά για τον Συνωστισμό της Σμύρνης που μπορεί να μην περιλαμβάνεται στο 1821 αλλά είναι στοιχείο της αποδόμησης της Ελληνικής μας ιστορίας.

   Από την άλλη πλευρά διαβάζω ως ιστορικός επιστήμονας και ενημερώνομαι για όλους αυτούς και αυτές που αγάπησαν ξαφνικά το 1821 και κόπτωνται για την ανάδειξη και προβολή του.

  Αλήθεια που ήσαν όλοι αυτοί τα προηγούμενα χρόνια;

Γιατί εμφανίστηκαν όλοι ξαφνικά αυτή την δεδομένη χρονική περίοδο; Τι συμφέροντα εξυπηρετούν και τι πρεσβεύουν;

Θα υπάρχουν άραγε και μετά την συμπλήρωση των 200 ετών από την Ελληνική Επανάσταση;

   Ο κόσμος, οι πολίτες, οι σοβαρά σκεπτόμενοι ακαδημαϊκοί έχουν μερίδιο ευθύνης για το έλλειμμα που υπάρχει γύρω από το 1821 και γενικότερα για την Ελληνική μας ιστορία;

  Η απάντηση είναι φυσικά ότι έχουν.

  Οι αποδομητές του 1821 υπάρχουν γιατί ακριβώς η πλειοψηφία των πολιτών δεν μπήκαν ποτέ στον κόπο να διαβάσουν για το 1821 ή να ενημερωθούν.

  Η Ελληνική Επανάσταση σαφώς και είχε και μαύρες σελίδες όπως ο αιματηρός εμφύλιος – χαρακτηριστικό δε γνώρισμα της φυλής μας που κόντεψε να τορπιλίσει την Επανάσταση και να την οδηγήσει σε αποτυχία. Αυτό τα παιδιά και ειδικά οι μικρές ηλικίες πρέπει να το μάθουν.

  Το ότι οι Κοτσαμπάσηδες και οι Πρόκριτοι ήσαν κατά της Επανάστασης στο ξεκίνημά της γιατί έπρεπε να προασπίσουν τα οικονομικά τους συμφέροντα με τους Οθωμανούς κατακτητές, πρέπει να το μάθουμε.

   Το ότι αγνοί αγωνιστές όπως ο Νικηταράς, ο Ανδρούτσος κ.α. άλλοι δολοφονήθηκαν ή πέθαναν στην ψάθα από την Ελληνική Διοίκηση πρέπει να το μάθουμε.

  Όμως αγαπητοί φίλοι αναγνώστες και αναγνώστριες πρέπει να μάθουμε και για τα τόσα άλλα θετικά του 1821.

  Για την ομοψυχία, την αγωνιστικότητα, το θάρρος και την αυταπάρνηση που επέδειξαν οι αγωνιστές του 1821 από τους πιο γνωστούς μέχρι τους αφανείς ήρωες όπως ο δικός μας Χαραλάμπης Βιλαέτης, ο Γιαννιάς, ο Χριστόπουλος, ο Μοσχούλας, ο Μήτζου και τόσοι άλλοι.

   Σαφώς και έγινε σφαγή στην Τριπολιτσά. Μετά από 400 χρόνια σκλαβιάς, καταπίεσης και σφαγών από τους Οθωμανούς κατακτητές.

Ο πόλεμος όπως είχε πει ο μεγάλος ιστορικός Σαράντος Καργάκος δεν γίνεται με κομφετί και σερμπαντίνες.

  Θα μπορούσα να απαριθμήσω και άλλα παραδείγματα για την αποδόμηση της Ελληνικής Επανάστασης.

  Ο δικτάτορας Ιωάννης Καποδίστριας ήταν αυτός που δημιούργησε το πρώτο συγκροτημένο Ελληνικό κράτος. Δεν πρόλαβε όμως να ολοκληρώσει το έργο του γιατί δολοφονήθηκε από τους Μαυρομιχαλαίους που έπεσαν θύματα της Αγγλικής Πολιτικής.

  Ο Γεώργιος Καραϊσκάκης είχε 50 και πλέον ερωμένες γράφουν οι αποδομητές του.

 Και λοιπόν;  Αυτό είναι το ζητούμενο ή το τι τελικά πρόσφερε στον απελευθερωτικό αγώνα;

  Και όλοι αυτοί οι αποδομητές του 1821 ξεχνούν ότι όλοι οι αγωνιστές του 1821 ήταν άνθρωποι με πάθη, αδυναμίες, και ελαττώματα όπως όλοι μας. Παρόλα αυτά πήραν τα όπλα και ξεσηκώθηκαν ενός βάρβαρου δυνάστη που τους εξουσίαζε και μπορούσε ανά πάσα στιγμή να τους κόψει το κεφάλι για 400 ολόκληρα χρόνια.

   Ας αγαπήσουμε λοιπόν το 1821 και να προσπαθήσουμε να διδαχθούμε και από τα πολλά καλά του αλλά και από τις αθέατες και σκοτεινές πλευρές του. Αυτό άλλωστε είναι και το στοιχείο εκείνο που «μαγεύει» το 1821.

 Είναι ένα πολυσύνθετο ιστορικό γεγονός και η Τρίτη σημαντικότερη Εθνικοαπελευθερωτική Επανάσταση στην Ευρώπη.

  Οι αποδομητές του αργά ή γρήγορα θα εξαφανιστούν μετά την συμπλήρωση των 200 ετών από το 1821.

  Χρέος μας είναι να κρατήσουμε «ζωντανό» το 1821.

Και για να το κρατήσουμε θα πρέπει να το μάθουμε, να το διαβάσουμε και να το αγαπήσουμε.

  Διαφορετικά οι αποδομητές θα συνεχίσουν να υπάρχουν και να επιχειρηματολογούν και να γράφουν για τον δικτάτορα Καποδίστρια, τον πολυγαμικό Γεώργιο Καραϊσκάκη, τον μακελάρη Κολοκοτρώνη, και για όλους τους αγωνιστές που έπεσαν μαχόμενοι υπερ πίστεως και πατρίδως.

  Αγαπήστε λοιπόν το 1821 και μάθετε όλες τις πτυχές του.

Έχουμε χρέος ως Νεοέλληνες απέναντι σε όλους αυτούς τους αγωνιστές που έπεσαν για να μπορούμε όλοι εμείς σήμερα να απολαμβάνουμε τα αγαθά της ελευθερίας.

 

 

Η Ανασυγκρότηση του ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία περνά μέσα από την κοινωνία.

Απόψεις

Εδώ και πολύ καιρό έχει ανοίξει η συζήτηση για την διεύρυνση- μετασχηματισμό του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία και κατ' επέκταση της νεολαίας ΣΥΡΙΖΑ, στη βάση του καλέσματος που έκανε ο ίδιος ο Πρόεδρος Αλέξης Τσίπρας το βράδυ της ήττας των εκλογών της 7ης Ιουλίου. Όπου μαζί με το Κόμμα έτσι και στη Νεολαία να προχωρήσει η διαδικασία και να μεταφραστεί όλο αυτό το εγχείρημα σε μια μεγάλη δημοκρατική, προοδευτική και αριστερή παράταξη.
 
Μία παράταξη που θα αφουγκραστεί κάθε αγωνία του προοδευτικού κόσμου και θα χωρέσει στους κόλπους της ανθρώπους από τη ριζοσπαστική αριστερά, τον δημοκρατικό σοσιαλισμό έως την οικολογία και τον αριστερόστροφο φιλελευθερισμό.
 
Σε αυτή την επιβεβλημένη διαδικασία τέθηκαν δύο όροι, ο πρώτος είναι η αποδοχή του πολιτικού πλαισίου του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ δηλαδή την αποδοχή βασικών ιδεολογικών και προγραμματικών θέσεων. Ο δεύτερος αφορά καινούργια μέλη που άνηκαν σε άλλες οργανώσεις. Να ζητείται, δηλαδή, η αποχώρηση τους από τον χώρο που προέρχονται, όπου σε επίπεδο Κόμματος και Νεολαίας είναι λογικό.
 
Σε επίπεδο φοιτητικής παράταξης, όμως, το δίκαιο θα ήταν να υπάρξει αυτοδιάλυση των υφιστάμενων σχημάτων και να ιδρυθεί μια νέα κοινή παράταξη λόγω της μαζικότητας προοδευτικών συλλόγων εκτός του bloco και γιατί δεν έχει καταφέρει μέχρι σήμερα να παγιωθεί ως ο προοδευτικός πόλος εντός των ιδρυμάτων.
 
Κοινή παραδοχή αποτελεί πως κάθε άλλη παραίνεση για έκδοση ιδεολογικού διαπιστευτηρίου σε νέα μέλη είναι ξένο προς την αριστερά και βάζει εμπόδια στη φύση της διεύρυνσης και του μετασχηματισμού όπως αυτά εκφράστηκαν κατηγορηματικά.
 
Εκτός από αυτό το εκνευριστικό γαϊτανάκι επίδειξης ιδεολογικής καθαρότητας που παρατηρείται σε επίπεδο Κόμματος και Νεολαίας, η συγκεντρωτική και μονοθεματική πολιτική που ασκεί κεντρικά μέσα από τις δράσεις, ανακοινώσεις και τις αποφάσεις της η Νεολαία ΣΥΡΙΖΑ δίνει την αίσθηση ότι έχει ξεχαστεί η κριτική ιδιαίτερα στα καθημερινά ζητήματα, που ανοίγει η κυβέρνηση του ακροδεξιού νεοφιλελευθερισμού της Νέας Δημοκρατίας.
 
Στο επικείμενο συνέδριο της Νεολαίας ΣΥΡΙΖΑ είναι ξεκάθαρο ότι πρέπει να βγει ένα κοινό αποτέλεσμα και δεν μπορεί να είναι άλλο από το στίγμα μιας Νεολαίας Κινημάτων, μιας Νεολαίας Προτάσεων. Μόνο έτσι η οργάνωσή μας θα γίνει αξιόπιστος συνομιλητής με τη νέα γενιά που αγωνιά και ζητά ξεκάθαρες προτάσεις και διεκδικήσεις για το μέλλον της, αλλά και ισότιμος συνομιλητής με το ίδιο το Κόμμα που θα αναγκαστεί να αφομοιώσει ενδεχόμενες προτάσεις.
 
Άλλωστε είναι ο μόνος τρόπος αυτός να συνδιαμορφωθεί το επόμενο κυβερνητικό σχέδιο της αριστεράς, ένα σχέδιο από τραβηγμένο από μνημονιακές λογικές που θα πηγάζει από την κοινωνία των πολλών και θα είναι αφιερωμένο στην κοινωνία των πολλών, μακριά από λογικές πολιτικής απομόνωσης και αυτοαποθέωσης και αυτό θα πρέπει να είναι το μήνυμα του συνεδρίου του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ.
 
Ιδιαίτερα το οικονομικό-φορολογικό πεδίο, η μη αντιμετώπιση των συνεπειών της πανδημίας, η μη στήριξη του ΕΣΥ, η καταπάτηση ελευθεριών και εργασιακών δικαιωμάτων, η διασπάθιση δημοσίου χρήματος, τα εθνικά ζητήματα, η παράδοση του περιβάλλοντος στα χέρια ιδιωτών, η μη στήριξη της πρωτογενής-δευτερογενής παραγωγής και η συρρίκνωση της παιδείας έχουν δημιουργήσει ένα εκρηκτικό κοκτέιλ με αγανάκτηση, θυμό και απογοήτευση και όλα αυτά είναι εκεί που απέτυχε η κυβέρνηση της δεξιάς και πρέπει να βρει απαντήσεις ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ.
 
Το μόνο που δεν χρειάζεται αυτή τη στιγμή να ακούν όλοι αυτοί που αγωνιούν για το σήμερα και το αύριο είναι για ανούσιες πολιτικές διαμάχες και το αν θα χαθεί κάποια ιδεολογική ταυτότητα, κοινωνική γείωση χρειαζόμαστε και η προσδοκία για τη μεγάλη αλλαγή δεν πρόκειται να αλλοιωθεί.
 
Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι υπάρχει ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας που βιώνει τη φτώχεια, τον ρατσισμό, την απομόνωση  ή έστω τη κάθε αγωνία όπως τη μεταφράζει η καθεμιά και ο καθένας μας. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι πολλές και πολλοί έρχονται αντιμέτωποι με την εκπρόθεσμη πληρωμή υποχρεώσεων (π.χ. λαϊκά νοικοκυριά, χαμηλόμισθοι εργαζόμενοι, μικρομεσαίες επιχειρήσεις,  επιστήμονες, ελεύθεροι επαγγελματίες) και τέλος δεν πρέπει και δεν έχει το δικαίωμα ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και η νεολαία του ΣΥΡΙΖΑ να τους ξεχάσει ή να κλείσει τις πόρτες.
 
Όλες αυτές και όλοι αυτοί ήταν τα συστατικά στοιχεία που έφεραν την αριστερά στην εξουσία, αυτή ήταν η γενιά που έχει αντιμετωπίσει όλα αυτά τα χρόνια πολλαπλές κρίσεις και συνεχίζει να αγωνιά, που στα πιο παραγωγικα της χρόνια βρέθηκε μόνη και ανενεργή και είναι πια επιτακτική ανάγκη να βγουν από την αφάνεια.
 
Αυτή είναι η γενιά άλλωστε που πίστεψε στον Αλέξη Τσίπρα και το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ και απέτρεψε τη στρατηγική ήττα με ένα ποσοστό της τάξεως του 32% και αυτή είναι που θα συνεχίσει να μάχεται ώστε να μείνει ψηλά η κοινωνία, οραματιζομενη ένα καλύτερο μέλλον.
 
Καράμπελας Γιώργος, Γραμματέας Νεολαίας ΣΥΡΙΖΑ Ηλείας
 
Φλεβοτόμος Κωνσταντίνος, Ηλεκτρολογος Μηχνικος,Συντονιστικός Υπεύθυνος Νεολαίας ΣΥΡΙΖΑ Ηλείας, και Μέλος Ν.Ε Ανασυγκρότησης Ηλείας

Κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες και κίνητρα στην επιλογή επαγγέλματος

Απόψεις

Εκτός από τους οικογενειακούς παράγοντες και τους παράγοντες που σχετίζονται με το εκπαιδευτικό σύστημα στην επιλογή του επαγγέλματος οι λεγόμενοι κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες, όπως τόπος διαμονής, κοινωνικό γόητρο, απολαβές κ.λπ. ασκούν, επίσης, όχι μικρή επίδραση. Έτσι έχει σημασία να εξεταστεί η επίδρασή τους αναλυτικότερα στα παρακάτω.
2.3.1. Τόπος διαμονής
Ο τόπος διαμονής, ενδεικτικός πολλές φορές και της κοινωνικοοικονομικής θέσης της οικογένειας, αποτελεί συχνά σημαντικό παράγοντα με μεγάλη επίδραση στην επαγγελματική επιλογή του εφήβου. Καθορίζει τις εκπαιδευτικές – επαγγελματικές ευκαιρίες που δίνονται στον έφηβο, άλλοτε με άνοιγμα σε πληθώρα εκπαιδευτικών – επαγγελματικών επιλογών και άλλοτε με περιορισμό αυτών στο ελάχιστο.
Οι εκπαιδευτικές ευκαιρίες, που προσφέρονται στα παιδιά που προέρχονται από διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές, διαφοροποιούνται σημαντικά. Οι σοβαρότερες διαφορές παρατηρούνται μεταξύ των νέων που ζουν σε αστικά κέντρα από τη μια μεριά και σε αγροτικές περιοχές από την άλλη. Η διαφοροποίηση των ευκαιριών αυτών έχει μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια εξαιτίας των μέτρων ενίσχυσης της υπαίθρου, ωστόσο εξακολουθούν να υπάρχουν διαφορές, όταν οι πόλεις και η ύπαιθρος εξετάζονται ως επιμέρους ολότητες. Τα παιδιά που ζουν σε απομακρυσμένες από τα αστικά κέντρα περιοχές, εμφανίζουν μικρότερες επιδόσεις και φτάνουν σε μικρότερα ποσοστά στα ανώτερα και ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα (Δημητρόπουλος κ.ά. 1994, Τομπαΐδης 1982, στηριζόμενος σε γαλλική έρευνα).
Τα παραπάνω επιβεβαιώνονται από αρκετές εμπειρικές έρευνες που καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι ο τόπος διαμονής των μαθητών επηρεάζει θετικά ή αρνητικά τη μαθητική τους κατάσταση (το ποσοστό σχολικής φοίτησης καθώς και το πνευματικό τους επίπεδο), (Τομπαΐδης 1982). Συγκεκριμένα: Οι Middleton και Grigg (1959) ερεύνησαν κατά πόσο ο τόπος διαμονής και φοίτησης των μαθητών επηρεάζει τις εκπαιδευτικές – επαγγελματικές τους φιλοδοξίες και διαπίστωσαν ότι τα παιδιά της πόλης είχαν υψηλότερες επιδιώξεις. Αυτό, όμως, ίσχυε μόνο για τα αγόρια και όχι για τα κορίτσια, για τα οποία δεν υπήρχε στατιστικά σημαντική διαφοροποίηση. Αναφέρεται μάλιστα ότι, από τα παιδιά που ζούσαν σε αγροτικές περιοχές, 64% επιθυμούσε να εισαχθεί στο πανεπιστήμιο, ενώ από τα παιδιά που ζούσαν σε πόλη, την επιθυμία αυτή παρουσίαζε το 77%.
Έρευνα σε ομάδα μαθητών που ζούσαν στα Αππαλάχια (οροσειρά της Β. Αμερικής) και μιας άλλης ομάδας μαθητών που είχαν μεταναστεύσει στο Οχάιο της Αμερικής κατέληξε στα εξής πορίσματα: Οι έφηβοι που ζουν σε πόλεις αποκτούν μεγαλύτερες εκπαιδευτικές και επαγγελματικές φιλοδοξίες από τους εφήβους που ζουν σε χωριά και έρχονται σε επαφή με αγροτικά κυρίως επαγγέλματα. Αυτό οφειλόταν στην έλλειψη πληροφοριών και ευκαιριών παρά στην έλλειψη ικανοτήτων (Steving & Whilling 1967).
Οι μαθητές από τις μεγαλύτερες πόλεις φαίνεται να παίρνουν κατά μέσο όρο καλύτερους βαθμούς από εκείνους που μένουν σε χωριά, ιδιαίτερα στα μαθήματα θετικών επιστημών που οδηγούν στις ανώτατες σχολές και σε επαγγέλματα με μεγαλύτερο κοινωνικό κύρος. Αυτές οι διαφορές επίδοσης παρουσιάζονται αργότερα και στις εισαγωγικές εξετάσεις, όπου οι υποψήφιοι, για παράδειγμα από την Αθήνα, έχουν μεγαλύτερη, αναλογικά, επιτυχία (Κασσωτάκης 1979).
Έχει αποδειχθεί ακόμη ότι, η αστική συγκέντρωση ευνοεί τη σχολική φοίτηση και τη σχολική επιτυχία. Τα παιδιά της υπαίθρου βρίσκονται σε ορισμένες περιπτώσεις σε μειονεκτική θέση, σε σχέση με τα παιδιά των πόλεων, αφού, πολλές φορές, πρέπει να διανύσουν μεγάλες αποστάσεις για να φτάσουν στο σχολείο τους. Το χαμηλό, επίσης, πολιτιστικό επίπεδο βάζει σε μειονεκτική θέση τα παιδιά των αγροτικών περιοχών (Σκαύδη, Ρουσσέας, Τέττερη 1989).
Διαπιστώθηκε, επίσης, ότι τα παιδιά της υπαίθρου αποθαρρύνονται να επιδιώξουν ανώτερες σπουδές και τα ποσοστά παρακολούθησης ακόμη και σχολείων ΤΕΕ είναι μικρότερα. Βρέθηκε, μάλιστα, ότι η απόσταση του τόπου διαμονής από το σχολείο φοίτησης παίζει καθοριστικό ρόλο στο ποσοστό φοίτησης καθώς και ότι το σχολείο λειτουργεί ως θεσμός έτσι που άμεσα ή έμμεσα αποκλείει τα παιδιά των αγροτικών περιοχών από ευκαιρίες ανώτερων σπουδών (Μυλωνάς 1982).
Αλλά και από άλλη έρευνα προέκυψε ότι, τα παιδιά της επαρχίας ενθαρρύνονταν, γενικά, λιγότερο για συνέχιση σπουδών. Μάλιστα, διαπιστώθηκε ότι, οι μητέρες τους συμφωνούσαν περισσότερο στη συνέχιση ανώτερων σπουδών από ό,τι οι πατέρες (Δημητρόπουλος κ.ά. 1994).
Υποστηρίζεται, ακόμη, (Δημητρόπουλος και συν. 1994), ότι η περιοχή διαμονής των μαθητών, σχετίζεται άμεσα όχι μόνο με την επιλογή επαγγέλματος γενικά, αλλά και με την επιλογή ορισμένης κατεύθυνσης ή με την επιλογή σχολής. Φαίνεται ότι, τα παιδιά μερικών περιοχών τείνουν να επιλέγουν σχολές διαφορετικές από τα παιδιά άλλων περιοχών. Για παράδειγμα, τα παιδιά του κέντρου επιλέγουν πιο γνωστές σχολές απ’ ό,τι εκείνα άλλων περιοχών, τα οποία προτιμούν σχολές που οδηγούν σε «σίγουρα» επαγγέλματα.
Αλλά και η Λαμπίρη – Δημάκη (1974) σε έρευνά της διαπίστωσε ότι, οι κάτοικοι όλων των γεωγραφικών διαμερισμάτων της χώρας δεν αντιπροσωπεύονται ισομερώς στο φοιτητικό πληθυσμό. Πρόκειται για ανισότητα η οποία ευνοεί τους κατοίκους των Αθηνών και των μεγάλων πόλεων. Σημειώνεται μάλιστα ότι, το ποσοστό συμμετοχής στο φοιτητικό πληθυσμό από την περιοχή της Πρωτεύουσας ήταν περίπου διπλάσιο σε σχέση με τον ολικό Μ.Ο. της Ελλάδας (Τσιμπούκης 1977).
Επισημαίνεται επιπλέον ότι, η λιγότερο ευνοημένη περιοχή στο ποσοστό συμμετοχής στην εκπαίδευση είναι η περιοχή της Θράκης (Ηλιού 1976), πράγμα όμως που όσο αφορά τις ανώτερες και ανώτατες σπουδές, έχει πιθανόν στο μεταξύ αλλάξει για την περιοχή αυτή με την ίδρυση αντίστοιχων σχολών στις πόλεις της Θράκης.
Οι παραπάνω διαπιστώσεις όμως παρουσιάζουν χρονική συνέχεια, αφού οι φοιτητές από τις αγροτικές περιοχές σπουδάζουν κυρίως στις παιδαγωγικές ακαδημίες και στις πολιτικές και οικονομικές επιστήμες, ενώ οι φοιτητές από αστικές περιοχές προτιμούν επαγγέλματα υψηλότερου κύρους (Κιντής 1980).
Μάλιστα η Kostaki (1990), με βάση έρευνά της στην Ελλάδα, επισημαίνει μια έντονη διαφοροποίηση ανάμεσα στις αστικές και αγροτικές περιοχές. Το αστικό περιβάλλον της Αθήνας παρουσιάζει πλουσιότερη δομή επαγγελματικών προτύπων (μοντέλων), ενώ οι αγροτικές περιοχές και οι μικρές πόλεις είναι λιγότερο σύνθετες στην αγορά εργασίας. Επαγγέλματα, όπως αυτά του δημοσίου υπαλλήλου και του οικονομολόγου, ελκύουν περισσότερο τους Αθηναίους μαθητές. Από τους εφήβους που θέλουν να γίνουν δημόσιοι υπάλληλοι, 85,4% ζουν στην Αθήνα και από εκείνους που θέλουν να σπουδάσουν οικονομικά, 80,9% ζουν επίσης στην Αθήνα. Το επάγγελμα του εκπαιδευτικού προτιμάται περισσότερο από εφήβους όλης της χώρας εκτός της πρωτεύουσας, ενώ η εργασία γραφείου προτιμάται από τους Αθηναίους εφήβους.
Αλλά και σε άλλες χώρες παρουσιάζονται παρόμοιες συσχετίσεις. Συγκεκριμένα στην Ιαπωνία, οι μαθητές σχολείων αγροτικών περιοχών δεν έχουν την ίδια επιτυχία στις εξετάσεις εισαγωγής στα πανεπιστήμια, αλλά ούτε και στις ευκαιρίες εργασίας, που έχουν οι συνομήλικοί τους στις μεγάλες πόλεις της χώρας (Okano 1995).
Οι Poole, Fox και Omodei (1991), με έρευνά τους στην Αυστραλία, διαπίστωσαν ότι, υπάρχουν διαφορές ανάμεσα στις εφήβους αλλά και σε γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας που ζουν σε αγροτικές και αστικές περιοχές σε ό,τι αφορά τις επαγγελματικές αξίες και τον αντίστοιχο προσανατολισμό.
Επισημαίνεται ακόμη (Falkowski & Falk 1983) ότι, η αγροτική καταγωγή είναι περισσότερο πιθανό να προσανατολίζει τις εφήβους στο σπίτι και στην οικογένεια, παρά σ’ ένα συγκεκριμένο επάγγελμα και μάλιστα υψηλού κύρους. Γενικά βρέθηκε ότι, οι περισσότερες γυναίκες από αγροτικές περιοχές παρουσιάζονται περισσότερο κοντά σε οικογενειακές αξίες από ό,τι οι γυναίκες που ζουν σε αστικό περιβάλλον.
Σε σχέση με τα παραπάνω, θα πρέπει να σημειωθούν συνοπτικά τα εξής: Με την ιδιαίτερη και ραγδαία ανάπτυξη, όχι μόνο της συγκοινωνίας αλλά κυρίως της επικοινωνίας (πβ. τη χρήση τηλεόρασης κ.λπ.), κατά τα τελευταία χρόνια, οι παρατηρούμενες μέχρι τώρα διαφοροποιημένες επιδράσεις του τόπου διαμονής στην επίδοση και στις επαγγελματικές προοπτικές θα πρέπει να έχουν σε κάποιο μικρό, ή και μεγάλο βαθμό, μειωθεί.

2.3.2. Κοινωνικό γόητρο του επαγγέλματος
Η κοινωνική αναγνώριση και η αίγλη κάποιων επαγγελμάτων αποτελούν συχνά κριτήριο για την επιλογή συγκεκριμένης επαγγελματικής κατεύθυνσης. Η κοινωνία, γενικά, φαίνεται να δίνει αξία σε ορισμένα επαγγέλματα, ενώ κάποια άλλα τα θεωρεί υποδεέστερα. Έτσι, η επαγγελματική επιλογή ενός νέου πολλές φορές δεν είναι αποτέλεσμα των πραγματικών επιθυμιών του ή των αναγκών μιας κοινωνίας, αλλά του υψηλού γοήτρου με το οποίο περιβάλλονται ορισμένα επαγγέλματα.
Οι έφηβοι συνήθως τείνουν να επιλέγουν επαγγέλματα που έχουν κύρος και μέσα από αυτά επιδιώκουν κοινωνική άνοδο. Η άνοδος αυτή είναι συνυφασμένη με την εκπαιδευτική – επαγγελματική κατάρτιση του ατόμου. Αυτό σημαίνει ότι ο νέος που θέλει να ασκήσει ένα επάγγελμα με κύρος, πρέπει να σπουδάσει. Στην ελληνική κοινωνία, μάλιστα, υπάρχει ένα σύστημα αξιών σύμφωνα με το οποίο, «την καλή κοινωνική θέση την εξασφαλίζει το καλό επάγγελμα, και το καλό επάγγελμα το κατοχυρώνει η καλή εκπαίδευση, που είναι η πανεπιστημιακή. Το καλό επάγγελμα είναι το άνετο, το καλοπληρωμένο, το σταθερό, το μη χειρωνακτικό, προπάντων το επάγγελμα που απολαμβάνει υψηλότερο κοινωνικό γόητρο. Αυτό το γόητρο δεν συναρτάται μόνο και τόσο με τους οικονομικούς όρους που εξασφαλίζει ένα επάγγελμα όσο με το επίπεδο εκπαίδευσης που προαπαιτεί» (Κασιμάτη 1988, 129 πβ. και Τέττερη 1992). Είναι γνωστό ότι, οι απόφοιτοι της τεχνικής – επαγγελματικής εκπαίδευσης, και μάλιστα της ανώτερης, κερδίζουν, σε ορισμένες περιπτώσεις, πολύ περισσότερα χρήματα από ό,τι ορισμένοι απόφοιτοι της ανώτατης εκπαίδευσης. Ο παράγοντας, όμως, κέρδος ή χρήμα δεν παίζει εδώ απόλυτο ρόλο, γιατί η πανεπιστημιακή βαθμίδα εκπαίδευσης περιβάλλεται αυτόματα με γόητρο και αποτελεί όραμα τόσο των νέων όσο και των γονέων για την επαγγελματική αποκατάσταση των παιδιών τους (Ψαχαρόπουλος, Καζαμίας 1985).
Στην ελληνική πραγματικότητα η επιθυμία των γονέων να «καμαρώσουν» τα παιδιά τους επαγγελματικά επιτυχημένα μέσα από τα παραδοσιακά καταξιωμένα κοινωνικά επαγγέλματα, π.χ. του γιατρού, του δικηγόρου κ.λπ., είναι φανερή (Μουστάκα & Κασιμάτη 1984).
Πέρα, όμως, από το αυτονόητο κύρος ορισμένων επαγγελμάτων, όπως τα μόλις μνημονευθέντα, το γόητρο ενός επαγγέλματος σχετίζεται γενικότερα με την απόκτηση τίτλου αντίστοιχων σπουδών. Από εμπειρικές ερευνητικές διαπιστώσεις επισημαίνεται ότι, τόσο οι γονείς όσο και οι μαθητές και φοιτητές εκτιμούν ότι καταξιώνονται στον οικογενειακό και κοινωνικό τους περίγυρο με την απόκτηση πανεπιστημιακού πτυχίου (Γεώργας, Μπεζεβέγκης, Γιαννίτσας 1992).
Έτσι, η τάση για ανώτατη εκπαίδευση είναι έντονη και είναι κατανοητό, γιατί οι μαθητές στη χώρα μας, επιδιώκουν να εισαχθούν στις ανώτερες και ανώτατες σχολές. Όμως συχνά, τόσο οι ίδιοι όσο και οι γονείς, δεν μπορούν να διακρίνουν τις πραγματικές δυνατότητές τους, τις κλίσεις και ικανότητές τους. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το να κατευθύνονται σε εκείνη την επαγγελματική προτίμηση που θα φέρει κοινωνική καταξίωση, αποδοχή και άνοδο στους ίδιους αλλά και στις οικογένειές τους. Πρόκειται για φαινόμενο που παρατηρείται όχι μόνο στα χαμηλά αλλά και στα ανώτερα κοινωνικά στρώματα. Έτσι, από τη μια μεριά, έχουμε τις προσδοκίες γονέων κατώτερων κοινωνικά στρωμάτων, που επιθυμούν να ανέλθουν κοινωνικά, και από την άλλη, την επιδίωξη γονέων ανώτερων κοινωνικά στρωμάτων να διατηρήσουν τα «κεκτημένα προνόμια» (Βρετάκου 1990).
Σε πρόσφατη έρευνα (Γκαρή, Χριστακοπούλου, Μυλωνά 1996), σε τελειόφοιτους λυκείου, τόσο από την Αθήνα όσο και από την επαρχία, βρέθηκε ότι, οι μαθητές θέλουν να προχωρήσουν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και υπολογίζουν ότι μια πιθανή αποτυχία, θα απογοητεύσει τους γονείς τους, οι οποίοι θα τους παροτρύνουν να ξαναπροσπαθήσουν. Τα περισσότερα από τα ευρήματα αυτής της έρευνας αντικατοπτρίζουν την πραγματικότητα που επικρατεί στο χώρο της ελληνικής εκπαίδευσης εδώ και πάρα πολλά χρόνια.
Από έρευνα του Δημητρόπουλου και των συνεργατών του (1994) προέκυψε ότι, οι περισσότεροι μαθητές (84,3%) επιθυμούν να συνεχίσουν σπουδές μετά το λύκειο σε κάποιο Α.Ε.Ι. ή Τ.Ε.Ι., πράγμα το οποίο φανερώνει την έντονη επιθυμία τους να αποκτήσουν ένα τίτλο σπουδών κοινωνικά καταξιωμένων. Παρόμοια είναι και η διαπίστωση της Βιτσιλάκη – Σορωνιάτη ότι, η πλειοψηφία των τελειοφοίτων της Δωδεκανήσου επιθυμεί να σπουδάσει μετά το λύκειο σε Α.Ε.Ι. ή Τ.Ε.Ι. του εσωτερικού ή εξωτερικού. Τονίζεται, χαρακτηριστικά, ότι οι έφηβοι προσανατολίζονται προς τα επιστημονικά και ελεύθερα επαγγέλματα και ότι διακατέχονται από τη γνωστή νεοελληνική και αναπαραγόμενη από τις κοινωνικές και εκπαιδευτικές δομές «μορφωσιολατρεία» (1995, 17).
Στα πλαίσια της διδακτορικής της διατριβής, η Γκαρή (1992) μελέτησε τις αξίες και τις στάσεις των μαθητών σχετικά με τους εκπαιδευτικούς θεσμούς και με τις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές τους αποφάσεις. Διαπίστωσε, όσον αφορά τις σπουδές στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, ότι 68% των μαθητών του λυκείου θέλουν «πάρα πολύ» έως «πολύ» να σπουδάσουν, ενώ 7,3% τοποθετούνται στην κατηγορία «λίγο», και μόνο 7,3% δηλώνουν ότι δεν έχουν καμία επιθυμία για σπουδές.
Η σημασία των σπουδών και της μόρφωσης φαίνεται να υποστηρίζεται σταθερά και αδιαφοροποίητα. Όλες μάλιστα οι εμπειρικές έρευνες των παλαιότερων αλλά και των τελευταίων ετών για τις επαγγελματικές επιθυμίες των νέων δείχνουν, ότι προτιμώνται επαγγέλματα που θεωρούνται προνομιακά και συγκεκριμένα ακαδημαϊκά επαγγέλματα. Ας δούμε πρώτα τις σχετικές διαπιστώσεις σε μερικές παλαιότερες έρευνες.
Στην έρευνα της Παρασκευά (1954) οι έφηβοι προτιμούσαν επαγγέλματα με παραδοσιακή αίγλη, όπως αυτό του γιατρού, μηχανικού, δικηγόρου και ακόμη του δημοσίου υπαλλήλου.
Σε παρόμοια αποτελέσματα κατέληξε και ο Σακελλαρίου (1957), με έρευνά του σε 2.000 εφήβους, οι οποίοι προτιμούσαν το επάγγελμα του μηχανικού, του γιατρού και του γεωπόνου, και στη συνέχεια ακολουθούσαν επαγγέλματα, όπως του αεροπόρου, του εμπόρου, του καθηγητή κ.λπ.
Ανάλογη εμπειρική έρευνα της Στριφτού – Κριαρά (1964) σε 174 μαθητές γυμνασίου της Θεσσαλονίκης και της Κατερίνης, έδειξε ότι οι 168 μαθητές επιδίωκαν ανώτατες σπουδές και μόνο 6 μαθητές ήθελαν να συνεχίσουν τις σπουδές τους σε μέση επαγγελματική σχολή.
Μεταγενέστερες έρευνες δείχνουν πάλι προτίμηση των νέων στα καθιερωμένα και με υψηλό κύρος επαγγέλματα, με ανοδική τάση του μηχανικού και σημαντική επίδραση των γονέων στις επαγγελματικές επιλογές των παιδιών. Παρά τις σημαντικές κοινωνικο – οικονομικές μεταβολές που έγιναν τα τελευταία χρόνια και την εμφάνιση νέων επαγγελμάτων, οι μαθητές επιθυμούν επαγγέλματα που έχουν κορεστεί. Είναι φανερό ότι, το κοινωνικό γόητρο κάποιων επαγγελμάτων ασκεί μεγάλη επιρροή στις προτιμήσεις των εφήβων (Κιτσαράς 1967, Κασσωτάκης 1979, Zikopoulos 1982).
Παρόμοιες τάσεις εμφανίζονται και σε έρευνα, με ερωτηματολόγιο που δόθηκε σε μαθητές της Ε΄ τάξης του δημοτικού, στην περιοχή της Αττικής. Συγκεκριμένα, 73% των μαθητών δήλωσαν ότι επιθυμούν να συνεχίσουν σπουδές στο πανεπιστήμιο, 3% προσανατολίζονταν σε τεχνικά επαγγέλματα, 17% ήταν αναποφάσιστοι και μόνο 7% σκέπτονταν να ακολουθήσουν απλά υπαλληλικά επαγγέλματα, όπως αστυνομικός, αισθητικός κ.λπ. (Φλουρής, Μαντζάνας, Σπυριδάκης 1981).
Η έντονη ζήτηση για πανεπιστημιακές σπουδές διαπιστώνεται και σε άλλη έρευνα (Παπάς 1989). Περίπου 80% των μαθητών λυκείου επιθυμούν πανεπιστημιακές σπουδές και μάλιστα 76% των τελειόφοιτων ευελπιστούν ότι θα εκπληρώσουν την επιθυμία τους αυτή. Και εδώ διαπιστώνεται ότι η ελληνική οικογένεια παρακινεί τον έφηβο να εισαχθεί στο πανεπιστήμιο τόσο για τα αναμενόμενα οικονομικά οφέλη όσο και για την κοινωνική άνοδο και αίγλη που προσφέρουν οι πανεπιστημιακές σπουδές.
Είναι αδιαμφισβήτητο ότι, παιδιά και γονείς προτιμούν επαγγέλματα υψηλού κύρους, ενώ υποτιμούν τα χειρωνακτικά επαγγέλματα. Αυτό μάλιστα έχει ιδιαίτερη σημασία, αν λάβει κανείς υπόψη το γεγονός ότι, το άτομο που ασχολείται με χειρωνακτικές εργασίες συμμετέχει από την ηλικία των δώδεκα (12) χρόνων στην παραγωγή, ενώ αυτός που σπουδάζει, καθυστερεί δέκα (10) και παραπάνω χρόνια για να μπει στην αγορά εργασίας (Κοτσιά 1981, πβ. και Πάντα 1988).
Σχετικά με την επιθυμία των γονέων να αποκτήσουν τα παιδιά τους πανεπιστημιακό πτυχίο ο Πεπελίδης (1990), υποστηρίζει ότι αυτό δε σχετίζεται με την επιθυμία τους για μόρφωση, αλλά για «υπαλληλοποίησή» τους. Θα πρέπει εδώ να σημειωθεί ότι η «υπαλληλοποίηση» αυτή αποτελεί για τη χώρα μας ένα επιπλέον πρόβλημα στον επαγγελματικό προσανατολισμό των νέων που βρίσκεται σε συνάρτηση με την οικονομική κατάσταση της χώρας αλλά και με τη νοοτροπία που επικρατεί.
Ενδιαφέρουσες είναι και οι ερευνητικές διαπιστώσεις των Μουστάκα και Κασιμάτη (1984). Με βασικό ερώτημα προς τους γονείς, «ποιο επάγγελμα θα θέλατε ν’ ακολουθήσουν τα παιδιά σας», αναφέρουν ότι σχεδόν 70% των γονέων δήλωσε επαγγέλματα που προϋποθέτουν ανώτατη εκπαίδευση. Μεγαλύτερη προτίμηση συγκέντρωσαν τα επαγγέλματα που προϋποθέτουν πτυχίο πολυτεχνείου, ενώ σε δεύτερη σειρά έρχεται το επάγγελμα του γιατρού και τελευταία τα επαγγέλματα των οικονομολόγων και των λογιστών. Αυτό φανερώνει ότι, το γόητρο του παραδοσιακού επαγγέλματος του γιατρού και η οικονομική σταθερότητα των επαγγελμάτων του πολυτεχνικού κύκλου, είναι μεγαλύτερα από τα αντίστοιχα των νεότερων οικονομικών επαγγελμάτων. Τα γεωργικά επαγγέλματα δεν αναφέρονται καθόλου, ενώ οι υπάλληλοι, οι έμποροι, οι πωλητές, οι τεχνίτες και οι εργάτες συγκεντρώνουν μικρές συχνότητες.
Γενικά, από την πλευρά των γονέων έχουμε αρκετές ενδείξεις για προσδοκίες ανοδικής επαγγελματικής μετακίνησης των παιδιών τους. Οι γονείς βλέπουν τα παιδιά τους σαν προέκταση του δικού τους «εγώ» και η επαγγελματική επιτυχία των παιδιών σχετίζεται άμεσα με την ικανοποίηση και αυτών των ίδιων των γονέων, αφού θα βελτιώσει και τη δική τους «αυτοεικόνα» και θα ενισχύσει το κύρος της οικογένειάς τους (Χριστομάνος 1982, Μουστάκα & Κασιμάτη 1984).
Παρόμοια αποτελέσματα με αυτά των παραπάνω ερευνών έδειξαν και άλλες έρευνες. Συγκεκριμένα: Η έρευνα του Flouri και των συνεργατών του (1990), σε Έλληνες μαθητές του εξωτερικού (Γαλλία, Γερμανία, Αίγυπτο), αναφερόταν στην εικόνα που έχουν για τον εαυτό τους και στις επαγγελματικές φιλοδοξίες τους. Οι περισσότεροι από αυτούς δήλωσαν ότι είχαν σκεφτεί το μελλοντικό τους επάγγελμα σε συνάρτηση με επαγγέλματα υψηλού κύρους και μάλιστα προτιμούσαν όσα ανήκαν σε υψηλότερες κατηγορίες κοινωνικής και επαγγελματικής ιεραρχίας. Όλοι οι έφηβοι, ανεξάρτητα από τον τρόπο που αυτοί έβλεπαν τους εαυτούς τους, δήλωναν επαγγελματικές επιλογές, που θα τους βοηθούσαν να διατηρήσουν την αυτοεικόνα τους ή ακόμα και να τη βελτιώσουν. Μάλιστα το κοινωνικό γόητρο ήταν όχι απλώς σημαντικό γι’ αυτούς αλλά παρουσιαζόταν να μεγαλώνει σε συνάρτηση με το βαθμό της αυτοεικόνας.
Στο μεταξύ, και κυρίως από τη δεκαετία του ’90, είναι φανερή κάποια διαφοροποίηση στις επαγγελματικές προτιμήσεις των νέων και κυρίως ως προς τα εκπαιδευτικά και τα οικονομικά επαγγέλματα. Τα περισσότερο επιθυμητά επαγγέλματα των Ελλήνων εφήβων, είναι τα επαγγέλματα του δασκάλου, του γιατρού, του δικηγόρου και του οικονομολόγου, σύμφωνα με έρευνα των Karma, Kostaki, Dragona (1990). Περίπου 50% των μαθητών λυκείου παρουσιάζονται να δηλώνουν την επιθυμία τους να ακολουθήσουν εκπαιδευτική επαγγελματική σταδιοδρομία, ενώ 11% φιλοδοξούν να διοικούν ή να εργάζονται ως υπάλληλοι σε δημόσιους και ιδιωτικούς τομείς. Οι νέοι που σχεδιάζουν να γίνουν γιατροί, αντιπροσωπεύονται από 7% του συνολικού δείγματος. Επαγγέλματα που δεν προϋποθέτουν πανεπιστημιακή εκπαίδευση, δηλώνονται κυρίως από μαθητές γυμνασίου, ενώ πολύ λιγότερο προτιμώνται από μαθητές λυκείου. Αυτό μπορεί να εξηγηθεί σε συνάρτηση με τη σχολική τους επίδοση, η οποία αποτελεί ήδη για τους μαθητές του γυμνασίου κριτήριο αδυναμίας τους να «προχωρήσουν».
Σε μια παλαιότερη συγκριτική μελέτη Ελλήνων και Αμερικανών νέων φαίνεται ότι, οι Έλληνες νέοι, κάτω από την επιρροή των γονέων τους, ταυτίζουν την επιτυχία με την άσκηση ενός επαγγέλματος που έχει κοινωνικό γόητρο (συνήθως πανεπιστημιακού επιπέδου), ενώ στις Η.Π.Α. θεωρείται επιτυχία η υψηλά αμειβόμενη ασχολία σε οποιοδήποτε επάγγελμα (Triandis & Vassiliou 1967).
Η αυξημένη ζήτηση για σπουδές πανεπιστημιακού επιπέδου ερμηνεύεται με βάση δύο εκδοχές: α) την οικονομική και β) την κοινωνιολογική. Στην πρώτη περίπτωση, οι μαθητές, και προπάντων οι γονείς τους, έχουν διαμορφώσει την πεποίθηση ότι ένα πανεπιστημιακό πτυχίο οδηγεί σε πιο σίγουρη επαγγελματική αποκατάσταση. Η τάση αυτή ενισχύεται και από το γεγονός της έλλειψης ευκαιριών για άμεση επαγγελματική δραστηριοποίηση αμέσως μετά το λύκειο. Η κοινωνιολογική ερμηνεία βασίζεται στα φαινόμενα που σχετίζονται με τις κοινωνικές ανάγκες του ατόμου, την κοινωνική κινητικότητα, την κοινωνική και πολιτιστική ανέλιξη, τη διατήρηση της κοινωνικής κατάστασης και το κοινωνικό γόητρο του πτυχιούχου (έστω και άνεργου) (Δημητρόπουλος 1994γ).
Τα επιμέρους κριτήρια και κίνητρα, τα οποία σχετίζονται με το γόητρο που ασκούν τα επαγγέλματα στους νέους, μπορούν να συνοψιστούν ως εξής: Η περιφρόνηση της χειρωνακτικής εργασίας, η προτίμηση ακαδημαϊκών επαγγελμάτων, η επιδίωξη απασχόλησης στο δημόσιο και η εξασφάλιση υψηλού κοινωνικού γοήτρου μέσω των σπουδών, φαίνεται ότι στην Ελλάδα είναι πιο έντονα απ’ ό,τι στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες. Μάλιστα, πολλές από αυτές τις προτιμήσεις και στάσεις θεωρείται ότι έχουν μάλλον μακρόχρονη παράδοση στην Ελλάδα (Βρετάκου 1990).
Το πανεπιστήμιο όμως, δεν αποτελεί όραμα μόνο για τους Έλληνες νέους, αλλά και για τους εφήβους Ασιατικής καταγωγής. Ιδιαίτερα τα αγόρια, προτιμούν να εργάζονται σ’ ένα «ανώτατου κύρους» και «σεβαστό» επάγγελμα. Επιτυχία για αυτούς σημαίνει είσοδο σ’ ένα επάγγελμα που προσδίδει κύρος. Τέτοια επαγγέλματα είναι αυτά της ιατρικής, οδοντιατρικής, φαρμακευτικής, νομικής ή λογιστικής. Αποτυχία σημαίνει, γάμος για τα κορίτσια, άμεση εργασία για τα αγόρια (Lightbody et al. 1997).
Σε σχετική έρευνα του Watson και των συνεργάτων του (1997), σε μαύρους Νοτιοαφρικανούς μαθητές λυκείου, διαπιστώθηκε ότι, οι περισσότεροι έφηβοι μαθητές επιθυμούν επαγγέλματα με υψηλό κύρος, λιγότεροι επιθυμούν επαγγέλματα μεσαίου κύρους και ελάχιστοι επαγγέλματα ημιειδικευμένης και ανειδίκευτης εργασίας. Προτιμήσεις για επαγγέλματα που απαιτούν τουλάχιστον πανεπιστημιακό πτυχίο δήλωσαν σε πολύ μεγάλο ποσοστό τα κορίτσια (90%), όχι όμως σε μικροτέρο ποσοστό (74%) τα αγόρια.
Αλλά και σύμφωνα με τον Brown (1997) οι περισσότερες προτιμήσεις Αφρικανών εφήβων σχετίζονταν με επαγγέλματα που απαιτούσαν πτυχίο, όπως αυτό του γιατρού, δικηγόρου, αρχιτέκτονα, οδοντιάτρου κ.λπ.
Παρόμοιες διαπιστώσεις έγιναν και από την Phipps (1995) που ασχολήθηκε με τα «όνειρα» και τις επιθυμίες σχετικά με τη σταδιοδρομία των προεφήβων Αφροαμερικανών. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν, ότι οι Αφροαμερικανοί μαθητές, ανεξάρτητα από το κοινωνικοοικονομικό τους επίπεδο, φιλοδοξούσαν να ακολουθήσουν επαγγέλματα υψηλού κύρους.
Τις επαγγελματικές προτιμήσεις Ισπανών εφήβων ερεύνησαν οι Sastre και Mullet (1992) και διαπίστωσαν ότι, το μεγαλύτερο κίνητρο για την επαγγελματική τους επιλογή ήταν το κύρος του επαγγέλματος.
Αλλά και στο Ιράν οι Esfandiari και Jahromi (1989) ερεύνησαν τις επαγγελματικές φιλοδοξίες και προτιμήσεις μαθητών λυκείου. Βρέθηκε ότι, 75% των εφήβων φιλοδοξούσαν να ακολουθήσουν επαγγέλματα που απαιτούν πτυχίο.
Σε παρόμοια συμπεράσματα καταλήγει και η έρευνα της Basit (1996), σε μουσουλμάνες της Μ. Βρετανίας (11-18 ετών) και στους γονείς τους. Διαπιστώθηκε ότι, κορίτσια και γονείς ήταν ενάντιοι σε κάθε μορφή χειρωνακτικής και εργοστασιακής εργασίας. Οι γονείς ανεξάρτητα από το επαγγελματικό τους επίπεδο επιθυμούσαν οι κόρες τους να ακολουθήσουν ένα επάγγελμα που θα τους προσδίδει κύρος και θα τους παρέχει ασφάλεια. Η εκπαίδευση ήταν το κλειδί για την προς τα πάνω κοινωνική κινητικότητα. Οι έφηβες μουσουλμάνες του δείγματος στόχευαν επαγγέλματα με υψηλό κοινωνικό γόητρο αλλά και επικερδή. Το μεγαλύτερο ποσοστό των εφήβων αναφερόταν σε επαγγέλματα, όπως του γιατρού, του δικηγόρου, του λογιστή και του φαρμακοποιού. Ένα μικρότερο ποσοστό αναφερόταν σε επαγγέλματα φροντίδας και σε δημοσιοϋπαλληλικά επαγγέλματα.
Οι Mullet, Neto και Henry (1992) ερεύνησαν, σε 1.278 μαθητές λυκείου της Γαλλίας και της Πορτογαλίας, τους παράγοντες που καθορίζουν τις επαγγελματικές προτιμήσεις τους. Οι παράγοντες αυτοί αφορούσαν το «γόητρο» του επαγγέλματος, την «ικανοποίηση» από το επαγγέλμα, την «προσωπική ανάπτυξη και δημιουργικότητα» και τις «απολαβές». Όσον αφορά τον παράγοντα «γόητρο», οι Πορτογάλοι (αγόρια – κορίτσια), περισσότερο από τους Γάλλους, προτιμούσαν επαγγέλματα που πίστευαν ότι έχουν μεγαλύτερο κύρος.
Σε έρευνα των Hauser και Anderson (1991), σχετικά με τις φιλοδοξίες και προσδοκίες Αμερικανών εφήβων (λευκών και μαύρων) για το μελλοντικό τους επάγγελμα, διαπιστώθηκε ότι τα σχέδιά τους ακολουθούν παρόμοια πορεία στο χρόνο. Παρατηρήθηκε μια τάση των μαύρων εφήβων να προτιμούν στρατιωτικά επαγγέλματα, ενώ οι λευκοί προτιμούσαν να εισάγονται σε κολέγια και πανεπιστήμια.
Συνοψίζοντας τα παραπάνω θα μπορούσε κανείς να παρατηρήσει τα εξής: Από τις διάφορες μελέτες και την ανάλυση επίσημων στοιχείων, φαίνεται ότι, οι νέοι στην Ελλάδα προτιμούν, στη συντριπτική πλειοψηφία τους, σπουδές πανεπιστημιακού επιπέδου. Όπου η προτίμηση δεν είναι καθολική, αυτό δεν οφείλεται στην έλλειψη ενδιαφέροντος για την ανώτατη βαθμίδα αλλά μάλλον στην παρουσία ανασταλτικών ή και «απαγορευτικών» παραμέτρων που εμποδίζουν την εκδήλωσή της (Δημητρόπουλος 1994γ). Μάλιστα το ενδιαφέρον των μαθητών για πανεπιστημιακές σπουδές παρουσιάζει τα τελευταία χρόνια μια αύξουσα τάση σε αντίθεση με άλλες χώρες, π.χ. Γερμανία, Η.Π.Α., όπου το ενδιαφέρον των μαθητών για ανώτατες σπουδές μειώνεται.
Από την άλλη μεριά επισημαίνεται ότι, ούτε η αύξηση της ανεργίας των πτυχιούχων των πανεπιστημίων, ούτε ο περιορισμός των δυνατοτήτων αυτοαπασχόλησης ή απασχόλησης στο δημόσιο τομέα, αλλάζουν ριζικά τις επαγγελματικές προτιμήσεις των νέων για την εκπαίδευση και την απασχόληση που επιδιώκουν (Βρετάκου 1990). «Η νέα γενιά θα προτιμήσει να προστεθεί στους ανέργους των πόλεων παρά να ενσωματωθεί στη βιομηχανία», σημειώνει η Λεοντίδου (1986, 105).
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι, το επαγγελματικό γόητρο λειτουργεί το ίδιο ως κίνητρο επιλογής. Έτσι, η επιλογή επαγγέλματος επηρεάζεται από το γόητρο που το συνοδεύει. Οι Friedman και Havighust αναφέρουν χαρακτηριστικά ότι «το επάγγελμα είναι μια περιγραφή ή μια ετικέτα που χαρακτηρίζει το άτομο τόσο στο χώρο εργασίας, όσο και έξω από αυτόν…Καθώς ο εργαζόμενος φέρει την ταυτότητα του επαγγέλματός του αποκτά το status που η κοινωνία έχει απονείμει σ’ αυτό» (βλ. Κασιμάτη 1991, 122).
Τέλος είναι φανερό ότι οι παραπάνω έρευνες και οι αντίστοιχες διαπιστώσεις, συμπίπτουν σε αρκετά σημεία, με κυρίαρχη τη διαπίστωση ότι οι ανώτερες σπουδές αποτελούν σε όλες σχεδόν τις χώρες ένα έντονο κίνητρο στις επαγγελματικές επιλογές και προτιμήσεις των νέων. Ιδιαίτερα έντονο φαίνεται να είναι το κίνητρο αυτό σε Ανατολικές χώρες. Αντίθετα σε Δυτικές χώρες, και κυρίως στις Η.Π.Α., τη θέση της σημασίας του κινήτρου αυτού φαίνεται να παίρνει το κέρδος και η επιτυχία για εξασφάλισή του.

2.3.3. Οι οικονομικές απολαβές ως παράγοντας – κίνητρο στην επιλογή επαγγέλματος
Σύμφωνα με τα πορίσματα παλαιότερης μελέτης (Καλογήρου 1979), ένα άλλο κίνητρο των νέων στην επιλογή επαγγέλματος είναι οι οικονομικοί όροι. Πρόκειται για τις αποδοχές του επαγγέλματος, αλλά και τη μορφή αμοιβής (μηνιαίος μισθός, ωρομίσθια, ή ημερομίσθια εργασία), που αποτελούν εξίσου σημαντικά κίνητρα στην επιλογή επαγγέλματος.
Το ότι οι επαγγελματικές προτιμήσεις των νέων έχουν σχέση με τις απολαβές από το επάγγελμα, αποτελεί διαπίστωση σειράς νεότερων ερευνών. Συγκεκριμένα: Η «αμοιβή» στην επιλογή επαγγέλματος φαίνεται να είναι πρωταρχικό κίνητρο. Ακολουθεί η «κοινωνική αναγνώριση», το «ενδιαφέρον» (για συγκεκριμένο επάγγελμα) και τέλος «οι συνθήκες εργασίας» (Κάντας 1987).
Σε έρευνα του Flouri και των συνεργατών του (1990), που αναφέρθηκε στο προηγούμενο κεφάλαιο, τα «οικονομικά προνόμια» κατέχουν τη δεύτερη θέση ανάμεσα στα κίνητρα των Ελλήνων μαθητών.
Οι υψηλές οικονομικές απολαβές φαίνεται ότι συνδυάζονται με ανώτερα ή επιστημονικά επαγγέλματα, αφού 69% των γονέων προτιμούν για τα παιδιά τους το δρόμο της ανώτατης εκπαίδευσης. Ο κύριος λόγος για αυτή την προτίμησή τους, φάνηκε να είναι η επιθυμία τους για επιτυχία των παιδιών τους, για καλή αμοιβή και για καλές συνθήκες εργασίας (Μουστάκα & Κασιμάτη 1984).
Οι απολαβές μάλιστα του πατέρα βρέθηκε ότι συσχετίζονται με τις απολαβές που προσδοκούν οι γιοι τους από το μελλοντικό τους επάγγελμα. Έτσι, αγόρια των οποίων ο πατέρας έχει υψηλό μισθό, φιλοδοξούν «καλοπληρωμένα» επαγγέλματα που θα τους εξασφαλίζουν άνεση, δόξα, κ.λπ., ανεξάρτητα από το αν διαθέτουν ή όχι τις απαιτούμενες ικανότητες, ενώ αγόρια με χαμηλόμισθο πατέρα δε θέτουν τόσο υψηλούς στόχους (Γεωργούσης 1995).
Σε έρευνα του Χασάπη (1982) διαπιστώθηκε ότι 93% του δείγματος επέλεξε την ίδρυση ιδιωτικής επιχείρησης, έχοντας ως κύριο κίνητρο το οικονομικό όφελος.
Οι Stockard και Mcgee (1990) υποστηρίζουν ότι, οι προσδοκίες των μαθητών για τις απολαβές από ένα επάγγελμα, επηρεάζουν σημαντικά τις προτιμήσεις τους και τις αντίστοιχες σπουδές τους. Γενικά, μαθητές που πιστεύουν ότι ένα επάγγελμα έχει υψηλό μισθό, παρουσιάζουν μεγαλύτερη πιθανότητα να το προτιμήσουν. Αυτό φαίνεται να ισχύει κυρίως για τα αγόρια, γιατί οι επιλογές των κοριτσιών δεν επηρεάζονται τόσο από επαγγέλματα που παρέχουν υψηλές αμοιβές.
Και σε άλλες έρευνες φάνηκε ότι, τα αγόρια αλλά και γενικότερα οι άνδρες ενδιαφέρονται περισσότερο για υψηλές οικονομικές απολαβές και, ακόμη, για ανεξαρτησία, ηγεσία και ανταγωνισμό, θέτοντας μάλιστα μακροπρόθεσμους στόχους. Αντίθετα, τα κορίτσια στο επάγγελμά τους αξιολογούν ως περισσότερο σημαντική την κοινωνική αποδοχή και αναγνώριση από τους άλλους, θέτοντας όμως βραχυπρόθεσμους στόχους (Betz & Hackett 1981, Gaskell 1985, Elizur et al.1991).
Σε έρευνα των Mullet, Neto και Henry (1992), με εφήβους της Γαλλίας και της Πορτογαλίας, διαπιστώθηκε ότι, τα αγόρια έτειναν περισσότερο από τα κορίτσια να προτιμούν επαγγέλματα για τα οποία πίστευαν ότι πρόσφεραν υψηλό εισόδημα.
Διαφοροποίηση, όμως, βρέθηκε στην έρευνα των Siann και Knox (1992) στη Σκωτία. Ερευνήθηκαν οι παράγοντες που επηρεάζουν τις επαγγελματικές προτιμήσεις κοριτσιών λυκείου, μουσουλμάνων και μη, και διαπιστώθηκε ότι, οι έφηβες μουσουλμάνες προτιμούσαν περισσότερο τα επαγγέλματα που πρόσφεραν υψηλή αμοιβή, με ευχάριστους συναδέλφους, σε ευηπόληπτους και ονομαστούς οργανισμούς, από ό,τι τα επαγγέλματα που τους πρόσφεραν ευκαιρίες για πνευματική ανάπτυξη και δημιουργία. Ίσως, δόθηκε μεγαλύτερη έμφαση στα υψηλά αμειβόμενα επαγγέλματα γιατί, όπως και σε άλλες κοινωνίες μεταναστών, προέχει η εξασφάλιση μιας οικονομικής βάσης.
Διαφοροποίηση παρουσιάζεται και ως προς τις διαφορετικές κοινωνικές τάξεις (Κάντας & Χαντζή 1991), που τείνουν να δίνουν διαφορετική έμφαση στις αμοιβές από την εργασία. Έτσι, τα εργατικά στρώματα τείνουν να εκτιμούν τις «εξωτερικές» ή «εξωγενείς» αμοιβές (π.χ. χρήμα), ενώ τα μεσαία και τα αστικά στρώματα, τις «εσωτερικές» ή «ενδογενείς» (π.χ. ό,τι σχετίζεται με τη λεγόμενη δημιουργικότητα του ατόμου). Οι τάσεις αυτές είναι ιδιαίτερα αξιοπρόσεκτες, φαίνεται όμως, ότι ξενίζουν κάπως και δεν μπορεί παρά μόνο με επιφυλακτικότητα να ληφθούν υπόψη, τουλάχιστο όσο δεν έχουν και από άλλες έρευνες επικυρωθεί. Οπωσδήποτε η άποψη αυτή μπορεί να χαρακτηριστεί ως γενίκευση, γιατί ούτε όλα τα άτομα της εργατικής τάξης είναι προσανατολισμένα σε «υλικές» μόνο αξίες αλλά ούτε όλοι όσοι ανήκουν σε ανώτερες τάξεις είναι προσανατολισμένοι μόνο ή αποκλειστικά σε «πνευματικές» αξίες.
Οι παραπάνω έρευνες συμπίπτουν στη βασική διαπίστωση για τη σημασία του οικονομικού παράγοντα στις επαγγελματικές επιλογές των νέων, με ιδιαίτερη έξαρση του οικονομικού παράγοντα στις περιπτώσεις των μεταναστών (ιδιαίτερα σε σχέση με τα κορίτσια). Αξιοπρόσεκτη είναι η διαπίστωση της συσχέτισης υψηλόμισθων γονέων με την προτίμηση επαγγελμάτων υψηλών αμοιβών ή κερδών από την πλευρά των γιων τους.
2.3.4. Μέσα μαζικής ενημέρωσης και επάγγελμα με ζήτηση – Ρεύμα της εποχής (μόδα)
Μέσα σε λίγες δεκαετίες ο τόπος μας πέρασε, ως γνωστό, από τον παραδοσιακό, αγροτικό τρόπο ζωής στο μεταβιομηχανικό στάδιο της εξέλιξης των ανθρώπινων κοινωνιών, στο στάδιο που ονομάστηκε εποχή της πληροφορικής. «Οι συνεχείς, βαθιές και ταχύρυθμες αλλαγές δημιουργούν ένα μωσαϊκό εικόνων, αντιλήψεων, αξιών και τρόπων συμπεριφοράς. Το παλιό με το καινούργιο ανακατεύονται και διαφοροποιούνται συνεχώς. Αισθάνεται κανείς σαν να βρίσκεται μπροστά σε ένα κινούμενο φάσμα καλειδοσκοπίου που αλλάζει μορφή, που αυτοκαταλύεται και αυτοαναμορφώνεται» (Κατάκη 1984, 31).
Στη σύγχρονη εποχή που, όπως είναι γνωστό, τα πάντα τρέχουν γύρω μας με ιδιαίτερη έως και ιλιγγιώδη ταχύτητα, και που οι εικόνες κυρίως της τηλεόρασης κατακλύζουν την καθημερινή μας ζωή, παρουσιάζονται νέα πρότυπα, νέες ανάγκες και αξίες μέρα με τη μέρα. «Νέα επαγγέλματα γεννιούνται, ενώ άλλα ατονούν και εξαφανίζονται» (Κρασανάκης 1984, 13, πβ. και Κοσμίδου 1986). Αυτή η ανάδειξη νέων επαγγελμάτων αποτελεί μια πραγματικότητα, η οποία δεν μπορεί παρά να επηρεάζει την επιλογή επαγγέλματος των εφήβων. Η εξέλιξη της τεχνολογίας, με τις απεριόριστες δυνατότητες που προσφέρει, η εξάπλωση και η ανάπτυξη της δύναμης των μέσων μαζικής ενημέρωσης σε συνδυασμό με τη διαφήμιση, είναι παράγοντες που ασκούν καταλυτική, κατά τα φαινόμενα, επίδραση στην επιλογή επαγγέλματος του εφήβου. Το επάγγελμα που έχει κάθε φορά ιδιαίτερη ζήτηση (όπως τα τελευταία χρόνια ό,τι σχετίζεται με την πληροφορική), αποτελεί ακριβώς γι’ αυτό το λόγο παράγοντα και κίνητρο στην επαγγελματική απόφαση. Η ίδια μάλιστα η κοινωνία επηρεάζει την απόφαση επιλογής επαγγέλματος των νέων, όταν έχει επαγγελματικές ανάγκες, που φέρουν αλλαγές στην επαγγελματική δομή της (Καλογήρου 1979, Κωστάκος 1983).
Με την ανάπτυξη της τεχνολογίας στην εποχή μας η επαγγελματική διάρθρωση της κοινωνίας αλλάζει. Οι μεταβολές που παρατηρούνται στον επαγγελματικό ορίζοντα είναι τόσο γρήγορες, ώστε με ταχείς ρυθμούς να εμφανίζονται καινούργια επαγγέλματα, ενώ άλλα να περιορίζονται ή ακόμη και να εξαφανίζονται (Τζόλα 1980). 
Όχι μόνο έχουν δημιουργηθεί νέα επαγγέλματα αλλά και τα παλαιότερα έχουν λιγότερο ή περισσότερο αλλάξει μορφή (Miller 1978). Τα επαγγέλματα προπαντός που επηρεάστηκαν από τη βιομηχανοποίηση, λόγω του μεγάλου καταμερισμού της εργασίας και της εξειδίκευσης, έχουν αλλάξει εντελώς. Ακόμα και οι διοικητικές εργασίες έχουν αλλάξει πολύ τη μορφή τους με την επέμβαση των αριθμομηχανών, των λογιστικών μηχανών, των ηλεκτρονικών υπολογιστών κ.λπ. Η αλλαγή της οικονομίας έπαιξε μεγάλο ρόλο, γιατί από τον πρωτογενή παράγοντα περάσαμε στο δευτερογενή και τέλος στον τριτογενή (παροχή υπηρεσιών), (Βαρλάς και Καλογήρου 1979, Τζόλα 1980, Κασιμάτη 1988). Η εξέλιξη της μηχανής που μπήκε στη ζωή του ανθρώπου και τον απάλλαξε από τη «δέσμευση της χειρωνακτικής δουλειάς» (Τάτσης 1992, 331) αλλά και ο «αυτοματισμός», που χαρακτηρίζει το νέο τρόπο εργασίας, αντικατέστησαν τις ανθρώπινες ικανότητες και δεξιότητες. Έτσι, η εργασία του ανθρώπου περιορίστηκε κυρίως στο να μελετά, να σχεδιάζει, να εκπονεί, να οργανώνει και να εποπτεύει μελέτες κατασκευής ή παραγωγής (Παναγιωτόπουλος 1988, 323, Λιάντας 1996).

Τα πράγματα φαίνεται να έχουν χειροτερεύσει για την επιλογή επαγγέλματος των σύγχρονων νέων, γιατί οι αλλαγές που παρατηρήθηκαν στην τεχνολογία και εκβιομηχάνιση της ζωής δεν συμπληρώθηκαν με την απαραίτητη αντίστοιχη εκπαιδευτική προετοιμασία. Αντίθετα, βρέθηκαν αντιμέτωπες με ένα αναχρονιστικό εκπαιδευτικό σύστημα, «που είχε ως αποτέλεσμα υπερπληθώρα εκπαιδευμένων σε τομείς για τους οποίους δεν υπήρχε ζήτηση, και παράλληλα σημαντικές ελλείψεις σε τεχνολογικούς κυρίως κλάδους. Το εκπαιδευτικό, δηλαδή, σύστημα συσσώρευσε ποιοτικές και ποσοτικές αναντιστοιχίες με την αγορά εργασίας, αφού πρακτικά ήταν ασύνδετο με την παραγωγή» (Κασιμάτη 1988, 122).
Από έρευνα σε τέσσερις περιοχές της Σκωτίας (Furlong & Cartmel 1995), διαπιστώθηκε ότι, επαγγελματικές προσδοκίες και φιλοδοξίες των εφήβων επηρεάζονται από την ενημέρωση που έχουν οι ίδιοι για τα «διαθέσιμα» στην αγορά εργασίας επαγγέλματα. Από την ηλικία των 13 ετών τα παιδιά μπορούν να έχουν όχι μόνο ενημέρωση αλλά και κάποια γνώμη για τις ευκαιρίες που υπάρχουν στην αγορά εργασίας. Ακόμη υποστηρίζουν ότι στην επιλογή του επαγγέλματός τους επηρεάζονται από την κατάσταση στην αγορά εργασίας και από τις προοπτικές που θα έχουν να εργαστούν αργότερα.
Όσον αφορά τους Έλληνες εφήβους και το μελλοντικό τους επάγγελμα, όπως φάνηκε και από άλλες έρευνες (βλ. κεφ. για τις «οικονομικές απολαβές» στα αμέσως προηγούμενα), βρέθηκε ότι, τα αγόρια δίνουν μεγαλύτερο βάρος από ό,τι τα κορίτσια στην αμοιβή της εργασίας αλλά και στην κατάσταση που επικρατεί στην αγορά εργασίας, δηλαδή, στα επαγγέλματα που έχουν ζήτηση (Kostaki 1990).
Διάφοροι ερευνητές (Κωστάκος 1981, Νιτσόπουλος 1985, Δουκάκης 1986, Λιάντας 1996) υποστηρίζουν ότι, η «τάση μιμητισμού» είναι έντονη και στο θέμα της επιλογής επαγγέλματος. Το ρεύμα της εποχής, το κοινωνικό γόητρο που περιβάλλει σε κάθε εποχή ένα επάγγελμα, οι διαπροσωπικές σχέσεις, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης (τύπος, ραδιόφωνο, τηλεόραση) είναι παράγοντες που επηρεάζουν την επιλογή επαγγέλματος των εφήβων σήμερα, γιατί η επίδρασή τους στη σκέψη και στα επαγγελματικά σχέδιά τους είναι πολύ ισχυρή (π.χ. η διαφήμιση διαφόρων σχολών, ιδιωτικών ή δημοσίων, επηρεάζει σημαντικά τους νέους για τα διάφορα επαγγέλματα). Φαίνεται, μάλιστα, να υπάρχει κάποια αξιοπρόσεκτη σχέση της επίδοσης των μαθητών και των έντονων τάσεων – προτιμήσεων που ανήκουν σε ό,τι ονομάζουμε «μόδα». Συγκεκριμένα, όσο χαμηλότερη είναι η επίδοση των μαθητών τόσο περισσότερο επηρεάζονται από τη «μόδα» (Δημητρόπουλος 1986).
Υποστηρίζεται, εξάλλου, ότι οι νέοι σήμερα δέχονται περισσότερα ερεθίσματα σχετικά με το χώρο εργασίας από κάθε προηγούμενη γενιά. Η πληροφόρηση η οποία προέρχεται από τα μέσα μαζικής επικοινωνίας, πολλές φορές περιέχει στοιχεία αλληλοσυγκρουόμενα. Έτσι, οι νέοι αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην προσπάθειά τους να προσαρμόσουν τις επαγγελματικές τους φιλοδοξίες με τις δυνατότητες που προσφέρονται στον πραγματικό χώρο της εργασίας (Ηλιάδης 1988). Αυτό θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ένα ιδιαίτερο πρόβλημα για τους νέους των τελευταίων δεκαετιών κατά τις οποίες τα μέσα μαζικής ενημέρωσης αφθονούν και κατακλύζουν τη σύγχρονη κοινωνία.
Από τα παραπάνω, φαίνεται ότι, η ποικίλη και πλούσια αλλά και εύκολη πληροφόρηση αντί να διευκολύνει, σε ορισμένες τουλάχιστο περιπτώσεις, δυσχεραίνει την επαγγελματική επιλογή των νέων και δημιουργεί σύγχυση η οποία, με τη σειρά της, περιορίζει την επιτυχημένη επιλογή.
Με βάση τις επισημάνσεις που έγιναν και τα σχετικά ερευνητικά δεδομένα, είναι αδιαμφισβήτητο ότι, η συνεχώς μεταβαλλόμενη επαγγελματική δομή της κοινωνίας και η επαγγελματική διακίνηση επηρεάζουν, άλλοτε λιγότερο και άλλοτε περισσότερο, τα επαγγελματικά σχέδια των νέων. Ο επηρεασμός αυτός σε συνδυασμό με τη σύγχρονη τεχνολογία, τα μέσα μαζικής επικοινωνίας και τις τελευταίες κυρίαρχες αντιλήψεις («μόδα») αποτελούν προϋποθέσεις που δίνουν στους νέους πολλά ερεθίσματα και αντίστοιχες δυνατότητες για τις επαγγελματικές τους επιλογές. Όλα αυτά, όμως, φαίνεται να μην είναι χωρίς προβλήματα, αφού από τις έρευνες επισημαίνεται η (αρκετά) ελλιπής προσαρμογή του εκπαιδευτικού συστήματος στα νέα τεχνολογικά και κοινωνικά δεδομένα. Ακόμη, στα πλαίσια των σύγχρονων τάσεων, δεν μπορεί να αγνοηθεί η επιδίωξη («το κυνηγητό») επαγγελμάτων που έχουν ζήτηση, με αποτέλεσμα, τον κορεσμό όλων αυτών των επαγγελμάτων σε μορφή μάλιστα ενός κατά κάποιο τρόπο «φαύλου κύκλου».
Είναι άλλωστε γενικότερα γνωστό ότι, ζούμε σε μια μεταβατική κοινωνία, όπου το μόνο σταθερό φαινόμενο είναι το «φαινόμενο της αλλαγής».

2.3.5. Τομέας και γενικές συνθήκες εργασίας ως σχετικά κίνητρα
Ένα περαιτέρω κίνητρο στην επιλογή επαγγέλματος είναι και ο τομέας εργασίας (δημόσια ή ιδιωτική εργασία) όπως και διάφορες πτυχές της ατομικής ζωής, που συνδέονται με αυτόν, π.χ. οι διακοπές, ο ελεύθερος χρόνος κ.λπ. Πρόκειται για θέματα που απασχολούν τους νέους ιδιαίτερα, πριν επιλέξουν ένα επάγγελμα (Καλογήρου 1983, Κατάκη 1984).
Η οικονομία της χώρας μας παρουσίασε διάφορες ιδιομορφίες κατά την ανάπτυξή της οι οποίες και θεωρείται ότι αποτελούν την αιτία για την τάση του Έλληνα να επιζητεί μια θέση στο δημόσιο. Η υποαπασχόληση αλλά και η ανεργία που παρατηρήθηκαν κατά τη δεκαετία του ’60 στον ιδιωτικό τομέα από τη μια μεριά και από την άλλη η σταθερότητα με την οποία συνδέεται η εργασία και η αμοιβή στο δημόσιο τομέα οδήγησαν πολλούς να βλέπουν επαγγελματική αποκατάσταση και ταξική ανέλιξη εργασίας στο δημόσιο τομέα (Κασιμάτη 1988).
Ο παράγοντας «ασφάλεια και μονιμότητα» φαίνεται να είναι ισχυρός στις επιλογές των μαθητών ήδη στη δεκαετία του ’80. Οι επαγγελματικές προτιμήσεις των μαθητών παρουσιάζονται εντονότερες προς το δημόσιο τομέα. Από τους Έλληνες μαθητές λυκείου 72,7% παρουσιάζονται να επιθυμούν εργασία στο δημόσιο (Karmas κ.ά. 1990).
Από έρευνα σε μαθητές γυμνασίου και λυκείου, της Καλαμπάκας, προέκυψε ότι ένα στα τρία παιδιά, ζητούν τη σιγουριά και τη μονιμότητα στην απασχόληση που εξασφαλίζει ο δημόσιος τομέας, ενώ το ποσοστό των παιδιών που επιθυμούν ν’ ασχοληθούν στον ιδιωτικό τομέα είναι χαμηλό (17%), (Μακρή 1994).
Ο δημόσιος τομέας εξακολουθεί, όπως επισημαίνεται από άλλους ερευνητές, να παρέχει την «επιθυμητή ασφάλεια» στην εργασία. Αντίθετα ο ιδιωτικός τομέας θεωρείται περιορισμένα αναπτυγμένος και κατά συνέπεια με περιορισμένες δυνατότητες εργασίας (Κοντογιαννοπούλου – Πολυδωρίδη 1995). Σημειώνεται ότι, ήδη το 1983 περίπου 1/3 του οικονομικά ενεργού πληθυσμού της πρωτεύουσας απασχολούνταν στο δημόσιο με άμεσο ή έμμεσο τρόπο. Παρατηρείται μάλιστα ότι, το μεγαλύτερο μέρος αυτής της αναλογίας ήταν «εκπαιδευμένοι», δηλαδή απόφοιτοι δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (Κασιμάτη 1988).
Αναφέρεται ακόμη ότι, η στροφή των νέων προς τις σπουδές και ειδικότερα προς τις κατευθύνσεις εκείνες που οδηγούν στη «δημοσιοϋπαλληλία» οφείλεται στην εύκολη απορρόφηση των απόφοιτων των διάφορων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και στην επιθυμία τους για γρήγορη κοινωνική ανέλιξη (Κασσωτάκης 1991).
Αξιοπρόσεκτες είναι οι διαπιστώσεις και επισημάνσεις που γίνονται συγκριτικά μεταξύ Ελλάδας και Ευρώπης ως προς τις τάσεις της νεολαίας κατά τη δεκαετία του ’80 (Παπανδρόπουλος 1985). «Το όνειρο» 70.000 νέων της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας (Ε.Ο.Κ.), ηλικίας 18-25 ετών, ήταν να γίνουν δημόσιοι υπάλληλοι. Αναφέρεται μάλιστα ότι, τη στιγμή που 36% των νέων της ίδιας ηλικίας στην Ευρώπη θα ήθελε να δημιουργήσει δική του επιχείρηση, το αντίστοιχο ποσοστό στην Ελλάδα είναι μόλις 6%. Οι προτιμήσεις ως προς τον τομέα απασχόλησης παρουσιάζονται με την εξής σειρά: 39,6% του συνολικού δείγματος δήλωσαν την προτίμησή τους στο δημόσιο τομέα, 32,3% δήλωσαν ότι προτιμούν το ελεύθερο επάγγελμα και 27,9% τον ιδιωτικό τομέα (επιχειρήσεις κ.λπ.).
Αξιοπρόσεκτα είναι τα πορίσματα στα οποία κατέληξε σε έρευνά της η Kostaki (1990). Διαπιστώθηκε ότι, στους μαθητές που φιλοδοξούν να γίνουν δημόσιοι υπάλληλοι υπερέχουν τα κορίτσια. Μάλιστα η σχετική διαπίστωση παρουσιάζει την εξής ιδιαιτερότητα συσχέτισης: Τα κορίτσια περισσότερο από τα αγόρια, οι μαθητές από την Αθήνα, περισσότερο από τους μαθητές της περιφέρειας και οι μαθητές με χαμηλή σχολική επίδοση, περισσότερο από ό,τι οι μαθητές υψηλής βαθμολογίας, επιθυμούν να γίνουν δημόσιοι υπάλληλοι.
Αλλά και σε άλλη μελέτη (Δουλκέρη 1990) αναφέρεται ότι, γενικά οι γυναίκες όλο και περισσότερο επιλέγουν το δημόσιο τομέα για την επαγγελματική τους αποκατάσταση. Η σιγουριά του σταθερού μισθού είναι ένα από τα σημαντικά κίνητρα, που τις ωθεί σ’ αυτή την επιλογή. Διαπιστώνεται όμως ότι, ελάχιστες φτάνουν στην κορυφή της ιεραρχίας, οι περισσότερες συγκεντρώνονται στις κατώτερες βαθμίδες.
Σε μια εξειδικευμένη πάνω στο θέμα έρευνα διαπιστώνεται ότι, παιδιά που οι γονείς τους έχουν χαμηλό μορφωτικό επίπεδο, προτιμούν το δημόσιο τομέα, ενώ παιδιά γονέων με μέσο ή ανώτερο μορφωτικό επίπεδο, φαίνεται να προτιμούν με την ίδια περίπου συχνότητα τους τρεις τομείς: Ιδιωτικό τομέα, δημόσιο τομέα και ελεύθερο επάγγελμα. Αυτό θεωρείται ότι αποτελεί γνώρισμα της ελληνικής κοινωνίας με τις περιορισμένες δυνατότητες και ευκαιρίες επιλογών που προσφέρει (Γεώργας, Μπεζεβέγκης, Γιαννίτσας 1991).
Οι παραπάνω προτιμήσεις του δημόσιου τομέα έναντι του ιδιωτικού από την πλευρά των παιδιών παρουσιάζονται να είναι σύστοιχες με αυτές των γονέων. Από έρευνα των Γκαρή, Χριστακοπούλου και Μυλωνά (1996) προκύπτει ότι, οι γονείς προτιμούν για τα παιδιά τους το δημόσιο παρά τον ιδιωτικό τομέα. Τα κορίτσια (27,6%), περισσότερο σε σχέση με τα αγόρια (21,8%), δηλώνουν ότι, οι γονείς τους θα θεωρούσαν καλή λύση επαγγελματικής αποκατάστασης μια θέση στο δημόσιο, επειδή θα ένιωθαν το παιδί τους εξασφαλισμένο, με σίγουρο μισθό και σίγουρη θέση. Επίσης, οι μαθητές στην επαρχία (27%) δηλώνουν, περισσότερο από τους μαθητές στην Αθήνα (21,3%), ότι οι γονείς τους θα έβλεπαν μια δημόσια θέση ως εξασφάλιση για όλη τους τη ζωή.
Γενικά, επισημαίνεται ότι, οι αντιλήψεις της οικογένειας για το επάγγελμα συμπίπτουν σε μεγάλο βαθμό με την ιδεολογία της κοινωνικής ανόδου και επιτυχίας. Οι σπουδές και ο διορισμός στο δημόσιο εκτιμώνται ως κριτήρια επιτυχίας για όλη την οικογένεια. Αντίθετα, ο ιδιωτικός τομέας εκτιμάται ως ανασφαλής τόσο για εργασία όσο και γενικά για τη σταδιοδρομία (Βρετάκου 1990).
Συνοψίζοντας τα παραπάνω μπορεί κανείς να επισημάνει ότι, η θέση του δημόσιου υπαλλήλου φαίνεται να είναι αξιοζήλευτη για πολλούς, κάτι που ισχύει εδώ και δεκαετίες, αφού ο δημόσιος τομέας, αντίθετα προς τον ιδιωτικό, έχει σταθερότητα, κοινωνικό γόητρο και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ανώτερο εισόδημα.
Πέρα από τον τομέα εργασίας (δημόσιο ή ιδιωτικό), υπάρχουν και πολλά άλλα στοιχεία που αναφέρονται γενικά στις συνθήκες εργασίας και τα οποία παίζουν ρόλο στην επιλογή επαγγέλματος. Πολύ χαρακτηριστική για τις συνθήκες εργασίας, και μάλιστα ως προς τα βαθύτερα ψυχολογικά κριτήρια, είναι η αναφορά του Μ. Πουρκού (1997β, 132) ο οποίος σημειώνει για τα άτομα που βρίσκονται μπροστά στην επαγγελματική επιλογή: «Είναι πολύ πιθανό να τους αρέσουν περισσότερο τα επαγγέλματα που πάντα κάτι καινούργιο συμβαίνει, όπου πάντα σε κάνουν να βρίσκεσαι σε εγρήγορση και κίνηση (π.χ. στις εμπορικές συναλλαγές ή στις τηλεοπτικές ειδήσεις) παρά τα επαγγέλματα που χαρακτηρίζονται από ήρεμους ρυθμούς εργασίας, χωρίς ιδιαίτερες πιέσεις και βιασύνες (π.χ. το επάγγελμα του λογιστή, του αρχιτέκτονα ή του ρολογοποιού)».
Οι συνθήκες εργασίας, όμως, περιλαμβάνουν και ορισμένες περισσότερο ή άμεσα πρακτικές διαστάσεις (σύμφωνα με σχετικές επισημάνσεις της Καλογήρου 1979) και αποτελούν αίτια επιλογής ή αποφυγής ορισμένου επαγγέλματος για τα διάφορα άτομα. Μερικές από αυτές τις συνθήκες είναι οι ακόλουθες:
Εσωτερική ή εξωτερική εργασία ή και τα δύο.
Κανονική θερμοκρασία ή θερμοκρασία υψηλή ή χαμηλή, που δημιουργεί δυσκολίες.
Ήσυχο περιβάλλον ή θόρυβος που προξενεί βλάβες.
Επικίνδυνη ή ακίνδυνη εργασία.
Θετικοί και γενικά ευχάριστοι όροι εργασίας ή αρνητικοί όροι (όπως σκόνη, μυρωδιές, κακός αερισμός που κάνουν τον τόπο εργασίας δυσάρεστο).
Ενδιαφέρουσα και ήρεμη ή εκνευριστική και ανιαρή εργασία.
Η αναλυτική παρουσίαση των κριτηρίων αυτών για τις συνθήκες εργασίας θεωρήθηκε σκόπιμη δεδομένου ότι, οι συνθήκες αυτές λήφθηκαν υπόψη κατά τη δόμηση του ερωτηματολογίου.
Με βάση τις έρευνες που αναφέρθηκαν και τις αντίστοιχες επισημάνσεις, είναι αναμφισβήτητο ότι, στην ελληνική κοινωνία ο δημόσιος τομέας εργασίας συνδέεται με σιγουριά και σταθερότητα, πράγμα που γίνεται πολύ ελκυστικό κίνητρο σε σχέση με τις επιλογές επαγγέλματος των νέων και μάλιστα, τόσο από τα αγόρια, όσο και κυρίως από τα κορίτσια. Οι συνθήκες εργασίας, βέβαια, αποτελούν ένα παραπέρα κριτήριο – κίνητρο, που, κατά τα φαινόμενα, δεν έχει εξεταστεί, όσο ίσως θα ήταν απαραίτητο, σε εμπειρική βάση μέχρι τώρα. Η έρευνά μας, στο τελευταίο αυτό σημείο, πρόκειται να ανιχνεύσει κάποιες λεπτές συσχετίσεις των προτιμήσεων και γενικά των κινήτρων επιλογής επαγγέλματος.

2.3.6. Έξοδα και διάρκεια σπουδών ως κίνητρα επιλογής επαγγέλματος
Η δαπάνη για τα γενικά έξοδα εκπαίδευσης φαίνεται να αποτελεί έναν ακόμα παράγοντα που επηρεάζει την επιλογή επαγγέλματος των εφήβων.
Σε έρευνα των Davey και Stoppard (1993), σχετικά με τις επαγγελματικές επιθυμίες και αποφάσεις μαθητών και φοιτητών, βρέθηκε ότι, οι μαθητές επιθυμούσαν αρχικά σύγχρονα (μοντέρνα) επαγγέλματα, τελικά, όμως, ακολουθούσαν τα παραδοσιακά. Αυτό μάλιστα συσχετίζεται, πολλές φορές, με το κόστος της εκπαίδευσης για το επιθυμητό επάγγελμα που ήταν υψηλότερο απ’ αυτό που τελικά ακολουθούσαν και το οποίο, συνήθως, ήταν χαμηλότερου κόστους και μικρότερης χρονικής διάρκειας.
Αλλά και στις Η.Π.Α. οι μαθητές, περισσότερο τα κορίτσια, πολλές φορές δεν ακολουθούν επαγγέλματα που επιθυμούν και τα οποία είναι υψηλού κοινωνικού γοήτρου, γιατί θεωρούν τα (πολλά) χρόνια που απαιτούνται για εκπαίδευση ως εμπόδιο. Αυτό σχετίζεται με το πώς βλέπουν το μέλλον τους ως σύζυγοι και μητέρες, σύμφωνα με αντίστοιχα ερευνητικά δεδομένα (Farmer, et al. 1998).
Στον ελληνικό χώρο, το θέμα αυτό δε φαίνεται να έχει ιδιαίτερα ερευνηθεί. Όμως, όσα αναφέρονται, σε συνάρτηση κυρίως με το φύλο, θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην επισήμανση ότι, τουλάχιστο για τα κορίτσια στην ελληνική κοινωνία, τα έξοδα, σε συνδυασμό με τη διάρκεια σπουδών, παίζουν ρόλο στην επιλογή επαγγέλματος. Είναι άλλωστε γενικότερα γνωστή η αντίληψη, που φαίνεται να κυριαρχεί ακόμη σ’ ένα μέρος της κοινωνίας μας, ότι τα κορίτσια χρειάζονται ίσως, μόνο, επικουρικά (ως προς το σύζυγο) να έχουν ένα επάγγελμα.
2.3.7. Ο ρόλος των συνομήλικων φίλων και το πρότυπο του δασκάλου
Στις εκπαιδευτικές – επαγγελματικές αποφάσεις τους τα παιδιά, εκτός από τους γονείς, επηρεάζονται και από τα αδέλφια τους με πολλούς τρόπους. Τα μεγαλύτερα αδέλφια μπορούν να δώσουν πληροφορίες για ένα επάγγελμα ή για τα ανώτερα στάδια εκπαίδευσης με άμεσους ή και με έμμεσους τρόπους. Τα παιδιά πληροφορούνται για τα επαγγέλματα και τις δυνατότητες επιτυχίας τους σε αυτά από συζητήσεις και συγκρίσεις που γίνονται όχι μόνο στα πλαίσια της οικογενειακής ζωής αλλά και στο σχολείο (πβ. Miller 1978, Κονδυλάκη 1981).
Κατά την εφηβική ηλικία οι σχέσεις των συνομήλικων φίλων, συσφίγγονται ιδιαίτερα. Σ’ αυτή την ηλικία η γνώμη των φίλων, κυρίως του ίδιου φύλου, έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, τόσο για τα αγόρια, όσο και για τα κορίτσια. Σε έρευνα του Saltiel (1986) διαπιστώθηκε ότι, τα αγόρια επηρεάζονται από ομόφυλους φίλους σε θέματα επαγγελματικών επιλογών. Κάποια διαφοροποίηση παρουσιάζεται ως προς τα κορίτσια, που φαίνεται να επηρεάζονται περισσότερο από φίλες, αλλά κυρίως σε θέματα επιλογής εκπαιδευτικής κατεύθυνσης. Η διαφοροποίηση αυτή, θα μπορούσε να ερμηνευτεί με βάση τη γενικότερα γνωστή από την Ψυχολογία, γρηγορότερη κατά δύο περίπου χρόνια ωριμότητα των κοριτσιών σε σχέση προς τα αγόρια. Αυτό σημαίνει ότι, τα κορίτσια συνδέουν τις εκπαιδευτικές επιλογές τους με την προοπτική που έχουν ήδη τα ίδια (αντίθετα προς τα αγόρια) για επαγγελματικές επιλογές.
Σε άλλη έρευνα (Kandel & Lesser 1968) διαπιστώθηκε ότι, οι έφηβοι δέχονται την επίδραση των συνομήλικων κυρίως για θέματα που αφορούν την καθημερινή πραγματικότητα της εφηβικής ηλικίας, αλλά πολύ λιγότερο για θέματα που αφορούν το μέλλον τους και τον κοινωνικό ρόλο που θα πρέπει να αναλάβουν ως ενήλικοι. Για θέματα που αφορούν μελλοντικά επαγγελματικά σχέδια, που σχετίζονται με τη ζωή τους ως ενηλίκων, εμπιστεύονται περισσότερο τους γονείς τους, από τους οποίους δέχονται και μεγαλύτερη επίδραση, παρά τους φίλους τους.
Οι Berndt, Laychak και Park (1990), σε έρευνά τους στην Αμερική σε μαθητές γυμνασίου, διαπίστωσαν ότι, πολλές φορές, η σχολική επιτυχία επηρεάζεται από τις συζητήσεις που κάνουν οι έφηβοι μεταξύ τους. Οι φιλικές συζητήσεις δεν έχουν πάντα θετικές αντιδράσεις στα κίνητρα για σχολική επιτυχία. Οι επιδράσεις που ασκούν οι συζητήσεις εξαρτώνται από τη φιλική σχέση που υπάρχει στους εφήβους. Οι παραπάνω ερευνητές επισημαίνουν, ακόμη, ότι μερικοί έφηβοι δαπανούν πολύ από το χρόνο τους με φίλους οι οποίοι αποθαρρύνουν ή ακόμα και γελοιοποιούν τις προσπάθειές τους να επιτύχουν στο σχολείο.
Το σχολικό περιβάλλον επηρεάζει τις επιλογές του μαθητή κυρίως από την επικοινωνία του με τους δασκάλους του αλλά και σε συνάρτηση με τις επιδόσεις του. Πολλές φορές οι εκπαιδευτικοί αναλαμβάνουν το ρόλο του συμβούλου και επηρεάζουν τους μαθητές τους στη διαμόρφωση της επιλογής επαγγέλματος. Σχετική έρευνα στον ελληνικό χώρο πραγματοποιήθηκε από τον Δημητρόπουλο (1994). Διαπιστώθηκε ότι, οι μαθητές (44%) επηρεάζονται περισσότερο από τους καθηγητές τους από ό,τι οι μαθήτριες (31%). Η διαπίστωση αυτή περιορίζεται μόνο στους «καλούς» μαθητές σύμφωνα με άλλο ερευνητικό πόρισμα (Kostaki 1990).
Η μεγάλη επιρροή των δασκάλων στις επαγγελματικές προτιμήσεις των μαθητών διαπιστώνεται και από άλλη έρευνα σε 116 μαθητές, Γιαπωνέζους και Καυκάσιους (Day 1966). Αρκετοί μαθητές βλέπουν τους δασκάλους τους ως επαγγελματικά πρότυπα (μοντέλα). Τα αγόρια φαίνεται να επηρεάζονται περισσότερο από τους δασκάλους τους παρά τα κορίτσια.
Από τα παραπάνω, είναι φανερό ότι, οι συνομήλικοι και οι φίλοι παίζουν ρόλο στον επαγγελματικό προσανατολισμό των νέων. Ο ρόλος τους, όμως, αυτός είναι μάλλον περιορισμένος, τόσο σε ένταση όσο και σε χρονική διάρκεια, σε σύγκριση με τον επηρεασμό που δέχονται από τους γονείς. Όσο για την επίδραση που ασκείται από το πρότυπο του δασκάλου στην επαγγελματική επιλογή των νέων, οι ερευνητικές διαπιστώσεις είναι περιορισμένες και γενικές αλλά και οι έρευνες ελάχιστες. Το τελευταίο, θα μπορούσε να σχετιστεί με το γεγονός ότι, ο δάσκαλος κατά τις τελευταίες δεκαετίες δεν είναι αυτονόητα (όπως παλαιότερα) αποδεκτός στο ρόλο του συμβούλου για τον επαγγελματικό προσανατολισμό των μαθητών. Ο ρόλος του περιορίστηκε κυρίως στη μετάδοση γνώσεων.

Πηγή: https://psichologiagr.com

ΚΟΡΩΝΟΙΟΣ - Αισιόδοξα ευρήματα για το πλάσμα

Υγεία

Νέα αισιόδοξα μηνύματα λαμβάνουν οι ειδικοί επιστήμονες για την αποτελεσματικότητα της χορήγησης σε ασθενείς με COVID-19 πλάσματος από αναρρώσαντες. Νέα μελέτη από τις ΗΠΑ η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Medicine, συγκρίνοντας την πορεία ασθενών στους οποίους χορηγήθηκε πλάσμα με ασθενείς που δεν έλαβαν τη συγκεκριμένη θεραπεία, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι αυτή η θεραπευτική προσέγγιση είναι και ασφαλής και αποτελεσματική.

Πηγή, περισσότερα στην https://www.kathimerini.gr/society/561084634/aisiodoxa-eyrimata-gia-to-plasma/ 

Ι.Σ.Π.Ο.: Το Δελτίο Τύπου της Ελληνικής Παιδιατρικής Εταιρείας σχετικά με τη χρήση μάσκας από τα παιδιά

Υγεία

ΠΟΥ: Δεν αναμένονται εμβολιασμοί σε ευρεία κλίμακα πριν τα μέσα του 2021

Υγεία

Δεν αναμένονται εμβολιασμοί σε ευρεία κλίμακα πριν από τα μέσα του 2021, υποστηρίζει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, σχετικά με τις δοκιμές εμβολίων κατά του κορωνοϊού. 

Πηγή, περισσότερα στην https://www.kathimerini.gr/world/561066199/poy-den-anamenontai-emvoliasmoi-se-eyreia-klimaka-prin-ta-mesa-toy-2021/ 

Κοινό δελτίο τύπου Ιατρικών Συλλόγων Πύργου - Ολυμπίας & Αμαλιάδας, Οδοντιατρικού & Φαρμακευτικού Συλλόγου Ηλείας για τα αντιβιοτικά

Υγεία

΄Ολοι οι υγειονομικοί της Ηλείας ενημερώνουμε τους συμπολίτες μας, ότι
με νομοθετική ρύθμιση της Κυβέρνησης, την οποία και επικροτούμε, από 1η
Σεπτεμβρίου 2020, όλα τα αντιβιοτικά χορηγούνται αποκλειστικά και μόνο
με ηλεκτρονική ιατρική συνταγή, κάτι που ήταν πάγιο αίτημα των
υγειονομικών.
  Οι όποιες εξαιρέσεις θα επιτρέπονται μόνο σε ειδικές περιπτώσεις και
όπου υπάρχει αδυναμία ηλεκτρονικής συνταγογράφησης. Ωστόσο και σε αυτή
την περίπτωση θα απαιτείται χειρόγραφη συνταγή ιατρού με τα πλήρη
στοιχεία του ασθενούς και την αιτιολογία για την ανάγκη της
συνταγογράφησης του αντιβιοτικού.
Υπενθυμίζουμε ότι η κατάχρηση παγκοσμίως των αντιβιοτικών έχει οδηγήσει
στην ανάπτυξη ανθεκτικών σε αυτά μικροβίων, που ευθύνονται για χιλιάδες
ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις αλλά και χιλιάδες θανάτους. Η χώρα μας
δυστυχώς ανήκει στις πρωταθλήτριες χώρες κατάχρησης αντιβιοτικών.
  Στα πλαίσια αυτά σας ενημερώνουμε και συγχρόνως σας καλούμε να
συμβάλλετε κι εσείς από την πλευρά σας προς την κατεύθυνση του
περιορισμού της αλόγιστης χρήσης των αντιβιοτικών, σε συνεννόηση με τον
θεράποντα ιατρό σας, δεδομένου δε ότι κάθε παράβαση του νόμου επισύρει
αυστηρές ποινές.
Γνωρίζουμε ότι η κακή νοοτροπία χρόνων σίγουρα δεν είναι εύκολο να
αλλάξει σε μία μέρα, ωστόσο εμείς όλοι οι υγειονομικοί συμπαραταγμένοι,
αλλά και με τη δική σας αρωγή, είμαστε αποφασισμένοι να συμβάλλουμε
καθοριστικά στον περιορισμό της άσκοπης χρήσης των αντιβιοτικών.
 
 
            Ο Πρόεδρος                                                   Ο Πρόεδρος
του Ιατρικού Συλλόγου Πύργου-Ολυμπίας          του Ιατρικού Συλλόγου
Αμαλιάδας
          Νίκος Κατσαρός                                               
      Κωνσταντίνος Τσαούσης
 
          Ο Πρόεδρος                                                  Ο Πρόεδρος
του Οδοντιατρικού Συλλόγου Ηλείας                του Φαρμακευτικού
Συλλόγου Ηλείας
  Αλέκος Γαλανόπουλος                                   Δημήτριος Θεοδωρόπουλος

ΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΥΡΓΟΥ- ΟΛΥΜΠΙΑΣ - « ΕΠΑΓΡΥΠΝΗΣΗ ΚΑΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ»

Υγεία

Ο  Ιατρικός Σύλλογος   Πύργου-Ολυμπίας, με δεδομένη την συνεχιζόμενη μεγάλη αύξηση πανελλαδικά  των καταγραφόμενων κρουσμάτων λοίμωξης  COVID - 19  σε ημερήσια  βάση,  κρίνει αναγκαίο,  σε συνέχεια προηγούμενων σχετικών δελτίων τύπου, να προειδοποιήσει τους πολίτες για τους κινδύνους τους οποίους εγκυμονεί κάθε χαλαρή και  επιπόλαιη συμπεριφορά σχετικά με την πανδημία.

Είναι επιτακτικό να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στην απόλυτη αποφυγή καταστάσεων συνωστισμού όχι μόνο σε κλειστούς αλλά ακόμη και σε ανοικτούς χώρους, όπως συχνά συμβαίνει κατά τους θερινούς μήνες  στα πλαίσια κοινωνικών ή άλλων  εκδηλώσεων ιδιωτικού ή δημοσίου χαρακτήρα. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα τελευταία φαινόμενα διασποράς της νόσου πυροδοτήθηκαν σε μεγάλο βαθμό από εστίες μαζικής συνάθροισης σε ανοιχτούς ή ημι-ανοιχτούς χώρους (π.χ. γάμους, πάρτυ) στα νησιά όπως και στην ηπειρωτική Ελλάδα. Συνεπώς απαιτείται  όλοι μας (ιδιώτες, Ο.Τ.Α., φορείς, σωματεία, σύλλογοι, κ.λ.π.) να είμαστε ιδιαίτερα επιφυλακτικοί σχετικά με την όποια απόφαση διοργάνωσης εκδηλώσεων ή την εν γένει ανάληψη πρωτοβουλιών όσο ευγενή και θεμιτό σκοπό και αν έχουν,  οι οποίες μπορούν να οδηγήσουν σε μαζική συνάθροιση ανθρώπων και συνωστισμό τόσο σε κλειστούς όσο και σε ανοικτούς χώρους, ενώ ως άτομα οφείλουμε να αποφεύγουμε την  δίοδο ακόμη και από ανοικτούς χώρους όταν εκτιμούμε ότι εκεί θα υπάρξει συνωστισμός.  Επιπλέον το γεγονός ότι έως τώρα η περιοχή μας δεν είναι ιδιαίτερα επιβαρυμένη επιδημιολογικά δεν πρέπει να μας εφησυχάζει καθώς η κατάσταση μπορεί να αλλάξει άρδην προς το χειρότερο αν επιδειχθεί επιπόλαιη  συμπεριφορά.

Θέλουμε  να πιστεύουμε ότι αυτές τις κρίσιμες  ώρες όλοι,  τόσο σε συλλογικό όσο και σε ατομικό επίπεδο, ιδιαίτερα δε όσοι κατέχουν θέσεις ευθύνης, θα αρθούμε στο ύψος των περιστάσεων και θα επιδείξουμε την αναγκαία ωριμότητα και υπευθυνότητα ώστε να αποφευχθούν τα χειρότερα.

                       Για   το  Διοικητικό  Συμβούλιο

 Ο   Πρόεδρος                                                            Ο  Γεν. Γραμματέας

Νίκος  Κατσαρός                                                 Χρήστος  Γιαννικούλης 

 

Καλά νέα για το εμβόλιο της Moderna – Τι λέει ο Ηλίας Μόσιαλος

Υγεία

Ενθαρρυντικά είναι τα νέα από τις προκλινικές δοκιμές για το ερευνητικό εμβόλιο mRNA-1273 της Moderna.

Πηγή, περισσότερα στο https://www.tovima.gr/2020/08/06/society/kala-nea-gia-to-emvolio-tis-moderna-ti-leei-o-ilias-mosialos/

Στήλη Ἅλατος ... Ἡ Ὕψωση τοῦ Τιμίου καί Ζωοποιοῦ Σταυροῦ

Κοινωνια

+  Ὁ Ἐπίσκοπος Ὠλένης

      Α Θ Α Ν Α Σ Ι Ο Σ                     Κυριακή  20   Σεπτεμβρίου   2020 

 Στήλη Ἅλατος ... 

 

         Σήμερα Κυριακή μετά τήν Ὕψωση τοῦ Τιμίου καί Ζωοποιοῦ Σταυροῦ, ἀγαπητοί μου ἀναγνῶστες,  ἡ Ἁγία μας Έκκλησία μᾶς διαβεβαιώνει ὅτι ὁ σταυρός τοῦ Χριστοῦ ἁγίασε τό ἀνθρώπινο σῶμα καί δι’αὐτοῦ τόν κόσμο. Ἀπέκρουσε ὁ Χριστός τούς πειρασμούς πού τοῦ ἔστελνε ὁ κόσμος, νά γευθεῖ δηλαδή τίς ἡδονές, ἱκανοποιῶντας ὑπέρμετρα τίς ἀνάγκες του ἤ ἀπο-φεύγοντας τόν πόνο καί τόν θάνατο. Ἄν, κατά τόν ἴδιο τρόπο, ἀπωθήσουμε καί ἐμεῖς τούς πειρασμούς τῆς ἁμαρτίας καί ὑπομείνουμε καρτερικά τίς ὀδύνες τοῦ θανάτου, ἡ ἁγιότητα μπορεῖ νά ἁπλωθεῖ ἀπό τό σῶμα Του σέ ὅλα τά σώματα καί σέ ὅλο τόν κόσμο.

     Ἡ ὀρθόδοξη Ἐκκλησία διδάσκει ὅτι ὁ Χριστός ἀποκατέστησε τήν δημιουργία σέ παράδεισο  ἀρετῆς γι’ αὐτούς πού, ἀπό ἀγά-πη σ’ Ἐκεῖνον, ἀποδέχονται τό Σταυρό Του. Συνεπῶς ὁ Σταυρός εἶναι ἡ δύναμη τοῦ Χριστοῦ, πού, ἄν τήν προσλάβουμε, ὁδηγεῖ τόν κόσμο στόν παράδεισο. Γι’ αὐτό τόν σκοπό ὁ Χριστός μένει μαζί μας ἕως τῆς συντέλειας τῶν αἰώνων. Χωρίς ἀμφιβολία, ὁ πλήρης παράδεισος θά πραγματωθεῖ μόνο μετά τήν παγκόσμια ἀνάσταση.

    Ἡ δημιουργία μεταβλήθηκε σέ πεδίο μάχης ἀνάμεσα στούς ἀνθρώπους, ἐξαιτίας τῆς ἀπληστίας καί τῶν ἐγωϊστικῶν παθῶν γενικά. Μπορεῖ ὅμως νά ἀποκατασταθεῖ στήν παραδεισιακή κατάσταση διά τοῦ Σταυροῦ. Ἡ ὀρθόδοξη Ἐκκλησία στή ἑορτή τῆς Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου Σταυροῦ ψάλλει: «Ἐν Παραδείσῳ μέ τό πρίν ξύλον ἐγύμνωσεν, οὗπερ τῇ γεύσει ὁ ἐχθρός εἰσφέρει νέκρωσιν· τοῦ Σταυροῦ δέ τό ξύλον, τῆς ζωῆς τό ἔνδυμα ἀνθρώ-ποις φέρον, ἐπάγη ἐπί τῆς γῆς καί κόσμος ὅλος ἐπλήσθη πάσης χαρᾶς» (Κάθισμα ἑορτῆς). Δι’ αὐτοῦ ὁ Παράδεισος ἀνοίχτηκε ξανά, γιατί ἡ «στρεφόμενη ρομφαία» (Γεν. 3,24), πού ἐμπόδιζε τήν εἴσοδο σ’ αὐτόν, ἐξαιτίας τῆς ἀνθρώπινης ἀπληστίας, δέν μποροῦσε πιά νά τόν κρατήσει κλειστό. Γιατί τώρα ὁ Χριστός εἰσῆλθε στόν παράδεισο, ἀφοῦ τόν ἄνοιξε, φέρνοντας ὡς ἕνας ἄνθρωπος τό ξύλο τοῦ Σταυροῦ, διά τοῦ ὁποίου κατανίκησε τήν ἀπληστία καί προτίμησε τήν ἀπάρνηση τοῦ ἑαυτοῦ Του. Καί θά εἰσέλθουν στόν Παράδεισο ὅλοι ὅσοι θά πράξουν τό ἴδιο.

     Ἀλλοίμονο στόν ἄνθρωπο πού δέν θά καταλάβει ὅτι πρέπει καί ὁ ἴδιος νά σταυρωθεῖ γιά τόν Θεό, πού εἶναι ὁ Κτίστης καί Δημιουργός τῶν ἁπάντων, ὅπως σταυρώθηκε ὁ Χριστός γιά μᾶς. Νά σταυρωθεῖ ὄχι σωματικά, ἀλλά νά σταυρωθεῖ γιά τά πάθη του, γιά τίς κακές του ἐπιθυμίες, γιά τά μίση του, γιά τή ἁρπαχτική του μανία, γιά τήν ἀπέραντη φιληδονία πού τόν μαστίζει. Ὅποιος αὐτό τό καταλάβει καί ἀρχίσει νά σταυρώνει τόν ἑαυτόν του, τότε ἀρχίζει ἡ ζωή του νά πλημμυρίζει στό φῶς καί νά γίνεται ἀληθινή ζωή.Τότε ἀρχίζει ἡ ζωή του νά ἀποκτᾶ τήν εὐωδία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Τότε μυρίζει σάν τό βασιλικό, πού βρέθηκε ἐπάνω στόν Τίμιο Σταυρό.

     Ἀπέθανε ὁ Χριστός στό Σταυρό γιά νά πεθάνει ἡ δική μας ἁμαρτία. Ὅταν ὁ Χριστός ἀπέθανε ὑπέρ ἡμῶν, ἀπέθανε ὑπέρ τῶν ἁμαρτιῶν τοῦ κόσμου.Ἔδωσε τό αἷμα Του εἰς «ἄφεσιν ἁμαρ-τιῶν καί εἰς ζωήν αἰώνιον». Πρέπει, λοιπόν καί ἐμεῖς νά πεθά-νουμε γιά τήν ἁμαρτία, γιά νά ἀναστηθοῦμε γιά τήν αἰώνιο ζωή, νά ἀποκτήσουμε τήν ἐλπίδα καί τήν προϋπόθεση τῆς σωτηρίας.

   Ὁ Σταυρός τοῦ Χριστοῦ εἶναι τό σύμβολο ὁλόκληρης τῆς χριστιανικῆς πίστης.Ὅποιος εἶναι χριστιανός ἀγαπᾶ  τόν Σταυρό.Τόν ἔχει στό στῆθος του, τόν ἔχει στήν καρδιά του, τόν ἔχει στό νοῦ του. Ὅσο τόν  βλέπει, τόσο περισσότερο τόν καμα-ρώνει καί τόν γεμίζει ἐσωτερικά. Γιατί ὁ Σταυρός τοῦ Χριστοῦ εἶναι Φῶς καί Ζωή.Εἶναι ἡ εὐωδία τοῦ κόσμου. Εἶναι ἡ εὐωδία τῶν ψυχῶν μας, ἡ ἐλπίδα τῆς αἰώνιας ἀνάστασης καί δικαίωσης στήν ἐπουράνιο Βασιλεία. ΑΜΗΝ.

Πηγή εικόνας: https://paterikadidagmata.blogspot.com/2018/09/blog-post_6.html                                      

 

 

 

 

 

Στήλη Ἅλατος ... Τά προεόρτια τῆς ἑορτῆς τῆς Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου Σταυροῦ

Κοινωνια

+  Ὁ Ἐπίσκοπος Ὠλένης

      Α Θ Α Ν Α Σ Ι Ο Σ                     Κυριακή  13   Σεπτεμβρίου   2020  

 Στήλη Ἅλατος ...  

 

Σήμερα Κυριακή, ἀγαπητοί μου ἀναγνῶστες, εἶναι τά προεόρτια τῆς ἑορτῆς τῆς Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου Σταυροῦ,ἡ ὁποία εἶναι μεγάλη ἑορτή καί σημαντικός ἑορτολογικός σταθμός τῆς Ἁγίας μας Ἐκκλησίας.Οἱ πιστοί τήν ἠμέρα αὐτή καλοῦνται νά τιμήσουν καί νά προσκυνήσουν τόν Τίμιο Σταυρό τοῦ Κυρίου, ὥστε νά ἀντλήσουν δύναμη καί χάρη ἀπ’αὐτόν.Ἡ μεγάλη αὐτή Δεσποτική ἑορτή δίνει ἐπίσης τήν εὐκαιρία σ’ὄλους μας νά σκεφτοῦμε ὁρισμένες βασικές ἀρχές καί ἀλήθειες τῆς πίστης μας,οἱ ὁποῖες εἶναι συνυφασμένες μέ τήν θεολογία τοῦ Σταυροῦ.

   Ὁ Σταυρός τοῦ Κυρίου ἀποτελεῖ γιά τήν χριστιανική πίστη κορυφαῖο σύμβολο θυσίας καί ἁγιασμοῦ, διότι ἡ σημασία του εἶναι πραγματικά τεράστια. Ὁ Σταυρὀς μαζί μέ τήν Ἀνάσταση λειτουρ-γοῦν ὡς δύο βασικοί ἄξονες πάνω στούς ὁποίους κινεῖται ἡ ζωή τῶν πιστῶν. Ἡ Ἀνάσταση ἕπεται τοῦ Σταυροῦ καί προϋποθέτει τόν Σταυ-ρό καί ὁ Σταυρός προμηνύει τήν Ἀνάσταση. Χωρίς Σταυρό δέν γίνε-ται Ἀνάσταση. Πάνω σέ αὐτές τίς ἀρχές στηρίζεται ἡ θεολογία τοῦ Σταυροῦ καί ἡ σπουδαία σημασία του γιά τήν ζωή τῆς Ἐκκλησίας. 

     Μέσα σ’ ἕναν κόσμο ἐσωτερικά διχασμένο καί πνευματικά ἀλλο-τριωμένο ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ ὑψώνει γιά ἄλλη μία φορά «τό τρι-σμακάριστον ξύλον τοῦ Σταυροῦ» γιά νά ὑπενθυμίσει στούς ἐκκο-σμικευμένους καί πνευματικά ἀλλοτριωμένους ἀνθρώπους τῆς ἐποχῆς  μας  τήν ἀγάπη  τοῦ  Θεοῦ  γιά  τόν ἄνθρωπο, τῆς ὁποίας μέτρο καί ἔκφραση ἀποτελεῖ ἡ θυσία τοῦ Σταυροῦ, ἀπό τήν ὁποία εἰσέρρευσαν στόν κόσμο ἡ σωτηρία, ἡ λύτρωση καί ἡ αἰώνια ζωή. 

Ὁ Μέγας Ἀπόστολος τῶν Ἐθνῶν Παῦλος τονίζει συχνά στίς θεό-πνευστες έπιστολές του ὅτι ὁ Σταυρός τοῦ Χριστοῦ εἶναι γι’αὐτόν καί γιά τήν Ἐκκλησία καύχηση. «ἐμοί δέ μή γένοιτο καυχᾶσθαι εἰ μή ἐν τῷ σταυρῷ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ»(Γαλ. ΣΤ΄, 14). Καί πρός Κορινθίους: «Ὁ λόγος γάρ ὁ τοῦ σταυροῦ τοῖς μέν ἀπολλυμένοις μωρία ἐστί, τοῖς δέ σωζομένοις ἠμῖν δύναμις Θεοῦ ἐστί»(Α΄Κορ. Α΄, 18). Ὁ Λυτρωτής μας Ἰησοῦς Χριστός  καρφώθηκε στόν Σταυρό καί ὑπέστη τό ἐπώδυνο μαρτύριο τῆς σταυρώσεως, ἀλλά αὐτή ἡ ἀνθρώ-πινη κακουργία λειτούργησε εὐεργετικά γιά τό θεοκτόνο ἀνθρώπινο γένος. Λέγει πάλι σχετικά ὁ Ἀπόστολος Παῦλος: «συνίστησι δέ τήν ἑαυτοῦ ἀγάπην εἰς ἡμᾶς ὁ Θεὀς, ὅτι ἔτι ἁμαρτωλῶν ὄντων ἡμῶν Χριστός ὐπέρ ἡμῶν ἀπέθανε... Εἰ γάρ ἐχθροί ὄντες κατηλλάγημεν τῷ Θεῷ διά τοῦ θανάτου τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, πολλῷ μᾶλλον καταλλαγέντες σωθησόμεθα ἐν τῇ ζωῇ αὐτοῦ»(Ρωμ. Ε΄, 8-10).

Ἡ σωτηρία πού προσφέρεται ἀπό τό Σταυρό ἔχει ταυτόχρονα μοναδικό καί καθολικό χαρακτῆρα. Μοναδικό, γιατί μόνο μέ τό Σταυρό λυτρώνεται ὁ ἄνθρωπος. Πέρα ἀπό αὐτόν δέν ὑπάρχει ἄλλη δυνατότητα σωτηρίας. Καθολικό, γιατί μέ τό Σταυρό σώζεται ὅλο τό ἀνθρώπινο γένος, ἐφόσον ὁ Χριστός προσέλαβε ὅλη τήν ἀνθρώπινη φύση καί ἔσωσε «παγγενῆ τόν Ἀδάμ». Αὐτή ἡ σωτηρία, πού πηγάζει ἀπό τό Σταυρό τοῦ Χριστοῦ, πραγματώνεται μέ τήν ἐνεργοποίηση τοῦ ἀνθρωπίνου παράγοντα. Ἡ σταυρική θυσία δέν εἶναι ἕνα παρωχημένο ἱστορικό γεγονός, ἀλλά μία διαρκής συγκλονιστική πραγματικότητα, πού διαιωνίζεται μέσα στή λειτουργική ζωή τῆς Ἐκκλησίας καί κυρίως στό μυστήριο τῆς Θείας εὐχαριστίας, ὅπου προσφέρεται ὁ Ἀμνός τοῦ Θεοῦ «εἰς βρῶσιν καί πόσιν τοῖς πιστοῖς».

 Εἶναι ἀλήθεια πώς